Độc quyềnTalkshow Điều Giản Dị - Số 30: Đau mãn tính, hiểu đúng để SỐNG KHOẺ

VIỆT NAM TƯƠI ĐẸP | BEAUTIFUL VIETNAM
6.1K người theo dõi
Quý vị thân mến,
Đau là trạng thái mà chúng ta đều không mong muốn, nhưng chúng ta vẫn thấy nó hiện diện đâu đó xung quanh chúng ta.
Vậy đau là do đâu, đặc biệt những cơn đau kéo dài và làm sao để có giải pháp phù hợp?
Talkshow: Đau mãn tính, hiểu đúng để SỐNG KHOẺ với sự chia sẻ gần gũi và dễ hiểu của Bác sỹ CKI Nguyễn Nam Bình
Chúng tôi hy vọng quý vị sẽ hiểu rõ hơn, đúng hơn về cơn đau từ đó có thể lựa chọn cách điều trị phù hợp để sống tốt hơn.
#dieugiandi #bsnambinh #camon #vietnamoi #talkshow #ganjingworld
Xin chào quý vị khán giả đang theo dõi chương trình Điều Đản Dị
được phát sóng vào 20h tuần thứ 7, tuần thứ 2 và tuần thứ 4 hàng tháng trên kênh Việt Nam Tươi Đẹp
Thưa quý vị, đau là một triệu chứng không chỉ gây khó chịu cho người bệnh
mà còn ảnh hưởng đến sinh hoạt của rất nhiều người xung quanh
cùng cả người thân, người chăm sóc
Vậy làm sao có thể hiểu đúng về cơn đau?
Hôm nay chúng tôi đặc biệt mời đến chương trình
Bác sĩ chuyên khoa đau Nguyễn Nam Bình
sẽ chia sẻ với chủ đề đau mãn tính hiểu đúng để sống tốt hơn
Vâng, xin chào bác sĩ
Trước tiên thay mặt chương trình rất cảm ơn bác sĩ đã nhận lời mời tham gia
và xin mời bác sĩ gửi lời chào tới quý vị khán giả
Xin chào khán giả của chương trình Việt Nam Tươi Đẹp
Mình là bác sĩ Nam Bình
là một bác sĩ chuyên khoa về điều trị đau
làm việc tại thành phố Hồ Chí Minh
Rất vui được tham gia chương trình hôm nay
và được nhận được lời mời này
Theo bác sĩ nhắc đến đau
mà đặc biệt là đau mãn tính
thì bác sĩ có thể chia sẻ với quý vị khán giả
Đau mãn tính sẽ khác với đau cấp tính
là thời gian đau sẽ kéo dài trên 3 tháng
Cấp tính sẽ là dưới 3 tháng
Và đau mãn tính sẽ có rất nhiều cơ chế phức tạp đi kèm
và chúng ta sẽ có những cách tiếp cận khác với đau cấp tính
Ví dụ như đau cấp tính
khi chúng ta có một chấn thương
cơn đau là dấu hiệu cảnh báo
giống như một hồi chuông báo động
giống như báo cháy
giống như hồi chuông báo cháy cho mình biết
là mình phải giải quyết vấn đề này
và sau khi mình giải quyết xong
thì cơn đau đó hết
và mình quay trở về với cuộc sống bình thường
Tuy nhiên với đau mãn tính
thì đôi khi hồi chuông cảnh báo này
nó sẽ không ngưng
mà nó sẽ vẫn liên tục báo động
cho dù là mình đã giải quyết vấn đề tổn thương rồi
hoặc là vấn đề đó còn rất là nhỏ
nó giống như một hiện tượng tăng nhạy cảm
hoặc là mình hay nói vui là
OVERTHINKING
làm quá
Vâng, cảm ơn bác sĩ những chia sẻ
mong thấy hết sức là dễ hiểu
Vậy thì
những yếu tố nào có thể là ảnh hưởng
đến cái đau mãn tính này ạ?
