[Vật Lý 11 - SGK Mới] Chương 4: Nguồn Điện Và Định Luật Ôm Cho Mạch Kín | Thầy Phạm Trung Thông

Như vậy là ở buổi học hôm trước thì các bạn đã được nghiên cứu về điện trở như là điện ông cho được mạch chửa điện trở. Và các bạn cũng đã biết được là I sẽ là bằng Itr đúng không ạ? Tuy nhiên, làm thế nào để có được cái cường độ dòng điện? Và thì cường độ dòng điện của chúng ta nó có tồn tại được mãi hay không? Hay nó chỉ tồn tại trong khoảng thời gian? Thế thì hôm nay chúng ta sẽ đi vào nghiên cứu về chủ đề số 3, đó chính là nguồn điện. Vậy thì nguồn điện là gì? Và công dụng chính của nguồn điện ở trong mạch điện là như thế nào? Thì buổi hôm nay chúng ta được tìm hiểu kỹ hơn. Trước khi nghiên cứu về các cái thái niệm của bài học thì chúng ta cùng xem lại về kinh nghiệm của một hôm trước các bạn nhé. Như các bạn đã được học ở trong bài tụ điện thì tụ điện của chúng ta có một công dụng đấy chính là tích điện và phóng điện qua mạch. Muốn tích điện cho tụ điện thì chúng ta chỉ cần cho cái tụ điện này mắc nối vào một cái nguồn điện, đúng không ạ? Ví dụ như đây là một cục pin chẳng hạn. Ok chưa? Bây giờ chúng ta tháo cái tụ này ra khỏi nguồn điện, sau đó chúng ta phóng qua cái mạch điện. Mạch điện này của chúng ta gồm có điện trở. Cụ thể ở đây chính là một phóng điện. Thế thì lúc này thầy sẽ mắc nó nhé, tháo ra. Tháo ra thì lúc này tụ của ta vẫn tích điện, ở đây dương, ở đây âm. Và lúc này chúng ta sẽ nối hai đầu cái bản tụ này này. Đây là bản dương, còn đây là bản âm. Chúng ta sẽ nối hai bản dương bản âm này thông qua một cái dây dẫn chạy qua cái bóng đèn. Thì lúc này các bạn thấy được là cái bóng đèn của ta nó sẽ sáng lên. Nó sẽ sáng lên và tụ này của chúng ta sẽ mất điện. Và sẽ có dòng điện chạy qua cái bóng đèn này. Tuy nhiên dòng điện này của chúng ta không chạy qua được mãi, mà nó chỉ chạy qua trong một khoảng thời gian nhất định mà thôi. Và sau đó nó sẽ hết. Nó hết tại vì sao? Nó hết tại vì lúc này nó không còn điện tích ở trên tụ nữa và không thể di chuyển từ cực này sang cực kia. Đúng không ạ? Vậy thì lúc này chúng ta cùng xem một thí nghiệm tiếp theo như sao. Bây giờ thầy có hai cái quả bóng. Đúng không ạ? Thầy có hai cái quả bóng. Một cái quả bóng tích điện dương là Va. Một quả bóng còn lại tích điện âm có điện thế là Vb. Bây giờ thầy sẽ nối hai quả cầu này bằng một cái sợi dây dẫn. Đấy chứ ạ. Thế thì lúc này các bạn thấy là khi chúng ta nối hai quả cầu này bằng một cái sợi dây dẫn í. Thì lúc này cái điện âm của chúng ta này, nó sẽ di chuyển sang cái điện dương. Đúng không ạ? Tức là lúc này điện tích âm của quả cầu B sẽ di chuyển sang quả cầu A để trung hòa cái quả cầu A này. Và nó sẽ di chuyển đến khi nào? Nó sẽ di chuyển đến khi hai quả cầu này có điện thế bằng nhau. Mà hai quả cầu này có điện thế bằng nhau thì là Va bằng Vb rồi í. À lúc này nó không có dòng điện chạy qua sợi dây dẫn nữa. Như vậy dòng điện chạy qua sợi dây dẫn của chúng ta chỉ xuất hiện trong quá trình điện tích di chuyển từ quả cầu B sang quả cầu A để trung hòa mà thôi. Hình dung vấn đề đúng