BỊ NGA TRỞ MẶT BỎ RƠI, IRAN NGẬM ĐẮNG NUỐT CAY GIỮA VÒNG VÂY MỸ - ISRAEL

Chào mừng quý vị trở lại với chương trình TÔI LÀ LÊ MINH Thưa quý vị, ngạn ngữ phương TÂY có câu A friend in need is a friend in deed Nghĩa là người bạn trong lúc hoạn nạn mới là người bạn thực sự Còn ở Việt Nam thì trạng trình Nguyễn Bình Khiêm cũng có câu thơ nổi tiếng Con bạc, con vàng, con đệ tử, hết cơm, hết rượu, hết ông tôi Đó thực sự là một quy luật của cuộc đời thưa quý vị Khi đôi bên cùng có lợi thì cả hai đều vui vẻ Mối quan hệ khăng khít với những lời thề non hẹn biển Nhưng khi hoạn nạn xảy đến với một bên Thì bên kia lập tức trở mặt như những người không hề quen biết Mối quan hệ quốc gia với quốc gia cũng như vậy Có những liên minh tưởng như bền vững không gì lay chuyển nổi Được xây dựng hàng chục năm Nhưng lại tan nát ngay sau khi một bên gặp tai họa Và bên kia ngoảnh mặt làm ngờ Nhìn mà như không thấy Mối quan hệ Nga-Iran chính là như vậy Ngày 30 tháng 4 vừa qua Cựu đại sứ Iran tại Nga Nematola Izadi Đã đưa vấn đề này ra ánh sáng Nói rằng Moscow phải chịu trách nhiệm về sự im lặng của mình trước lịch sử Những lời này xuất phát từ một nhà ngoại giao kỳ cựu Mang một trọng lượng đáng kể Và ngày hôm nay thì chúng ta sẽ cùng tìm hiểu câu chuyện này Cựu đại sứ Iran đưa ra 5 tuyên bố chua sót lên án Nga Ngày 30 tháng 4 Khi trả lời phỏng vấn với hãng tin Entikhab Có trụ sở tại Tehran Cựu đại sứ Izadi đã đưa ra 5 tuyên bố Mỗi tuyên bố đều khá quan trọng Chúng ta hãy cùng tìm hiểu từng tuyên bố một Đầu tiên ông Izadi nói rằng Moscow phải chịu trách nhiệm về sự im lặng của mình trước lịch sử Lưu ý rằng ông Izadi không dùng từ phản bội Và là từ im lặng Hai từ này thì hoàn toàn là có hàm nghĩa khác nhau Phản bội là hành động công khai trong khi im lặng Là giả vờ không biết Trong tuyên bố thứ 2 Ông Izadi nói rằng Nga có khả năng giúp đỡ Và thậm chí có thể ngăn chặn chiến tranh Điều này có nghĩa là Rõ ràng là các bạn có khả năng ngăn chặn chiến tranh Hoặc là giúp đỡ Iran tích cực hơn Thế nhưng mà các bạn lại chọn không làm gì Trong các cuộc xung đột gần đây Đặc biệt là căng thẳng với Israel Nga chỉ lên án trên lời nói Nhưng không có hành động cụ thể Không cung cấp vũ khí Hay hệ thống vòng không S-400 Hay hỗ trợ quân sự đáng kể cho Tehran Trong tuyên bố thứ 3 Ông Izadi nói Sự im lặng của Nga không phải do phớt lờ tình hình Mà là có chú ý Lý do cũng rất đơn giản Mỹ nới lỏng lệnh trừng phạt với Nga Giá dầu tăng Thế giới tập trung sự chú ý vào Trung Đông Và không ai còn quan tâm đến Ukraine nữa Nguồn cung vũ khí của NATO cũng đang dần cạn kiệt Đối với Moscow Cuộc chiến này thực chất là một điều tốt Điều này có nghĩa là Nga đã thấy khả năng Mỹ-Israel tấn công Iran Và đã nhận ra một loạt các lợi ích lớn của Nga Khi mà Iran bị tấn công Đó là Mỹ sẽ nới lỏng trừng phạt Nga Nhờ đó, Nga tăng nguồn thu Đang thiếu hùn nặng do chiến tranh Rồi thế giới sẽ tập trung vào diễn biến tại Trung Đông Không chú ý đến cuộc