Giàu mà không “sang”: Dùng tiền như thế nào mới là cao quý thật sự?

Một đại thiếu gia Trung Quốc đã vương tay mua 8 chiếc iPhone mới để tặng chú chó cưng và mua 2 chiếc đồng hồ Apple vàng cũng để tặng chú chó này. Đây chỉ là một trong số nhiều ví dụ của hiện tượng giàu mà không sang. Vậy tiêu tiền thế nào mới là cảnh giới cao sang thực sự? Thủy Linh xin chào mừng quý vị đến với chuyên mục Nhân sinh mạng đàm của FBN News. Năm 2016, vào ngày đầu tiên hãng Apple chính thức mở bán điện thoại iPhone 7 ở thị trường Trung Quốc, Vương Tư Thông, con trai của tỷ phú Vương Kiện Lâm, người giàu nhất Trung Quốc vào thời điểm đó, đã mua 8 chiếc iPhone 7 để tặng chú chó cưng. Được biết, trước đó không lâu, Tư Thông cũng từng gây xôn xào Trung Quốc khi mua 2 chiếc đồng hồ Apple vàng tặng chó cưng. Trước đó, cư dân mạng tỏ ra vô cùng phẫn nộ khi bức ảnh một tiểu thư nhà giàu Trung Quốc đốt tiền để khỏe mẽ được đăng tải trên mạng xã hội. Cũng cách đây vài năm, tại tỉnh Chiết Sang, Trung Quốc đã diễn ra một đám cưới vô cùng xa hoa với món hồi môn có giá trị lên tới 5,28 triệu tệ, tương đương 18 tỷ đồng. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là món quà được quy đổi thành những cọc tiền mặt được xếp ngay ngắn trên bàn cùng những trang sức giá trị và vàng miếng. Trên đây chỉ là một vài ví dụ điển hình cho xu hướng khoai khương sự giàu có của tầng lớp người giàu mới nổi ở Trung Quốc. Giáo sư Trịnh Cường của Đại học Chiết Sang, Trung Quốc từng nói một cách thẳng thắn không e ngại rằng Người dân chúng ta thì có hai người trên xe buýt thôi mà vẫn trai lớn nhau. Tương lai, cho dù Trung Quốc phát triển rồi, bạn hãy nhìn những người giàu lái xe hơi sang trọng xem. Họ khạc nhổ, vứt xác qua cửa kính ô tô. Bạn sẽ biết ngay Trung Quốc có giàu có hơn nữa, cũng không có lớn mạnh. Nói cách khác, theo giáo sư Trịnh thì nếu người Trung Quốc không cải biến thứ văn hóa tranh đấu và thù lũ đó đi, thì họ sẽ có phú mà không có quý. Chữ An Bình trong Anh Quốc Phong Thái Đục có nói Người Anh cho rằng một quý ông quý tộc thực thủ là một người cao quý thực sự, chính trực, không thiên vị, không sợ gian khó, thậm chí có thể vì người khác mà hy sinh chính mình. Anh ta không chỉ là một người có sanh sự mà còn là một người có lương tri. Thế mới biết, sang trọng và cao quý không phải là các xa xỉ phẩm của hình thức bên ngoài. Sang trọng và cao quý bắt nguồn từ sự gánh phát bản tính thiện lương của nội tâm. Sự giàu có về tiền bạc không bao giờ bù đắp được sự nghèo nàn về tinh thần. Sự giàu có đầy đủ về mặt vật chất cũng không thể sánh ngang sự cao quý của tinh thần. Phú có thể là một chữ số nhưng nội dung bên trong của quý càng sâu sắc hơn. Người ta có thể trở nên giàu có chỉ trong một đêm nhưng khí chất cao quý thì lại phải mất đến 3 đời để nuôi sữa. Ngày nay chúng ta dường như không thiếu những nhà giàu có địa chủ nhưng chúng ta lại thiếu những người giàu sang thực sự. Những người giàu hôm nay đặc biệt là bộ phận phú nhị đại, tức là thế hệ con gái của các ông chủ và quan chức giàu có bị thiếu đi động lực sống và nỗ lực đơn giản vì họ đã có quá nhiều tiền và chỉ biết tiêu xài hưởng thụ vật chất. Thực ra có nhiều tiền chỉ là tầng thứ cầu sở nhất, thấp nhất mà thôi. Vậy tiêu tiền như thế nào mới có thể đạt tới cảnh giới cao sang? Lần trở lại kinh điển chúng ta mới giật mình trước trí tuệ của người xưa. Từ ngàn năm trước cổ nhân đã nói đời người có 3 cảnh giới thấp nhất là lập công, thứ 2 là lập ngôn và thứ 3 là lập đức. Thế nào là lập công, lập ngôn? Người giàu có chỉ được tính là đã hoàn thành giai đoạn thấp nhất, lập công, có được tài sản lớn, không phải lo nghĩ về cái ăn cái mặc. Rất nhiều người chỉ nỗ lực đến đây là dừng lại, có tiền rồi lại vẫn muốn có nhiều hơn, không ngừng kiếm tiền, trở thành