không ạ? Đó. Vậy thì bây giờ nguồn điện là gì? Vậy thì các bạn đã trả lời về hai câu hỏi như sau. Thứ nhất các bạn thấy là các vật cho cái dòng điện chạy qua thì được gọi là vật gì? Và các hạp mang điện trong các vật loại này thường có đắc điểm gì? Thì các bạn đều đã trả lời được rồi. Đúng không ạ? Các vật cho dòng điện chạy qua thì sẽ được gọi là vật dẫn điện. Đúng không ạ? Và lúc này các cái loại hạp mang điện trong các cái vật dẫn điện đấy có thể là các cái điện tích di chuyển tự do. Đó chính là các hạp mang điện. Và đặc biệt trong môi trường kim loại thì các hạp mang điện của chúng ta đấy chính là electron tự do. Còn trong môi trường chất điện phân thì nó sẽ chính là ion dương và ion âm. Vậy thì giữa hai đầu một cái đoạn mạch hoặc giữa hai đầu cái bóng đèn, chúng ta vừa xem cái nhiệm á, thì chúng ta phải có cái điều kiện gì để có cái dòng điện chạy qua? Ví dụ như bây giờ chúng ta có hai quả cầu này chẳng hạn, muốn cho dòng điện chạy qua cái sợi dây này, thì hai cái quả cầu này phải có cái điều kiện là gì? Các bạn biết là quả cầu này mang điện tích dương, dương A. Quả cầu này mang điện tích là âm, đúng không ạ? Và lúc này có cái sự tranh lệch về mặt điện thế giữa hai quả cầu A và quả cầu B. Quả cầu A là có điện thế VA, quả cầu B là có điện thế VP. Như vậy chúng ta sẽ thấy có cái sự tranh lệch về mặt hiệu điện thế giữa hai quả cầu A và quả cầu B. Bây giờ chúng ta nối cái sợi dây một cái, thì lúc này điện tích của chúng ta nó di chuyển từ B sang A. Và nó sẽ di chuyển đến khi nào đấy để cho VA với VP nó bằng nhau về mặt điện thế. Và khi đó nó sẽ có cái sự tranh lệch điện thế rồi ý, thì hiệu điện thế giữa hai điểm A và B lúc này nó bằng 0. Và khi hiệu điện thế bằng 0 thôi thì không có điện tích di chuyển nữa. Mà không có điện tích di chuyển nữa thì sẽ không có dòng điện. Đúng không ạ? Vậy thì lúc này điều kiện để chúng ta có một cái dòng điện chạy qua một cái đoạn mạch là gì? Thứ nhất, đấy là chúng ta phải có một cái vật dẫn điện trước rồi đã. Đó có thể là một cái sợi dây, đúng không ạ? Và thứ hai nữa, nó phải có cái sự tranh lệch về mặt hiệu điện thế giữa hai đầu bóng đề hoặc là giữa hai đầu một cái đoạn mạch. Tóm lại ký quất bây giờ của chúng ta sẽ phải là hiệu điện thế, đúng không ạ? Vậy, bộ phận nào có thể tạo ra hiệu điện thế và duy trì cái hiệu điện thế đó trong một khoảng thời gian dài, thì đấy chính là một cái thiết bị có tên là nguồn điện. Vậy, nguồn điện là gì? Nguồn điện nó chính là một cái thiết bị giúp chúng ta tạo ra và duy trì được cái hiệu điện thế và để duy trì được cái dòng điện chạy trong một cái đoạn mạch. Thấy chưa? Với mỗi một nguồn điện của chúng ta, thì nó sẽ có hai cái cực. Một cực gọi là cực dương, cực còn lại là cực âm. Và trong một cái mạch điện, nguồn điện của chúng ta sẽ được ký hiệu như hình vẽ ở đây. Một cái cực dương, đấy chính là cái cực thiếu hoặc là ít electron. Còn cái cực mà âm, đấy chính là cái cực bị thừa electron. Và lúc này, để mà có thể tạo ra cực âm và cực dương như vậy, thì chúng ta phải có một loại lực. Và cái lực đấy