MỚI GẶP TRUMP XONG, PUTIN LẬP TỨC ĐÁ BAY TẬP CẬN BÌNH, NGA - TRUNG ĐƯỜNG AI NẤY ĐI

Chào mừng quý vị trở lại với chương trình TÔI LÀ LÊ NGÌNH Thưa quý vị, câu chuyện mà chúng ta nói đến hôm nay đó nó bắt đầu từ một ít cuộc điện thoại được mong chờ nhưng mà lại không thực hiện được. Như chúng ta đã biết thì Tổng thống Trump và Tổng thống Putin đã gặp nhau ở Alaska trong cái hội nghị thượng đỉnh phá băng vào hôm 15 tháng 8, cách đây vài ngày. Sau đó thì ông Trump lại tổ chức một cái hội nghị thượng đỉnh kéo dài tới 5 tiếng tại Tòa Bạch Ốc với Tổng thống Zelensky và các nhà lãnh đạo châu Âu, 7 nước châu Âu. Cả thế giới gần như đã nổ tung các đường dây điện thoại. Vậy xin hỏi là liệu Tổng thống Putin có gọi điện cho Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hay không? Câu trả lời của bà Mao Ning, là người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, có thể nói là cực kỳ nghệ thuật. Ngày 19 tháng 8, trong cái cuộc họp báo của Bộ Ngoại giao Trung Quốc thì bà ấy đã trả lời truyền thông quốc tế rằng là Về câu hỏi cụ thể của bạn, tôi không có thông tin để cung cấp. Nói một cách dân dã thì đó là Tôi không biết, các anh đừng hỏi nữa. Vì có biết, tôi cũng không dám nói đâu. Và câu chuyện thú vị cũng bắt đầu từ đây. Hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu xem là cái cơ sự nào đã khiến ông Putin quay ngoắt 180 độ và đã bay ông Tập Cận Bình như vậy. Trước hết thì chúng ta hãy cùng quay ngược lại thời gian một chút. Ngày 8 tháng 8, tức là chỉ vài ngày trước khi ông Putin và ông Trump đến Alaska để gặp nhau thì ông Putin đã nhấc điện thoại lên và thực hiện một loạt các cuộc gọi nóng. Nhà lãnh đạo đầu tiên trong danh sách của ông Putin là ai? Không ai khác, chính là ông Tập. Cuộc điện thoại đó giống như một kiểu thông khí trước khi chiến tranh thể hiện mối thâm tình của quan hệ chiến lược không giới hạn giữa Nga và Trung Quốc. Và nhiều người nói rằng là trước khi gặp ông Trump thì ông Putin cũng phải nói qua cho ông Tập để khiến cho Trung Quốc đỡ méch lỏng. Nhưng mà chỉ 10 ngày sau khi lượt đầu tiên của bán cờ thế kỷ giữa ông Trump và ông Putin vừa khép lại thì Putin lại nhấc điện thoại lên lần nữa. Nhưng mà lần này thì thứ tự đã thay đổi rồi. Ông lượt lượt gọi cho các nhà lãnh đạo của Ấn Độ, Brazil, Nam Phi, Belarus và 5 nước Trung Á. Có thể nói là gần như gọi khắp 5 châu nhưng mà lại cố tình bỏ qua Bắc Kinh. 10 ngày trước thì cuộc gọi ưu tiên hàng đầu ấy dường như bốc hơi khỏi nhân gian, biến mất không giấu vết. Liệu có phải ông Putin muốn giữ bí mật cho nên không công khai cuộc gọi này không? Không đâu. Ông hoàn toàn có thể giữ bí mật nội dung cuộc gọi mà vẫn có thể công khai việc gọi điện. Điều quan trọng là hành động gọi điện bản thân nó đã mang ý nghĩa thể hiện sự mong muốn giao tiếp và tôn trọng. Kiểu như là thế này Chủ tịch Tập à, tôi đã nói chuyện với ông Trump. Chúng tôi đã nói thế này, thế này. Lúc này thì nội dung nó đã không còn quan trọng nữa. Mà việc nhấc điện thoại lên nó mới quan trọng. Việc công khai gọi điện cho Ấn Độ, Brazil và các nước khác nó là một tín hiệu rất rõ ràng. Đó là bất kể tình hình phát triển thế nào thì Nga vẫn giữ vững quan hệ với những đồng minh đứng sau lưng. Nhưng vấn đề là tại sao? Tại sao Ấn Độ, Brazil, Nam Phi, Belarus và 5 nước Trung Á đều được gọi điện còn Trung Quốc lại bỏ qua như vậy? Chẳng phải Trung Quốc là quốc gia có thực lực mạnh hơn cả và vẫn thường xem Nga như là anh cả thân yêu hay sao? Vậy mà giờ đây thì lại bị phớt lời như vậy. Chẳng phải đây là câu chuyện rất kỳ lạ hay sao thưa quý vị? Quý vị theo dõi hình tín tức thế giới thì sẽ thấy rằng là đây là một điều cực kỳ kỳ lạ trong quan hệ quốc tế. Rốt cuộc thì đã có giao dịch gì khiến ông Putin bất ngờ quay xe, quay lưng như vậy và chủ động làm lạnh mối quan hệ với đồng minh chiến lược quan trọng nhất của mình là Trung Quốc. Đây không phải là chuyện nhỏ đâu. Mà nó chính là một cái đầu mối để mở ra bí mật của hội nghị thượng đỉnh được gọi là hội nghị thế kỷ tại Tòa Bạch Ốc vào ngày 18 tháng 8. Những gì nó liên quan không chỉ là số phận của Ukraine mà còn là một cái sự đất gãy cấp độ địa chất trong cuộc diện chính trị thế giới. Bây giờ thì chúng ta hãy quay ống kính trở lại ngày 18 tháng 