nô lệ của đồng tiền. Lại có người sau khi hoàn thành giai đoạn thứ nhất vẫn chưa hài lòng còn muốn làm nên việc lớn hơn nữa, lập ngôn. Tức là lập trước tác, thư tịch để lưu truyền cho đời sau. Người đến giai đoạn này thì đã không còn coi kiếm tiền là mục đích duy nhất trên đời nữa. Họ kỳ vọng có thể truyền cảm hứng cho nhiều người hơn nữa, giúp người khác có được linh cảm hoặc gợi mở. Họ mong muốn có nhiều người hơn nữa, cũng trở nên sầu có giống như mình. Tuy trong đó ít nhiều có sen lẫn tâm tư cầu sanh, nhưng rốt cuộc vẫn là giúp ích cho người khác, cũng được tính là một việc tốt. Người đạt đến cảnh giới này đã khá ít rồi, nếu muốn bước sang giai đoạn thứ ba, lập đức thì vô cùng khó khăn. Lập đức là một việc lưu truyền thiền cổ, với tiền đề là người lập đức phải có đạo đức vượt xa người bình thường, đồng thời còn phải có chủ chương và kiến giải độc đáo của riêng mình. Họ môn truyền thân giáo, dùng lời nói truyền bá, dùng bản thân hành động giáo hóa, và có thể trở thành vạn thế sư biểu, bậc thầy của môn đời. Người đạt đến cảnh giới này thì đã không còn chút quan hệ gì đến tiền bạc nữa, người ta chỉ còn đánh giá về chí huệ và thành tựu mà họ cống hiến cho xã hội mà thôi. Cảnh giới cao nhất của giàu sang là hồng dương đạo đức. Nhưng con người không phải sống trong chân không, bậc thánh nhân giác giả cũng vậy, khi sinh tồn ở thế sang thì phải suy trì thân thể khỏe mạnh, bảo trì tinh lực để truyền bá đạo đức. Đúc này, người giàu có đương nhiên là người tác dụng. Tương truyền, trường giả cấp cô độc vì để chuẩn bị trường sở Cái giá mà ông đưa ra là dùng những viên gạch vàng trải kín đất vườn để mua được nó. Đó chính là tinh xá kỷ viên. Đây chính là trường hợp điển hình của người giàu có phụ Pháp kính Phật. Trong sách Sử ký hóa thực liệt truyện, có trích câu chuyện về một đệ tử của khổng tử là Tử Cống. Sau khi theo thầy học đạo, Tử Cống đến nước vệ làm quan, rồi lại tận dụng mua rẻ bán đắt, kinh doanh qua lại giữa hai nước, Tàu và Lỗ. Trong hơn 7 mách cao đồ của khổng môn thì Tử Cống là giàu có nhất. Một cao đồ nữa của khổng tử là Nguyên Hiến, lại nghèo đến mức ngay cả cám cũng không đủ ăn no, ẩn cư ở trong ngõ hàng xấu xí. Còn Tử Cống ngồi xây tứ mã, đem theo vải vóc, hậu lễ đi thăm, tặng các chư hầu. Những nước ông đến, quốc quân cũng chỉ hành lễ chủ khách, chứ không hành lễ quân thần. Giành tiếng khổng tử vang xa khắp thiên hạ, một phần cũng chính là nhờ vào những đoàn người xây trước sau, phò trợ Tử Cống. Dùng thực lực của mình, tuyên Dương Chân Lý, hồng Dương Đức Thánh Nhân, quả thực là việc mà người giàu có nên làm. Ngày xưa, những lớp người như nho sinh, địa chủ ở lãng xã hay thương nhân, nho sĩ, sĩ cải phu ở thành thị đều là giới tinh hoa văn hóa, là những người kế thừa văn hóa truyền thống khoảng ngàn năm. Mà rất nhiều trong số họ đều là người giàu, có đủ của nổi, của chìm. Trong lịch sử cổ Kim Đông Tây, những ví dụ như thế này rất nhiều. Điển hình nhất, ảnh hưởng sâu rộng nhất có lẽ thuộc về gia tộc Medici. Gia tộc Medici là danh gia phỏng tộc có thế lực lớn ở châu Âu suốt từ thế kỷ 13 đến thế kỷ 17. Gia tộc Medici tuy không phải đồ tàu dẫn dắt chủ đạo cho sự phục hưng văn hóa nghệ thuật Italy. Nhưng không có họ, thì cách gọi là thời kỳ phục hưng chắc cũng không có được diện mạo như chúng ta thấy ngày nay. Thành tựu lớn nhất của gia tộc Medici là ở phương diện nghệ thuật và kiến trúc. Giovanni là người tài trợ số 1 của gia tộc này cho nghệ thuật. Ông tài trợ cho Massaccio, đồng thời xây dựng giáo đường San Lorenzo. Họa sĩ tài năng nhất thời đó, Michelangelo, chính là bắt đầu sự nghiệp ở Lorenzo, làm việc trong mấy thế hệ gia tộc Medici. Ngoài việc ủy nhiệm công việc về mỹ thuật và kiến trúc, Medici cũng tiến hành sưu tầm số lượng lớn các tác phẩm nghệ thuật. Những