có bản chất khác so với các cái lực điện thông thường, thì người ta sẽ gọi là lực lạ. À vậy thì lực lạ này là gì? Các bạn cùng nhìn vào đây nhé. Bây giờ chúng ta có một cái nguồn điện như sau. Đấy là nguồn điện. Chúng ta sẽ cho cái nguồn điện này vào hai đầu một cái mạch điện chứa điện trở rồ. Tức là chúng ta sẽ nối cực dương của nguồn điện với cái âm của nguồn điện này. Khi mà có nguồn điện, tức là lúc này chúng ta sẽ có một cái dòng điện chạy qua. Mà khi đã có dòng điện chạy qua rồi thì giữa hai cực của nguồn điện này nó cũng sẽ tồn tại một cái hiệu định thế. Và khi đó chúng ta sẽ thấy có sự tồn tại một cái điện trường. Đúng không ạ? Cái biệt điện trường của ta là nối từ cực dương sang cực âm. Bên ngoài nguồn điện thì điện trường của ta là nối như thế này. Các bạn biết rồi đúng không ạ? Điện trường của chúng ta là hướng ra xa điện tích dương và hướng về điện tích âm. Cho nên lúc này nó sẽ có chiều từ trái sang phải ở ngoài mạch điện ở đây. Còn ở bên trong nguồn điện thì lúc này điện trường của chúng ta nó sẽ tồn tại như cái hình ở đây. Đây là cực dương, đây là cực âm. Thì điện trường sẽ hướng từ dương sang âm. Các bạn đều biết khi chúng ta có miền điện trường mới thì lúc này cái miền điện trường của chúng ta sẽ tạo ra một cái lực điện trường làm đẩy các electron tự do di chuyển từ cực âm sang cực dương. Đây là dòng điện trong môi trường kim loạn. Như vậy, khi nối hai cực của một điện bằng một cái vật dẫn tạo thành một cái mạch kín thì lúc này nếu như cái vật dẫn của chúng ta là làm bằng kim loạn thì sẽ có sự di chuyển của electron từ cực âm sang cực dương dưới tác dụng của lực gì đấy ạ? Lực điện trường, F điện bằng quy nhân E. Tại vì sao F điện của ta lại hướng như thế này? Tại vì lúc này electron mang đẩy tích âm mà F điện thì bằng quy nhân E. Quy của chúng ta đã bé hơn 0 rồi. Cho nên lúc này nếu như cái E của chúng ta mà hướng lên như thế này này. Đây, các bạn thấy hướng lên chưa? Thì lúc này F điện sẽ hướng xuống. E nó hướng sang bên phải thì F điện sẽ hướng sang bên trái. Tuy nhiên, bên trong nguồn điện à, bên trong nguồn điện của chúng ta bên trong nguồn điện của chúng ta nó vẫn tồn tại một cái lực tiếp theo. Vậy thì như bạn bảo với thầy là thầy ơi, nếu như mà điện tích âm của chúng ta mà di chuyển từ từ bên này sang bên kia rồi đúng không ạ? Vậy thì sẽ di chuyển đến khi nào? Sẽ di chuyển đến khi nào? Hay là nó cũng giống như kiểu tụ điện Di chuyển một hồi là nó hết? Xin thưa với các bạn là nó sẽ di chuyển mãi và nó không bị hết. Tại vì sao nó không bị hết như thế này? Thế thì lúc này chúng ta muốn không bị hết thì chúng ta phải luôn luôn tạo ra được cái cực này là phải thừa điện tích dương. Đúng không ạ? Còn cái cực bên này luôn luôn là thừa điện tích gì đấy ạ? Điện tích âm. À vậy thì lúc này trong hai cái bảng cực là bảng dương ở đây bảng âm ở đây thì cái lớp không khí có ở trong này nó sẽ bị phân tách cái lớp không khí sẽ bị phân tách ở đây thì nó sẽ phân tách như sau bình thường nguyên tử ở khí của chúng ta ở bên trong này nó sẽ chung hòa với điện tuy