8 tại Tòa Bạch Ốc. Hôm đó thì Bách Cung đã trở thành sân khấu được dựng lên cho một cái màn trình diễn ngoại giao quốc tế. Nhân vật chính là Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Ukraine Zelensky. Còn các nhà lãnh đạo Âu Châu thì vừa là diễn viên phụ, cũng vừa là khán giả, lại vừa là những nhà bảo lãnh chi tiện. Quý vị hẳn vẫn còn nhớ chỉ 6 tháng trước, tức là vào tháng 2 năm nay, thì hai nhân vật chính này đã có một cái màn đấu khẩu toàn tập tại phòng bộ dục của Tòa Bạch Ốc. Và cái cuộc họp thượng đỉnh lúc đó nó kết thúc trong bầu không khí đầy mùi thuốc súng. Gần như là cả ông Trump và ông Zelensky đã trở mặt ngay tại chỗ. Hội nghị nó tan giã trong cái nỗi thất vọng của cả hai bên. Chỉ là ông Zelensky lúc đó còn bị cắt ngắn cái lịch trình ở Mỹ và bị mời về nước. Thế nhưng mà lần này thì kịch bản nó đã xoay chuyển 180 độ rồi. Bạn thấy đấy, ông Trump đứng ngoài cửa chào đón, vừa gặp ông Zelensky là lập tức nở cái nụ cười dạng dỡ ngay, chủ động bắt tay, khen ngợi, trò chuyện thân mật, rồi công khai bày tỏ cái thiện trí trước ông Kinh. Ông Trump ấy còn khen ngợi cái bộ áo vest quân đội của Zelensky nữa. Và khi phóng viên hỏi ông ấy muốn nói gì với người dân Ukraine, thì ông ấy đã nói rằng là Chúng tôi yêu họ. Bầu không khí nó đầm ấm đến mức người ta cũng phải kinh ngạc. Vậy thì chúng ta hãy thử phân tích xem là lớp băng này nó đã tan chảy như thế nào nhé. Câu trả lời thực ra nó đã được hãng thông tấn Reuters tiết lộ rồi. Bài báo của Reuters cho biết lần này ông Zelensky đến Mỹ không phải là tay không đâu. Ông ấy mang theo một món quà lớn. Đó là kế hoạch hợp tác trị giá tổng cộng lên tới 150 tỷ đô. Quý vị không nghe nhầm đâu thưa. 150 tỷ đô đấy. Và món quà này nó chia làm hai phần. Phần thứ nhất là đơn đặt hàng vũ khí trị giá khoảng 100 tỷ đô. Trong đó Ukraine cam kết mua vũ khí tiên tiến từ Hoa Kỳ với số lượng lớn. Và số tiền này thì đương nhiên không phải là do họ tự chi trả rồi. Họ làm gì có tiền mà chi trả. Mà là do các đồng minh châu Âu của họ bỏ ra. Ngân sách là lấy từ châu Âu. Ukraine đứng ra mua vũ khí và Mỹ thì bán. Đó là một cuộc giao dịch hoàn hảo cho cả ba bên. Điều này nó đã được xác nhận trong cái buổi phát sóng trực tiếp tại Tòa Bài Úc ngày 18 tháng 8. Mỹ thì bán được hàng. Ukraine thì có được vũ khí. Còn Âu Châu thì đỡ mang cái tiếng là dựa vào cái âu an ninh của Mỹ và keyboard kẹt xỉn, không chịu chi tiền. Đó là phần thứ nhất của cái thỏa thuận. Còn phần thứ hai là một cái thỏa thuận sản xuất máy bay không người lái trị giá 50 tỷ đô, do Mỹ và Ukraine cùng tài trợ, để cùng phát triển cái công nghệ UAV mà Ukraine đã có được và xây dựng một cái pháo đài bầu trời thế hệ mới. Cộng hai phần lại nó là 150 tỷ đô. Và đây gần như là một cái bản cam kết thời chiến, khiến tất cả những cái mâu thuẫn và bất mãn trước đây nó đều tan thành mây khói hết. Nó không chỉ phù hợp với cái chính sách nước Mỹ trên hết và đồng minh chi tiền của Tổng thống Trump, mà nó còn thể hiện hoàn hảo cái câu nói của ông Trump tại bữa họp báo đó là Chúng tôi hiện nay không cho không gì cả, mà chúng tôi đang bán vũ khí đó. Vì vậy có thể nói đây là một cái cuộc đàm phán thương mại cấp thế kỷ được xây dựng bằng tiền bạc thật. Bằng tiền thật, bạc thật. Và ngoài cái món quà kể trên thì ông Zelensky còn tặng ông Trump một cái món quà tinh thần, đó là cái cây gậy đánh gold của một cái binh sĩ Ukraine tên là Konstantin Katasev. Cái anh Katasev này đã mất một chân khi mà đang cứu đồng đội của mình trên chiến trường. Anh ấy đã khắc lên cây gậy cái dòng chữ là Let's put it together. Hà Mỹ là Cùng đánh gold vì hòa bình. Trong cái video gửi tới Tổng thống Trump thì cái anh Katasev này kêu gọi Tổng thống Mỹ hãy nỗ lực giúp Ukraine đạt được hòa bình một cách công bằng. Thật là một cái món quà đầy thâm ý. Khi đi cùng cái bản kế hoạch 150 tỷ đô thì nó đã trở thành một cái bộ đôi hoàn hảo gửi đến cho Tổng thống Trump. Và rõ ràng Ukraine trong cái lần gặp gỡ này họ đã rất nỗ lực. Họ đã có bài bản chiến lược chứ không phải là như là cái lần trước thất thố. Và để thấy được những cái nỗ lực của Ukraine thì chúng ta hãy nhìn lại cái màn trình diễn của Tổng thống Zelensky vào cái ngày hôm đó nhé. Trước tiên là cái bộ vest. Ông ấy đã