LÀO BẠN ĐÃ BIẾT ĐẦY ĐỦ VỀ NGƯỜI ANH EM THÂN THIẾT THUỐC LÀO GIÓ LÀO DÉP LÀO

Xin chào các bạn! Như các bạn đã thấy ở phần tiêu đề, nước Lào rất thân thuộc với Việt Nam chúng ta. Khi nói đến Lào thì chúng ta thường gắn liền với từ anh em, để nói về sự gần gũi, thân thiện. Vậy nước Lào có gì thú vị? Tại sao tên đất nước này lại là đất nước triệu voi? Danh xương này có còn đúng hay không? Ở phần cuối video, chúng ta sẽ lý giải một số danh từ liên quan đến Lào như là gió Lào, thuốc Lào, dép Lào, v.v. Đừng vội tua hoặc chuyển nhanh đến phần đó, bây giờ chúng ta hãy cùng bắt đầu! Lào tên đầy đủ là Cộng hòa Dân Chủ, nhân dân Lào. Nước Lào không hề có biển và đây cũng là đất nước duy nhất trong khu vực Đông Nam Á bị bao bọc bởi những nước khác theo kiểu như vậy. Lào giáp với Myanmar và Trung Quốc ở phía Tây Bắc, giáp với Việt Nam chúng ta ở phía Đông, giáp với Campuchia ở phía Nam và giáp với Thái Lan ở phía Tây. Đất nước Lào còn được gọi là đất nước triệu voi hay như tiếng Việt mình hay gọi trước đây là đất nước vạn tượng. Trước đây thì Lào còn có tên là Ai Lào hoặc là Lão qua. Tên gọi của đất nước triệu voi này sẽ được giải thích chi tiết ở phần sau của video. Diện tích của nước Lào là 237.955 km2 và dân số là 7,1 triệu người. Như vậy là diện tích bằng 2 phần 3 Việt Nam nhưng dân số vẫn kém Hà Nội khoảng 1 triệu người, nghĩa là mật độ dân số rất thưa thớt. Dân tộc Lào chiếm khoảng 60% dân số của cả nước. Về ngôn ngữ thì tiếng Lào là ngôn ngữ chủ đạo. Tiếng Lào và tiếng Thái thì rất là giống nhau. Hai ngôn ngữ này có nhiều điểm tương đồng khi có nhiều thanh điệu và theo ước tính thì nó giống nhau tới 80%. Điều đó có nghĩa là khi bạn học tiếng Lào thì cũng đã hiểu được phần nào đó của tiếng Thái Lan và học tiếng Thái Lan cũng đã hiểu được đa phần tiếng Lào rất là tiện và không nào. Quốc kỳ của Lào có 3 giải màu chạy theo chiều ngang. Có 2 giải màu đỏ và 1 giải màu xanh ở giữa. Màu đỏ trên lá cờ tượng trưng cho máu của người Lào đã hy sinh cho độc lập còn màu xanh tượng trưng cho sự thịnh vượng của đất nước. Hình tròn trắng tượng trưng cho sự thống nhất của đất nước một cách vẹn tròn. Về mặt địa lý thì như đã nói Lào là quốc gia duy nhất ở Đông Nam Á mà không có biển. Địa thế của nước Lào thì có nhiều núi non bao phủ bởi rừng xanh. Cao nhất là đỉnh Phu Bia cao 2.817m. Đây cũng là đỉnh cao nhất của dãy Trường Sơn. Diễn đích còn lại đa phần là cao nguyên và rất là ít khu vực bạc phạc. Phần đông và phần tây của nước Lào được phân chia bởi danh giới tự nhiên gắn liền với lãnh thổ của những quốc gia khác Đó là sông Mây Công chạy dọc hết biên giới phía Tây giáp với Thái Lan Trong khi dãy Trường Sơn chạy dọc theo biên giới phía Đông giáp với Việt Nam chúng ta. Về kinh tế thì Lào chủ yếu phụ thuộc vào nông và lâm nghiệp. Họ có nhiều khoáng sản nhưng mà khai thác chưa hiệu quả hoặc là không thể mang lại nguồn thu nhiều cho đất nước và phụ thuộc nhiều vào những nước lớn xung quanh. GDP của Lào năm 