Quý vị thân mến, Bài trước có nói về chữ “mệnh”, chương này lại bàn đến chữ “tướng”. Mệnh và tướng vốn là hai thứ được sắp đặt từ thời điểm trời đất sinh ra con người. Nửa cân mệnh, lại sinh nửa cân dung mạo; bốn lạng mệnh, lại sinh bốn lạng dung mạo, giống như trên một cái cân, tự nhiên cân xứng mà không ai biết lý do.
“Nếu so sánh hai điều này, thì việc sinh tướng còn tinh vi hơn cả việc ban mệnh. Thế nào là tinh vi?
Bạn thân mến, trong những năm gần đây, tại nhiều quốc gia châu Á xuất hiện xu hướng đề cao chủ nghĩa bình quân tuyệt đối, cho rằng con người khi sinh ra đều hoàn toàn giống nhau, còn vận mệnh chỉ được cải biến sau này bởi hoàn cảnh và theo sự giáo dục. Quan niệm ấy, nghe có vẻ tiến bộ, nhưng trên thực tế lại dễ làm đảo lộn nhận thức, khiến tư tưởng và giá trị của con người trở nên rối loạn, xa rời quy luật tự nhiên và đạo lý vốn có.
MẤT NGHÌNH VANG PHÚC PHẦN NHẬN RA BÀI HỌC TRỜI BANG
Tác giả Vân Chi Vũ
Quý vị thân mến, bài trước có nói về chữ mệnh.
Chương này lại bàn đến chữ tướng.
Mệnh và tướng vốn là hai thứ được sắp đặt từ thời điểm trời đất sinh ra con người.
Nửa cân mệnh lại sinh nửa cân dung mạo.
Bốn lạng mệnh lại sinh bốn lạng dung mạo.
Giống như trên một cái cân, tự nhiên cân xứng mà không ai biết lý do.
Nếu so sánh hai điều này, thì việc sinh tướng còn tinh vi hơn cả việc ban mệnh.
Thế nào là tinh vi?
Bạn thân mến, trong những năm gần đây,
tại nhiều quốc gia châu Á xuất hiện xu hướng đề cao chung nghĩa bình quân tuyệt đối.
Cho rằng, con người khi sinh ra đều hoàn toàn giống nhau,
còn vận mệnh chỉ được cải biến sau này bởi hoàn cảnh và theo sự giáo dục.
Quan niệm ấy nghẹ có vẻ tiến bộ,
nhưng trên thực tế lại dễ làm đảo lộn nhận thức,
khiến tư tưởng và giá trị của con người trở nên rối loạn,
xa trời quy luật tự nhiên và đạo lý vốn có.
Trên đời, nhiều người có cùng bác tự,
thậm chí cùng sinh trong một khoảnh khắc,
nhưng dung mạo của mỗi người trong hàng tỷ con người hiếm khi giống hết nhau.
Dù có phần tương đồng, khi gặp nhau vẫn dễ nhận ra những khác biệt riêng.
Vì vậy, của ngữ có câu,
tâm người khác nhau như mặt người khác nhau.
Sự khác biệt ấy cho thấy sự tinh vi huyền diệu,
nhưng điều đáng ngạc nhiên là sự tương đồng giữa họ còn tinh tế hơn nhiều.
Nếu dung mạo và địa vị của con người hoàn toàn giống nhau,
thì cũng chẳng có gì đáng để bàn.
Nhưng trời lại an bài khác đi,
có người cao quý, kẻ thấp hèn,
có người hiền trí, kẻ vô mụi.
Dẫu khác biệt giữa họ có thể xa cách như trời và vật,
vẫn có thể xuất hiện những con người giống nhau về hình thức bên ngoài,
đủ để làm mê hoặc và đánh lừa con mắt thế gian.
Chính sự an bài ấy của trời cao,
bây kiến thế gian này trở nên huyền diệu và khó lường.
Ví như xưa, khổng tử giống dương hổ,
tái ông giống hổ bân.
Nhưng khổng tử là thánh,
dương hổ lại là quyền thần gian ác.
Tái ông là văn nhân giàu sang,
hổ bân là võ sĩ hèn hạ.
Thử hỏi, người đời có thể nhận ra khác biệt chăng?
Nếu khổng tử được xem là thánh,
thì dương hổ cũng có thể bị nhầm là thánh.
Nếu hổ bân là tướng hèn,
tái ông cũng dễ bị coi là hèn.
Bố người này nhìn kỹ vẫn có khác,
nhưng với mắt thượng của phàm nhân,
làm sao phân biệt nổi?
Những đôi mắt phàm trần,
vốn cũng là do trời an bài,
chỉ quen nhìn nhận sự vật qua bề mặt hiện tượng cố định,
từ đó hình thành cái mê của thế gian.
Chính vì vậy, xưa này khi bậc thánh nhân xuất thế
thường mang dáng vẽ hết sức bình dị.
Như chú Giê-xu sinh ra đầy máng cỏ,
Bởi lẽ ấy, con người nơi thế gian
rất khó nhận ra bậc thánh nhân đang truyền pháp độ nhân.
Nếu người được chọn làm thánh nhân ngay từ đầu,
đã tự biết mình là thánh,
người được định làm anh hùng
cũng sớm ý thức mình là anh hùng,
thì làm sao họ có thể trải qua tui luyện,
gánh vác thử thách
để thực sự trở thành bậc minh quân hay anh hùng chân chính.
Tương tự, nếu hạng vũ biết bồi công sẽ có thiên hạ,
đã không để ý thoát tại hồng môn yến,
hay âm biết hàng tính sao làm tề vương,
khi còn bé đã không để ý sống sót.
Nhờ những đôi mắt pham này,
người tài mới được ẩn thân.
Còn nữa, nếu người tương lai giàu sang,
ai cũng biết trước,
ai đấy dạy đến tôn vinh, giúp đỡ,
họ sẽ sớm hư hỏng, xa rời cảnh giác,
làm sao đạt đến phú quý thật sự.
Vì thế, trời sinh con người,
mọi sự tinh vi đều có dụng ý sâu xa,
không thể xem nhẹ.
Sau đây, xin kể cho quý vị
về một người tinh thông tướng Pháp,
khi gặp hai người có dung mạo giống nhau,
một người nghèo, một người giàu,
vẫn có thể nhận ra sự khác biệt.
Tài năng trong việc xem tướng này,
khéo trùng hợp với những câu chuyện trước,
đôi khi trái ngược từng kỹ tiết.
Chính điều đó mới làm nên sự kỳ lạ của câu chuyện.
Xin mời quý vị lắng nghe.
Vào thời Hoàng Trị ở huyện Nam Hải,
phủ Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông,
có một nhà giàu tên họ Dương.
Vì gia sản vô cùng giàu có,
nên mọi người gọi ông là Dương Bách Vạn.
Ban đầu ông khởi nghiệp bằng nghề đi biển,
nhưng sau nhận ra việc đi biển mạo hiểm
nên quay về ngồi ở nhà,
chỉ làm việc cho vây nặng lãi.
Tuy nhiên, cách cho vây của ông có ba điểm khác thường.
Một, lãi suất khác thường.
Lãi tiền của ông không giống tiệm cầm đồ.
Ở tiệm cầm đồ, cầm 1-2 lượng thì lãi 3 phần,
cầm 10-20 lượng thì lãi hơn 2 phần.
Ông Dương lý giải,
vây ít thì người nghèo không chịu nổi lãi cao,
vây nhiều thì có gia sản,
và vốn lớn thì lợi hơn.
Lấy vốn ông đi làm sai lợi
mà thu thêm chút lại cũng không phải là bạo.
Vì vậy, vây 10 lượng tính lãi 1 phần,
100 lượng tính 2 phần,
1000 lượng tính 3 phần.
Mọi người đều nói ông không chỉ biết sinh tiền
mà còn thực hành chính nghĩa không ai bị thiệt.
Hai, ngày thu trả cố định.
Ông chỉ thu và trả vào các ngày định trước.
Trong tháng, ngày mùng 1 và 15 thu,
ngày mùng 2 và 16 trả.
Những ngày khác, ông ngồi chơi cờ tướng,
đánh bạc, không làm việc chính.
Ai biết luật lệ của ông
sẽ không đến làm phiền ngoài những ngày định trước.
Ba, xem mặt để cho vây.
Khi cho vây,
ông không hỏi người vây có đáng tin hay không,
cũng không ước tính tài sản
để xem có trả nổi không,
mà chỉ nhìn mặt người.
Người nào mặt mũi không tốt,
dù ghi nhiều trên giấy,
ông cũng viết ít đi.