Quay trở lại với định nghĩa của hội nghiên cứu đau
thì họ nói là đau là một trải nghiệm
về cảm xúc và cảm giác
của người bệnh
có thể liên quan đến những tổn thương thực thể
hoặc là dường như có liên quan đến
những tổn thương
hoặc là tìm ẩn nữa
mình sẽ phải công nhận cơn đau của người bệnh
khi họ nói là họ đau
tại vì có rất là nhiều trường hợp
là bệnh nhân đau mãn tính và họ nói là họ đau
thì người nhà sẽ không có tin
tại vì thấy là họ đi tìm
rất là nhiều nguyên nhân
với bác sĩ, các chuyên khoa khác nhau
tức là đi làm các xét nghiệm rồi
đúng rồi, đi xét nghiệm rồi bác sĩ cũng hỏi bệnh
các thứ nhưng mà bác sĩ cũng không tìm ra được
cái nguyên nhân nào gây đau hết
nhưng mà bệnh nhân vẫn đau
thì có đôi khi họ sẽ không
chấp nhận được đó, ngay cả bệnh nhân
cũng không chấp nhận và đôi khi bác sĩ
cũng không chấp nhận và có thể là đưa
bệnh nhân đến chuyên khoa tâm thần kinh
để điều trị tâm thần
bởi vì nghĩ là họ sẽ có những đối loạn lo âu
hoặc là căng thẳng, điều đó có thể là
tức là cơn đau của bệnh nhân không được nhận diện
đúng và được
hỗ trợ phù hợp
Có trường hợp thực tế nào bác sĩ đã
chứng kiến người bệnh bị đau
mà người nhà không lý giải được chưa
rất là nhiều luôn
thì có một bệnh nhân là họ
là người nước ngoài thì khi họ đến thì mình khám
thì rõ ràng mình thấy bệnh nhân này có vấn đề đau
mãn tính rất là điện hình
và cô này sau khi mình khám rồi
thì mình đã đưa ra một trận đoán đau
và cô đề nghị mình là viết một lá thư
cho người nhà ở bên nước ngoài
khẳng định là cô bị đau
bởi vì khi mà cô bị đau như vậy
thì cô không làm việc được
cô rối loạn giấc ngủ rồi cô sẽ
ứng xử với gia đình
và đồng nghiệp rất là phức tạp
thì người nhà họ nghĩ là cô này có vấn đề
về tâm thần kinh và họ không có hỗ trợ
cô nhiều
và ngay cả về mặt tài chính luôn
thì cô gần như là kịch quệ
Cảm ơn bác sĩ đã chia sẻ
Bây giờ thì Mong mới hiểu rằng là
cái nỗi khổ của những bệnh nhân như vậy
và dường như Mong cũng có
trường hợp người thân
mà nhiều khi bị hiểu lầm cho rằng là
cái người này đã vỡ lúc thì kêu đau
vỡ lúc thì không
mà đi khám chẳng có bệnh gì cả
Mình nói về định nghĩa đau mà án tính
thì mình sẽ nói luôn là phân loại của ICD-11
là phân loại mới nhất
thì bây giờ
các hội nghiên cứu đau họ công nhận là
có những cơn đau nguyên phát
nguyên phát tức là không có nguyên nhân
và có những cơn đau thứ phát
kéo dài
thì có những cơn đau không có nguyên nhân như vậy
thì rất là khó để ý giải đúng không
Dường như là trên thế giới hay ở Việt Nam
là có hẳn một chuyên khoa
hoặc nghiên cứu rất sâu về đau này đúng không ạ?
Trên thế giới thì
từ những năm đầu thế kỷ 20
thì người ta cho rằng
bác sĩ mà đầu tiên
bắt đầu khởi động
ngành đau án tính này là ông John Monica
thì ông là một sĩ gây mê
mình cũng là một sĩ gây mê
thì ông
khi mà ông chăm sóc
người lính chiến đấu
tại chiến trường
và ông chăm sóc viết thương
thì ông phát hiện ra
là dù ông đã trị tim
phong bế đàn kinh
ông đã có thể gửi bác sĩ phẫu thuật
nhưng mà nhiều bệnh nhân vẫn không có kiểm soát được
cho nên bắt đầu ông quan sát
người bệnh và ông thấy là
nhiều bệnh nhân liên quan đến những vấn đề tâm lý
rất nhiều ví dụ như là PTSD
là họ sang chấn do họ nhìn thấy
người đồng luyện
đồng đội của mình
bị chết
hay ví dụ vậy
và những vấn đề tâm lý phức tạp khác
đó thì bắt đầu ông mới mời các bác sĩ khác
tham gia vào trong nhóm
và ông mới đưa lên một cái khái niệm
nó gọi là quản lý đau đa ngành
và đa mô thức
thì từ đó họ mới phát triển
cái ngành đau này theo cái hướng đó
và họ thấy là nó rất là phù hợp
và nó rất đúng
và cái hiệu quả của điều trị nó khác biệt
Bác sĩ có gì thể chia sẻ
vậy thì đau
mán tính họ có phân loại gì rõ ràng không?