lộ diện ra với một cái vẻ ngoài khác bình thường. Diện một cái bộ vest mới thể hiện sự tôn trọng đối với chủ nhân của Tổng thống Trump và nhận được cái gật đầu tán thưởng từ Tổng thống Trump. Tuy nhiên có một chi tiết mà nhiều người không biết đó là cái bộ vest này nó không phải là thương hiệu cao cấp mà được làm từ vải quân phục do một cái nhà thiết kế Ukraine thực hiện. Vì vậy cho dù ông Zelensky đứng trên đất Mỹ hay là ở Ukraine thì ông ấy vẫn đang thể hiện là một cái vị Tổng thống thời chiến kiên định. Chi tiết này rất thú vị. Đó quả là một cái bộ trang phục đã thắng cả ngoại giao lẫn nội chính. Và quan trọng hơn thì đây là bộ lễ phục được thiết kế riêng cho cổ họp lịch sử và cái thương vụ 150 tỷ đô. Thêm vào đó là ông Zelensky còn gửi một cái lá thư cảm ơn viết tay cho đệ nhất phu nhân Melania. Sau đó ông lại thảo luận cùng Tổng thống Trump về bản đồ quân sự trong cái phòng bộ dục. Ông Zelensky tràn ngập sự tự tin của một nước yếu nhưng mạnh mẽ. Cả hai đều nói những lời đẹp đẽ. Và mục đích chỉ có một đó là tạo ra một cái bầu không khí vui vẻ giữa chủ và khách để mà cái cuộc đàm phán được diễn ra suôn sẻ. Đi cùng với ông Zelensky hôm đó là 7 nhà lãnh đạo Âu Châu đó là Tổng thống Pháp Macron, Thủ tướng Đức Merck, Thủ tướng Ý Melanie, Thủ tướng Anh Stammer, Tổng thống Phân Lan Stubb, Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen và Tổng thư ký NATO Mark Rutte. Vai trò của họ là gì? Phải chăng chỉ đơn giản là hộ tống Zelensky để mà tránh xảy ra một vụ đấu khẩu như lần trước hay không? Một mặt là họ đến để giám sát. Vì họ sợ ông Trump và ông Putin bí mật ký một thỏa thuận đâm sau lưng châu Âu. Họ muốn làm rõ cái điều đó ngay tại tòa bài giốc. Nhưng mà quan trọng hơn là họ là những người bảo lãnh tài chính cho cái đơn đặt hàng vũ khí 100 tỷ đô của Ukraine đó. Và trong cái bầu không khí sôi nổi của cái cuộc đàm phán này thì ông Trump cũng đã đưa ra lộ trình của mình. Ông ấy tuyên bố rằng bước tiếp theo là ông sẽ đích thân sắp xếp để mà hai vị tổng thống Zelensky và Putin gặp nhau và xóa bỏ những cái hành thủ và ngồi lại với nhau. Đây là cái trường hợp lý tưởng nhất khi mà nhà lãnh đạo có thể xóa bỏ hiềm khích để mà ngồi xuống đối thoại với nhau. Nhưng mà nếu không đạt được cái điều đó thì ông Trump cũng sẽ tổ chức một cái hội nghị thượng đỉnh ba bên giữa Mỹ, Nga và Ukraine. Kinh bản quyền lực 2 cộng 1 này nó sẽ đặt ông Trump vào cái vị trí là người hòa giải cuối cùng, là người trung gian. Nhưng mà ngay lúc đó thì một cái giọng nói tưởng trường nhẹ nhàng nhưng ẩn chứa mũi nhọn nó vang lên. Đó là từ tổng thống Pháp Macron. Ông Macron nói rằng là hội nghị ba bên tất nhiên là tốt, nhưng xét đến việc này liên quan đến an ninh của cả Âu Châu, liệu chúng ta có nên cân nhắc một hội nghị bốn bên hay không? Ngoài ba bên, hãy thêm một nhà lãnh đạo Âu Châu làm đại diện. Và đề xuất của Macron có thể nói là đòn phản công chiến thuật đầy ẩn hí của Âu Châu. Ông ấy dường như muốn nói với ông Trump rằng là Âu Châu là người chi tiền nên cũng phải được ngồi vào bàn đàm phán. Ông không thể bỏ chúng tôi ngoài cuộc mà chơi cái bài tay ba như thế được. Đây là cái cuộc chiến ở châu Âu. Chúng tôi không thể chấp nhận đứng ngoài cửa chờ một kết quả do Mỹ can dự vào. Và ngay khi mà ông Macron vừa giất lời thì Thủ tướng Đức Merz lại trực tiếp thách thức lộ trình của Tổng thống Trump. Ông Merz nhiều lần nhấn mạnh rằng là bất kỳ cái cuộc đàm phán tiếp theo nào cũng phải lấy ngừng bắn ngay lập tức làm tiền để. Và lập luận của ông ấy rất rõ ràng, nếu trong giai đoạn đàm phán mà đạn pháo của Nga vẫn nhắm vào các thành phố Ukraine, thì sự chân thành của Putin ở đâu? Đây không phải là đàm phán hòa bình, mà là ép Ukraine ký hiệp bước đầu hàng dưới cái mắt đàm phán. Thủ tướng Đức muốn nhấn mạnh là phải ngừng bắn trước, không được rơi vào mưu kế hòa bình của Nga, không được để Putin có cơ hội hồi phục và tích lũy nguồn lực tái chiến với sự hỗ trợ của Trung Quốc và Triều Tiên ở sau lực. Vậy thì ông Trump đã phản ứng như thế nào? Ông ấy đã thẳng thừng bác bỏ đề xuất này ngay tại chỗ với phong cách rất điển hình của mình. Ông nói thế này, trong các cuộc chiến mà tôi đã giải quyết trước đây, đó là Ấn Độ với Pakistan, Israel với Iran, Rwanda