nhiên nhờ vào tác dụng của lực lạ thì cái lực lạ này của chúng ta nó sẽ phân tách ra nó sẽ phân tách ra điện tích âm và điện tích dương và lực lạ này nó sẽ kéo cái điện tích dương này về với phía bảng dương ở bên này. Thế thì lúc này làm thế nào cái lực lạ này của chúng ta có thể đẩy được như vậy? Thì các bạn đều biết là đây là điện tích dương đúng không ạ? Miền điện trường E ở đây đúng không ạ? Thì lúc này nếu như mà có cái lực điện tác dụng vào cái điện tích dương thì lúc này cái lực điện của ta nó sẽ hướng sang bên phải tại vì S điện trong trường hợp này này S điện ở đây này nó sẽ là qi như này. Mà S điện bằng qi như này tức là gì? Tức là qi ở đây là điện tích dương thì lúc này E hướng sang phải thì S điện sẽ hướng sang phải. Tuy nhiên nếu như mà cái điện tích dương này mà bị dịch chuyển sang bên phải thì lúc này nó sẽ trung hòa với cái điện tích âm ở đây cho nên lúc này cái bảng này càng ngày càng bị ít âm. Đúng không ạ? Mà chúng ta đang muốn là càng ngày cái bảng này phải càng âm và càng ngày bảng bên trái này phải càng dương Thế thì lúc này phải sinh ra một cái lực lạ Lực lạ này của chúng ta nó sẽ phát sinh ra và nó sẽ thắng được lại cái lực điện này Lực này của chúng ta nó có bản chất khác với lực điện cho nên người ta mới gọi cho nó một cái tên đấy chính là lực lạ Lực lạ này nó sẽ thực hiện một cái công và cái công này nó sẽ thắng công cản của cái trường tĩnh điện ở bên trong nguồn điện. Và lúc này cái lực lạ này của chúng ta nó sẽ kéo cái điện tích dương về bên phía bảng dương ở bên này Bình thường các bạn thấy là với dương thì đẩy nhau đúng không? Nhưng vì có cái sự tác dụng của lực lạ cho nên lúc này cái lực lạ của chúng ta nó sẽ đưa cái thằng dương này về bên phía bảng dương Tương tự lực lạ này của chúng ta nó cũng sẽ đưa cái thằng âm về bên phía thằng âm Các bạn thấy không ạ? Tại vì hồi nãy nói với các bạn là nguyên tử trung hóa nó sẽ bị phân tách ra. Một thằng là dương một thằng là âm Thằng dương thì đi về phía bảng dương Còn thằng âm sẽ đi về phía bảng âm Đấy! Thế thì lúc này thằng âm của ta nó sẽ hướng sang bên bên phải chỗ này. Lực màu đỏ đỏ vector ở đây sẽ chính là lực lạ Như vậy là lực lạ của chúng ta đã sinh công và làm dịch chuyển các hạt tải điện ở trong nguồn làm 2 cực của nguồn này nó sẽ tích điện trái dấu và do đó thì nó sẽ duy trì được cái hiệu điện thế giữa 2 cực của cái nguồn điện. Hình dung vào đây chưa? Đó! Vậy thì lúc này để đặc trưng cho cái sự sinh công của 1 cái nguồn điện thì lúc này chúng ta sẽ có 1 khái điện tiếp theo đó chính là xuất điện động của nguồn điện xuất điện động của nguồn điện đấy chính là 1 đại lượng đặc trưng cho khả năng thực hiện công của nguồn điện đó và lúc này nó được tính theo biểu thức đấy chính là bằng A chiếc Q trong đó A này chính là công của lực lạ làm dịch chuyển điện tích dương từ cực âm cho đến cực dương. Nhớ nhá! A là công của lực lạ khi dịch chuyển điện tích dương Q từ cực âm cho đến cực dương còn Q này chính là điện tích dương chúng ta vừa đề cập ở phần trên còn E này người ta gọi là xuất điện động nó là đại lượng đặc trưng cho khả năng thực hiện công của nguồn điện Như vậy nếu như cái E này càng lớn thì cái nguồn điện của chúng ta thực hiện công nó càng mạnh Thấy chưa? Cái E này càng lớn thì cái khả năng thực hiện công của nguồn điện này nó sẽ càng mạnh Ok chưa? Và hiện nay thì 1 số pin của chúng ta ở ngoài đời sống thì người ta sẽ có những hình như thế này đây pin con thỏ AA đấy là 1 số pin mà chúng ta hay gặp ở ngoài đời sống ví dụ pin này là pin trong điện thoại hay là pin này là pin Q và số volt ghi ở trên mỗi nguồn điện nó sẽ thể hiện đây chính là chị số của xuất điện động trong nguồn điện đó và đó cũng chính là giá trị hiệu lượng thế của 2 cực nguồn điện với trường hợp mạch điện của nó là mạch hợp tức là lúc này chưa có dòng điện chạy qua thì lúc này cái xuất điện động của các bạn nó sẽ chính là hiệu điện thế luôn Vậy thì 1 số bạn bảo với thầy thầy ơi em thấy buổi hôm trước em thấy buổi hôm trước thì hiệu điện thế thì cũng sẽ chính là bằng công chia cho Q đúng không đấy công đấy là công của nguồn điện trường thế thì bây giờ hiệu điện thế với xuất điện động nó khác gì với nhau em thấy là hiệu điện thế cũng đơn vị là volt mà xuất động đơn vị cũng là volt vậy thì lúc này hiệu điện thế và xuất động nó khác gì nhau thế thì lúc này sự khác nhau của hiệu điện thế và cái xuất động là như sau xuất điện động nó là 1 đại lực đặc trưng cho khả năng thực hiện công của nguồn điện và được đo bằng công của nguồn điện dịch chuyển 1 điện tích và đơn vị tính theo 1 cái vòng kín của mạch điện đo bằng công của nguồn điện dịch chuyển 1 điện tích đơn vị theo 1 vòng kín của mạch điện còn với hiệu điện thế giữa 2 điểm A và B nó là 1 đại lực đặc trưng cho khả năng thực hiện công của điện trường ở đằng trên là công của nguồn điện còn đằng dưới này là công của điện trường tạo ra bởi những nguồn điện này và được đo bằng công làm 1 đơn vị điện tích dịch chuyển từ điểm A đến điểm B cái đằng trên là dịch chuyển theo 1 vòng kín của mạch điện còn cái này là dịch chuyển từ điểm A đến điểm B rồi 2 nhỏ chúng ta đi nghiên cứu về sự ảnh hưởng của điện trở trong lên hiệu điện thế giới của nguồn điện điện trở trong của nguồn điện là gì? các bạn đều biết trong 1 mạch kín dòng điện sẽ chạy qua cả mạch ngoài và mạch trong dòng điện khi chạy qua 1 bóng đèn nó sẽ đi từ cực này sang cực khác đi từ cực này sang cực khác tức là lúc này dòng điện của ta chạy ở cả mạch ngoài lẫn mạch trong của nguồn điện đúng không ạ? Vậy thì lúc này nếu như dòng điện của ta chạy ở mạch trong thì nguồn điện cũng chính là 1 vật dẫn mà nguồn điện cũng là 1 vật dẫn thì nguồn điện cũng sẽ có điện trở và điện trở như vậy sẽ được gọi là điện trở trong của nguồn và điện trở trong của nguồn nó sẽ là 1 đại lượng đặc trưng cho sự cảm trở lại quá trình dịch chuyển của những điện tích thường được ký hiệu là r nhỏ mạch ngoài sẽ ký hiệu bằng r lớn còn mạch trong sẽ ký hiệu bằng r nhỏ nguồn điện được đặc trưng bởi 2 thông số 1 là xuất điện động 2 là điện trở trong của nguồn nhớ nhé 1 là xuất điện động 2 là điện trở trong của