Phân loại đau
thì nó sẽ có nhiều cách
phân loại lắm
tuy nhiên thì mình sẽ có một cái
mô hình nó gọi là
RAT
lý tắc của chữ rat
là con chuột
thì khi mình đi dạy thì mình hay nói là
con chuột, cái đau nó giống như con chuột
nó
le lọ trong nhà mình, nó phá hoại
nhưng mà mình không thấy nó
cho nên mình phải đi tìm
vậy thì cái chữ đầu tiên nó gọi là nhận diện
sau đó là assessment
là đánh giá
cuối cùng mới là điều trị
và đương nhiên đôi khi mình phải hỏi những người xung quanh nữa
đôi khi cái người bệnh
họ giấu
để xem cái biểu hiện của họ
mình phải hỏi người thân luôn
rồi hỏi những người chăm sóc
ví dụ điều dưỡng hộ lý
đôi khi họ sẽ không có biểu hiện ra cơn đau đó
nhưng mà cái người xung quanh họ sẽ thấy
thì mình phải hỏi luôn
đó là nhận diện
còn đánh giá thì mình sẽ đánh giá rất là nhiều yếu tố
thì mình đánh giá
cái mức độ đau
cường độ đau
mình phải đánh giá được cái loại đau
thì cái loại đau là một cái
mà xưa giờ trong cái hệ thống y tế của mình
ít có được dạy
nếu như là nước ngoài thì người ta đã
dạy rồi trong y khoa luôn
thì họ phải phân loại ra
tại vì ví dụ như đau tổng thể
là nãy mình nói đó
những cái tổn thương mà mình có thể chữa lành được
thì mình sẽ dùng thuốc hoặc là phẫu thuật
để mình chữa
đau thần kinh thì nó phức tạp hơn
ví dụ như những cái cơn đau mà do
những cái tổn thương thần kinh
như là thần kinh zona
giống như là bị zona
giống như là bị
đau thần kinh tọa
thì cái đau đó liên quan đến thần kinh
thì cái cơ chế của đau thần kinh nó phức tạp hơn đau tụ thể
cho nên là các loại thuốc
tập trung của nó nó sẽ khác luôn
ngoài ra còn một cái dạng đau nữa
nó gọi là nosyplastic
thì mình không có biết dịch như thế nào
nhưng mà đó là một dạng đau phức tạp nhất
đó là cái sự
diễn truyền đau nó phải bị rối loạn chức năng
giống như hồi nãy mình chia sẻ
cái chuyện rối loạn chức năng đó là
cái còi bấu động nó bị sai
đúng rồi nên cái từ nhảy cảm
đó gọi là sensitization
tức là sự nhảy cảm
thần kinh ngoại vi và thần kinh trung gương
tức là từ não
vậy thì đó là phân loại như vậy
rồi ngoài ra mình còn phải phân loại được
là đau uống thư hay không uống thư
tại vì ngay cả đau uống thư
thì cũng sẽ dựa lên những phân loại như vậy
nhưng mà uống thư
cái cách tiếp cận nó còn khác nữa
có thể phần sau mình sẽ nói sâu về đau uống thư
rồi nãy mình nói về đau cấp đau mãn rồi
thì đó là những cái phân loại
cơ bản như vậy mình có thể phân loại ra được
rồi từ phân loại như vậy
mình sẽ bắt đầu
còn phải có một cái
đau khác mà mình
thường là ít có để ý
đó là một khái niệm gọi là total pain
tức là đau toàn diện
cái khái niệm này do một cái cô
điều dưỡng và chăm sóc nhẹ nhẹ
cô thấy là bệnh nhân này không chỉ
có thực thể, bệnh nhân này còn có
tâm lý, gọi là tâm lý
sinh học và xã hội
những vấn đề xã hội nó liên quan tới đau luôn
ví dụ như bây giờ một người giống như cô kia
không có tiền, bị người nhà ruồng rẫy
không tin tượng, thì
cái vấn đề xã hội đó nếu không được giải quyết
thì cái đau của cô sẽ càng khoét đại nhiều hơn
đó, thì cái khái niệm
total pain đó cũng phải được đưa ra luôn
tức là mình phải phân loại xem
ngoài ra còn niềm tin nữa, ví dụ như một người
có niềm tin là ok cái này
thì phật phát đi
người ta nói rằng cái đau này là trại nghiệp
tôi chấp nhận cái nghiệp này và tôi
không cảm thấy là nó
quýnh thủng
đúng rồi, có khi là họ sẽ cảm thấy
ít đau
nhưng mà những người họ có
một niềm tin là, ví dụ như họ có một tổn thương
và họ có niềm tin là nếu họ bận động
thì tí cái thoát bị
ý định nó sẽ lòi ra
thì họ đau hơn cho nên họ không làm gì luôn
cứ nhắc, và càng không
làm gì hết thì càng đưa đến
nó gọi là disability, có nghĩa là
giống như là tàn thế, thì có nhiều
bác sĩ đồng nghiệp gọi cho mình
nói trời ơi tôi thấy bệnh nhân này đâu có gì đâu
mà bây giờ nằm liệt trên giường luôn
cũng là do cái niềm tin
của mình về đau
và đôi khi niềm tin về đau này
có thể từ bản thân họ
từ gia đình, từ xã hội
và đôi khi từ cả nhân viên y tế nữa
chứ không phải là
cứ là bản thân họ không đâu
cho nên là mình phải đánh giá hết
và mỗi khi bệnh nhân
đến với mình thì mình sẽ phải vẽ ra cho họ
một cái khung luôn, tức là
bản thân bệnh nhân họ phải
nhận địa được tất cả những yếu tố đó
nếu như có những yếu tố kia mà không được điều trị
thì nó sẽ
quay lại thôi
Cảm ơn những chia sẻ
vô cùng là hữu ích của bác sĩ
Dường như là những thông tin này
khi mà cho quý vị khán giả
nghe được thì mong quý vị khán giả
sẽ có nhìn khác về những cơn đau
và đặc biệt là mình
có kiến thức này thì sẽ
có thể là thấu cảm hơn
hiểu hơn những người bệnh
đang chịu đựng cơn đau đó
và qua đó rất có thể là
có sự động viên, có sự khích lệ
để giúp cho người bệnh có tinh thần vững hơn
và mong cũng
tò mò thêm là
nếu như một người
không may bị những cơn đau
nó đang quấy dày như vậy
thì bác sĩ có chia sẻ gì đối với họ
khi mà họ mất phải không?