chiến Ukraine Tâm điểm bây giờ đã dịch chuyển về Iran Cuộc chiến Ukraine Thì Nga đang bị xa lẩy Và đã kéo dài sang đến năm thứ 5 Mà vẫn đang trông thấy rằng co rất là ghê gớm Nga cũng tổn thất Nhân mạng và kinh tế cực lớn ở đây Mỹ cũng sẽ tập trung Vũ khí đánh Iran Giảm, thậm chí là ngưng Ngưng cung cấp một số vũ khí cho NATO Ukraine cũng sẽ bị giảm Nguồn cung vũ khí NATO mua từ Mỹ Từ đó giảm nhẹ áp lực hỏa lực Trên tiền tuyến của Nga Và một điều nữa là Chiến tranh Iran khiến cho giá dầu mỏ Và khí đốt tăng cao Và Nga thì là quốc gia xuất khẩu dầu mỏ và khí đốt Hàng đầu thế giới cho nên Họ coi đây là cơ hội để kiếm tiền phát tài Và xuất phát từ tính toán lợi ích trên Nga đã không dốc sức Bảo vệ Iran khỏi cuộc chiến tranh Trong tuyên bố thứ tư Ông Izadi khẳng định Nga ưu tiên lợi ích riêng và quan hệ với các nước khác hơn quan hệ với Iran Ông nói Nếu Nga phải chọn giữa việc ủng hộ chúng tôi hay Israel Họ chắc chắn sẽ chọn Israel rồi Ông cho rằng Nga không tin tưởng Iran hoàn toàn Và coi Iran là quốc gia phức tạp Khó lừa Ông cũng lưu ý thêm rằng Các mối quan hệ sắp tổng và nhân khẩu học Với khoảng 2 triệu người nói tiếng Nga Tại Israel Là yếu tố quan trọng trong trí sách của Tổng thống Putin Trong tuyên bố thứ 5 Cũng là tuyên bố cuối cùng Izadi khẳng định Iran hỗ trợ Nga nhưng không nhận được sự hỗ trợ tương xứng Khi họ gặp khó khăn Iran đã xa vào bẫy lừa dối của Nga Và việc bán vũ khí cho Nga Như là drone cảm tử Không phục vụ lợi ích quốc gia của Iran Izadi cảnh báo chính sách Nhìn về phương đông của Iran đang gặp vấn đề Vì Nga chỉ hành động vì lợi ích riêng Không phải đồng minh đáng tin cậy Các phát biểu này Thì có lẽ là Khá hiếm hoi và mạnh mẽ Trong bức cảnh Iran chính thức Vẫn ca ngợi quan hệ đối tác chiến lược với Nga Như chúng ta biết Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào Nga Ông Izadi thường xuyên khuyến nghị Tehran Cần đa dạng hóa các mối quan hệ Bắt đầu bằng việc đối thoại với châu Âu Và các cường quốc khác để giảm bớt sự cô lập Ông cảnh báo là không nên coi Nga Là một bên hòa giải công tâm Vì Moscow luôn coi Iran là một con bài mặt cả Trong các cuộc thương lượng với Washington Ông Izadi nói rằng việc Nga không có bất kỳ phản ứng nào Khi một sự việc lớn như vậy xảy ra Ngay trước cửa nhà mình Liên quan đến một quốc gia có mối quan hệ đặc biệt như Iran Là một điều không hợp lý Nhất là xét đến mối quan hệ đồng minh trước đó Cực kỳ khăng khít giữa Nga và Iran Ta biết là Nga đã Mua các drone Shahid của Iran Để dùng trong chiến trận với Ukraine Thậm chí còn mua cả các tên lửa đạn đảo của Iran Bây giờ thì câu chuyện Nó lại đang Cho người ta thấy rằng là Cái bộ mặt thật Của cái quan hệ liên minh này Mối quan hệ gần như là đồng minh này Nó Đang rớt mặt nạ xuống như thế nào Phản ứng của chính phủ Nga Iran và dư luận Cho đến đầu tháng 5 năm nay Phía Nga cũng không có phản hồi trực diện nhắm vào cá nhân Ông Izadi Thay vào đó họ tập trung khẳng định mối quan hệ bền chặt với Tehran Thông qua các kênh trí thức Trong cuộc gặp tại Sankt Petersburg vào cuối tháng 4 Tổng thống Putin đã khẳng định với Ngoại trưởng Iran Abbas Ararchi rằng Nga sẽ làm mọi thứ có thể để hỗ trợ Iran Vượt qua giai đoạn khó khăn Họ đã chính thức lên án các cuộc tấn công của Mỹ Và Israel vào Iran là hành động xâm lược Vũ trang vô cớ Chính phủ đương nhiệm của Iran dưới thời Tổng thống Mashoud Bejeshian cũng cố gắng giảm nhẹ tầm ảnh hưởng Từ những chỉ trích của ông Izadi Để bảo vệ liên minh quân sự kinh tế Ngoại trưởng Iran Ararchi Liên tục mô tả mối quan hệ với Nga Là đối tác chiến lược ở cấp độ cao nhất Việc này trái ngược hoàn toàn Với nhận định của ông Izadi Về một chiến dịch lừa dối từ phía Nga Tuy nhiên những phát biểu của Izadi Thực tế đã phản ánh một sự rạn nứt sâu sắc Trong đội bộ Iran Trong khi các nhà ngoại giao kỳ cựu Và phe cải cách như Izadi cảnh báo Về việc quá phụ thuộc vào Nga Thì lực lượng vệ binh cách mạng IRGC Lại thúc đẩy sự hợp tác chặt chẽ hơn Để đối phó với sức ép từ phương Tây Dư luận Iran cũng tỏ ra hoài nghi Nga Dù chính phủ Iran cố gắng giữ thể diện Nhưng các tờ báo như Shark Hay là Shazandegi Tại Iran Thường xuyên đăng tải các ý kiến hoài nghi Nga Cho rằng Moscow chỉ coi Tehran Là quân bài mặt cả trong quan hệ với Mỹ Giống như là ý kiến của ông Izadi vậy Những chỉ trích của Izadi Đã củng cố thêm lời kêu gọi Iran Cần bắt đầu đối thoại với châu Âu Để giảm bớt sự cô lập Thay vì đặt tất cả chứng vào một giỏ là Nga Một số người có thể cho rằng Sự phản ứng gây gắt của Iran Nó chỉ đơn giản là do mất thể diện Nhưng tình hình thực tế thì nó phức tạp hơn Nó có 3 vấn đề tiềm ẩn Mỗi vấn đề đều liên quan đến sự im lặng này Vấn đề đầu tiên là về an ninh Iran đã tuyên bố quan hệ đối tác chiến lược Với Nga trong nhiều năm Nhưng khi Mỹ và Israel thực sự hành động Nga đã làm gì? Nga chỉ đưa ra lời lên án Kêu gọi kiểm chế Và thế là hết Họ đã có những lời lẽ lên án gây gắt Mỹ, Israel Nhưng mà không hề cung cấp một cái vũ khí nào Không một hệ thống phòng không nào Và thậm chí không có bất kỳ động thái ngoại giao nào đáng kể cả Các hệ thống phòng không S-300 của Iran Đã bị Israel phá hủy năm ngoái Và việc Iran yêu cầu Nga Cung cấp các hệ thống S-400 tiên tiến hơn Thì vẫn đang trong quá trình đàm phán Nga thà bán S-400 cho Thổ Nhĩnh Kỳ Hơn là bán cho Iran Vấn đề thứ 2 là lợi ích quốc gia Hiện tại Nga đang tập trung Toàn bộ năng lượng vào Ukraine Bất kỳ rắc rối nào ở Trung Đông đều là thứ yếu So với mối quan tâm của họ Nếu đứng về phía Iran Nga có thể trực tiếp đối đầu với Israel Tiếm ẩn nguy cơ gây ra một cuộc xung đột lớn hơn Moscow thì không muốn Mạo hiểu làm điều đó Thực tế cho thấy Nga vẫn là nhà cung cấp Nhiên liệu và dầu thô lớn cho Israel Ngay cả trong giai đoạn xung đột căng thẳng Và Israel tiếp tục từ chối cung cấp vũ khí cho Kyiv Hoặc tham gia các lệnh trừng phạt Điều này đã giúp duy trì một cái mức độ thực dụng Trong quan hệ với Moscow Ngoài ra