TSMC: Nỗi khao khát và lo lắng của Trung Quốc | Trí Thức VN

TSMC là điều mà Trung Quốc khao khát, nhưng cũng là điều mà Trung Quốc phải e sợ. Công ty sản xuất chất bán dẫn Đài Loan đang là nhà cung cấp dồi dào nhất cho Đại lục và là người chơi lớn nhất trong ngành sản xuất chip toàn cầu. Nếu TSMC hoạt động ngoại tuyến, các ngành công nghệ cao của Trung Quốc sẽ bắt động vào đúng thời điểm quốc gia này bị cuốn vào một cuộc chiến tranh lớn. Các chuyên gia Mỹ nhấn mạnh mối đe dọa về chiến lược tiêu thổ. Phá hủy dây chuyền TSMC sẽ có hiệu quả càng cao nếu Đài Loan có thể khiến Trung Quốc hoàn toàn tin tưởng rằng mỏ vàng mà Bắc Kinh thèm khát sẽ bị phá hủy ngay lập tức nếu chế độ dám cất quân xâm lượng. Các nhà lãnh đạo Đài Loan có thể tuyên bố rằng họ nhất định sẽ không để ngành công nghiệp trọc yếu này rơi vào tay kẻ thù. Quy trình sản xuất chip bán dẫn có thể là quy trình phức tạp nhất hành tinh. Ngành công nghiệp tân tiến bậc nhất này không nắm trong tay quốc gia nào một cách tuyệt đối. Dường như đó là may mắn với an ninh kinh tế và công nghệ toàn cầu. Trung Quốc, Úc sở hữu nguồn đất hiếm dồi dào, nhưng Nhật Bản là nơi có khả năng tinh luyện thành hợp chất bán dẫn. Và Hà Lan nắm trong tay những công nghệ tiên tiến nhất của ngành quăng khắc, đóng vai trò sống còn đối với sản xuất chip, không thể chế tạo chip tối tân nếu thiếu máy của ASML. Thế hệ máy quăng khắc siêu cực tím UV hiện nay có giá 150 triệu đô la. Chỉ vài công ty đủ sức mua và phần lớn đều nằm trong tay 3 hãng sản xuất chip bán dẫn lớn nhất thế giới, TSMC của Đài Loan, Samsung của Hàn Quốc và Intel của Hoa Kỳ. Sản phẩm của ASML đang nằm ở trung tâm của cạnh tranh khốc liệt giữa Mỹ và Trung Quốc. Washington đang tìm mọi cách để ngăn Bắc Kinh tiếp cận đến những máy quăng khắc của công ty Hà Lan. Và khách hàng lớn nhất của ASML hiện nay là TSMC. Đối với thiết bị và công nghệ sản xuất bán dẫn, tiền chỉ là một trong những nhân tố mà thôi. Rất nhiều việc không phải có tiền là có thể giải quyết được, dùng 10 tỷ đô la cũng không thể làm ra một máy quăng khắc. Trung Quốc đã đổ nhiều tỷ đô la để xây dựng ngành công nghiệp bán dẫn nội địa, nhưng vẫn còn khoảng cách xa xôi vạn rậm giữa các công ty chip của đại lục với những người dẫn đầu thị trường hiện nay, như TSMC. Cuộc chạy đua này được ví như một người bình thường chạy nước rút 100m với tiền trước đen Usain Bolt. Càng chạy Usain Bolt sẽ càng nhanh chóng bỏ bạn lại phía sau. Ông Mario Morales, Phó Chủ tịch Mạng Công nghệ và Bán dẫn của IDC nói với CNBC rằng, tôi tin rằng Trung Quốc có thể đi sau 3 hay 4 thế hệ so với các công ty bán dẫn hàng đầu hiện nay. Nếu bạn nói đến công nghệ hàng đầu, đó chỉ là các dòng chip 16nm, 14nm hoặc nhỏ hơn nữa. Hầu hết trong số chúng đều đến từ Đài Loan và Hàn Quốc và một số đến từ Intel của Mỹ. Về cơ bản, số nm cho biết kích thước của các bóng bán dẫn transistor không hoàn