Đầu tiên thì đương nhiên là họ sẽ cần chia sẻ với gia đình
Họ sẽ
cần phải tìm kiếm bác sĩ
thì nếu như
những cơn đau cấp thì dễ rồi
có thể đến các bác sĩ chuyên qua liên quan
tuy nhiên nếu mà cơn đau nó kéo dài quá
thì mình có thể tìm đến những bác sĩ chuyên qua
về điều trị đau
để các bác sĩ tìm hiểu sâu hơn
và nhìn thời gian hơn
vì vấn đề liên quan đến
những câu nãy giờ mình nói
cần rất là nhiều thời gian để
chia sẻ
điều trị nữa, nó nhiều thời gian lắm
tại vì các phương án
điều trị mình sẽ không chỉ liên quan
đến thuốc, đến thủ thuật
mà mình còn liên quan đến những vấn đề tâm lý
những vấn đề vận động
vấn đề xã hội
thì mình phải giúp họ từ từ
và có thể sẽ phải
thiết kế một chương trình tự quản lý
điều trị đau riêng cho người bệnh đó
đó là một cái
mình phải thuyết phục nữa, vì đôi khi họ
không chịu, họ nói là tôi phải
tìm cho ra bệnh, chứ còn bác
cứ nói như vậy thì làm sao mà
được, ví dụ vậy thì
đôi khi mình sẽ cần thời gian
mình phải dùng những công cụ
giống như là hình ảnh
video vân vân để giải thích
cho người ta. Thế còn
đối với người nhà hoặc là người
đang chăm sóc người bị đau
cũng tương tự
thì khi mà mình khám bệnh
mình luôn luôn mời người thân vào
thứ nhất là
có thể là người bệnh nhân đó họ sẽ không bao giờ
nói những câu chuyện tương tự như vậy với người nhà
thì khi mà mình hỏi
thì họ nói ra
thì người nhà họ nắm được là
hóa ra là người nhà mình là phức tạp như thế đây
và
mình sẽ quan sát được luôn cái người thân này
xem cái cái thái độ của họ đối với
cái người bệnh này là như thế nào
có một số trường hợp thì sau khi khám xong
mình phải mời người bệnh ra và
nói chuyện riêng với lại
người thân để họ
phải hiểu
tại vì nếu họ không hiểu và họ không có
thay đổi thái độ với người bệnh
thì dù họ thương
có tình yêu nhưng mà vì cái thương đó
và cái hiểu sai họ sẽ ứng xử nó bị lật
cho nên là mình sẽ
phải giải thích cho họ hiểu là ok
nếu tới người thân là mình sẽ cần phải
hỗ trợ như vậy như vậy
bởi vì người ta đang ở trong cái trạng thái như thế
như thế
mình có một trường hợp rất là điển hình là tương tự như vậy
là ba mẹ con đi
là hai người con một người chai
một người gái vô tức là phán xét bà mẹ ghê lắm
đúng
nhưng mà khi mình mời hết ra
thì mình mời hai người đó nói chuyện
thì cô đó gần như chỉ khám có một lần đó
và ổn định luôn
tại vì sau khi hai người con hiểu ra rồi
thì họ là người trí thức
họ hiểu là ok là phải hỗ trợ mẹ như vậy
thì bà mẹ gần như là
đã được giải thoả cái
cái vấn đề tâm lý của bà
và bà ổn luôn
không cần phải điều trị gì đâu
cho nên đó đôi khi điều trị đau
chỉ cần là gỡ một cái nút thấp nào đó
trong cái vấn đề của họ thôi
thì nó được giải quyết
nhưng đôi khi nó cũng không dễ dàng như vậy
có rất là nhiều trường hợp khó
mà mình phải phối hợp rất là nhiều những cái vũ khí
mà mình có để mà mình hỗ trợ người bệnh
và có nhiều người bệnh
đồng hành với mình
trong toàn bộ quá trình làm việc
ở chuyên hoa đau
khoảng hơn 5 năm
tức là họ đồng hành với mình
từ lúc đó tới bây giờ
và có những người là mình đồng hành
với họ cho đến khi họ mất
rồi có những người thì vẫn còn đang
tiếp tục đồng hành
tại vì đau mãn tính
cái mục tiêu điều trị
không phải là hết đau
tại vì có thể là sẽ không hết đau
được
tại vì nó là sự rối loạn
nếu như nó là cái dạng rối loạn chức năng rồi
thì cái mục tiêu điều trị
sẽ là đưa bệnh nhân về cái cuộc sống
bình thường nhất có thể
tức là họ có thể chấp nhận được
ví dụ như họ cải thiện về vận động
họ cải thiện về nhấc ngủ
cải thiện về tâm trạng
cải thiện về