nguồn tại vì nguồn điện cũng coi như là 1 vật dẫn vậy thì điện trở trong này có ảnh hưởng như thế nào lên hiệu điện thế giữa 2 kiểu nguồn điện vậy thì lúc này chúng ta xét 1 mạch điện như sau giả sử chúng ta có 1 dòng điện y chạy qua 1 đoạn mạch trong thời gian t mạch điện của ta là đơn giản chúng ta có mạch điện này có nguồn điện nối với điện trở dòng điện của ta nó sẽ chạy từ cửa dương đến cửa âm các bạn thấy không ạ dòng điện chạy từ cửa dương đến cửa âm electron chạy từ âm đến dương nhưng dòng điện chạy từ dương đến âm các bạn thử viết cho thầy biểu thức công của nguồn điện thực hiện nào chúng ta vừa biết công của nguồn điện nguồn điện thực hiện lúc này nó được tính theo công thức là A của nguồn điện bằng quy nhân về E hồi nãy chúng ta có rồi đúng không ạ E bằng A trên Quy như vậy lúc này chúng ta sẽ có A nguồn điện bằng Quy nhân về E và các bạn học rồi Quy thì sẽ chính ra bằng Y nhân về T đúng không ạ muốn tính điện tích thì các bạn lấy cường đột dòng điện nhân với thời gian khi mà cho cái dòng điện chạy qua một cái điện trở thì lúc này điện trở của chúng ta sẽ bắt đầu nóng lên và lúc này nó sẽ bắt đầu tỏa nhiệt và lúc này tổng với nhiệt lượng tỏa ra thì chúng ta sẽ có 2 loại điện trở 1 loại điện trở trong rồi nhỏ 2 loại điện trở ngoài rồi lớn và lúc này ở chương trình cấp 2 thì các bạn đã đọc học Y bình phương nhân R nhân T đấy chính là cái nhiệt lượng tỏa ra trên một điện trở đúng không ạ Vậy thì lúc này theo định luật bảo toàn năng lượng thì chúng ta sẽ có mối quan hệ giữa A công của nguồn điện với cái nhiệt lượng tỏa ra là gì đúng rồi nó phải là bằng nhau đúng không ạ Vậy thì khi mà nó bằng nhau thì lúc này chúng ta sẽ có được A nguồn bằng Quy Y bình phương nhân R nhân T sau đó chúng ta triệt tiêu T ở cả 2 vế thì lúc này chúng ta dễ dàng suy ra E bằng Y nhân R cộng với Y nhân R nhỏ Vậy điều này có nghĩa là suất điện động của nguồn điện sẽ có giá trị bằng tổng các độ giảm thế ở mạch trong và mạch ngoài Y nhân R lớn được gọi là độ giảm thế của mạch ngoài còn Y nhân R nhỏ được gọi là độ giảm thế của mạch trong Và từ đây chúng ta cũng rút ra được một cái công thức như sau nếu như giả sử chúng ta có một cái đoạn mạch giả sử chúng ta có một cái đoạn mạch như thế này thì lúc này cái cường độ dòng điện đi qua cái đoạn mạch kín sẽ tỷ lệ thuận với suất điện động ở trong nguồn điện và tỷ lệ nghịch với điện trở bên trong của mạch và đây cũng chính là định luật ôm cho toàn mạch hôm trước các bạn học về định luật ôm cho toàn mạch nhưng nếu như mạch điện của chúng ta có cả nguồn điện lẫn điện trở thì lúc này cường độ dòng điện Y sẽ bằng E chia R lớn cộng với R nhỏ và lúc này chúng ta sẽ có công của nguồn điện sẽ bằng quy nhân với E và lúc đó hiệu điện thế mạch ngoài mạch ngoài là có R lớn thì nó sẽ chính là Y nhân với R và các bạn nhìn vào đây các bạn thấy là hiệu điện thế của mạch ngoài cũng chính là hiệu điện thế giữa 2 cực của nguồn điện ví dụ thầy có 2 điểm ở đây là A điểm bên này là B thì lúc này hiệu điện thế giữa 2 điểm A và B chính là hiệu điện thế mạch ngoài và