với Congo, Serbia với Kosovo, hay là Campuchia với Thái Lan, rồi Azerbaijan với Armenia, và Ai Cập với Ethiopia, thì không có cuộc chiến nào là ngừng bắn trước rồi mới hòa bình sau. Ý của ông ấy là, người Âu Châu các ông không biết cách giải quyết chiến tranh, nhưng mà tôi thì biết đấy. Vậy thì hãy làm theo cái cách của tôi. Rất thẳng thẳng. Và ngay khi mà hội nghị kéo dài 5 tiếng vừa kết thúc, ông Trump liền vào phòng bầu dục, nhấc điện thoại lên gọi thẳng đến điện Kremlin. Ông ấy đích thân nói chuyện với Putin để mà sắp xếp một cuộc gặp tay đôi và hội nghị ba bên mà ông ấy đã đề xuất. Vậy là hội nghị bốn bên là cái ý tưởng của Tổng thống Pháp Macron đã nhanh chóng bị gác lại bằng một cái cuộc điện đà. Quý vị thấy đấy, EU đã cố gắng thêm hai điều kiện vào cái vở kịch này. Một là phải có chỗ cho tôi trên bàn đàm phán, và hai đó là phải ngừng bắn trước khi đàm phán. Nhưng mà cả hai điều kiện đó đều bị ông Trump bác bỏ, mà đối phương không thể tranh cãi được. Và trên sân khấu của Tòa Bành Úc, ai cũng là diễn viên xuất sắc. Nhưng mà từ đầu đến cuối, cái người đạo diễn tổng thể chỉ có Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump mà thôi. Thì có một cái điều như thế này, chúng ta cũng phải thống nhất với nhau. Quý vị có công nhận đó là giao dịch là giao dịch, mà chiến tranh là chiến tranh không ạ? Điều mà các bạn quan tâm nhất là gì? Sau bao nhiêu cuộc đàm phán, liệu cuộc chiến này có dừng lại được không? Truyền thông những ngày gần đây vẫn đang xôn xao về việc là liệu ông Trump có thể định là để cho Ukraine cắt đất cầu hòa hay không? Và câu hỏi này, nó phải là không có cơ sở, không phải là không có cơ sở. Ông Trump có thực sự nói về cái việc đổi lãnh thổ lấy hòa bình hay không? Và câu trả lời đó là có, ông đã nói thẳng cái điều này. Trong cuộc họp với các nhà lãnh gia Âu Châu, thì ông Trump nói rằng là chúng ta cũng cần thảo luận về khả năng trao đổi lãnh thổ. Một câu nói đã biến chiến trường thành bất động sản, dùng đất để thanh toán món nợ xấu của cuộc chiến này, nhằm cắt lỗ và rút lui nhanh chóng, giảm thiểu thiệt hại một cách tối đa. Nhiều người sẽ lập tức chỉ trích ông ấy là một thương nhân chỉ biết đến lợi ích mà thôi. Nhưng đây thực sự là điều kiện khởi đầu trực tiếp nhất và cũng là thực tế nhất hiện nay. Cả Nga và Ukraine đều cần phải nhượng bộ, mà một trong những điều phải nhượng bộ chỉ là đất đài. Nghe thì có vẻ thực tế và thương mại hóa, nhưng vấn đề đó là tại sao Ukraine lại không đồng ý? Tại sao ông Zelensky không thể nhượng bộ dù chỉ một bước? Thậm chí với đề xuất của Putin rằng Ukraine rút quân khỏi Donbass hiện vẫn do Nga kiểm soát, thì Ukraine cũng kiên quyết từ chối. Những khu vực mà quân đội Ukraine không thể kiểm soát, họ cũng không nhượng bộ. Để hiểu được vấn đề, để hiểu được thế khó này, chúng ta cần chuyển ống kính từ bàn đàm phán tại Tòa Bạch Ốc sang các chiến hào lầy lội ở miền đông Ukraine để thực hiện một cuộc diễn tập trên Sài Bản. Chúng ta tin tưởng công lý nhân gian, nhưng vẫn phải nói là thực tế vốn nghiệt ngã. Trong nhiều trường hợp, chúng ta phải chấp nhận công lý là đắt giá. Chẳng cần nhìn đâu xa, hãy cứ nhìn vào anh bạn hàng xóm Trung Quốc là biết. Bao nhiêu người Trung Quốc đã nỗ lực cả đời nhưng vẫn nghèo khó. Trẻ em bị bắt cóc ngay trên đường, nhiều người bị mổ cướp nội tạng, bị chính quyền đàn áp bạo lực. Nhưng khi họ đứng lên bày tỏ dân ý hoặc kêu gọi dân chủ và công bằng, chính quyền lại xua quân đảm áp với lý do ổn định là trên hết. Cái giá của công lý đắt đỏ như vậy. Nói xa hơn một chút, chúng ta hãy nói về Phần Lan. Tổng thống Phần Lan cũng có mặt trong cuộc gặp tại Tòa Bạch Ốc ngày 18 tháng 8. Họ cũng là quốc gia gợi lên sự liên tưởng sâu xa về cuộc chiến nga Ukraine. Trong lịch sử, Phần Lan trước kia không phải là một quốc gia. Nơi đây vốn thuộc về Thụy Điển. Sau đó Thụy Điển đánh nhau với đế quốc Nga nhưng bại trận. Thế là cái vùng đất đó đã trở thành của Nga. Đến khi đế quốc Nga sụp đổ năm 1917, nhiều quốc gia đã tuyên bố độc lập. Và Phần Lan cũng là một trong số những quốc gia đó. Nhưng mà sau này thì Liên Xô lại bắt đầu chiếm lại các nước ban tích và đe dọa Phần Lan. Họ yêu cầu Phần Lan phải nhượng lại cái vùng lãnh thổ gần Liên Xô nhất. Tất nhiên