những hoạt động hàng ngày của họ
và chứ không có
đánh giá dựa trên là
thang điểm đau nữa
có khi thang giá dựa trên thang điểm đau sẽ làm cho
bản thân bác sĩ cũng như người bệnh
sẽ bị căng thẳng
nó không đạt được
tuy nhiên khi mà mình kiểm tra lại
bệnh nhân thì mình hỏi họ về những cái
nhu tố nãy giờ mình nói
thì người ta cải thiện hơn
người ta sẽ thấy hóa ra là dù tôi vẫn đau
nhưng mà tôi đã
có thể cải thiện những nhu tố này
tức là những cuộc sống sinh hoạt của họ sẽ
trở lại cái trạng thái
tiến triển tốt hơn
ví dụ trước đây thì họ có thể
không làm việc nhà được nhưng bây giờ họ
có thể làm được việc nhà từ những việc
đơn giản cho đến những việc phức tạp hơn
họ ít vận động thậm chí không vận động
được nhưng bây giờ họ có thể
tăng những vận động
đó chính là cái mục tiêu
trong cái khóa học tự quản lý đau
thì bác sĩ và bệnh nhân
sẽ phải đồng hành cùng với nhau để
đưa ra một cái gôn
tức là cái mục tiêu
và cái mục tiêu đó phải smart
là thông minh nhưng mà cái chữ thông minh đó
nó bắt đầu từ những chữ khác
ví dụ như là S-M-A-R-T
tức là mục tiêu đó
phải rất là cụ thể
mục tiêu đó phải thực hiện được
mục tiêu đó phải chi tiết
vân vân
ví dụ như giờ
một bà nội trợ đi
thì mình sẽ hỏi cô ấy
như vậy thì cô thích
bây giờ cô không làm được cái việc gì
thì cô nói là bình thường tôi nấu cơm cho con
cho cháu
nhưng mà bây giờ không làm được
thì mình hỏi vậy thì nếu như
cô muốn thay đổi một cái chuyện trong cuộc sống
thì cô muốn là quay trở lại làm cái việc đó hay không
thì cô nói có chứ
thì khởi động
cái chuyện đi chợ nó sẽ có rất là nhiều yếu tố
ví dụ có thể đi ra chợ đúng không
đi ra chợ thì phải đi bao nhiêu mét
ví dụ 500 mét
phải chi tiết như vậy luôn
phải mang sách được cái gì nữa
ví dụ như mục tiêu sẽ phải
bây giờ cô chỉ đi được 50 mét
đúng không
thì đôi khi mình sẽ đưa ra một cái mục tiêu khắp thôi
cô chỉ đi chừng 40 mét
khắp hơn cái đang có
vì 50 mét cô đau rồi giờ cô đi 40
nhưng ngày nào cô cũng đi
xong rồi tới chừng một tuần sau
cô thấy ok được đó
vẫn đau nhưng tôi vẫn đi được đúng không
vậy thì cô nâng lên thêm 20% nữa
và cứ duy trì như vậy
kiên trì, kiên trì như vậy
tới một lúc cô sẽ đi được ra chợ
đó là cái mục tiêu
và người ta sẽ phải chia nhỏ
những cái công việc đó ra
sáng chưa chiều tối luôn
vì có nhiều người là sáng tập trung làm hết
chiều nghỉ
hoặc là ngày đau không làm
thì như vậy nó sẽ không có
đạt được cái mục tích
của điều trị
thì những cái đó mình sẽ phải chia sẻ với người bận
và mất khá là nhiều thời gian
qua chia sẻ của bác sĩ
thì mong thấy là không chỉ mất thời gian đâu
mà bác sĩ phải cực kỳ tâm huyết
và quan tâm từng những điều rất nhỏ
cũng như vậy đúng không ạ
Việt Nam mình có thói quen là
cô phải làm cái việc này
đúng không
khi người bận đến
thì bác sĩ nói cô phải làm cái chuyện này
nhưng mà thực ra mình đứng ở góc độ của họ
họ sẽ nói
tại bác sĩ đâu có ở nhà tôi đâu
nhưng mà bác sĩ biết là cái việc này tôi không làm được
là đương nhiên họ sẽ không làm
tuy nhiên mình hỏi người ta
thì người ta tự nói ra
thì kỹ năng nó cực kỳ khó
và lúc mà mình học
ông thầy ngồi trao suy mình
thì đa số các bác sĩ mình bị rớt
dường như bác sĩ đau mình kêu luôn cả bác sĩ tâm lý
nó sẽ bao gồm luôn
vì hồi nãy mình nói là
các yếu tố về sâu thổ quen
tức là đau toàn điện
thì nó sẽ có những yếu tố liên quan đến
trối loạn lo âu và trầm cảm
rồi những tổn thương tâm lý trong quá khứ
thì mình cũng phải sàng lọc
thì bác sĩ đau sẽ phải
có những bạn câu hỏi
để xem con bệnh nhân này có những yếu tố đó hay không