Người mặt mũi đầy đặn,
ghi một phần, ông cho vây hai phần.
Lý do là khi đi biển,
ông gặp một người dị thường
truyền cho thuật xem tướng.
Đôi mắt ông như hai tấm thử vàng.
Người nào bước đến trước mặt,
vận mệnh, hạnh phúc, giàu sang,
tất cả đều thấy rõ.
Kỹ thuật này người khác dùng để trục lợi,
còn ông dùng để cho vây.
Thời nhà đường,
vua Lý Thế Dân khi chọn tướng,
ông chỉ chọn những người mặt mũi đầy đặn,
tướng màu có phúc để xuất dinh,
còn kẻ thấp hèn thì không dùng.
Ông Dương cũng theo lý này,
kẻ bạc mệnh sao có thể thành đạt.
Nhờ thuật xem tướng này,
tiền cho vây của Dương Bách Vạn
chưa bao giờ thất chủ.
Lúc bấy giờ,
ở huyện Nam Hải,
có một người dân họ Tần tên Thế Lương,
là con nhà nho.
Tuổi trưởng thành y cũng học hành để đi thi,
nhưng về sau,
vì gia cảnh xa xúc, không đủ ăn,
Đành bỏ việc thi cử,
mở một tiệm rất nhỏ,
bán những thứ như giấy lau, đèn sách.
Thường vì tay trắng,
y phải nghĩ đến việc vây tiền của Dương Bách Vạn.
Nhưng sợ đôi mắt tin tưởng của ông,
nếu xem tướng không vừa ý,
lại bị chê bài trước mặt,
e rằng bị coi thường.
Vì thế, anh Đành chịu nhẫn nhịn.
Dân dân ngày càng nghèo,
một hôn cảm thấy không thể chịu nổi,
anh nghĩ.
Người bây giờ còn dở xem tướng trước khi cho vây,
còn ta không mất một đồng nào.
Dù ông không chịu cho vây,
cũng biết được vận mệnh của mình,
có gì xấu đâu.
Vậy là anh viết giấy vây năm lượng,
chờ ngày nhận tiền rồi đi tới.
Từ sáng sớm đến giờ tí,
khoảng trưa,
anh thấy Dương Bách Vạn bước ra,
đi cùng vài chục người gia nhân,
người cầm bút mực,
người cầm bàn tính,
người nâng cân, người bê bạc.
Dương Bách Vạn đến tiền sảnh,
ngồi như quang phủ lên tòa,
ra lệnh thu giấy vây.
Hàng trăm người đồng loạt đưa giấy,
chen chúc nhau,
náo nhiệt hơn cả
việc nộp văn thư ở phủ huyện.
Tầng thế lương cũng chen vào,
đưa giấy cho gia nhân thu,
đứng dưới bậc thang chờ gọi tên.
Dương Bách Vạn lần lượt gọi từng người lên,
xem từ đầu đến chân,
mới nhìn giấy vây.
Có người được giảm tiền vây,
có người được tăng tiền vây.
Những người tăng từ ít thành nhiều,
nhận bạc xong,
mặt mày sạng rỡ, vẽ kiêu hãnh.
Những người giảm từ nhiều thành ít,
chỉ nhận vài lượng,
thân sắc ảm đạm,
dáng vẽ buồn bã,
như sĩ tử trượt hạng kém,
cuối đầu bỏ đi.
Thế lương nhìn cảnh tượng này,
cảm thấy vừa hối, vừa xấu hổ,
tự nhủ.
Tiền bạc cũng chỉ là vật ngoại thân,
khi đã vây, cuối cùng cũng phải trả.
Không phải không công,
sao lại bị coi thường như vậy?
Anh định không vây, nhưng giấy vây đã bị thu.
Trong lúc còn văn khoăn,
Thế lương thấy có một người đứng bên cạnh,
mặt mũi và dán vóc giống hệt mình,
như in ra từ một khuôn.
Anh nghĩ,
người này mặt giống mình,
nếu được gọi lên trước,
xem kết quả của người ấy,
thì biết được vận mệnh tốt xấu của mình.
Chưa kịp nghĩ xong,
người kia đã được gọi lên.
Thế lương chăm chú nhìn,
lắng tay nghe.
Thế dương Bách Vạn xem tướng người đó xong,
kiểm tra số tiền trên giấy vây,
thì là 500 lượng.
Dương Bách Vạn cười,
anh làm sao vây được 500 lượng?
Người đó đáp,
tuy tuy nghèo nhưng vẫn còn chút tài sản nhỏ,
chỉ vì ngồi ở nhà chán,
muốn vây một ít vốn ra ngoài làm ăn.
Tiền này có thể chấp,
sao lại không trả được?
Dương Bách Vạn nói,
anh đừng giận,
dịnh tướng của anh không chỉ 500,
mà cả trăm lượng cũng khó giữ được.
Dù làm ăn hay không,
tài sản này sớm muộn cũng tiêu tán.
Tốt nhất hãy về nhà,
tù tầm dưỡng tính,
đỡ khổ vì nắng gió vất vả.
Người kia bực mình,
không cho vây thì thôi,
đâu cần nói tận tình đến vậy.
Rồi nay giấy vây
lầm bầm chửi thề mà ra về.
Thế Lương nói,
thỏ chết cáo buồn,
chuyện của tôi không cần nói nữa.
Anh định đòi giấy vây lấy cớ về nhà,
đào ngờ đã bị Dương Bách Vạn gọi tên,
đành phải lên nhận giấy,
nhưng việc này chẳng thú vị gì.
Ai ngờ Dương Bách Vạn
nhìn thấy duôn mạo của anh,
không khỏi mỉm cười,
ánh mắt vui vẻ,
còn nắm bàn tay anh rồi đứng dậy nói,
xin thiếu lỗi.
Xem giấy vây, thấy số 5 lượng,
ông cười lớn,
anh này tướng mạo tốt,
gia sản sau này chẳng kém tôi,
sao chỉ vây có 5 lượng.
Thế Lương đáp,
ông lớn lại treo chọc rồi,
nhà tôi 4 bức tường trống trải,
ngày không lo được ngày,
chỉ dám vây 5 lượng,
còn sợ ông không cho,
đâu dám nghe lời quá đáng như thế.
Dương Bách Vạn
lại xem xét tỉ mỉ,
sao có thể vậy,
anh này là tướng đại các,
tôi đảm bảo cho vây được,
dù anh muốn vây 500 hay 1 nghìn,
cứ việc rút, chắc chắn có thể trả lại được.
Thế Lương nói,
dù ông cho vây,
tôi cũng không dám nhận nhiều,
chỉ thêm vài lượng là vừa.
Dương Bách Vạn nói,
vây vài lượng hay vài chục lượng
đâu phải chuyện của anh,
anh hãy vây 500 lượng,
muốn làm gì thì làm,
tôi bảo đảm sẽ có lời,
không mất sức, chẳng khổ chút nào,
tự nhiên trở thành một ông chủ an nhan.
Nói xong,
ông đưa bút cho Thế Lương sửa giấy vây,
Thế Lương đành theo,
chèn chữ trăm giữa chữ ngủ và chữ nhị,
viết xong,
Dương Bách Vạn mời anh ăn trưa,
rồi trao đủ 500 lượng bạc,
dặn gia nhân đưa về nhà.
Thế Lương thầm cười,
ta không tin chuyện kỳ lạ như vậy,
hai người mặt mũi giống nhau,
người kia có gia sản nghìn lượng,
còn không chịu cho phai một đồng,
ta kẻ nghèo,
giờ được cho 500 lượng,
liệu ta có thể trở thành ông chủ được không?
Chẳng sao,
ông ấy đã dám bỏ vốn ra,
ta cũng dám thử kinh doanh.
Nghe nói gia đình ông ấy,
trước đây buôn bán trên biển,
ta này không vào hát gọp,
sao lấy được hổ con,
vậy ta cũng ra biển thử xem.
Anh bàn với những khách đi buôn,
định mua ít hàng,
theo đi ngắm cảnh hải ngoại.
Vì Thế Lương là người học hành, biết chữ,
họ bằng lòng cho đi theo,
mà không lấy chi phí.
Thế Lương vui mừng,
dùng 500 lượng mua lụa,
theo nhóm xuống thuyền.
Anh vốn chăm chỉ viết chữ,
bất cứ thứ gì cũng phải ghi vài chữ lên.