thì Israel và Nga Cũng vẫn duy trì các kênh liên lạc quân sự Để giảm thiểu rủi ro Khi mà Israel không kích các mục tiêu Iran Tại Syria, nơi mà Nga có hiện diện quân sự lớn Vấn đề là Nga chưa bao giờ nói rõ ràng Rằng họ sẽ không giúp đỡ Iran Họ chọn cách im lặng Không từ chối, không hứa hẹn Cũng không có bất kỳ hành động nào Lập trường mơ hồ này khiến Iran phải chờ đợi Cuối cùng lại chẳng nhận được gì Vấn đề thứ ba là định hướng chiến lược Iran hiện đã chia thành hai phe Một phe ủng hộ quan hệ gần gũi hơn với Nga Và phe kia thì ủng hộ hợp tác với phương Tây Vụ việc này về cơ bản Đã cung cấp cho phe đối lập Cái bằng chứng rõ ràng Các bạn đã đặt cường an ninh của mình vào Nga Và họ đã chọn cách im lặng vào thời điểm quan trọng Sự im lặng này còn đau đớn hơn cả Sự phản bội trắng trợn Bởi vì phản bội là một sự kiện xảy ra một lần Trong khi im lặng là một quá trình kéo dài Bạn không bao giờ biết liệu mình Có bị bỏ rơi một lần nữa Khi cuộc khủng hoảng tiếp theo ập đến hay không Ông Izadi cũng tuyên bố rằng Vấn đề chính của chúng ta là Nga cho rằng Iran không có giải pháp nào khác ngoài Nga Chia khóa để giải quyết vấn đề này Là bắt đầu đối thoại với châu ông Ông nói rằng là Nếu trước tiên chúng ta có thể tạo ra một sự cân bằng nào đó Cho quan hệ với phương Tây Và Nga một cách khoa học Thì sẽ tìm ra một giải pháp thích hợp Và những lời này thì cũng đã điểm trúng Cái điểm yếu của Iran Nó là họ bị phương Tây cô lập Và cũng không có mối quan hệ tốt với các nước khác trong khu vực Cũng như là trên thế giới Các mối quan hệ tốt nhất của Iran Chỉ có Nga và Trung Quốc Và Iran đã hoàn toàn dựa vào hai nước này Về kinh tế quân sự và ngoại giao Thế nhưng đây lại là một tình huống cực kỳ nguy hiểm Và nó đã bị Nga lợi dụng Biến Iran thành con bài Để Nga mặc cả với Mỹ Và Trung Quốc rất có thể Cũng sẽ lặp lại cái con đường Cách làm của Nga Tới đây Chủ tịch Trung Quốc Tâm Cận Bình Sẽ tiếp kiến Tổng thống Donald Trump tại Bắc Kinh Liệu lúc đó Trung Quốc có đưa Iran ra Làm con bài mặc cả Một cái đòn bẩy của Mỹ hay không Và cái vụ việc lần này thực sự nó cho thấy Là Nga và Iran nó đã có những cái quan điểm Khác biệt cơ bản Về mối quan hệ song phương Trước đó cơm chẳng lành canh chẳng ngọt rồi Đây chỉ là do nước chán ly thôi Ngày 17 tháng 1 năm 2025 Cũng chỉ cách đây hơn 1 năm thôi Tại Moscow Tổng thống Putin Và Tổng thống Iran Mashoud Bejaskian Đã ký kết hiệp ước Đối tác chiến lược toàn diện Hiệp ước này có hiệu lực từ ngày 2 tháng 10 năm 2025 Và kéo dài 20 năm Tự động gia hạn thêm mỗi 5 năm Nếu không có bên nào phản đối Thế thì cái nội dung hiệp ước này bao gồm Bao trùm nhiều lĩnh vực Trong đó có quốc phòng Chống khủng bố, năng lượng và tài chính Và nó trông cũng khá ấn tượng Iran coi mối quan hệ Nga-Iran Là đối tác chiến lược ở cấp độ cao nhất Là một liên minh an ninh Họ cảm thấy cái việc ký kết thỏa thuận này Đã biến họ thành anh em Và rằng họ phải giúp đỡ nhau khi gặp khó khăn Tuy nhiên hiệp định