2021 theo thống kê của IMF là 20 tỷ USD tức là GDP của Việt Nam chúng ta đang cao hơn 17 lần so với Lào. Nhưng mà dân số Lào ít nên là thu nhập bình quân đầu người tranh không quá nhiều như vậy. Thu nhập bình quân đầu người của Lào đang là 2.773 USD một năm bằng 2 phần 3 thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam. Riêng ở thủ đô Viên Trăn thì thu nhập bình quân gấp đôi cả nước bởi vậy nên ở Viên Trăn thì chúng ta sẽ thấy có rất là nhiều ô tô. Giao thông Lào được xem là tương đối ổn, giao thông thuận tiện. Người Lào sử dụng ô tô nhiều hơn những phương tiện khác thậm chí là ít xe máy hầu như là không có xe đạp nữa. Có một đặc điểm đó là ở Lào thì người ta rất là ít bấm cỏi ô tô. Người Lào coi cái cỏi trên ô tô là một thiết kế dư thừa. Ô tô ở Lào rất là rẻ vì những chính sách về thuế thế nên là các tỉnh Lào gần biên giới với Việt Nam thì ô tô mang miền số Lào rất là phổ biến. Và đương nhiên những người sở hữu những chiếc ô tô này chính là những người Việt Nam. Về văn hóa thì Lào là một trong những nước có Tết té nước bên cạnh những quốc gia khác như là Myanmar, Thái Lan hay là Campuchia. Tết của nước Lào được gọi là Tết Phi Mai được tổ chức từ ngày 13-14 tháng 4 hàng năm. Bao gồm rất nhiều hoạt động như là viếng, dành thời gian bên gia đình và người thân, bàn lộc bằng cách té nước hay là tổ chức những lễ hội té nước lớn. Đó là cách mà người Lào quan niệm rằng họ có thể trao gửi những may mắn cho nhau. Có một vài điều mà bạn không nên làm ở nước Lào trong đó có việc chạm vào đầu của người khác. Đây là việc cấm kỵ đối với người Lào, đặc biệt là việc chạm vào đầu của người Đà Đông. Sau đây là những cái nhất ở nước Lào. Ở Lào có 3 cái nhất. Cái nhất đầu tiên đó là Lào là đất nước ăn nhiều gạo nếp nhất trên thế giới, với trung bình mỗi người ăn hết khoảng 1 tạ rưỡi gạo nếp hàng năm. Đến bất kỳ quán ăn Lào nào ở đất nước này, hoặc là những quán ăn theo phong cách Lào ở các nước khác trên thế giới, trong đó có Việt Nam thì một trong những món đặc trưng nhất chắc chắn là món sồi nếp Lào. Cái nhất thứ 2 của Lào đó là quê hương của thác nước lớn nhất Đông Nam Á. Đó là thác nước này nằm ở tỉnh Chappasak gần với biên giới Campuchia. Có lẽ là nó giống như là sự bù đắp cho việc Lào không có biển. Thác Cô Nê cao 21m, gồm có nhiều gành thác nhỏ và kéo dài trên 10km. Và cái thác này cũng chính là nguyên nhân khiến cho tàu bè không thể qua lại thông nguồn từ khu vực ven biển của Việt Nam đi ngược theo dòng sông và vào sâu trong Trung Quốc. Cái nhất thứ 3 của Lào đó là Lào là nơi sinh sống của một loài cá tra dầu. Đây là một trong những loài cá nước ngọt lớn nhất trên thế giới, với chiều dài tối đa có thể lên đến 3m và nặng 3 tạ. Lào thì không hề có biển nhưng vẫn có đến 4.000 hòn đảo. Thực chất thì những hòn đảo này chính là những cù lao, nó nằm ở khu vực Siphadon. Đây là những cù lao ven sông Mê Công, cũng thuộc tỉnh Chappasak. Một nửa trong số 4.000 cù lao này có thể bị chìm đi khi