Đệ tử quy

Lời mở đầu Cuối thời đại nhà Thanh, Đệ Tử Quy là tài liệu khai sáng đạo đức có ảnh hưởng rộng lớn nhất. Rất nhiều châu khuyện ấn định nó là sách giáo khoa vỡ lòng của trẻ em. Tác giả Lý Dục Tú biên soạn Đệ Tử Quy. Sau khi mất, ông được thờ phụng tại đền thờ các vị tiên hiển ở Sơn Tây Giáng Châu. Lý Dục Tú là một vị tú tài vào thời Khang Hy nhà Thanh. Ông căn cứng vào sách Đồng Mong Tu Chi của Chu Hy thời Tống mà cải biên thành Huấn Mong Văn. Sau khi được Thanh Triều giả tồn nhân chỉnh Lý, đổi tên thành Đệ Tử Quy. Bởi vì Chu Hy nhìn thấy giáo dục ở trường học lúc đó, không cách nào dạy dỗ thầy trò nhìn nhau hở hữu như người qua đường. Đạo đức bại hoại, trọng lợi quen nghĩa, giáo dục chỉ vì để học sinh đối phó, kiểm tra thi cử. Chu Hy cho rằng đây là bỏ gốc lấy ngọn. Chủ chương giáo dục ngữ văn phải lấy, minh nhân luân vi bản, minh tỏ nhân luân làm gốc, khôi phục truyền thống giáo dục tốt đẹp của ba đời hạ thương Chu. Cho nên đã biên soạn ra một loạt giáo trình ngữ văn. Trong đó có biên soạn cuốn sách chuyên khai sáng cho trẻ em là Đồng Mông Tu Chi, dạy bảo trẻ em chi tiết sinh hoạt hàng ngày. Đệ Tử Quy là tiếp theo nội hàm của Đồng Mông Tu Chi, cũng là dạy bảo trẻ em về đạo đức luân lý và lễ tiết cơ bản làm chủ. Căn cứ và một đoạn nói chuyện của Khổng Tử trong phần thứ nhất cuốn Luận ngữ, học nhi là mục đích chính của toàn bộ cuốn sách. Đệ Tử nhập tắc hiếu, xuất tắc đễ, cần nhi tín, khiếm ái trúng, thi thân nhân, hành hữu dư lực, tắc dĩ học văn. Đệ Tử ở nhà phải hiếu thuận, ra ngoài tôn kính người, cẩn thận giữ tín, thương yêu người, thân cận người nhân đức, thực hành mà còn du sức thì học chi thức. Đem văn chương chia làm bảy đoạn lớn, nhập tắc hiếu, xuất tắc đễ, cần, tín, khiếm ái trúng, thân nhân, dư lực, học văn. Nội dung đơn giản dễ hiểu, phần điệu thận miệng, xác định rõ ràng, cụ thể về quy phạm hành vi đúng đắn cho trẻ em. Hiện nay vẫn lưu hành rộng khắp tại các trường tiểu học. Bản giáo trình này trều theo nội dung mà phân thành 32 bài. Mỗi bài gồm có nguyên văn, từ vợ, lời dịch, lời giải thích và câu chuyện tham khảo. Nguyên văn bằng hán chữ cùng 3 loại bính âm, chú âm và âm hán Việt. Lời dịch cung cấp một bản văn thuần Việt. Từ vượng là nhắm vào ý nghĩa của từ bên trong câu văn mà tiến hành giải thích. Lời giải thích là lời giải thích ý nghĩa của toàn câu. Cuối cùng, kèm theo câu chuyện tham khảo tương quan với nội dung bài học để độc giả học tập. Càng thêm thâm nhập, mở rộng