này nó lại có một cái điểm yếu trí mạng Đó là thiếu điều khoản phòng vệ chung Bảo vệ lẫn nhau khi mà có xung đột xảy ra Ngay từ đầu Họ tập trung vào những gì mà Iran có thể giúp đỡ Và những lợi ích mà Iran có thể mang lại cho mình Iran thực sự đã cung cấp một số lượng lớn UAV Cho quân đội Nga sử dụng Trong chiến trường Urena Đóng vai trò quan trọng trong cuộc xung đột Cũng có một số thông tin về việc Iran cung cấp tên lửa đạn đạo tầm ngắn cho Nga Các tên lửa Fata Đó là cái trang sử mà Trước đó chúng ta đã biết rồi Đó là một cái bí mật mà ai cũng biết Mặc dù cả Nga và Iran đều phủ nhận Nhưng đó là một cái bí mật mà ai cũng biết Đến thời điểm hiện tại Iran đang bị tấn công Và đang đứng sát cái mép vực Là sự xung đột chế độ Nhưng Nga thì sao Họ chỉ đứng ngoài cuộc quan sát này thôi Iran coi cái hiệp định Nga-Iran là tình cảm anh em Bằng hiểu Thủ túc Rất thân thiết Trong khi thì Nga chỉ coi đó là một giao dịch kinh doanh Một tờ giấy thôi có thể xé bỏ bất cứ lúc nào Khi chưa có thử thách lớn Chỉ có các mâu thuẫn nhỏ Thì đôi bên có thể hòa thuận với nhau Nhưng một khi vấn đề an ninh lớn thực sự xuất hiện Thì xung đột lợi ích lúc đó mới thể hiện ra Và cái cuộc chiến của Liên quân Mỹ-Israel chống lại Iran Chính là một cái lần thử thách lớn như vậy Trong cái suy nghĩ lâu nay của Tehran Thì Nga là một người ủng hộ đáng tin cậy Có thể giúp đỡ họ trong thời điểm khủng hoảng Ví dụ như là trong thời điểm này Nhưng trong suy nghĩ của Moscow Thì Iran chỉ đơn thuần là một đối tác Có thể là mang lại giá trị cho mình Có thể khai thang được Hai quan điểm này Nó có thể cùng tồn tại trước khi xảy ra Xung đột thực sự Nhưng nó sẽ bị mỗi bên diễn dài Sai đi một cách trắng trợn Khi họ đối mặt với các vệ đề thực tiện Mang tính sống còn Và câu chuyện hiện tại nó đang thể hiện rõ được đó Mệnh ai nấy sống thôi Không có một sự gắn kết nào Không có một sự bảo hộ nào Tiếng nói của cư dân mạng Iran trên mạng Thậm chí nó còn mạnh mẽ hơn những tuyên bố chính thức của nước này Nhiều người dùng Iran Đã chế diễu Nga Nói rằng tất cả những gì Nga đưa ra chỉ là lời lẽ xuông Không có hành động cụ thể nào Hệ thống S-400 Một hệ thống cực kỳ tối tân không được giao Máy bay chiến đấu Su-35 Không được giao Và họ thậm chí còn không nhận được bất kỳ sự hỗ trợ tình báo cụ thể nào Có một cái thống kê Thú vị thế này thưa quý vị Năm 2015 Các quan chức cấp cao của lực lượng vệ binh cách mạng Iran Đã công bố một hợp đồng với Nga Mua máy bay chiến đấu Su-35 trị giá 6 tỷ đô Với 48 chiếc Dự kiến giao hàng từ 2026 đến 2028 Nhưng khi chiến tranh nổ ra Đã không có một chiếc Su-35 nào được giao đến Iran Đây là một điều vô cùng trớ trều Đáng chú ý hơn Chuẩn tướng Javani Phó chỉ huy chính trị của lực lượng vệ binh cách mạng Cũng công khai thừa nhận rằng Công chúng đang hoang mang trước sự im lặng Thế thì việc một vị tướng trong hệ thống IRGC Nói ra điều này cho thấy rằng Đánh giá thực sự của giới lãnh đạo Iran Về mối quan hệ với Nga Đã