Lại vì trước đây học hành,
khắc mấy bản sách,
sau không theo nghiệp thi cử,
giờ không dùng đếm, cầm trên tay,
không ngừng in dấu đầy đó,
cũng là thói quen của người hàm sách vở.
Một ngày trên thuyền
không có việc gì,
Thế Lương mở hết lụa ra,
từng tấm trải lên,
mỗi tấm đặt một cuốn sách,
dùng xong lại buộc gọn,
rồi trên bao đựng viết 4 chữ lớn,
Nam Hải Du Ký.
Mọi người đều cười nói,
anh vốn liếng nhiều quá,
hàng hóa quý báo quá,
nên đánh dấu kẻ người khác nhận nhầm mất.
Thế Lương đỏ mặt xấu hổ,
định giải thích vài lời,
thì bất ngờ nghe thuyền trưởng hôn,
phía tây bắc mây đen nổi lên,
sắp có bão, mau vào đảo trú.
Những thủy thủ nghe vậy,
đồng lạc đứng dậy,
thu buồn, kéo mái chèo,
vừa đưa thuyền vào đảo,
quả nhiên gió nổi dữ dội,
sống chết liên hồi,
những chiếc thuyền chưa kịp thu,
lận vài chiếc.
Thế Lương cùng các hành thách trên thuyền,
ai đấy đều há khóc mồm kinh hải,
thở dài nói,
may là thuyền trưởng cho thuyền vào kịp.
Chờ hai giờ trôi qua,
trời lại trong xanh,
Thế Lương chuẩn bị ra khơi,
thì thấy từ trong đảo,
chạy ra một bọn cướp,
không tới 10 người, nhưng ai cũng to khỏe,
tay cầm rượu bén nhảy lên thuyền hô to,
nhanh đưa bạc ra mua mảng.
Mọi người thấy tình thế nguy cấp,
đồng loạt quỳ xuống nói,
bạc của chúng tôi đều đã mua hàng,
Thế Lương chỉ có chút tiền lấy hết cũng được.
Chỉ thấy một tên thủ lĩnh
đứng trên bờ, râu dài tay lớn,
dán người phi thường,
nói với mọi người,
ta chỉ cần hàng hóa, không cần bạc,
bạc được các người làm chi phí chuyển hàng,
mang hết hàng hóa lên đây đi.
Bọn cướp nghe lệnh, đồng loạt hành động,
chỉ chóc lát, còn lại một chiếc thuyền trống,
thủ lĩnh nói,
ta tha cho các người.
Nói rồi, thuyền trưởng nắm lái,
giật bùm, thuyền mới thoát khỏi hàng cọp.
Cả đám thường nhân trên thuyền,
ai nấy đều khóc lóc,
thảm thiết, oán trách,
không nên mang theo một người kém vận như thế,
làm hỏng vận may của cả bọn.
Thế Lương vừa giận
vì số phận nghèo khổ của mình,
lại bị người khác trách bắn,
lại lo lắng tiền vốn của dương bách vạn
sẽ ra sao,
và thật cảm thấy trời không đường,
đất không lối.
Chặn máy chóc,
thuyền cũng cập bến về đến nhà,
Thế Lương nghĩ thầm,
cô vợ xấu không tránh khỏi phải gặp cha mẹ chồng,
vốn liếng giờ bị cướp mất,
cũng phải nói cho rõ ràng
sao mà trốn thoát được.
Thế Lương đành đi đến nhà dương bách vạn,
vừa khéo gặp đúng ngày thu bạc,
tiếng cân trong nhà lạch cạch vang lên,
như trống mỏ trên sân khấu,
trộn ràng không ngớt.
Đến khi thu xong cũng đã sắp tối,
Thế Lương xấu hổ đến mức,
không dám nhìn mặt ai,
chỉ mong âm thầm gặp dương bách vạn.
Dương bách vạn thấy Thế Lương đến,
kinh ngạc nói,
Cậu làm ăn gì mà quay về nhanh thế,
lợi nhuận có được,
lẽ ra phải làm thêm vài chuyến nữa,
sao lại đem trả ngay cho tôi.
Ngay vậy Thế Lương càng xấu hổ,
không nói nên lời,
chỉ ngửa mặt cười, rồi bắt đầu trình bày,
không thể thiếu hai chữ
thẹn thùng làm mở đầu.
Cậu kể lại chuyện mua hàng đi buôn nước ngoài,
tránh gió gặp cướp,
rồi cuối đầu chào thật sâu.
Tất cả đều do đời tôi mỏng,
không thể đỡ nổi,
coi nổi với ân tình nuôi dưỡng của lão viên ngoại.
Đời này chưa thể đền đáp,
chỉ còn chợ kiếp sau
làm cẩu mã trả nợ ân.
Kể xong, đứng bên cạnh
cuối gặm, dúng chường,
chẳng biết dương bách vạn sẽ nổi giận,
chửi mắng hay đánh đòn thế nào.
Ai ngờ ông ta không hề bận tâm,
lại cười hòa nhã.
Thắng thua phốn là chuyện thường của người làm ăn,
gặp bão gió cướp bóc
cũng là chuyện không tránh khỏi.
Thậm chí khi cậu đi buôn nước ngoài,
10 lần cũng gặp vài lần trách trở.
Từ xưa có câu,
làm ăn không sợ thua,
chỉ sợ bỏ dở.
Cậu đừng vì lần này mà nản lòng,
như treo xúc sắc.
Một lần thua lớn, sẽ có lần thắng lớn.
Ta sẽ cho cậu mượn thêm 500 lượng,
cậu lại đem đi buôn nước ngoài,
sẽ xin lời vài chục phần.
Thế lừa nghe xong cười nói,
lão viên ngoại,
vốn liếng của ngài mất một lần không sợ,
còn định để mất lần hai sao.
Dương Bách Vàng đáp,
nếu ta không giúp cậu trở thành một chủ giàu,
người ta sẽ cười ta không có mắt.
Cứ yên tâm mà sử dụng,
chỉ cần dám làm,
đừng sợ không phải vốn của mình,
e dè, thì làm ăn sẽ không thông.
Từ xưa có câu,
tướng mạo không phụ người,
với dám vẽ tuôn quý của cậu,
sẽ giúp cậu trở thành một chủ giàu.
Tối nay thì nghỉ,
ngày mai mới đến ngày trả bạc,
ta sẽ chuẩn bị trước 500 lượng cho cậu.
Thế lương cáo từ ra về.
Ngày hôm sau,
đúng như lời dặn,
cậu lại viết một tờ phiếu mượn bạc,
theo đoàn đi đến.
Quả nhiên,
có 500 lượng bạc được niêm sẵn ở đó,
trên ghi một dòng.
Khách bản lớn giàu có tầng Thế lương.
Tiền của mọi người còn chưa phát,
dường bách vàng trước mặt mọi người,
bảo với Thế lương.
Tiền cậu nhận đi,
ta còn một lời nhắn trước giữ sâu lành,
nếu số bạc này có gì sai sót,
cậu lại đến hỏi ta mượn,
mắc ta sẽ không sai.
Dù cậu nổ vốn làm ăn,
cuối cùng cũng sẽ trở thành
chủ giàu có.
Mọi người nhìn kỹ Thế lương,
có người khen, quả là
tướng mạo tốt,
có người không tán đồng,
nhưng tất cả đều chăm chủ xem
Thế lương sẽ trở thành
chủ giàu ra sao.
Thế lương cảm ơn dường bách vàng,
trở về nhà tính toán.
Ý ông ấy tốt lắm,
nhưng lời nhắn thì tuyệt đối
không được làm theo.
Ông ấy bảo ta phải dám liều,
nhưng lần trước bị liều mà hổng việc,
giờ còn liều nữa sao?
Hơn nữa, lời của ông chủ giàu
rất chuẩn, cầu trước giữ sâu lành
không phải lời tốt, phải thân trọng.
Những việc nguy hiểm,
như đi buông nước ngoài,
tuyệt đối không được thử lại.
Làm việc khác cũng phải chừa đường nuôi.
Ta sẽ cất 200 lượng trong hầm,
chỉ mang 300 lượng đi buông.
Nếu đường thuận lợi,
không gặp nguy hiểm,
đến lần thứ hai sẽ mang hết vốn đi.
Nếu gặp trắc trở, còn giữ lại một phần,
trở về còn có chỗ giữ phòng.
Kế hoạch đã định,
Thế lương cất 200 lượng vào hầm,
mang 300 lượng theo người
đi bán gạo ở Hồ Quảng.
Trên đường gặp một lão ông cùng đi,
khoảng 60 tuổi,
nói rằng chủ nhà là một viên quang
ở phủ Tương Dương.