và thêm sinh động lý thú hơn nữa. Hy vọng trong quá trình học tập ngữ văn có thể dưỡng thành phầm đức tốt đẹp cho trẻ em đi học. Đệ Tử Quy Bài 1 Đệ Tử Quy Thánh Nhân Huấn Thủ Hiểu Đẽ Thứ Cần Tín Phiếm Ái Trúng Nhi Thân Nhân Hiệu Sư Lực Tác Học Văn Âm Hán Việt Đệ Tử Quy Thánh Nhân Huấn Thủ Hiểu Đẽ Thứ Cần Tín Phiếm Ái Trúng Thi Thân Nhân Hiểu Sư Lực Tác Học Văn Lời Dịch Phép Người Con Thánh Nhân Dạy Hiểu Đẽ Trước Kế Cần Tín Thương Yêu Người Gần Người Nhân Có Dư Sức Thì Học Văn Từ Vận Đệ Tử Làm Người Em và Làm Người Con Quy Quy Phạm Thánh Nhân Người Có Phẩm Đức Cao Siêu Cổ Thánh Tiên Hiền Có Những Cách Hoàng Mỹ Huấn Giáo Huấn Dạy Bảo Khuyên Dân Chuẩn Mực Phép Tắc Thủ Đứng Đầu Quan Trọng Nhất Hiểu Đẽ Hiểu Thuận Với Cha Mẹ Tôn Kính Anh Chị Cũng Giống Như Đẽ Nghiện Là Kính Trọng Và Thuận Theo Anh Chị Một Âm Khác Là Đệ Thứ Quan Trọng Thứ Nhì Cần Tín Chú Ý Cẩn Thận Thành Thật Giữ Tín Giữ Lòng Tin Sự Tín Nhiệm Phiếm Ái Chúng Tác Ái Với Mọi Người Phiếm Có Nghĩa Là Rộng Khắc Nhi Mà Lại Hơn Nữa Thân Nhân Thân Cận Người Có Tâm Nhân Ái Nhân Là Tâm Nhân Từ Khoan Dung Rộng Rộng Lượng Đạo Đức Cơ Bản Của Người Yêu Người Yêu Vật Dư Lực Tâm Lực Còn Dư Liền Học Văn Nhiên Cứu Học Vấn Không Tự Nói Hành Hiểu Dư Lực Tắc Dĩ Học Văn Thực Hành Mà Còn Dư Sức Thì Học Chi Thức Chủ Trương Chú Trọng Đức Dục Hơn Chí Dục Giáo Dục Đạo Đức Hơn Giáo Dục Kiến Thức Trước Tiên Phải Dưỡng Thành Phẩm Đức Tốt Đẹp Còn Có Thời Gian Thì Mới Học Cái Khác Các Loại Chi Thức Học Vấn Học Thức Lời Giải Thích Đệ Tử Quy Là Quy Phạm Đạo Đức Được Các Bậc Cổ Thánh Tiên Hiền Truyền Dạy Trong Đó Quan Trọng Nhất Chính Là Hiếu Thuận Đối Với Cha Mẹ Đối Với Anh Chị Tiếp Đó Là Làm Người Khi Làm Việc Phải Nhiêm Cẩn Giữ Thành Tiến Yêu Quý Mọi Người Trên Thế Giới Đồng Thời Thánh Cận Với Nhiều Bậc Quân Tử Nhân Đức Còn Có Dư Thời Gian Và Tinh Lực Mới Có Thể Học Tập Các Loại Văn Học Các Loại Kiến Thức Khác Câu Chuyện Tham Khảo Đạo Đức Của Thủy Tổ Đế Thuấn Thuấn Là Một Trong Những Ngũ Đế Của Thời Cổ Đại Trung Quốc Ông Họ Diêu Tên Là Trọng Hoa Hào Là Ngu Thị Lịch Sử Gọi Là Ngu Thuấn Khi Thuấn Còn Rất Nhỏ Mẹ Đã Qua Đời Cha Mù Hai Mắt Là Cổ Tẩu Lại Cưới Vợ Kế Sinh Ra Em Trai Tên Là Tượng Thuấn Có Cha Là Người Ngoan Cố Không Nói Lý Lại Thêm Mẹ Kế Tính Tình Thô Bạo Hung Ác Em Trai Ngang Ngược Vô Lý Mẹ Kế Và Tượng Vì Được Cổ Tẩu Sùng Ái Ba Người Đều Chán Ghép Vợ Trước Đã Sinh Ra Thuấn Thường Xuyên Muốn Hại Chết Ông Có Một Lần Cổ Tẩu Gọi Thuấn Sửa Chữa Kho Gạo Chờ Thuấn