là Phần Lan không đồng ý rồi. Đến năm 1930 thì Liên Xô và nước quốc xã họ đã ký một cái hiệp ước chia cắt Đông Âu. Liên Xô bắt đầu tấn công Ba Lan và Phần Lan. Nhưng mà không thể ngờ rằng họ lại bị Phần Lan đánh cho thảm hại. Phần Lan dùng cái chiến thuật du kích trên tuyết, dùng bom xăng tự chế Molotov để mà đối phó với quân địch hồng mạnh. Và Liên Xô đã bị đánh cho thê thảm. Nhưng vì Liên Xô quá lớn, cứ thế đổ người vào, lấy thịt đè người, sử dụng chiến thuật biển người, cứ dùng quân số đông để mà đáp áp đảo. Và cuối cùng là Phần Lan cũng không thể chịu nổi, đành phải thỏa hiệp. Và nhượng lại những cái vùng đất ở gần biên giới với Liên Xô. Đây chính là cái cuộc chiến tranh mùa đông 1939-1940 mà giữa Phần Lan và Liên Xô, một cái cuộc chiến tiêu hào mà cả đối bên đều thiệt hại rất nặng nể. Sau đó thì mọi chuyện chúng ta biết rồi, Đức quốc xã tấn công Liên Xô. Phần Lan đã cùng Đức lấy lại vùng đất bị Liên Xô chiếm trước đó. Thậm chí là họ còn tiến vào sâu hơn để mà củng cố biên giới nữa. Nhưng mà sau đó Liên Xô lại phản công lại. Phần Lan dù chiến đấu rất ngoan cường và đã khiến Liên Xô phải rè trừng, thế nhưng mà bản thân họ cũng phải trả giá lớn. Phần Lan liền chủ động cầu hòa. Những khu vực mà tôi đã chiếm được thì tôi sẽ trả lại cho anh. Tôi còn cho anh thêm một ít nữa. Chúng ta làm hòa nhé. Và cái hiệp định nó đã kết thúc chiến tranh tiếp diễn năm 1941. Cái câu chuyện Phần Lan kể trên nó cho chúng ta thấy là một cái nước nhỏ nên đối phó thế nào với một cái gã khổng lồ. Có lúc phải cứng rắn, tất nhiên rồi. Nhưng mà cũng lúc là phải mềm dẻo đấy. Có khi phải dũng mạnh tiến lên, nhưng mà cũng có lúc phải lưu lại vài phần. Phần Lan đã dùng lịch sử của chính mình để mà nói với Ukraine rằng là các anh đã làm rất tốt rồi. Nhưng vì đại cục, đôi lúc cũng cần phải nhẫn nhịn. Giống như Phần Lan năm xưa, dù gai góc như con nhím nhưng mà cuối cùng vẫn phải cắt đất cầu hòa, bởi vì cái giá của công lý nó là rất đắt đỏ. Nói vậy, có phải là Ukraine cũng phải cắt đất cầu hòa và chịu nhịn, chịu thiệt hay sao? Có lẽ là Ukraine sẽ không phải chịu nhiều ấm ức như là Phần Lan năm xưa, bởi vì Phần Lan không có bên thứ ba đứng ra mà giàn xếp giống như là Mỹ đang làm với Ukraine hôm nay. Nhưng mà chắc chắn là Ukraine cũng không thể nào giữ được trọn vẹn lãnh thổ như là hồi trước chiến tranh. Chúng ta cũng cần nhìn nhận vấn đề này một cách khách quan. Và cũng vì là Nga đã tốn rất nhiều sương máu để mà chiếm được những vùng đất đó, cho nên là họ cũng không bao giờ dễ dàng để mà trả lại những vùng đất đó cho Ukraine đâu. Toàn bộ cái vùng Donbass, tức là bao gồm hai tỉnh Luhan và Donetsk, nó có tổng cái diện tích là khoảng 53.200 km2. Nhưng mà sau nhiều tháng giao tranh đẫm máu, quân đội Ukraine giờ chỉ còn kiểm soát từ 6.600 đến 6.700 km2 mà thôi, và chủ yếu là ở phía tây và bắc của tỉnh Donetsk. Nói cách khác thì, Ukraine chỉ kiểm soát từ 12 đến 13% cái tổng diện tích của Donbass. Nhưng mà 12% này thì nó không phải là 12% thông thường. Đây là tuyến phòng thủ cuối cùng của toàn bộ mặt trận phía đông Ukraine, được xây dựng bằng đạn dược và sương máu. Nói đơn giản là hai thành phố ở vùng Donbass này là Kramatorsk và Slovyansk. Nó chính là những cái pháo đài bê tông cốt thép cuối cùng của quân đội Ukraine ở cái mặt trận phía đông này. Từ bỏ vùng đất này thì nó không phải là nhượng bộ, mà dường như là tự xác về mặt chiến lược. Một khi mà các cái cứ điểm cốt lõi này bị bỏ rơi thì hậu quả nó sẽ vô cùng là thảm khốc. Theo thời báo Moscow, nếu quân đội Ukraine rút khỏi tuyến phòng thủ Donetsk, thì lực lượng của Nga sẽ rộng đường tiến về thành phố Donibro. Và điều này thì có nghĩa là gì? Donibro là trung tâm công nghiệp và giao thông của miền trung Ukraine. Nếu mất Donibro, toàn bộ tuyến phòng thủ quốc gia của Ukraine sẽ sụp đổ hoàn toàn, giống như là một người bị gãy sưng sống vậy. Hơn nữa, kể từ khi mà pháo đài ten chốt Adyvka bị thất thủ thì quân đội Ukraine gần như đã không còn đánh được trận nào có uy lực nữa. Họ không thể tìm đâu ra một cái cỗ máy xay thịt thứ hai để mà tiêu hao quân Nga, khiến quân Nga kinh hồn khiếp đảm như là ở Adyvka. Lợi thế trên chiến trường nó phụ thuộc vào mưu lược, địa thế và cả tinh thần nhuệ khí binh sĩ nữa. Nếu bạn rút lui để mất một cái vị trí đắc địa thì không chỉ mất đất và mất quân, hao tổn lực lượng mà còn ảnh hưởng lớn tới cả sĩ khí của toàn quân đội. Nếu điều kiện của Nga là đổi Donbass lấy hòa bình thì hãy cho tôi Donbass và tôi sẽ chấm dứt chiến tranh. Ý của họ là vậy à? Vậy thì hãy hỏi ngược lại, nếu ông cam kết không đánh nữa, vậy tại sao còn đòi tôi phải từ bỏ pháo đài phòng thủ chiến lược của mình? Đừng quên trong cái hiệp định Munich khi mà Hitler sắp nhập Sudan, Thái Lan và Đức thì ông ta đã cũng vỗ ngược cam kết là đây là đòi hỏi lãnh thổ cuối cùng của tôi. Nhưng mà kết quả như thế nào thì chúng ta đều biết rồi. Lời hứa của kẻ độc tài trên cán cất lịch sử nó chỉ là lông ngỗng trong gió bay mà thôi. Rất dễ thay đổi, rất mong manh. Do vậy, Donbass nó là một vị trí trọng yếu. Nga thì luôn tham vọng kiểm soát nhưng mà Ukraine thì hoàn toàn không muốn nhượng lại vùng đất này. Có cảm giác như là họ sẽ tử chiến đến giây phút cuối cùng. Cho nên, nếu buộc phải đổi đất lễ hòa bình, cắt đất cầu hòa thì câu hỏi sẽ là vùng đất nào sẽ bị cắt và bị cắt bao nhiêu? Nga sẽ đòi hỏi ra sau và Ukraine có thể sẽ nhượng bộ đến mức nào. Thì chúng ta đều biết là cái bản ghi nhớ Budapest từng có hiệu lực trong những năm 1990. Có lẽ vì vào thời Reagan thì nước Mỹ hùng mạnh đến mức đáng sợ. Nhưng đến hôm nay thì nó chỉ là một cái tờ giấy lộn mà thôi. Tham vọng của Putin không phải là đổi đất lễ hòa bình mà là một mưu kế nhằm chiếm lại vị thế chiến tranh. Đối với Ukraine, hòa bình ngắn hạn sẽ dẫn đến diệt vong. Do đó, nếu thuận theo điều kiện của Putin thì không phải là Ukraine đang chịu cái giá đất đỏ của công lý mà là mất đi công lý hoàn toàn đó. Ukraine không thể chấp nhận mất Donbass. Châu Âu cũng không muốn chấp nhận. Vì nếu Ukraine diệt vong thì xe tăng Nga sẽ đặt ngay ở biên giới EU. Cho nên cái việc lãnh thổ mà đổi lễ hòa bình vẫn sẽ là một cái chủ đề nhiều tranh cãi trên bài thảm phán. Và nãy giờ chúng ta phân tích thì đều thấy là mọi chuyện nó cũng bế tắc cả. Vậy thì tại sao ông Trump lại ủng hộ cái việc nhượng bộ về lãnh thổ như vậy? Đơn giản thôi. Cũng vì cái giá đất đỏ, ông Trump đang lợi dụng tham vọng của Putin để mà ép châu Âu phải khiến mình trở nên mạnh mẽ hơn. Đồng thời kêu gọi cả Ukraine và Nga đều cùng nhượng bộ. Cho dù cái việc nhượng bộ này có thể sẽ là điều mà khiến Ukraine không càm lòng. Nếu không thể thỏa thuận về lãnh thổ thì sau khi mà cuộc chiến kết thúc ai sẽ đảm bảo an ninh cho Ukraine đây? Đây cũng là vấn đề cốt lõi của hội nghị thượng đỉnh của tòa yếu lần này. Vì hòa bình nó không phải là kết thúc mà nó là khởi đầu với quân đội mới, vũ khí mới và điều kiện mới. Cái việc Ukraine được bảo vệ theo cái kiểu điều 5 của NATO nó khiến người ta dễ suy nghĩ rằng là quân đội Mỹ và châu Âu sẽ đóng quân ở Ukraine. Nhưng ông Trump thì đã khẳng định rằng quân đội Hoa Kỳ sẽ không đồn trú tại Ukraine đâu. Ông Trump sẽ không chuyển khai bộ binh đến Ukraine nhưng sẵn sàng hỗ trợ về mặt không quân và phối hợp với các đồng minh châu Âu trong việc bảo đảm an ninh cho Ukraine. Còn về cái khả năng châu Âu sẽ đóng quân thì sao? Khi mà Ukraine vẫn còn mạnh mẽ, còn tuyến phòng thủ hoàn chỉnh và có thể chiến đấu quyết liệt với quân Nga thì EU chỉ mạnh miệng cổ vũ nhưng lại viện trợ dựa vào Hoa Kỳ. Nếu quân đội Ukraine mất đi các cứ điểm, tuyến phòng thủ sụp đổ và quân Nga bắt đầu phục hồi thì liệu EU có hào phóng đem quân đến bảo vệ một quốc gia không còn tuyến phòng thủ hay không? Có lẽ là không rồi. Tất cả những cam kết trên giấy tờ đều dựa trên một tiền đề đó là sức mạnh thực vị. Vậy nên tại vấn đề cốt lõi này chúng ta thấy là nó sẽ có 2 phương án. Một là phương án Nga đưa ra và hai là phương án của phương Tây. Đó là 2 kiểu bảo đảm an ninh hoàn toàn khác nhau. Theo phương án của Nga thì Ukraine sẽ mất đi những pháo đài chiến lược. Còn theo phương án của châu Âu thì đó sẽ lại lại một cánh cửa hoàn toàn mới. Đó là triển khai một lực lượng an ninh, bố trí một hệ thống phòng không tiên tiến, cung cấp vũ khí và huấn luyện bền vững, đồng thời thiết lập một cơ chế giám sát ngừng bắn và cơ quan liên lạc khẩn cấp. Điểm mâu chốt của toàn bộ phương án này đó là nó cần sự đồng ý của Hoa Kỳ. Tại hội nghị thượng đỉnh