nước sông Mê Công hoặc nước lũ dâng cao. Tiếp đến là một số điều nổi bật và đặc trưng ở nước Lào. Chúng ta sẽ nói đến cánh Đồng Chum của nước Lào, đây là một địa danh đã rất nổi tiếng rồi. Cánh Đồng Chum nằm rải rắc dọc cao nguyên Mương Phôn, thuộc tỉnh Siêm Khoảng của nước Lào. Ở nơi đây có 59 điểm, tập trung khoảng 2.000 chiếc chum, có niên đại từ 1.500 cho đến 2.000 năm trước. Phần lớn các chum đều không có nắp, có những hình dạng lớn nhỏ khác nhau. Có chiếc chum to nhất có ban kính lên đến 2.5m và cao 2.75m, nặng vài tấn. Theo truyền thuyết của người Lào, những chiếc chum này do những người khổng lồ tạo ra để đựng rượu, khao quân cho nhà vua. Một số nhà khoa học thì có ý kiến rằng những chiếc chum này dùng để giữ chữ nước mưa trong những đợt khô hạ. Nhưng mà phần lớn những chuyên gia khảo cổ tin rằng chúng là những bình để đựng di cốt trời trước đây. Vào đầu thế kỷ 20, những chuyên gia người Pháp đã kết luận rằng chum liên quan đến những nghi thức an táng của thời tiết xử. Họ đã phát hiện ra rất nhiều những hài cốt, những đồ bồi táng xung quanh những chiếc chum đá này. Điều tiếp theo đó là bia Lào. Bia Lào là một trong những loại bia rất là nổi tiếng trên thế giới và được coi là một loại bia ngon nhất gì ở châu Á. Bia Lào có thị phần 99% là tại nước Lào và được sở hữu bởi nhà nước Lào cộng với hãng bia Casper, hãng bia cũng đã rất nổi tiếng. Bia Lào không được sản xuất từ lúa mạch bình thường mà được sản xuất từ gạo lai của Lào, một loại gạo đắt, hạt dài, rất là thơm. Sự kết hợp giữa đặc sản địa phương với công nghệ của Casper đã tạo ra loại bia thượng hạng. Bia Lào cũng rất phổ biến ở Việt Nam. Như đã nói với các bạn ở phần đầu, bây giờ mình sẽ giải thích tại sao nước Lào được gọi là đất nước triệu voi. Vào thế kỷ 14 thì ở Lào có một vị vua đó là vị vua Phà Ngửm. Ông đã sáng lập nền quốc gia đầu tiên của người Lào và lấy tên là Lan San. Lan San dịch theo nghĩa đen có nghĩa là triệu voi và tên hán việt có nghĩa là nước vạn tượng. Cái điều đó thì đúng với thế kỷ 14 thôi nhưng mà thời điểm này thì không còn đúng nữa. Có lẽ bây giờ nên gọi Lào là đất nước ngàn voi thì đúng hơn bởi vì cả nước Lào bây giờ có chưa đầy 1.000 con voi. Nguyên nhân chủ yếu là do việc săn bắn trái phép voi và chặt phá rừng. Trước đây nước Lào có đến 70-80% diện tích được bao phủ bởi rừng nhưng đến năm 2019 thì con số này còn chưa đầy 50% cụ thể là 46,7% theo thống kê của chính phủ Lào. Bên cạnh danh sưng là đất nước triệu voi thì chúng ta còn gọi Lào với một danh sưng khác đó là đất nước của Hoa Champa. Hoa Champa là một loại hoa hội tụ những ý nghĩa và nó rất là phù hợp với người Lào. Nó gắn liền với nhà Phật, biểu hiện tính cách ôn hòa hiền hậu của người dân Lào. Bên cạnh ý nghĩa sâu xa đó thì có một thực tế là Hoa Champa này được trồng rất nhiều trên lãnh thổ Lào đặc biệt là các khu vực gần các tu viện, các chùa tháp nên đến với Lào thì sẽ thấy hoa này rất là phổ biến. Hoa Champa ở Việt Nam còn gọi là