Khi giải lương ghi kinh,
về gặp bọn cướp vật hết thót gạo.
Đến phủ báo quân lại không ai tin,
chủ nhà bị giam trong ngục.
Giờ cần vào kinh làm văn thư
để báo cáo.
Nhưng chi phí đi lại phải hơn 300 lượng.
Chủ nhà nghèo không lo liệu nổi,
sau này nguy hiểm đến tính mạng.
Nói xong, lão ông rơi nước mắt.
Thế lương thấy ông lão là người trung nghĩa,
rất thương, nhưng cũng bất lực.
Đành đi cùng ngủ cùng
vài đêm trôi qua.
Một hôm, khi nghỉ ở quán,
trời vừa sáng chuẩn bị ra đi,
bọng phát hiện một túi bạc mang theo
đã biến mất.
Thế lương hết sức kinh hãi,
nghĩ rằng trong quán có kẻ trộm.
Chủ nhà kiểm tra khách,
chỉ thấy thiếu ông lão đi cùng.
Thế lương biết là ông lão
trộm tiền bỏ đi.
Đang chạy theo suốt nhiều đoạn đường,
cũng không thấy dấu vết.
Đành đóng ngực dậm chân khóc một trận,
rồi quay về nhà,
trong lòng nghĩ,
may mà ta còn giữ lại một phần phòng thân.
Nếu theo lời ông chủ,
giờ thì chẳng còn gì để xoay sở nữa.
Đành phải đào lấy số bà cất trong hòm,
tiếp tục đi hồ quảng buôn gạo.
Đến nơi, Thế lương tìm một người
có kinh nghiệm tạm trú,
vì khách nhiều bà gạo ít,
phải ngồi chờ hàng.
Một hôm, thấy trong quán có một vị khách,
mặt may và chán người y hệt Thế lương.
Nghe nói chuyện,
cũng là giọng địa phương.
Thế lương hỏi,
anh có từng mấy tháng trước,
đến hỏi Dương Bách Vạn mượn bà không?
Vị khách đáp,
có đến một lần, nhưng ông ấy không cho mượn.
Thế lương nói,
tôi thấy hơi quen quen,
hôm đó tôi cũng ở đó,
nghe ông ấy nói, anh hơi bọt trực,
tôi thấy anh không bằng lòng.
Vị khách đáp,
lời ông ấy nói quá thẳng,
nhưng mắt ông ấy thật chẳng xa chút nào.
Từ khi ông ấy xem tướng,
tôi dính một vụ án mạng,
3 phần 2 gia sản tiêu tán,
giờ chỉ còn lại ít đất đai,
phải bán đi lấy 200 lượng,
ra đây làm khách, nếu làm ăn lời thì tốt,
nếu thua nổ, đúng như lời ông ấy nói.
Thế lương nói,
lời ông ấy nói xấu thì chuẩn,
còn nói tốt thì chưa hẳn đúng.
Rồi kể chi tiết,
về lời dương bách vạn phán rằng,
anh sẽ thành chủ giàu,
còn bản thân bị cướp, bị lừa đi.
Vị khách nói,
tôi nghe nói,
ông ấy xem tướng một người,
bảo sau này sẽ có gia sản,
không ngờ chính là anh,
thật mất lễ quá.
Hỏi tên Thế lương, anh đáp,
vị khách cũng cho biết tên mình,
tôi cũng họ Tân,
tên là Thế Phương ở thôn Tây huyện Nam Hải.
Thế lương nói,
quả lạ thật,
mặt mày trùng hợp, họ cũng trùng,
tên cũng giống như anh em vậy,
chắc chắn tiền kiếm có duyên,
nếu anh không từ chối,
chúng ta kết làm hinh đệ thế nào?
Thế Phương đáp,
theo tương pháp của dương bách vạn,
anh là tương lai của Tàu Chu,
còn tôi là người nghèo khổ sau này,
sao dám bám theo.
Thế lương nói,
đừng đùa,
hai người chuẩn bị lễ tam sinh,
ghi năm tuổi, ngày sinh,
Thế Phương làm anh, Thế lương làm em,
trước bàn thờ kết ước bằng vàng và đá,
lập thành dao ước son sắc.
Hai người chuyển về cùng một phòng,
ba ngày ngồi gần nhau trò chuyện,
ban đêm kề cho ngủ chung,
tình cảm cực kỳ thân thiết gắn bó.
Một hôm,
chủ nhà nói,
gạo đã đến, chuẩn bị bạc để mua hàng đi.
Thế lương hết lòng nhường anh,
để Thế Phương vào trước lấy hàng,
Thế Phương vào lấy bạc,
bọng hét lớn.
Không ổn rồi, bạc bị lấy mất.
Chạy ra, cậu trách chủ nhà,
trong phòng tôi không có ai ra vào,
chắc là kẻ hầu trong nhà,
ngó chừng khi dân trà dân cơm,
đã mở khóa lấy đi.
Hai trăm lương bạc này, không phải chỉ là bạc,
mà là sinh mạng cả nhà tôi.
Nếu ông không tìm ra,
tôi thề sẽ chết trong nhà ông,
Chủ nhà đáp,
những kẻ hầu trong nhà đều là thân tính,
chắc chắn không làm trộm.
Số bạc này phải kiểm tra
trong các khách cùng phòng cùng ngủ,
nhưng nếu không tìm ra, tôi cũng không mồi thương được.
Thế Phương nói,
cùng phòng cùng ngủ,
chỉ có để ấy,
chẳng lẽ cậu ấy làm việc xấu như vậy sao?
Chủ nhà đáp,
anh này đâu phải cùng dòng tộc,
cũng không phải kết nghĩa từ lâu,
chỉ là gặp nhau ngẫu nhiên,
tình cờ hợp ý.
Trong các giao ước huynh đệ hiện nay,
chuyện gì cũng có thể xảy ra,
nếu anh không tin,
thì tôi cũng đành chịu.
Thế Lương nói,
vậy ra rõ ràng coi tôi đã kẻ trộm,
sao không lục hành lý tôi để kiểm tra?
Chủ nhà đáp,
tất nhiên phải lục,
không thì làm sao rõ được.
Thế Lương bực tức đi vào phòng,
mang hết hành lý ra,
nhờ Thế Phương lục soát.
Thế Phương không chịu,
Thế Lương từng mở túi,
lấy ra một phòng bạc nói,
đây là 200 lượng của tôi,
nếu còn phòng nào nữa sẽ là của anh.
Chủ nhà nói,
sao cậu có 200 lượng,
vừa khéo anh cũng có 200 lượng,
chẳng lẽ không còn dư chút nào,
điều này cũng có phần đáng nghi.
Chủ nhà liên hỏi Thế Phương,
bạc của anh bao nhiêu mỗi phòng,
mỗi phòng bao nhiêu miếng,
Thế Phương đáp,
bạc này là bán sản nghiệp mà có,
như sức mạng một nhà,
sao là quên được.
Rồi kể lại số phòng, số miếng
một cách rõ ràng.
Chủ nhà lại hỏi Thế Lương,
bạc của cậu cũng phải nói rõ
số phòng, số miếng xem có đúng không.
Bạc của Thế Lương vốn được chia khi mượn,
cất dưới đất đã 2 tháng,
lấy ra vẫn nguyên phòng,
chưa từng mở ra,
giờ thì làm sao nhớ nổi?
Cậu liên đáp,
bạc của tôi cất lâu rồi,
nhớ số phòng, còn số miếng thì không nhớ.
Chủ nhà nói,
nhìn cậu như thế này,
cũng không giống người cất bạc lâu,
lời này càng đáng nghi.
Giờ chỉ cần đối chiếu số miếng
với anh ta là biết ngay.
Chủ nhà liền mở bạc ra kiểm tra,
vừa khớp với số phòng, số miếng
mà Thế Phương nói.
Chủ nhà nói, giờ còn phân biệt gì nữa?
Rồi trao bạc cho Thế Phương,
Thế Phương nhìn kỹ một lần nữa.
Số lượng đúng,
bạc cũng giống nhau,
chỉ có dây gói và chữ biết hoàn toàn khác,
vẫn còn chút nghi ngờ.
Chủ nhà nói,
có khách như anh này,
hắn lấy trộn đi chắc chắn cũng đổ dây gói,
viết lại vài chữ cho lẫn lộn.
Giờ bạc đã kiểm tra, nhận hay không là việc của anh,
đừng đổ lỗi cho hầu cận nhà tôi.
Nói xong,
chủ nhà vào trong.