cũng chính là hiệu điện thế giữa 2 cực của 1 nguồn điện thế thì ở đây chúng ta có 1 hiện tượng mà ở đây sống hay gặp đó chính là hiện tượng đoạn mạch không biết các bạn đã bao giờ nghe hiện tượng đoạn mạch hay chưa hiện tượng đoạn mạch là hiện tượng như thế nào à thế thì bây giờ các bạn thấy này nếu như mà giả sử cái R này bằng 0 trong công suất này giả sử nếu như cái R này bằng 0 thì có phải là cái Y lúc này nó sẽ bằng E trên R nhỏ không ạ và đấy cũng chính là cái cường độ dòng điện lớn nhất chạy qua mạch đúng không và khi đó thì lúc này chúng ta sẽ có 1 cái thuật ngữ đấy chính là nối tắt cái nguồn điện này nối tắt nguồn điện tức là chúng ta nối cái điểm này với tức là chúng ta sẽ nối cái cực này của nguồn điện với cực kia nguồn điện ấy thông qua 1 cái sợi dây dẫn có điện trở phần như bằng 0 hay nói khác chính là R lớn bằng 0 đấy ạ hình dung vầng đây các bạn ạ và khi đó cái hiện tượng này người ta gọi là hiện tượng đoạn mạch với hiện tượng đoạn mạch là gì đoạn mạch nó là 1 cái hiện tượng mà cường độ dòng điện chạy qua mạch đạt giá trị lớn nhất khi cái điện trở mạch ngoài R bằng 0 các bạn có thể tưởng tượng như sau này ví dụ bình thường cái bóng đèn này dòng điện sẽ đi như này đúng không dòng điện sẽ đi như này đi qua bóng đèn đi qua như này đúng không ok chưa tới bây giờ dòng điện đi qua như thế này nhưng mà khổ nỗi là ở cái điểm này này 2 cái điểm này bị chập lại thế thì lúc này dòng điện ta sẽ không chạy qua bóng đèn nữa mà cái dòng điện này không chạy qua bóng đèn nữa thì lúc này cái dòng điện của ta nó sẽ đi như thế này thôi mà dòng điện đi như thế này thì lúc đó cái cường độ dòng điện chạy qua cái đoạn mạch này rất là lớn khi mà cái cường độ dòng điện rất là lớn thì lúc này các bạn sẽ thấy được là cái sự tỏa nhiệt ra trên cái điện trở cái đoạn mạch này nó cũng rất là mạnh và khi đó thì lúc này sẽ gây ra cái hiện tượng cháy nổ thấy chưa hiện tượng cháy nổ tác hại của đoạn mạch thì thứ nhất là nếu như cái pin mà bị đoạn mạch cái pin bị đoạn mạch nếu như cái pin này có điện trở khoảng vài ôm thôi thì cái dòng điện chạy qua pin không lớn lắm thì nó sẽ làm nhanh hết pin nó làm pin nhanh nhanh nhanh nhanh nhanh hết điện nhưng nếu như khi upgrade của chúng ta mà có r rất là nhỏ mà cái cường độ quá quy rất lớn thì lúc này nó sẽ làm hỏa quy còn ở trong các cái mạch gia đình các hộ gia đình nếu như mà hiện tượng đoạn mạch này xảy ra thì nó có thể gây ra các hỏa hoạch cháy nổ rất nguy hiểm một phần mạch điện mà bị đoạn mạch thì các dụng cụ điện của chúng ta nó cũng sẽ bị hỏa hoạch thấy chưa, ví dụ như đây cháy nổ là nguyên nhân cháy nổ nguyên nhân chính là do hiện tượng đoạn mạch cháy nổ do điện chủ yếu nguyên nhân chính là do hiện tượng đoạn mạch và một số viện pháp để chúng ta có thể ngăn ngừa hiện tượng đoạn mạch này xảy ra thì người ta sẽ làm như sau thứ nhất là người ta sẽ sử dụng cầu trì hoặc là sử dụng cầu dao hay gọi là thì cái tác dụng của cầu trì hay là nó có tác dụng đấy là tức là ngắt tự động không cho cái dòng điện chạy qua mạch trong cái trường hợp đấy