và phải điều tra
còn nếu mình thấy nó quá tầm
của mình, đó là lúc mà mình
cần phải phối hợp với chuyên khoa
để mà mình
nhờ sự hỗ trợ từ các đồng nghiệp
còn không thì đôi khi có nhiều
bệnh nhân họ cũng hỗn loạn
thì mình phải phối hợp như vậy
đó thì nó sẽ hỗ trợ với nhau như vậy
còn mình không ở với họ
thường xuyên, không có nhiều thời gian
mình cũng không có phát hiện được những cái nhỏ nhỏ như vậy
để mà mình hỗ trợ
đó chính là ý nghĩa của đa chuyên khoa
Những trường hợp mà
những cái cơn đau ấy
có khi nào nó ảnh hưởng
cái cuộc sống xong mà từ những cái đấy nó lại
quay trở lại cơn đau làm cho nó
nó là một cái quan hệ đa chiều
người ta thấy đau bản tính
làm cho bệnh nhân rối lọt lâu
và trầm trạm
ngược lại rối lọt lâu và trầm trạm
làm đau bản tính
nó lẫn lộn
với nhau cho nên
đôi khi mình cũng
không có thể xác định được
cái gốc luôn
nó là một cái phức hợp
Có thể ví dụ như trường hợp mà
chú Thảo mong gặp bà là hôm qua
cô không ngủ được, hôm qua bác không ngủ được
bởi vì nó bị đau lưng
nó bị đau chân
mong có người chú bị hút
có thể là nó đau nên không ngủ được
thì không ngủ được nó lại sinh ra mệt mỏi, căng thẳng
lại dễ tháo giận
xong quay trở lại cái bệnh đấy
và khi tháo giận rồi thì lại ít tiếp xúc
với mọi người và mọi người không thông cảm được
thì nó lại luôn căng thẳng và cái cơn đau
nó lại có thể nặng thêm
Đó là một cái vòng xoáy bệnh lý
một xoáy bệnh lý
cho nên là các bác sĩ khi hỗ trợ bệnh nhân
thì phải tìm xem
những yếu tố nào liên quan
và sẽ cắt đứt
bằng nhiều phương thức
Hồi nãy mình nói về đa chuyên khoa đúng không?
Nãy giờ mình chưa nói về đa mô thức
Cái từ mô thức
mô thức có nghĩa là
nhiều cách khác nhau
ví dụ như bây giờ chú đó đi
thì chú đó bị gút đúng không?
bị tăng oxytoric trong máu
có nghĩa là chú đó có vấn đề thực thể
là một cái rối loạn
chuyển hóa
như bác sĩ nhắc là thứ phát đúng không?
một cái đau có nguyên nhân đó
đương nhiên là chú đó phải điều trị thuốc rồi
để điều trị gốc của cái bệnh đó
là những thuốc hướng về điều trị gút
tuy nhiên thì chú này đã đau lâu rồi
bắt đầu chú lại có phát sinh ra những vấn đề
về tâm lý khác
ví dụ như lo âu quá
về cái bệnh này mình không biết là nó sẽ
gây nên uống thuốc lâu như vậy
có gây nên suy gan suy thận không
rồi tốn tiền quá
rồi đau như vậy không có làm việc được
ảnh hưởng sinh hoạt thì càng lo âu nhiều hơn
thì có thể chú này sẽ tiến triển đến
một cái vấn đề đó là lo âu
thì khi mình tìm hiểu
mình phải điều tra hết để mình điều trị
đôi khi một số trường hợp bác sĩ
sẽ phải dùng kèm với các thuốc đó là lo âu
khi thì bệnh nhân này sẽ phải được
một cái bản vật lý trị liệu
hướng dẫn về tập luyện, tại những người bị đau này
họ không có chịu tập
và càng không tập thì cơ thể mình càng
nó sẽ trì trệ hơn
khớp nó sẽ cứng hơn
đau hơn
khi đó thì họ phải đi tập đúng không
nhưng mà mình
thuyết phục họ được không
nếu như mà họ còn đang đau
thì đương nhiên mình phải dùng thuốc
rồi cải thiện được nhiệm vụ của họ
vui vẻ hơn, bắt đầu họ mới thấy là
ok, ít nhất tôi cũng có một động lực để đi tập
thì lúc đấy họ mới chịu
chứ còn nếu không
thì họ đâu có chịu
tôi đang đau, bắt tôi đi tập sao được
tôi không đồng ý
đó nên là
ví dụ
bệnh khác đi, ví dụ như là
bệnh nhân bị thoát vĩ
có một cái tình đau lưng nhiều
và đau lan xuống chân như vậy
thì có khi là mình sẽ
phải cho bệnh nhân những cái
thuốc hướng
thành kinh, đôi khi phải tiêm
thuốc vào trong cuộc sống để
làm giảm tình trạng viêm
đôi khi còn phải dùng đốt sóng cao tầng
để điều biến cái thành kinh, để nó giảm