Thế Lương tức giận
đến mức mắt tròn mồm há,
không nói được lời nào.
Thế Phương nói, anh em,
chuyện này khiến tôi cũng khó xử.
Nếu không nhận, bạc tôi không tìm ra,
sinh màn cả nhà khó bảo toàn.
Nếu nhận,
lại sợ oan cho anh.
Đây chỉ còn cách hai bên cùng có lợi.
Hai anh em, mỗi người nhận một nửa,
coi như dùng làm vốn,
cứ thế giải quyết xong vụ này.
Thế Lương nói,
sao lại thế được?
Nếu là bạc của tôi,
anh không được nhận đồng nào.
Nếu là bạc của anh, tôi cũng không được lấy.
Việc gì cũng có thể dự vào nghĩa.
Chỉ riêng khoảng bạc này
thì không thể dự vào nghĩa được.
Nếu anh nhận tôi,
anh sẽ là người quân tử.
Nếu tôi nhận anh, tôi sẽ là kẻ hèn.
Thế Phương hỏi,
vậy phải xử lý thế nào?
Thế Lương đáp,
chỉ còn cách bày tỏ trước Thần Linh.
Nếu anh nhờ thần chứng,
nói bạc chắc chắn là của anh,
tôi sẵn sàng tay không mà về.
Nếu tôi nhờ thần chứng,
nói bạc chắc chắn là của tôi,
anh cũng không thể đòi,
phải chấp nhận tay trắng.
Tôi thà tìm cách ruột tội ở nơi khác.
Thế Phương nói,
anh không cần cứng đầu vậy,
quan trọng là bật hiền nhân ngàn xưa,
khi xưa cũng từng lúng túng
trong việc giao tài với Tê Thúc.
Tê Thúc biết anh nghèo,
cũng không trách mắn.
Giờ trước mặt thần Linh,
không phải trò trẻ con,
tốt nhất vẫn là mỗi người nhận một nửa.
Hai người tranh luận không dứt,
những khách cùng chủ nhà
đều tỏ ra không phục Thế Phương,
nói, rõ ràng là bạc của anh,
sao lại chi cho hắn?
Đồng thời họ còn nói với Thế Lương,
chỗ này là nơi tập hợp tiền bạc,
không tiền để một kẻ cướp như anh,
ngang nhiên như vậy,
nhanh trả tiền cơm rồi đi.
Thế Lương là người có khí phách,
sao chịu nổi lời ấy?
Cậu liền lấy bùi giấy của Thành Hoàng
và Quang Thánh, quỳ trước trời
mà nói, nếu thực sự số bạc này
lại do tôi lấy trộm cô hắn,
xin trời chất nhám,
sai khiến tôi phải làm thế này thế kia.
Chỉ bày tỏ tấm lòng mình,
không oán trách ai khác.
Cúng xong, cậu tính toán lại
tiền cơm liền trả đủ,
phát bao gói rồi đi.
Thế Phương muốn nếu giữ cũng không được,
lén chi một trăm lượng,
mang ra đường cho Thế Lương,
nhưng còn vẫn cự tuyệt không nhận.
Chỉ tại Thế Phương,
Thế Lương trở về Nam Hải,
vẫn đến gặp Dương Bách Vàng,
khóc lóc kể nể về số mệnh hẫm hiu,
không đủ sức làm giàu,
phụ lòng giúp đỡ hai lần của ông,
cảm thấy xấu hổ đến mức
không nơi tương tựa.
Trong lời nói, lộ ra nhiều dấu hiệu
lo lắng bất an.
Dương Bách Vàng lại dùng lời ghệ an ủi,
cuối cùng vẫn không hối hận,
muốn tiếp tục cho cậu vai bạc.
Nhưng Thế Lương từ chối nhiều lần.
Từ đó về sau,
Thế Lương tập hợp và học trò mù học tập,
lập nên chỗ để dạy
và sống qua ngày.
Những người xung quanh vì Dương Bách Vàng
đã cho cậu làm tài chủ,
đình gán cho cậu cái biệt hiệu
lão tài chủ, gặp nhau cũng không gọi tên,
chỉ gọi thế,
vừa để treo chọc cậu không làm
phụ lòng Dương Bách Vàng,
vừa để chế diễu mắt nhìn
của Dương Bách Vàng đã nhìn lầm người.
Chuyện khác,
Thế Phương từ khi chia tay Thế Lương,
định dùng bạc mua gạo,
không ngờ vì qua lại với
Thế Lương trẻ một ngày,
gạo đã bị người khác mua hết,
chỉ còn vài trăm đòn thốc.
Chủ nhà nói, nếu anh còn mua,
lại phải đợi mấy ngày mới có hàng,
không bằng mua luôn, tự xay thành gạo,
vừa tiện đóng gói bán, khỏi mất công chờ đợi.
Thế Phương đáp,
cũng đúng.
Cậu liền dùng hết hai trăm lượng mua,
vì có thuyền tiện đường đi Quả Châu.
Không kịp xay, bèn chắc thóc lên thuyền,
định chở về địa phương để xay gạo bán.
Không ngờ năm đó,
ở hai phủ Hoàng Dương gặp nạn đói khốc liệt,
nhà nhà phải xay gạo ăn hết.
Đến mùa gieo trồng,
thì không còn hạt nào,
thóc bán lên tới năm lượng một đòn.
Hàng của Thế Phương đến nơi,
cả nghìn người tranh mua,
giá trị còn hơn cả Ngọc Trai.
Chưa đầy nửa tháng,
cậu thu lời gấp mười lần,
hai trăm lượng trở thành hai nghìn,
không biết nói từ đâu.
Sau đó, cậu lại mua một lô trà
ở Dương Châu,
chở lên Kinh Thành bán,
nơi đó vốn chỉ dùng trà lá thông,
không dùng trà loại khác.
Nhưng năm ấy, dịch bệnh hoành hành,
người số khác nước uống trà của Thế Phương,
trà trở thành thuốc trị bệnh.
Chưa đầy vài tháng,
tiếp tục lời lãi mười lần,
Thế Phương làm đến mức này,
quả thật như từ mặt đất
mà lên thiên đình.
Ký lại lời Dương Bách Vạn,
lại cảm thấy thật vô lý,
thậm chí muốn bay về nhà
để hỏi thẳng miệng ông.
Thế Phương lên thuyền thuận tiện đi Kinh Thành,
trên đường còn mua thêm một ít hàng hóa miền Bắc,
đem đến Dương Châu bán.
Dù lời không bằng trước,
cũng được khoảng bốn năm phần trăm,
tính cả vốn lẫn lời,
giờ tổng cộng đã lên đến ba vàng lượng.
Sau đó lại đi Tô Châu mua lụa
đem về Quảng Đông.
Chẳng mấy ngày đã tới trước cửa nhà,
hàng hóa vẫn còn chất trên thuyền.
Anh một mình đi trước vào nhà,
vợ thấy chồng trở về,
giật mình hỏi
Anh đi đâu suốt, làm gì mà bấy lâu nay?
Thế Phương đáp
Ta đi buôn bán,
nàng chẳng biết sao còn phải hỏi.
Vợ lại hỏi
Vậy chàng buôn bán đã sao rồi?
Thế Phương cười lớn
Lời gấp mười lần,
giờ ta đã thành đại tài phú rồi.
Vợ càng giật mình
Thế này chàng buôn đâu có sẵn tiền,
lấy gì mà lời lãi?
Thế Phương nói
Lời nàng nói chẳng rõ,
ta bán đất được hai trăm lượng bạc,
đem đi buôn, sao gọi là không có bốn?
Vợ hỏi
Hai trăm lượng bạc đó giờ ở nhà,
sao lại đem đi?
Thế Phương không hiểu vì sao,
chỉ chăm chú nhìn vợ.
Vợ nói
Ngày chàng đi, tối nằm xuống cối,
thiếp sợ thấy một bao bạc,
chính là tiền bán đất.
Nói chàng buôn còn ở nhà, sẽ ra lấy,
ai ngờ nhìn mãi không thấy nữa.
Thiếp lo chàng không có tiền dùng,
lạc lỏng nơi đất hết,
sao giờ lại làm được đại tài chủ?
Thế Phương ngẩn người nửa ngày,
mới thở dài.
Bạc thì đã bị chiếm đoạt hết,
kể vụ bạc cũng đủ rồi.
Vợ hỏi vì sao?
Thế Phương kể lại chuyện tìm bạc thất lạc,
nghi thế lương lấy đi.