Leo Lên Trên Đỉnh Kho Cổ Tẩu Liền Phóng Hỏa Đốt Kho Gạo Thuấn Cầm Hai Cái Mũ Rộng Vành Giống Như Chim Đáp Xuống Không Bị Hại Chết Sau Đó Cổ Tẩu Lại Gọi Thuấn Đi Đào Diễng Lúc Thuấn Đang Đi Sâu Vào Trong Diễng Cổ Tẩu Cùng Hợp Lực Với Tượng Dùng Đất Lấp Diễng Không Nghĩ Tới Thuấn Rất Thông Minh Lúc Đào Diễng Đã Dự Đoán Nên Đào Một Thông Đạo Bên Hông Chốn Thoát Tượng Vốn Cho Rằng Lần Này Không Có Sơ Sót Nào Điền Chiếm Đoạt Gia Sản Của Thuấn Nhưng Nhìn Thấy Thuấn Về Nhà Mọi Người Giật Mình Kinh Hãi Nhưng Thuấn Khoan Dung Độ Lượng Vẫn Lấy Đức Báo Oán Hôm Sau Vẫn Hiếu Kính Cha Mẹ Yêu Quý Em Trai Như Cũ Cổ Nhân Nói Trâm Thiện Hiếu Là Đầu Năm Thuấn 20 Tuổi Hiếu Thảo Nổi Danh Thiên Hạ Năm 30 Tuổi Thì Nhiêu Đế Tìm Kiếm Hiền Tài Quần Thần Tứ Phương Đều Đề Cử Thuấn Bởi Vậy Nhiêu Đế Đem Hai Con Gái Là Nga Hoàng Và Nữ Anh Gả Cho Thuấn Cũng Để 9 Người Con Trai Cùng Thuấn Ở Chung Để Quan Sát Phẩm Đức Của Thuấn Bởi Vì Thuấn Lấy Đức Phục Nhân Nga Hoàng Nữ Anh Nhận Đứng Đức Hạnh Của Thuấn Cảm Hóa Cũng Không Dám Vì Thân Phận Ôn Quý Mà Có Thái Độ Kiêu Căng Đối Xử Mọi Người Đều Rất Hiêm Tốn Cung Kính 9 Người Con Trai Của Nhiêu Đế Chịu Ảnh Hưởng Của Thuấn Cũng Ngày Càng Thêm Nhân Hậu Cẩn Thận Thuấn Đến Lịch Sơn Trồng Trọt Người Ở Đó Nhận Được Ảnh Hưởng Của Thuấn Trở Nên Lòng Dạ Rộng Lớn Nhượng Dụ Tốt Cho Người Khác Thuấn Đến Lôi Chạch Bắt Cá Người Lôi Chạch Chanh Nhau Nhượng Chỗ Thuấn Đến Bên Hoàng Hà Làm Đồ Gốm Sản Xuất Đồ Gốm Ở Đó Trở Nên Vô Cùng Tinh Tế Tất Cả Mọi Người Thích Ở Cùng Với Thuấn Cho Nên Ông Ở Nơi Nào Một Năm Sau Liền Tụ Thành Thôn Xóm Hai Năm Thị Thành Thị Trấn Ba Năm Liền Thành Đại Đô Thị Trải Qua Khảo Sát Đế Yêu Rất Hài Lòng Đối Với Thuấn Đem Ngôi Vua Truyền Cho Thuấn Đế Thuấn Đặc Biệt Chú Trọng Giáo Dục Đạo Đức Ông Tuyên Dương Giáo Dục Ngụ Thường Phụ Nghĩa Mẫu Từ Huynh Hiểu Đệ Cung Tử Hiếu Thúc Đẩy Đạo Đức Nhân Vân Khai Sáng Ra Tiền Lệ Đạo Đức Truyền Thống Của Dân Tộc Trung Hoa Mấy Ngàn Năm Truyền Thống Văn Hóa Của Vua Thuấn Lấy Đức Làm Đầu Thông Qua Văn Hóa Nhau Gia Của Khổng Tử Truyền Thừa Xuống Đã Giáo Hóa Nhiều Đời Người Trung Quốc Chú Thích Tam Hoàng Ngũ Đế Thời Viễn Cổ Phục Hy Thần Nông Hoàng Đế Gọi Là Tam Hoàng Là Ba Vị Hoàng Đế Sớm Nhất Của Trung Quốc Hoàng Đế Chuyên Húc Đế Khóc, Đường Nhiêu, Ngu Thuấn Gọi Là Ngũ Đế Tài Liệu Lịch Sử Cổ Ghi Chép Hoàng Đế Là Một Vị Trong Tam Hoàng Cũng Là Vị Đứng Đầu Ngũ Đế Như Vậy Là Chúng Ta Đã Cùng Đọc Xong Bài Thứ Nhất Mọi người có thể tìm hiểu ở trên này