Ký sự hồ Dầu Tiếng Bình Dương

Từ lâu, hồ Dầu Tiến được biết đến như thượng nguồn của sông Sài Gòn. Với diện tích lưu vực hơn 5.000 km2, hồ Dầu Tiến trải dài từ huyện Dầu Tiến, tỉnh Bình Dương và huyện Hấn Quảng, tỉnh Bình Phước, đến huyện Dương Minh Châu và huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh. Hồ được hình thành nhờ địa hình đặc biệt của vùng đất phía Bắc, miền Đông Nam Bộ và Nam Tây Nguyên. Kết hợp những dạy núi có núi Cậu, núi Bà Đen, đã tạo nên một vùng hồ với sức chứa 1,58 tỷ m3 nước. Kính thưa quý vị và các bạn, bên phải của tôi đây là chính là đập chính của hồ Dầu Tiến, một trong những hồ nhân tạo lớn nhất như Việt Nam và cả khu vực Đông Nam Á. Đập được khởi công xây dựng vào năm 1981 và hoàn thành 4 năm sau đó, tức là năm 1985, với tổng dài dài trên dưới 500m. Hồ Dầu Tiến có nhiệm vụ là tích trữ nước cũng như tư tiêu cho các tỉnh của khu vực miền Đông Nam Bộ như là Tây Ninh, Bình Dương và cả thành phố Hồ Chí Minh. Và cũng chính nguồn nước từ những cửa xã của con gập này sẽ hòa vào thượng nguồn của sông Sài Gòn. Dòng nước bắt nguồn từ các suối Tô Lê Chàm và Đạch Chàm, nơi cao nguyên hớn quảng thuộc biên giới giữa Việt Nam và Campuchia, nằm trên địa phận huyện Lọc Ninh, tỉnh Bình Phước, rồi đổ về hồ Dầu Tiến trước khi chính thức hòa vào sông Sài Gòn. Hồ Dầu Tiến là một công trình thỉ lợi chủ lực trong hệ thống phân phối nguồn nước của khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam. Xung quanh hồ có các kênh dẫn có tổng chiều dài gần 1550km với 3 kênh chính, 64 kênh cấp 1, 448 kênh cấp 2, 671 kênh cấp 3-4 và 129 kênh tiêu. Ngoài chất năng điều tiết nước cho sông Sài Gòn, hồ Dầu Tiến có năng lực tưới tiêu cho hơn 6,7400 hectare trên một vụ, đồng thời nguồn nước từ hồ còn giúp đẩy mặn, ngọt khóa vùng hạ lưu sông Sài Gòn, sông Vạm Khỏa Đông, gián biết phục vụ sản xuất nông nghiệp cho hơn 93,000 hectare trong lưu vực. Ngoài ra, hồ Dầu Tiến cũng là nơi cung cấp nguồn lợi thủy sản cho khu vực. Chính nguồn nước dồi dào quanh năm, trong lồng hồ có nguồn thủy sản phong phú với nhiều loài cá tôm, trong đó có hơn 10 loài có giá trị kinh tế cao như cá thát lát, lương đồng, cá lăng, cá rô đồng, cá chạch, cá cơm và một số loài cá có giá trị làm cá cảnh. Chính nguồn thủy sản này đã giúp hình thành những khu vực dân cư quanh hồ, không khí mua bán khá tấp nập, tựa như làng trài ven biển. Qua quá trình hình thành và thay đổi ranh giới hành chính, hiện nay hồ Dầu Tiến có nhiều khu dân cư sòng quất như là thị trấn Dầu Tiến, thị trấn Dương Minh Châu, thị trấn Tân Châu. Hồ Dầu Tiến là nơi tự hợp nhiều yếu tố địa lý với quan cảnh sơn thủy hữu tình, không khói bụi ồn ào, thích hợp cho lợi hình du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng. Quanh hồ của núi Bà Đen là một địa điểm du lịch nổi tiếng, cùng địa danh Chùa Thái Sơn trên núi cậu và nhiều di tích lịch sử khác. Đến tham quan hồ, du khách còn tận hưởng được những đặc sản nổi tiếng như mãng cầu núi Bà Đen, muối ớt Tây Ninh, bánh tráng Trảng Bàng. Nơi đây còn là nơi bắt nguồn cho sự giao lưu các nền văn hóa của các khu dân cư dọc theo sông Sài Gòn. Thưa quý vị, nếu đến hồ Dầu Tiến vào những ngày nắng đẹp, chúng ta đã thấy mặt hồ ánh lên một màu xanh biếc. Và với phong cảnh hồ nước êm dịu dưới chân núi cậu, núi Bà đã làm nên một bức tranh thiên nhiên vô cùng thơm mộng. Và cũng chính điều này đã làm cho hồ Dầu Tiến ngày nay đã trở thành một điểm du lịch hấp dẫn đối với du khách gần xa.