không còn phù hợp với các tuyên bố chính thức Tất nhiên vụ việc này Nó sẽ không hoàn toàn cắt đứt quan hệ Nga-Iran Nhưng chắc chắn nó sẽ làm tổn hại nghiêm trọng Lên lòng tin đối biệt Lý do rất đơn giản Giữa các lệnh trừng phạt toàn diện do Phương Tế ẩm đặt Thì Iran vốn đã có rất ít lựa chọn ngoại giao Quay lưng lại với Nga sẽ chẳng khác nào Tự đẩy mình vào thế khó Nhưng sự việc này đã phơi bày Bản chất thực sự của mối quan hệ hai nước Và khoảng cách giữa kỳ vọng Và thực tế ngày càng khó Che dấu bằng những lời lẽ Hoa Mỹ Iran có thể sẽ áp dụng nhiều chiến lược cùng lúc Bên cạnh Nga Họ có thể tăng cường quan hệ với Trung Quốc Chỉ tìm kiếm cơ hội hợp tác với châu Âu Câu nói không có bạn bè vĩnh viễn Chỉ có lợi ích vĩnh viễn Có thể là một câu nói xáo giống Nhưng chắc chắn là nó đúng Quan hệ Nga-Iran Sẽ hoàn toàn mang tính giao dịch Từ nay trở đi, chiến lược Nó sẽ không còn ý nghĩa Chỉ có những con bài mặc cả mới quan trọng Năng lượng, công nghiệp, quân sự Và việc né tránh lệnh trừng phạt Sẽ được trao đổi bằng bất cứ thứ gì có thể Bất chấp tình cảm Vụ việc này là lời cảnh tình cho tất cả các quốc gia Dựa vào một lực lượng bên ngoài Duy nhất để đảm bảo an ninh Là vô cùng rủi ro Sự im lặng của Nga Không phải là sự phản bội Mà là một lựa chọn hợp lý của một cường quốc Khi ưu tiên lợi ích của chính mình Tuy nhiên đối với Iran Sự im lặng này còn gây tổn thương hơn Bất kỳ tuyên bố nào Một đồng minh im lặng trong thời điểm quan trọng Còn đáng sợ hơn một kẻ thù công khai chống lại bạn Bởi vì kẻ thù giúp bạn tỉnh ngộ Trong khi sự im lặng tạo ra ảo tưởng Bạn luôn cảm thấy vẫn còn hy vọng Luôn cảm thấy phía bên kia sẽ can thiệp Luôn cảm thấy là mình chưa bị bỏ rơi Chỉ đến giây phút cuối cùng Bạn mới nhận ra Mình đang tự diễn một vở kịch lừa mình Rối người vào thôi Vâng, lần này có lẽ là Iran đã học được Một bài học quý giá Trả một cái giá rất đắt Và đây cũng không chỉ là bài học Của riêng Iran Nó là bài học chung cho tất cả các quốc gia Phụ thuộc vào một cường quốc bên ngoài duy nhất Để đảm bảo an ninh cho chính mình Giãn nứt trong quan hệ Nga-Iran Có thể nó sẽ còn kéo dài hơn cả những vết sẹo Do chính cuộc chiến này để lại Phảo thuận ngừng bắn vẫn chưa ổn định Con đường dẫn đến đàm phán cũng còn rất dài Tuyên bố của ông Izzati Về việc Nga phải chịu trách nhiệm cho sự im lặng của mình Ở một mức độ nào đó Nó phản ánh những lựa chọn chiến lược của chính Iran Trong cuộc chiến tranh dành quyền lực Không ai là quân cờ không thể thay thế Và không ai thực sự Sẽ trải qua gian khổ, nguy nan Vì lợi ích của người khác Cho nên cái việc luôn giữ cho đầu óc tỉnh táo Không bao giờ là điều tệ cả Quan hệ quốc tế bây giờ nó rất rất thực dụng Hôm nay có thể là thề nen non hẹn biển Kết nối đồng minh Nhưng ngày mai Có thể trở thành người dân bất cứ lúc nào Hãy nhìn và ngậm Đến đây thì chương trình ngày hôm nay của chúng tôi xin phép được tạm dừng Xin mời quý vị chia sẻ quan điểm Lê Minh xin chào và hẹn gặp lại