tại Tòa Bến Úc lần này thì ông Trump đã bày tỏ rằng Mỹ sẵn lòng đóng vài điều khối. Và hai phương án bảo đảm an ninh trên nó cũng sẽ dẫn đến hai con đường hoàn toàn khác nhau. Con đường mà Nga đề xuất nó sẽ giao số phận của Ukraine và cả Âu Châu vào tay kẻ xâm lược, có thể trở mặt bất cứ lúc nào. Con đường còn lại là đưa Ukraine vào hệ thống an ninh phương Tây, được các quốc gia dân chủ bảo đảm, được các đồng minh cùng duy trì và rõ ràng là an toàn hơn, cũng đáng tin cậy hơn đối với Ukraine nữa. Đến đây thì chúng ta đã thấy là toàn bộ quá trình mà hòa đàm và đi đến lệnh ngừng bắn rồi đi đến hòa bình ở Ukraine này nó có sự tham gia của Mỹ này, Âu Châu này và hoàn toàn vắng bóng cái người chơi ẩn trên bàn cờ mà chúng ta đã nói đến trong chương trình trước, đó là Trung Quốc. Trong các cuộc giao tranh thế giới thì Trung Quốc luôn cố gắng tỏ ra là một cái bên trung gian hoàn rải. Thế nhưng mà lần này thì họ đã hoàn toàn bị gạt ra khỏi cuộc chơi rồi. Đó là một cái điều lạ đó, thưa quý vị. Quay trở lại câu hỏi ban đầu, cuộc gọi biến mất đó rốt cuộc có ý nghĩa là gì? Cái cuộc gọi mà lẽ ra ông Putin phải gọi cho ông Tập Cận Bình đó nó không tồn tại. Tại sao nó lại không tồn tại? Chúng ta hãy điểm lại một số động thái của ông Putin nhé. Ngày 8 tháng 8, chỉ vài ngày trước khi mà bay lên Alaska có ông Trump ấy, thì cuộc gọi đầu tiên của Putin là cho Tập. Cuộc gọi đó là gì? Là hai đối tác họ trao đổi trước khi mà lên bàn cửa như kiểu là đối chiếu lá bài tẩy vậy. Anh có con át, tôi có hai con ca, anh là hội trưởng của tôi, chúng ta hãy cùng đặt cửa nhé. Nhưng mà sau khi đến Alaska thì điều gì đã xảy ra nó khiến thái độ của Putin xoay chuyển 180 độ như vậy. Theo các báo cáo công khai hiện nay thì trong hội nghị Alaska giữa ông Trump và Putin đã ít nhất hai người có một ít khoảng thời gian hoàn toàn riêng tư ở trên xe. Hai vị tổng thống cùng ngồi trên chiếc xe quái thú của ông Trump, không có phiên dịch, cũng không có tùy tùng, chỉ có hai nhà lãnh đạo chuyện trò với nhau. Và họ đã nói những gì? Chỉ có trời mới biết được. Nhưng mà chúng ta cũng có thể đưa ra một số cái suy đoạn. Ví dụ như là ông Trump nói kiểu như thế này. Này Vladimir, anh có muốn trở lại sân khấu quốc tế hay không? Anh có muốn làm ăn với Mỹ không? Anh có muốn chúng tôi dỡ bỏ lệnh cấm vận và khôi phục uy tín của anh không? Có muốn dầu của anh được bán đi khắp thế giới mà không lo cấm vận hay không? Có muốn nước Nga của anh lại phát triển dầu có hay không? Anh sẽ có tất cả đấy. Nhưng mà anh không thể vừa nắm tay Bắc Kinh lại vừa gõ cửa nhà chúng tôi được. Anh cần phải làm được hai điều. Chấm dứt chiến tranh và giữ khoảng cách với Trung Quốc. Đúng vậy, anh cần phải giữ khoảng cách với Trung Quốc. Rất có thể ông Trump sẽ nói như vậy với cái phong cách thẳng thắn như vậy. Và dù chỉ là suy đoán nhưng mà điều đó cũng khá hợp lý với tình hình hiện tại. Nó phù hợp với câu nói của ông Trump khi mà trả lời phỏng vấn trên Fox News rằng là Nga và Trung Quốc là kẻ thù tự nhiên. Biden đã sai lầm khi đẩy Nga về phía Trung Quốc. Cái câu nói này nó giải thích hoàn hảo cho mọi hành động sau đó của Putin. Thời báo Moscow cũng xác nhận rằng là ngay khi trở về từ Alaska thì ông Putin đã lập tức gọi điện cho Ấn Độ, Brazil, Nam Phi những thành viên của khối BRICS. Tuy nhiên trong cái danh sách này thì lại không có Trung Quốc mặc dù Trung Quốc cũng là một thành viên chủ chốt của BRICS. Cái việc mà không gọi điện cho ông Tập Cận Bình nó đã trở thành một cái bản cam kết im lặng nhưng mà cực kỳ lạnh lùng. Dù không trực tiếp nói ra nhưng mà có vẻ là ông Putin muốn nói với Tổng thống Trump rằng là Donald này, anh thấy rồi đấy vì thương vụ tiềm năng này cho nên là tôi đã chủ động làm lạnh đi cái mối quan hệ với đồng minh quan trọng nhất của mình rồi. Anh hãy tin tưởng vào sự chân thành của chúng tôi đi. Còn Bắc Kinh thì sao? Chúng ta thấy là ngày 19 tháng 8 tại cuộc họp báo của Bộ Ngoại giao Trung Quốc thì người phát ngôn Mao Ning đã 4 lần từ chối trả lời câu hỏi của truyền thông quốc tế. 4 lần từ chối đó là từ chối bình luận về hội nghị Mỹ-Ukraine, từ chối cung cấp địa điểm cho cuộc gặp Nga-Ukraine, từ chối đảm bảo cho thỏa thuận hòa bình và từ chối xác nhận về cuộc gọi do 2 nguyên