cái chiều hướng đau xuống
rồi bắt đầu thêm
những yếu tố khác, nãy giờ mình nói
thì họ mới
giảm đau để mà
tập luyện được
cái tập luyện đó sẽ chính là đưa
người ta trở về với cái cuộc sống bình thường
nên người ta dùng cái từ là
rehabilitation, tức là phục hồi chức năng
phục hồi lại cái chức năng trước khi mà
họ có những vấn đề đó
thì cái đau
mãn tính nó sẽ cần phải
đi sâu hơn vào những yếu tố khác
ngoài cái yếu tố mà
liên quan đến
điều trị thuốc hoặc là những cái phẫu thuật
cũng có thể là mình sẽ phải
quan nhắc, ngoài ra
thì có một cái
vấn đề mà nãy giờ mình chưa nói
là liên quan đến cái não
thành kinh hay là não bộ
não bộ là thành kinh
hồi nãy mình nói về đối loạn chức năng
Mông thì hay là
gọi là thiếu món não cái đau đầu
Thực ra là khi mà người ta dùng
những cái nó gọi là
chụp hình
họ gọi là fMRI
tức là MRI mà chức năng
để người ta thấy những cái sự biến đổi của não
rồi người ta còn dùng những cái
điện cực
nó gọi là đo điện não
Điện não đồ
đúng rồi thì người ta sẽ
thấy được là những cái vùng não của
mình á, của những người đo mãn tính
trong từng loại bệnh khác nhau
nó sẽ có những cái vùng thay đổi
khác nhau
nên đôi khi người ta dùng từ là ma trận luôn
có nghĩa là nó rất phức tạp
thì nó vừa thay đổi
về cấu trúc, nó vừa thay đổi
về chức năng luôn
cấu trúc là những cái
vùng não chất xám nó có thể bị teo
ví dụ vậy
chức năng là những cái sự
liên kết giữa những cái vùng não
để cho nó điều biến cái cơn đau
một cách đúng
thì nó bị đối loại
nếu như mà mình
bởi vậy cho nên người ta mới phát minh ra những cái phương án
điều trị, tập trung vô cái chuyện này
ví dụ như là người ta
điều biến thần kinh
người ta dùng từ là điều biến, điều biến tức là
giảm cái cảm nhận thôi
bằng những cái phương án không dùng thuốc
ví dụ như là ở khoa của mình
thì có những cái máy như là
xích xích từ trường xuyên sọ
lập đi lập lại, nghĩa là
áp một cái thiết bị lên đây
những cái vùng liên quan, ví dụ những cái vùng
mà bệnh nhân
mình chẳng đoán nha, mình nghi là cái vùng này là
liên quan đến cơn đau này
mình muốn
ứng dụng cái mục tiêu này
để điều trị, ví dụ như mình muốn
giảm lo âu, giảm căng thẳng hoặc là
mình muốn giảm đau
Vậy thì ngoài những cái liệu pháp
về điều trị tay y ra thì
để mà có thể giúp bệnh nhân
kiểm soát cơn đau hoặc là
điều trị thì có những cái phương pháp nào khác không ạ?
Trong đông y thì
họ cũng ứng dụng khá là nhiều liệu pháp đó
như là những cái liệu pháp như châm cú
đúng rồi, mong thấy phổ biến cái này
châm cú và những cái huyệt vị
cũng rất là hiệu quả trong một số trường hợp
rồi mát xa
những cái liệu pháp thư giãn
thì trong cái tự quản lý đau đó
thì bác sĩ cũng cần hướng dẫn
bệnh nhân thư giãn
ngắn thôi, thì cái thư giãn đó
sẽ giúp cho người bệnh
giảm cái phản ứng của người bệnh
đối với cái cơn đau, ví dụ như giờ
mình đang đau nhẹ nhẹ như vậy
đột nhiên mình có một cơn đau tăng lên
thì thường người bệnh sẽ hoạn loạn
sẽ phản ứng phức tạp, sợ hãi, lo lắng
thì khi đó mình sẽ hướng dẫn họ
là ngồi xuống, chỉ tỉnh
tỉnh lại thôi, không làm gì cả
có thể ngồi im trong phòng
hoặc là có thể là nhắm mắt lại
và không suy nghĩ gì cả, hoặc là có thể
suy nghĩ đến một cái gì đó nó tươi đẹp
tích cực
hoặc là có thể chỉ cần tập trung vào hơi thở
hoặc là có thể
sẽ quét cơ thể mình từ trên dưới
giống như là mình đi tới đâu, mình sẽ hít vào
mình đi tới đâu, mình sẽ biết tới đó, ví dụ từ trên đầu
xuống trên, đó gọi là
cái liệu pháp quét cơ thể
thì đôi khi người ta hay có thể dùng
cái từ là Mindfulness