kiệt tác nghệ thuật này vẫn còn tồn tại đến tận ngày nay, được đem ra triển lãm tại trung tâm của phòng trưng bày mỹ thuật Uffizi, vùng Florence. Về kiến trúc, gia tộc Medici đã để lại cho Florence rất nhiều điểm du lịch, trong đó bao gồm phòng trưng bày mỹ thuật Uffizi, cung điện Pitti, vườn Boccoli và biệt thự Benvedere. Ngoài những thành tựu về kiến trúc và nghệ thuật, gia tộc này còn có những cống hiến nổi bật về lĩnh vực khoa học, đã tài trợ những thiên tài như Leonardo da Vinci và Galileo Galilei. Những thành tựu kinh ngạc này đã khiến gia tục Medici trở thành người cha của nền phục hương văn hóa nghệ thuật. Trong những thành tựu cổ kim Đông Tây, chúng ta thấy lập đức không chỉ đơn thuần là đề xướng đạo đức cao thượng, mà bản thân còn phải sốc sức thực hành trở thành tấm cương cho người đời sau. Tuyên dương hoàng dương đạo đức cũng không phải là làm từ thiện, mà là tuyên dương tinh thần cao thượng của những người lập đức, khiến cho càng nhiều người có thể biết đến học tập. Ngày nay, có rất nhiều người giàu có đang làm từ thiện, nhưng đều là dùng tiền bạc giải quyết hoàn cảnh khó khăn vật chất của nhân loại, chứ chưa giúp mọi người trở về với giá trị đạo đức, tinh thần truyền thống. Do đó, mọi chuyện cũng chỉ đang giới hạn ở giai đoạn lập công, lập ngôn mà thôi. Người ta sau khi giàu có thì nên truy cầu điều gì? Ở các thời kỳ lịch sử khác nhau, đều có cách làm khác nhau, nhưng tinh thần chủ đạo thì viễn viễn không thay đổi, đó là lập công, lập ngôn và lập đức. Chí huệ của nhân, hoặc là bác đại tinh thâm, những điều này đều là tinh hoa văn hóa truyền thống của nhân loại nói chung và văn hóa truyền thống Trung Quốc nói riêng. Nhưng tại sao ở Trung Quốc hiện đại ngày nay, giúp người thật sự hiểu và làm theo văn hóa truyền thống lại dường như ít đi như vậy? Có lẽ một trong những lý do chính là vì Đảng Cộng sản Trung Quốc từ khi lên nắm quyền đã bừa nhọ và hủy hoại nền tảng văn hóa đạo đức dính ngưỡng truyền thống của người Trung Hoa. Trải qua các cuộc vận động, thanh trừng, đặc biệt là đại cách mạng văn hóa với phương châm phá tứ cựu nghĩa là phá trừ cựu tư tưởng, cựu văn hóa, cựu phong tục, cựu tập quán. Người Trung Quốc ngày nay, nhất là giới trẻ, đã gần như bị chặt đứt gốc xễ với tổ tiên của mình và mờ mịt về con đường tâm linh. Họ bị mê hoặc trong hưởng thụ vật chất, nên mới dẫn tới những hiện tượng như mua 8 chiếc iPhone để tặng cho cưng như đã nói ở đầu video này. Trung Quốc ngày nay, tuy chùa triền đền đài mọc lên khắp nơi nhưng rất nhiều chỉ là địa điểm du lịch, đường xoanh kiếm lời, chứ không còn nội hàm văn hóa thần truyền vốn có. Người đến bái Phật, không phải là để buông bỏ sục vọng, tịnh tâm cầu đạo, mà lại để cầu xin cho phát tài, xin con trai, thần quan, tiến chức. Hoàn toàn cải biến nội hàm của tiếng ngữ truyền thống. Có tiền rồi thì nên làm gì? Văn hóa truyền thống của nhân loại để cao tín ngưỡng đối với thần Phật là muốn nhắc nhở con người rằng giữa thế giới phản tục này luôn tồn tại con đường hướng thượng, thông tới thần linh, có thể dẫn dắt con người tới cảnh giới cao hơn bằng cách đề cao đạo đức, tu luyện xả bỏ sục vọng và nhân tâm. Các thánh nhân, giác giả thụ nhận thiên ý dẫn dắt nhân loại trở về con đường văn hóa truyền thống. Đồng thời, những người giàu có mà có đạo đức trợ giúp tiền của để các thánh nhân giác giả tuyên dương đạo đức trợ giúp nhân loại trở về với văn hóa truyền thống. Đó chính là hợp với ý thần, hỗ trợ tác thành thiên ý. Đó mới là sự nghiệp vĩ đại nghiệp thu. Để kết thúc chương trình nhân sinh mạng đàm ngày hôm nay, Thùy Linh xin gửi tặng quý vị một câu thơ trong tăng quảng hiển văn. Tiền của như đất bên đàn, nhân nghĩa mới thực ngàn vàng trong tay. Xin cảm ơn quý vị đã quan tâm theo dõi. Tính chào và hẹn gặp lại.