thủ Trung-Nga. Khi cấp trên không nhận được cuộc gọi, cấp dưới tất nhiên chỉ có thể đánh chống lãng như vậy mà thôi. Quan trọng hơn là điều này nó làm nổi bật rằng là cái quyết định liên kết với Nga để chống Mỹ của Tập Cận Bình nó đã trở thành một khoản nợ xấu rồi. Nó đã trở thành cái điểm bất lợi lớn nhất đối với ông Tập trong cuộc đấu đá nội bộ đang diễn ra cực kỳ gây gắt tại Trung Nam Hải. Không có cuộc gại nào, không có quyết sách mới. Khi đối mặt với biến động chính trị trên thế giới thì Bắc Kinh chỉ đánh cầm lặng thôi. Trước những diễn biến địa chính trị ngày càng phức tạp và vô cùng là rất là là đầy rẫy nguy cơ thì Trung Quốc họ lại không có con bài nào. Họ đang tay trắng để mà đối đầu với tất cả những sự thay đổi đó. Đương nhiên là Trung Quốc không sợ đối đầu với Mỹ vì chỉ cần trò chơi còn tiếp diễn thì Bắc Kinh vẫn còn có chỗ trong bản bài này. Vậy cái điều mà Trung Quốc sợ đó là gì? Một cái trật tự quốc tế có thể giải quyết các vấn đề toàn cầu mà không cần đến Trung Quốc. Nói cái khác là họ bị cô lập. Họ sợ nhất điều đó. Cái vờ kịch mà ông Trump đạo diễn nó đã dóng lên một cái hồi chuông cảnh báo cho Bắc Kinh. Những tranh chấp hốc búa nhất trên thế giới có thể khởi động tiến trình hòa bình mà không cần Trung Quốc dúng tay vào. Thậm chí không cho Bắc Kinh có được tiếng nói nữa. Đối với Trung Quốc mà nói thì đây không chỉ là áp lực địa chính trị mà là cái việc mất đi quyền diễn ngôn hoàn toàn bị phớt lở là chiếc mặt nạ người hoa dài toàn cầu nó đã bị xé toạc rồi. Còn bản thân nhà lãnh đạo Tập Cận Bình cũng biết là chỉ cần mọi người vẫn còn nhìn ông dơ tay thì biểu tượng quyền lực của ông ấy vẫn còn. Nhưng mà giờ đây khi mà mọi người ngoảnh mặt đi không ai còn bận tâm tới ông nữa. Điều này đã gặp sắc dối rồi đấy. Không chỉ quốc tế không cần ông ấy mà ngay cả đồng minh cũng không cần ông ấy nữa. Và đây cũng chính là cái điều mà ông Tập lo sợ nhất. Tóm lại là chúng ta thấy là cái bài thuyết nói và phân tích của chúng ta nó xoay quanh mấy cái điểm chốt. Cái hội nghị song phương ở Alaska và chuyến thăm của ông Zelensky cùng các nhà lãnh đạo Âu Châu nó đã mở ra một cái cánh cửa mới cho thế giới. Mở ra cái triển vọng hòa bình mà rõ ràng nhất từ trước đến nay. Ông Trump đã tiến thêm một bước tới cái mục tiêu hòa giải. Lại được trao tặng một cái thương vụ vũ khí Mỹ trị giá tới 150 tỷ đô. Còn ông Zelensky thì đã dốc toàn bộ vốn liếng tài chính để mà đánh cường vào cái ván cửa này. Bảy nước Âu Châu mang theo lo lắng và trách nhiệm. Cố gắng dùng tiền thật bạc thật để mà đổi lấy sự ổn định ngay ở trước cửa nhà mình. Còn Putin thì đang xoay sở khéo léo giữa phương Tây và phương Đông, giữa chiến tranh và hòa bình, giữa Trung Quốc và cành ô lưu mà nước Mỹ đang chìa ra. Còn Tập Cận Bình thì sao? Ông ấy đang để lại một cái bóng dáng suy tàn trước cánh cửa lớn của thế giới. Bây giờ câu hỏi đang ra ở đây với chúng ta đó là liệu cuộc gặp giữa ông Putin và ông Zelensky sắp tới đây nó có đạt được cái điều gì hay không? Đôi bên có đạt được kết quả gì hay không? Nga sẽ nhượng bộ hay là đòi hỏi? Ukraine thì sẽ cam tâm chịu thiệt hay là kiên quyết đòi công lý tới cùng? Hai bên chỉ cần một cái bước tới hòa bình hay là chỉ phải cần nhiều vòng đàm phán thêm nữa? Cái thương vụ 150 tỷ đô la nó sẽ đi đến đâu? Và sau tất cả, mối quan hệ Trung-Nga sắp tới nó sẽ ra sao? Liệu hai đồng minh có trở mặt quay lực với nhau hay không? Tất cả nó vẫn còn là ẩn số đầy dãy biến số Với tư cách là những người quan sát thì chúng ta hãy tiếp tục tìm hiểu đào sâu cho đến khi mà chạm vào được cái tảng đá lạnh lẽo nhưng mà chân thật. Đó là sự thật. Chỉ khi đến gần sự thật thì chúng ta mới có cái cơ hội hiểu được là thế giới ngày càng phức tạp và ngày càng bất định này nó sẽ đi về đâu đây. Lịch sử nó sẽ không báo trước là ai sẽ lên sân khấu nhưng nó sẽ lặng lẽ ghi lại những ai đang bị loại khỏi vũ đại Đây mới chỉ là khúc dạo đầu và những gì kịch tính hơn nó sẽ sớm được công chiếu trong những ngày sắp tới Chúng ta hãy cùng chờ xem tụi mình nhé Đến đây thì chương trình ngày hôm nay cũng xin phép được tạm dừng Chúng tôi vẫn tiếp tục khuyến khích quý vị chia sẻ thật nhiều bình luận ở phần dưới Xin chào và hẹn gặp lại trong những chương trình tiếp theo