đó là một số những cái mà mình có thể hướng dẫn
bệnh nhân ngắn, nhanh thôi, tỉnh vài phút
để cho họ giảm
cái phản ứng của
cái não của họ đối với cân đau
và lúc đó họ sẽ có thể đạt được
trạng thái thư giãn, tương đối
từ đó họ sẽ
kiểu sáng sủa hơn, để họ suy nghĩ xem
là họ sẽ làm gì, ví dụ đi lấy thuốc uống
hoặc là kêu gọi người hỗ trợ
hoặc là ok không sao hết
thì đó là cái cách nơn đẹp
tuy nhiên thì ngoài những cái liệu pháp đó
mình cũng có thể sử dụng âm nhạc
có thể sử dụng thiền
thì thiền cũng giống như hồi nãy
mình mô tả, nó cũng sẽ không phải
là giúp mình điều trị đau
mà nó sẽ giúp mình điều trị những cái
những cái
gọi là rối loạn trong não
thì người ta nghiên cứu về thiền
người ta thấy những cái vùng não sau khi
bệnh nhân thiền xong, thì những cái sóng não
thay vì nó là những cái sóng cao
sóng kích kích, thì nó trở thành
những cái sóng mà nó chậm thôi
và những cái sóng chậm đó là
những cái sóng mà con người đạt được trạng thái
thư giãn, và cái trạng thái thư giãn đó
nó làm cho bệnh nhân giảm
lo âu và căng thẳng đúng không, hồi nãy mình nói
lo âu căng thẳng gây đau
đó là một cái tổng hồi như thế
cho nên là mình sẽ
sẽ giảm đau
âm nhạc cũng vậy, tuy nhiên
những cái sóng mà đều đặn, gọi là
harmonic, mong mình hay nghe là âm nhạc
sữa lành, âm nhạc cổ điển đúng không
thường là âm nhạc cổ điển nó sẽ là
những cái âm nhạc mà nó có cái sống
cái tần số
harmonic đều đặn
thì nó sẽ giúp cho cái cơ thể
nó thư giãn, và cái thư giãn
đó nó sẽ làm hỗ trợ giảm đau
và thật ra bản thân mình
trước đây là một người bị đau mãn tính
gọi là đau đầu căng hẳn
và mình đã
mình đã ứng dụng tất cả luôn
cho bản thân mình luôn
trước khi mình đã đến với điều trị đau
tại vì mỗi lần đau như vậy
thì mình sẽ nghe nhạc, mình sẽ bắt đầu
thiền để mình
kiểm soát cái đau của mình
và mình thấy rõ ràng là cơ thể
nó thay đổi
Đau mãn tính nó không phải
là một triệu chứng, đôi khi nó là một triệu chứng
nhưng mà nhiều trường hợp
nó sẽ không phải là một triệu chứng, mà nó là một
cái bệnh, và bệnh đó xuất phát từ
rất là nhiều những yếu tố xuất hạt
của cơ thể chúng ta, bao gồm những yếu tố
sinh lý, ví dụ như
tổn thương, khớp,
cuộc sống, đôi khi nó kèm theo
những yếu tố liên quan đến tâm lý
những loại lo âu căng thẳng, những cánh thương
trong quá khứ, đôi khi nó xuất phát
từ vấn đề liên quan đến xã hội
như là niềm tin của người bệnh, rồi những mối quan hệ
rồi tài chính v.v. Vậy thì
để mà mình có thể
quản lý được đau thì mình sẽ
cần quản lý tất cả những yếu tố đó
chứ không chỉ là
chỉ tập trung vào việc đi tìm nguyên nhân
đau. Tại vì nếu như mà mình tập trung
vào đi tìm nguyên nhân đau để mình chữa nó
đôi khi mình sẽ giống như là
đập đầu vô tường
mình sẽ bị bế tắc và như vậy
nó sẽ làm cho
mình căng thẳng hơn. Nếu như mà bạn
một bệnh nhân không
có thể tìm được một nơi
điều trị phù hợp thì bác sĩ điều trị đau
sẽ là một lựa chọn
mà bạn nên đến để chia sẻ
thì sẽ phải đồng hành
cùng với nhau khá là lâu để
Cảm ơn bác sĩ
mình rất là nhiều khi mà
nhận lời mời tham gia chương trình và đặc biệt
gửi đến những thông tin về y khoa rất bổ ích
đặc biệt là rất gần gũi dễ hiểu
và kính thưa quý vị khán giả
những chia sẻ của bác sĩ Nam mình
chắc hẳn các quý vị đã có
những thông tin hữu ích về mình có cách nhìn toàn diện
hơn về đau. Đặc biệt là mình hiểu đúng
về đau mình sẽ có cuộc sống tốt hơn
cho bản thân mình cũng như người thân
Chương trình xin phép được khép lại tại đây
và chúng ta sẽ gặp lại bác sĩ Nam Bình
qua phần 2 chủ đề
Đau do ung thư
Xin chào và hẹn gặp lại