Vợ nói
Như vậy, vốn bạc là của người khác,
nhưng thời vận là của chàng,
giờ chàng dốc sức đem hai trăm lượng
trả cho hắn thôi.
Thế Phương đáp
Sao là như vậy? Có vốn mới có lời,
nếu không nhờ vốn của hắn,
nói gì muôn bán,
cây cả chi phí đi đường cũng không đủ,
khi ấy bạc của hắn bị chiếm.
Thôi cũng co như nhầm,
giờ lại để hắn nhận kẻ trộm.
Nghĩ kỹ ta thành người thế nào?
Giờ chỉ còn cách đem cả
vốn lẫn lời trả hắn,
tùy hắn chia cho bao nhiêu,
một là buồn lỗi ngày trước,
hai là chứng minh ta không cố ý phụ bạc
mới là người đàn ông.
Người vợ nói
Tài sản lớn đến vậy, sao lại đưa không cho hắn?
Nếu đưa, hắn coi là vốn của mình,
cũng chẳng biết ơn,
sao lại làm chuyện ngu xuẩn vậy?
Thế Phương thấy vợ không hiểu lý lẽ,
liền gật cù đồng ý vài câu.
Tối đó, hàng vẫn để trên thuyền,
không đưa lên bờ,
chỉ nói chở đi nơi khác bán.
Ngày hôm sau,
giết đợt ngà thực hiện lễ cúng,
mời hàng xóm ăn rượu mừng.
Ngày thứ ba, lên thuyền chở hàng,
thực sự đi Nam Hải
để tìm giấu vết thế lương.
Đến nhà hắn, thấy chỉ là
một túc đều tạm mỡ và bức tường đất đổ nghiêng,
hai cánh cửa vỗ
trên dán một câu đối.
Số diệu nhịn nhục,
hình lại giống nhục.
Thế Phương nhìn thấy, biết là vì hắn mà viết,
lòng rất buồn trồn, bất an.
Mở cửa ra,
thấy nhiều học trò mù đang ngồi viết chữ.
Thế Lương ngồi ở ngoài
ngủ ngập, quần áo rách rưới.
Thế Phương bước đến gọi một tiếng.
Hiên đệ thức dậy.
Thế Lương sợ hãi,
mồ hôi lạnh ướt người,
tưởng như Thế Phương đến để hạ nhục mình.
Vội vã bước xuống làm lễ,
miệng lắp bắp,
ngàn lần hổ thẹn, vạn lần hổ thẹn.
Thế Phương làm một lễ,
rồi quỳ xuống khấu đầu,
miệng chỉ nói là huynh đáng chết.
Thế Lương không hiểu sự việc thế nào,
cũng quỳ xuống đối lễ.
Lễ xong,
hai người chia nhau chỗ ngồi.
Thế Lương hỏi,
lão huynh lâu nay buôn bán thuận lợi chăng?
Thế Phương đáp,
buôn bán rất lợi,
chưa đầy một năm,
đã làm được hơn trăm hợp đồng,
tất cả đều nhờ phúc đức của hiền đệ.
Hôm nay lệ huynh đến,
một là nhận lỗi,
hai là đem cả vốn lẫn lời
trả lại cho nguyên chủ,
xin hiền đệ kiểm tra.
Thế Lương giật mình,
nói sao đây, tiểu đệ không hiểu.
Thế Phương kể lại chuyện
khi về nhà gặp vợ,
vốn bạc không đem theo.
Thế Lương cười,
vậy thì tiểu đệ đúng là bị sao xấu dứ mệnh.
Việc đã lâu, cứ giấu đi là được,
lão huynh chịu nói ra,
thật là đại đức.
Tiểu đệ vốn mạng mỏng,
không dám đòi lại vốn cũ,
chỉ sửa được tiếng trộm,
cũng là điều may mắn,
thật thấu tình trây kỷ.
Thế Phương nói,
nói gì đâu, lệ huynh nếu không phải
là vốn của hiền đệ,
nói gì kiếm lời,
đến thân cũng không được về nhà,
sao lại có chuyện phụ nghĩa.
Giờ vốn lẫn lời tổng cộng
ba vạn lượng, đã mua lụa,
còn trên thuyền, hiền đệ xin đem ra
phân phát. Lệ huynh dù đi
một năm, cũng chỉ là may mắn
trời ban, chẳng chịu khổ mấy.
Hiền đệ nếu nghĩ tới tình kết nghĩa,
có thể cho vài trăm lượng bạc
làm phí công sức. Nếu còn từ chối,
thì hiền đệ chỉ làm kẻ
quân tử một mình, khiến lệ huynh
thành kẻ tham lam phụ nghĩa.
Nói xong, kéo
Thế Lương đi nhận hàng.
Thế Lương dừng lại.
Lạo huynh đừng khách sáo. Trên đời
nào có giàu sang mà tự mình đòi được,
đem cho người khác là chuyện bình thường
sao? Cổ nhân thường nói
bất nghĩa cây tài, như dùng thân
làm mương hố. Tiểu đệ nếu nhận
những thứ này, chỉ coi như dùng thân
mình làm bãi rác. Mọi vật
ô ế trên đời đều ném hết,
tuyệt đối không nhận.
Thế Phương thay đổi nét mặt.
Hiền đệ nếu nhất định không nhận,
lệ huynh sẽ đem lụa bay giữa đất trống,
mua vài bó củi khô chầm
lửa đốt hết.
Thế Lương thay lời quá quyết liệt, đành
biểm cười. Lạo huynh đừng
nóng. Hôm nay đã muộn, cứ nghỉ
lại quán nhỏ này. Sáng mai
bàn tiếp, nhận bao nhiêu thì nhận.
Vừa nói, vừa kéo
một hộp trò sang một bên, trì rầm
bàn bạc, chỉ là chuẩn bị chút
chi phí tiếp đại khách.
Thế Phương hiểu, liền gọi Thế Lương qua.
Hiền đệ đừng bận tâm.
Lạo huynh hôm qua về nhà.
Đường đi bình an là một lễ
nhỏ, mang chút lễ dư trên thuyền
lấy ra làm bữa tối.
Thế Lương cũng hiểu,
chi phí tiếp đại không đáng kể,
nên hành xử đúng phép khách
làm chủ nhà. Tối đó,
hai người ôn lại chuyện xưa,
tâm tình vui vẻ, không gì làm phiền
lòng nhau. Nói chuyện
giữa chân, tình cờ nhắc đến
Dương Bách Vạn, Thế Phương nói
Ông ấy nửa đời
danh tiếng và tầm mắt, thật ra
chẳng có tí nhìn xa trong rộng nào.
Chỉ riêng lạo huynh một người là
thấy rõ. Ông ta nói tôi
dù làm ăn hay không,
cả gia tài nghìn lượng cũng cùng
về tay lạo huynh. Còn số mệnh
ngồi nhà của tôi vốn chẳng tốt,
nhưng khi làm ăn lại rất hanh thông.
Giờ những món hàng này, dù
không phải của tôi, biết lạo huynh
là người có nghĩa, sẽ chia cho tôi
chút ít để phận hành, sợ gì
không thu được lời nhó nhỏ.
Rõ ràng lời ông ta nói, đều là
nói dối tinh vi. Ngày mai
tôi sẽ đến hỏi ông ta xem
hiền đệ có đi cùng không, thử xem
ông ta nói gì. Thế lương
đáp. Tôi đi thì đi,
nhưng vầy ông ấy một ngàn
lượng bạc, cả vốn lần lại đều đã
không còn, khó mà gặp mặt.
Thế phương cười lớn.
Giờ tiểu đệ đã có ba vạn,
còn lo một ngàn làm gì. Ngày mai
cứ để tôi đối diện ông ấy,
tính toán vốn lại, trả lại vài
tấm lụa là xong. Thế lương vui mừng.
Nói rất đúng.
Hai người ngủ qua đêm,
hôm sau đúng ngày Dương Bách Vạn
phát bạc, Thế phương nói
Nếu ta cứ đi hỏi ông ta, chắc
sẽ chối. Nói năm ngoái không hề
có lời đó, anh có chứng minh được không?
Tôi định viết một tờ vay bạc
nói là mượn một ngàn lượng
nếu ông ta không cho vay,
rồi lôi chuyện cũ ra, trêu ông ta
một trận, khiến ông ta câm miệng
vui quá. Thế phương
tính xong, viết tờ vay bạc
cùng Thế lương đi, theo đúng cách
như lần trước, đưa tờ vay trước
và chờ đọc tên. Khi đọc đến
tên tầng Thế phương, Thế phương
giả bộ thất vọng, bước lên để được
coi tướng. Dương Bách Vạn
từ đầu đến chân xem sơ qua,
rồi chăm chú xem mặt nửa giờ
nói với gia nhân
Được cho vay, không sao, sẽ trả được.