hoa sứ. Bây giờ là phần lý giải một số danh từ liên quan đến nước Lào và rất phổ biến ở Việt Nam. Đầu tiên đó là thuốc Lào. Tại sao nó gọi là thuốc Lào? Theo nhà sử học Đào Duy Anh thì cây thuốc Lào có lẽ là từ người Lào du nhập vào Việt Nam nên mới gọi như vậy. Cũng có một giả thiết rằng thuốc Lào được trồng và thử nghiệm đầu tiên bởi cụ Hồ Lào vào thế kỷ 18 và sau đó người ta lấy tên của cụ để đặt tên cho loại thuốc này. Trong những sách xưa trong đó có những sách của cụ Lê Quý Đôn gọi cây thuốc Lào là tương tư thảo. Nghe rất là văn trường đúng không? Gọi là tương tư thảo bởi vì nó gây nghiện cho người hút. 2-3 ngày mà không được hút thì trong người luôn cảm thấy bứt dứt, cảm thấy khó chịu. Giống như là tương tư, giống như là đang nhớ người yêu. Cái danh từ tiếp theo gắn liền với nước Lào đó là dép Lào. Nhưng mà dép Lào không được sản xuất tại Lào. Nhưng nó vẫn được gọi tên là dép Lào. Bởi vì trước đây sau một thời điểm mà Việt Nam cũng như Lào giải phóng tức là sau năm 1975 nhiều người Lào đã vào huyền chung của Việt Nam ở khu vực Nghệ An và Quảng Trị buôn bán. Người nào cũng đi loại dép sỏ ngón. Một số người thì chuyên bán loại dép này thì người ta gọi là dép Lào. Thế rồi cái tên dép Lào đã lan truyền khắp cả nước chúng ta. Bây giờ cứ tông thì nhiều người cũng vẫn gọi là dép Lào. Thực tế là cái kiểu dép sỏ ngón như vậy đã xuất hiện từ thời Ai Cập cổ đại. Và cái khái niệm cuối cùng, sự lý giải cuối cùng sẽ liên quan đến gió Lào. Gió Lào khó chịu như thế nào thì những người dân ở miền Trung thì đều đã hiểu rồi. Gió Lào được hình thành từ khu vực Vịnh Bengan, thổi qua Campuchia và Lào. Gặp rễ Trường Sơn thì tạo nên hiệu ứng phơn. Điều này chúng ta đã được học nhiều trong sách địa lý ở thời cấp 2. Vì gió thổi qua Lào nên người Việt Nam quen gọi là gió Lào. Khi mà gió thổi đến rễ Trường Sơn, núi chắn nên là không khí ẩm và mưa để ở lại bên Lào hết. Còn không khí khô và không khí nóng thì tràn sang Việt Nam. Nếu các bạn gắn liền địa lý với nghệ thuật thì có cái bài Sợi nhớ sợi thương của nhạc sĩ Phan Hình Điểu. Có cái lời bài hát rất là dễ hình dung về mặt địa lý. Trường Sơn Đông, Trường Sơn Tây, bên nắng đốt, bên mưa quầy. Bên nắng đốt ở đây là bên Đông, gắn liền với Việt Nam. Còn bên mưa quầy là bên Tây, tức là bên Lào. Đó là toàn bộ những gì mình muốn nói về đất nước Lào anh em của chúng ta. Về những cái khái niệm, những cái danh từ, những cái thuật ngữ đã gắn liền với cuộc sống hàng ngày của chúng ta. Cũng liên quan đến nước Lào. Riêng có một thứ mà mình không thể giải thích được đó là bệnh hạc Lào. Không biết bạn nào có biết thì có thể để lại ý kiến của bạn dưới phần comment. Cảm ơn các bạn vì đã quan tâm theo dõi câu chuyện này. Nếu bạn cảm thấy thú vị thì có thể nút đăng ký kênh và chia sẻ để cho nhiều bạn khác cũng theo dõi và ủng hộ mình. Mình đã cố gắng chia sẻ câu chuyện này với những ngóc nhìn có lẽ là gần gũi và bình dân nhất. Xin được nói lời chào tạm biệt với các bạn.