toàn tuyệt đối, nhưng có thể hiểu con số càng nhỏ có nghĩa là người ta có thể đóng gói nhiều bóng bán dẫn hơn trên mỗi mm2 trên một con chip. Càng nhiều bóng bán dẫn, con chip càng mạnh mẽ và hiệu quả. Các công ty như Samsung, TSMC đã sản xuất đại tra dòng chip 7nm và hướng tới sản xuất các dòng chip 3nm. Trung Quốc không có công ty nào có khả năng sản xuất các con chip ở kích thước này, bao gồm cả SMIC, nhà sản xuất chip lớn nhất Trung Quốc hiện nay. SMIC có thể sản xuất chip 28nm trên quy mô lớn và bắt đầu thử nghiệm tiến trình 14nm. Trước đây, các công ty bán dẫn Trung Quốc thường tập trung vào các công nghệ kế thừa, nghĩa là sản xuất các loại chip kém tiên tiến cho các lĩnh vực như quản lý điện năng, video khiển, cảm biến và các phần khúc khác để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng trong nước. Một số công ty bán dẫn ít tên tuổi tại Trung Quốc đã đạt mục tiêu sánh ngang TSMC và Samsung, nhưng đã sớm thất bại trong thời gian ngắn. Các dự án chip do Bắc Kinh hậu thuẫn đã từng tìm đến 100 cựu kỹ sư và nhà quản lý của TSMC nhờ hỗ trợ phát triển chip xử lý trên tiến trình 14nm và 12nm. Đây là công nghệ đi sau TSMC từ 2 đến 3 thế hệ chip nhưng vẫn là tiên tiến nhất Trung Quốc hiện tại. Chuyên gia Peter Hanbury của Bain & Company cho biết hệ sinh thái bán dẫn rất lớn và phức tạp, vì vậy việc phát triển khả năng tự công tự cấp là rất khó khăn. Vấn đề không chỉ là đổ tiền vào, anh cần phải vượt qua những quả núi lớn về vấn đề chuyên môn kỹ thuật và kinh nghiệm tịch lũy. Nếu TSMC bị phá hủy theo chiến lược tiều thổ thì Samsung của Hàn Quốc là lựa chọn duy nhất còn lại để Trung Quốc có được những thiết kế chip tiên tiến. Ngày nay, chip xét từ đơn giản đến tinh vi là bộ não của mọi thiết bị phục vụ đời sống, từ đồ chơi trẻ em cho đến tàu vũ trụ. Chất bán dẫn càng ngày càng được coi là bí kíp của nền kinh tế. Ai sở hữu công nghệ tối tân nhất sẽ có khả năng chiếm lĩnh nhiều lợi ích nhất. Cuộc khủng hoảng chip toàn cầu do căng thẳng Trung Mỹ và đại dịch cúm Vũ Hán đã ảnh hưởng trực tiếp đến 169 ngành công nghiệp, trong đó ô tô và smartphone chịu thiệt hại nặng nề nhất. Theo một nghiên cứu mới công bố ở Nhật Bản, nếu TSMC đóng cửa một tháng, thì kinh tế toàn cầu thiệt hại khoảng 70 tỷ đô la và con số tăng lên 800 tỷ đô la sau một năm. Chế độ Bắc Kinh lâu nay vẫn xem Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình. Trong tình thế đối đầu gai gắt, một công ty sản xuất chip như TSMC có thể đóng vai trò vũ khí mặc đà của Đài Loan. Tuy vậy, bản thân các tác giả bài báo khuyến nghị Đài Bắc sử dụng chiến lược tiêu thổ thử nhận rằng những lời đe dọa mà họ đề xuất sẽ không nhất thiết đủ để ngăn cản Trung Quốc xuất quân xâm lược. Nếu Bắc Kinh kiên quyết với xã tâm của mình, Đài Loan có thể cũng sẽ không chỉ dựa vào TSMC làm bình phong chê chắn. Họ còn có những người lính tuyên bố sẵn sàng chết vì đất nước.