Thế phương nói
Lão viên ngoại coi kỹ,
kẻ bạc cho nhầm mất mà hối tiếc
Dương Bách Vạn đáp
Nếu là vay năm ngoái thì mất thôi
năm nay vay sẽ không mất
Thế phương thắc mắc
Hóa ra Lão viên ngoại cũng nhận ra
là vay năm ngoái. Vậy sao cùng một người
năm ngoái không vay được
năm nay lại vay được. Chẳng lẽ
trên mặt tôi mật thêm đôi tay
mũi thứ hai sao?
Dương Bách Vạn nói
Xét về tướng mạo anh là người nghèo
chỉ là sắc khí trên mặt khác năm ngoái
Năm ngoái khí trẻ đầy người
không chỉ làm ăn không thuận
mà còn rắc rối với quan hệ
Nếu tôi cho vay chỉ tổ
dính kiện cáo. Giờ sắc khí
đã hết còn xuất hiện nhiều vân tướng
chứng tỏ đã làm việc lớn
mới có sắc khí thế này
sẽ phát tài. Giờ anh
không chỉ một ngàn, hai ngàn cũng cứ mượn
Chỉ cần lưu ý
phút phần bản thân có hạn
nên hợp tác với một đại tài chủ
hưởng chúc vận may
sẽ trả lại vốn ít lời nhiều
Nếu tự làm một mình dù không lỗ
cũng chỉ kiếm được ít lời nhỏ
Thế phương nghe lời này
kinh hãi, không kìm được
quỳ xuống nói. Lão viên ngoại
không phải người thường. Chắc là
thần tiên giáng trần khai hóa
chúng sinh, dám không bái
Dương mắt vàng đỡ lên, sao thấy tôi
là thần tiên. Thế phương đáp
Tiểu sinh hôm nay không phải
đến vay bạc, mà đến hỏi
vài lời. Không ngờ câu nào
cũng bị lão viên ngoại nói trúng
không dám hỏi, lại phải viết lời
bày tỏ. Thế phương
kể lại mọi việc năm ngoái
gặp nhau ở hồ khoảng, mượn bạc
bị nhầm, lấy bạc của Thế Lương làm
vốn, đi buôn nhiều lần thu lời
về nhà mới biết nguyên nhân
đem vốn lẫn lời trả lại cho
Thế Lương. Thế Lương cũng đến
nói, năm ngoái gặp ở hồ khoảng
chính là vì vị huynh đệ này
giờ đã trả vốn lẫn lời
tôi tuyệt đối không nhận. Mong
lão viên ngoại khuyên anh ấy
đem hàng hóa cất lại, khỏi rơi vào
điều không nghĩa.
Dương Bách Vàng nghe xong, ngẩn mặt
lên trời cười lớn, nói với
mọi người, mắt của ta
có sai bao giờ đâu.
Ông chỉ vào Thế Lương
năm ngoái ta
nói anh ta, dù lỗ hay lời
cuối cùng sẽ thành tài chủ
giờ lỗ ra mấy vàng mặt
nhưng đã thành tài chủ chưa
ta cũng bảo anh ta, không cần
tốn công sức, không cần chịu khổ
sẽ thành tài chủ an nhàng
giờ người khác thay anh ta
đi qua ngàn dặm, mang bạc
đến tầng nơi, vậy là tài chủ
an nhàng sao
hàng trăm người đứng dưới bậc
đồng thanh vỗ tay, tướng số hay
quá, thật là thần tiên
chẳng nói gì tầng huynh phải quỳ
đến chúng tôi cũng phải bái phục
Dương Bách Vàng
ngẩn mặt lên trời, cười một trận
nói với Thế Lương
khoản tiền này, anh muốn
từ chối cũng không được, tuyệt không có ý
phân giải, nếu anh không phát
lòng tốt, làm việc thiện này
chẳng nói gì ba vạn, ngay cả
ba mươi vạn cũng sẽ mất đi
giờ tôi thay anh phân xử
một người bỏ vốn, một người bỏ công
chiêu đôi, không còn gì
phải nói. Thế Phương đáp
được lão phía ngoài dặn dò
không dám không tuân, chỉ là
khoản vốn này, vốn chỉ là cậu ấy
mượn lão phía ngoài, lãi suất
tất nhiên phải trừ vào công quỹ
sao lại để cậu ấy phải chịu một mình
Dương Bách Vạn nói
cũng đúng, rồi ông ra lệnh
cho gia nhân tính lại, còn với
vốn thành tổng cộng, cả vốn
lần nãy được 1.300 lượng
Thế Phương muốn tính tất cả
trả một lượt, Thế Lương không đồng ý
anh chỉ nhận 200 lượng
còn lại anh chưa từng đi buôn
sao anh lại nhận
Dương Bách Vạn nói, đúng một lời
vậy là chỉ tính 200 lượng
vốn lần lại của Thế Lương
Thế Phương sai người phát vài
Dương Bách Vạn lại chi đôi hàng
trên thuyền, phần Thế Lương
đưa lên bờ, phần Thế Phương giữ
lại trên thuyền, tối đó
Dương Bách Vạn mở tiệc linh đình
vừa khen thưởng 2 người giữ nghĩa
vừa tán dương rằng
mắt tướng của ông không sai
Ngày hôm sau, Thế Phương
chi nửa hàng hóa trở về nhà
về đến cửa nhà, bất ngờ
thấy 2 cánh cửa lớn vỡ nát
như bị dao rìu chém đứt
vào trong hỏi vợ, vợ
nằm trên giường kêu thang
từ khi chàng đi, ban đêm
có hơn trăm tên cướp song vào
nói chạt mang vài vạn bạc về nhà
bắt thiếp trói lại, bắt mang bạc
chuột mãn, thiếp nói bạc và hàng
đều do phu quân mang đi
chúng không tin, treo thiếp đến sáng
mới chịu rút, giờ người đầy
bậm tiếng tính mãn may còn
Thế Phương nghe xong thở dài
Dương Bách Vạn đúng là thần sống
ông nói nếu tôi không làm điều tốt này
bạc vẫn sẽ đi mất
giờ may mắn được kiểm chứng
nếu không mang ra trả thế lương
để trong nhà chắc chắn đã bị cướp hết
vậy ra tôi vẫn là người tốt
lại thu được nửa số hàng
người vợ nói
giờ đã có những thứ này
ở quê không an toàn nên sớm vào thành
Thế Phương đáp
Dương Bách Vạn dạy ta
chúc một đại tài chủ hưởng chúc vạn may
giờ thấy rõ vạn may
trước kia bốn thuộc thế lương
tại sao không chuyển vào thành
dựa vào tiểu đệ ấy
không những kiếm được tiền lớn mà còn giữ được
gia sản
Thế Phương mang toàn bộ đồ đạc cùng vợ
chắc lên thuyền đưa vào thành
cùng Thế Lương mua chung một căn nhà
kết nghĩa với bạn bè
trở thành huynh đệ đồng sở hữu
vì diện mạo cũng tương xứng
người ngoài không nhận ra còn tưởng là
anh em ruột
một hôm Thế Lương bàn với Thế Phương
những tấm lụa bán tại đây
không lợi lọc máy
sao huynh không cùng khách buông ra nước ngoài
thử vạn may biết đâu được thuận lợi
Thế Phương đáp
ta cũng có ý đó
vậy là Thế Phương cưới vợ cho Thế Lương chăm sóc
hai gia đình chia hàng nhưng vẫn hợp lại
Thế Phương mang đi ra
nước ngoài buôn bán
chuyện kể tiếp
tại Nam Hải có một tri huyện mới nhậm chức
xuất thân từ Sĩ Tử
được bổ nhiệm từ Phủ Trên
chưa lâu sau khi nhậm chức
Tri huyện sai người đến nói
có một vị dân tên là
Tần Thế Lương xin mời đến gặp
người sai hỏi nhà Thế Lương
Thế Lương đáp
ta với người này không quen biết
tên họ trên đời nhiều
chắc chắn không phải ta
người sai nói vậy cũng nên vào gặp thử
Thế Lương bị kéo đến huyện
được dẫn vào
Tri huyện mời vào tư thất
bảo Thế Lương ngồi một lát
nhìn bên trong mạng có người trải bàn
Thế Lương định quỳ
Tri huyện không cho
bà ngồi đối diện tiếp khách
phân bằng lễ nghi
ông hỏi về gia thế Thế Lương
rồi nói
ta nghe nói ngài là người nhò nhã
lại có hành kiểm tốt
nên mời đến gặp
sau này đừng quá câu nề lễ nghi quang dân
những việc lợi ích địa phương
ngài cứ thường xuyên chỉ bảo
miễn thuận lý là được
nếu có việc gì cần nhờ
ta cũng sẵn lòng giúp
không cần quá ghiệm lời
Thế Lương cảm ta rồi ra về
trong lòng suy nghĩ
ta với ông này chưa từng gặp mặt
lại không ai tiếm cử
sao lại mời, không rõ vì mối duyên gì
qua vài lần
lại được mời vào uống rượu
một ngày như mọi ngày
người địa phương thấy Tri huyện tôn trọng Thế Lương
ai nấy đều kính phục
có việc thì nhờ vã
họ còn phong cho ông một hiệu
gọi là bạch y
tiền lệ xấu ông cũng không nhận
việc lễ nghĩa ông không từ chối
chưa đầy một năm
Thế Lương đã nhận được 5-6 ngàn lường vàng
từ Tri huyện
một hôm đi uống rượu
nói chuyện về lùa Thế Lương hỏi
trước đây tôi và ngài
chưa quen biết, kiếp này chưa thân
không biết sao vừa nhậm chức
đã quan tâm tới dân
xin ngài chỉ sỏ để dân an tâm
Tri huyện đáp
lẽ thường không nên nói ra
nhưng ta thấy ngài là người đức hạnh
lại hiểu chuyện
chắc không tiết lộ
nên thẳng thẳng nói
người tiền nhiệm là lý viên phủ Hương Dương
Hồ Quảng
vì chuyển lương đi kinh mà mất tờ chiếu hội
bị quân môn giam vào ngục
ta xài một lão tớ vào kinh làm văn thư
báo cáo
vì ta nghèo, không có tiền chấy phí
lão tớ trên đường gặp ngài
thấy ngài mang theo 300 lượng
vì cứu chủ mà làm việc không đúng
lấy tiền của ngài
gửi đi kinh
nhờ đó ta mới khôi phục chức cũ
quyên định nhờ người khác đem trả lại tiền
không ngờ duyên cớ
ta được thăng chức ở đây
nên mời ngài đến gặp
sợ người khác mạo nhận
ta giữ trong tự thất
báo lão tớ nhận dạng
khi đúng rồi mới ra gặp
sau này có chút ân tình nhỏ
chỉ là trả nợ trước
không có ý khác
nói xong tri huyện sai lão tớ ra
quỳ lại tà tội
thế lương giúp ông đứng lên nói
ngài quả là mặt nghị sĩ
đáng kính đáng phục
thế lương từ biệt tri huyện ra về
tuyệt nhiên không nhắc lại
từ đó quan hệ càng thêm mật thiết
chuyện kể rằng
sau khi thế phương ra khơi
gặp gió thuận
chưa đầy một tháng đã trôi đến Triều Tiên
ở đó cũng như Trung Quốc
có các thương nhân lo việc đưa lên bờ
giúp ông tìm khách bán hàng
một hôm nghe nói trong phủ công chúa
có nhu cầu mua lụa
thương nhân dẫn thế phương đến
giao hàng tận nơi
mời phu quân công chúa ra xem
phu quân ấy tai to râu dài
là người phẩm chất tuyệt hảo
biết nói tiếng Trung
ông hỏi thế phương
người là người đâu gọi tên gì
thế phương đáp
tiệu khách họ tầng
tên thế phương người Nam Hải
phu quân nói
vậy hẳn tầng thế lương là huynh đệ người
thế phương đáp
đúng vậy không biết ngài quen ông ấy thế nào
phu quân kể
ta cũng là người Trung Hoa
trước đây cho vượt biển gặp bão
tàu thuyền chim hàng hóa mất hết
may mắn thoát chết
ôm tắm ván trôi vào đảo
do không có vốn
ta phải tập hợp vào huynh đệ
để chiếm đoạt hàng làm vốn
sau đó đến đây
vua nước này thấy ta gián người khôi ngô
liền phong làm phu quân công chúa
ta vốn muốn gửi trả vốn
cho người Trung Hoa mà ta lấy hàng
nhưng không biết chủ nhân là ai
trong số đó có một lô lụa
có nhãn hiệu của tầng thế lương
nên để ý tìm gặp
hôm nay tình cờ gặp ngươi
cũng là số mệnh của ông ấy
tôi sẽ trả một phần gấp 10 lần
nhờ ngươi mang về cho ông ấy
hàng của ngươi không cần bán
ta sẽ dùng hết
nói xong ông sai người cất hàng
dặn hôm sau đến nhận giá
thế phương ở lại một đêm
cùng thương nhân đi
quả nhiên nhận được hai lô tiền
một là giá trị hàng hôm trước
một là vốn gửi trả thế lương
thế phương nhận xong
lại sai thương nhân lo cất hàng giúp
chẳng mấy ngày mua xong
chắc hàng lên thuyền
suốt đường gió thuận nước êm đến Quảng Châu
thế lương thấy thế phương trở về
vui mừng khôn siết
chỉ biết chuyến đi đem lợi
chưa hay đã thu hồi khoản nợ cũ
thế phương tường tận kể lại
thế lương mới càng kinh ngạc
anh thường nhìn gương cười
không ngờ chỉ nhờ một
dung mạo mà nhận được bao may mắn
may mắn ấy đều sinh ra
từ hoạn mạn nên càng khó hiểu
tiền biện người khác nhận nhầm
lại được trả lại gấp trăm lần
quá đủ rồi
ai ngờ gặp kẻ cướp
lại là kẻ hiếu nghĩa
gặp tên giàn ác cũng là người trung hậu
ai nấy đều trả lại khoản cũ
trên đời sao lại có
sự may mắn như vậy
do tính thế lương thanh đạm
đến lúc này vẫn chưa lấy vợ
Dương Bách Vạn rất yêu quý chàng
có một cô con gái
đến tuổi cập kê
liền cả cho thế lương tráp cưới
sức đầy đủ càng thêm may mắn
ông sống cùng thế phương đến tuổi già
không phân biệt của ai của mình
về sau này
cả hai dòng họ sung túc ba đời
thưa quý vị và các bạn
liệu câu chuyện này
có khiến quý vị và các bạn
cảm thấy kỳ lạ chăng
hãy nhìn tầng thế lương
dung mạo tấn tú
trong tâm luôn giữ thiền niệm
không làm điều ác
đến cuối cùng cuộc đời hanh thông
thành đạt
đến mảnh đất hèn mọn
cũng có thể hóa thành vàng
lại nhìn tầng thế phương
tuy dung mạo không xuất chúng
nhưng chân thật thiện lương
và nhẫn nại
nhờ đó dần tích lũy được phúc đức
và của cải
từ cảnh nghèo khó mà vương lên
thành đại phú
câu chuyện ấy xét cho cùng
chính là một cuốn sách xem tướng sóng động
viết bằng nhân tâm
và đạo đức của con người
Ngẫm Radio mong rằng
sau khi nghe xong
ai cũng sẽ dành chút thời gian
nhìn lại chính mình
người có dung mạo ưu tú
thì may mắn sẵn có
còn ai dung mạo chưa được ưu nhìn
có thể tu tâm dưỡng tính
tích đức để phận may
và phú quý tự tìm đến
chỉ có một điều
câu chuyện này trong người xem
99 người không tin
đều nói rằng
của cải liên quan đến mạng sống
để người ta còn tranh dành tiền mạng
đâu có chuyện
tự mình lấy mấy vàng mạng
rồi tự mang đến trao cho người khác
chuyện này hẳn là bịa đặt
người trọng nghĩa
khinh tài
không phải ngày xưa mà cả nay
vẫn còn ít
chỉ là họ làm không được
mắt cũng chưa thấy nên cho là phi lý
nhưng thật ra
những điều phi lý với người này
đôi khi lại là chân lý
người trọng nghĩa khinh tài vốn ít
nhưng đâu phải vì không tồn tại
mà không có
chỉ là mắt thường chưa thấy
tâm người chưa mở
nên mới cho là không thể
qua câu chuyện này
tác giả xin gửi gắm lời
tỏ bày cùng quý vị và các bạn
giá trị đích thực
đôi khi vượt ngoài tâm nhìn
và lợi ích vật chất của con người
kính chúc quý vị và các bạn
luôn bình an giữa dòng đời
hạnh phúc trong từng khoảnh khắc
bạn nhé