chính là cái dòng điện này đi qua một cái giá trị lớn nhất đầu đấy chẳng hạn, đấy sẽ có một cái giá trị Y tới hạng mà khi mà chúng ta thấy được là cái dòng điện này vượt qua cái giá trị Y đấy thì cái mạch điện của này nó sẽ tự động ngắt và chưa tới cái mức nguy hiểm để cháy đổ Đấy chứ! Ok là chưa? Rồi bây giờ thì chúng ta sẽ cùng làm một số cái bài tập để các bạn hiểu hơn về cái nguồn điện này các bạn nhé Đầu tiên là chúng ta có dòng số 1 và các bạn toàn cơ bản liên quan đến cái nguồn điện Thế nghĩ cơ bản thì chắc là các bạn chỉ cần áp dụng công thức thôi là các bạn cũng có thể ra được kết quả thôi Ví dụ như bây giờ chúng ta có một cái suất điện động của các bạn có giá trị là 12V tính công của lực lạ khi dịch chuyển một cái lượng đợi tích là 0.5 C bên trong nguồn điện từ cực âm cho đến cực dương của nó Vậy thì lúc này chúng ta muốn tính được cái công của lực lạ là A đúng không thì lúc này các bạn sẽ lấy là gì đấy ạ Ờ đúng rồi lấy suất điện động các bạn lấy chữ E cách điệu nhé nhân với là Q Ok chưa? Vậy thì lúc này các bạn có 12 nhân với 0.5 thì kết quả lúc này đã bằng 6V Rất đơn giản Ok chưa? Rồi tiếp theo Ví dụ số 2 Một cái bộ AQ của chúng ta có cái suất điện động là 6V sản sinh ra một cái công là 360 J khi AQ này phát điện Câu A là tính cái lượng điện tích dịch chuyển bên trong AQ tính cái lượng điện tích dịch chuyển bên trong AQ Còn câu B là tính thời gian dịch chuyển lượng điện tích này là 5 phút thì tính cường lột dòng điện chạy của AQ là bao nhiêu Rất đơn giản đúng không ạ Thế thì bây giờ chúng ta muốn tính được cái lượng điện tích tức là chúng ta tính Q đấy Đúng không? Thì lúc này cái Q của chúng ta ấy thì nó sẽ chia ra bằng gì đây ạ Hồi nãy là suất điện động thì bằng A chia Q Như vậy cái Q này của ta chính là bằng A chia suất điện động Ok chưa? Đây thì viết lại chữ này nhé Chữ E cách điệu Vậy thì lúc này các bạn sẽ có A của chúng ta là 360 Chia cho là 6 Thì kết quả lúc này là bằng 60 Còn câu B các bạn muốn tìm xem được cái thời gian cái cường lột dòng điện ấy thì các bạn dùng mẫu tức là Y bằng QnT À quên sorry các bạn Y bằng QnT chứ nhầm Đúng không? Đấy Vậy các bạn lấy 60 C Các bạn chia thời gian Thời gian các bạn đổi ra dây nhé À tức là cái thằng này là bằng 0.25 Được chưa? Đấy Thì thầy nghĩ là cái ví dụ số 1 số 2 này đó khá là cơ bản không khó nhé Bây giờ cái quan trọng của ta ấy Đấy là chúng ta áp dụng định luật ôm cho đoàn mạch Hôm trước các bạn học về định luật ôm cho đoàn mạch chỉ chia R thôi thì Y sẽ bằng U chia R Nhưng với cho đoàn mạch thì Y của chúng ta ấy sẽ bằng E chia R Được chưa? Rồi Bây giờ chúng ta có câu A như sau Chúng ta có 2 câu nhé Cho 1 cái mạch điện nhìn vẽ Đây là mạch điện điển hình đúng không? Mạch điện này của chúng ta có A máy kế này E này R đây Và bây giờ người ta yêu cầu các bạn Đấy chính là như sau này Người ta yêu cầu các bạn là Câu A là tính giá trị của R Biết rằng A máy kế chỉ không phải 5A A máy kế này là A máy kế lý tưởng A máy kế này là lý tưởng Lý tưởng là gì? Các bạn hiểu A máy kế lý tưởng là A máy kế có điện trở bằng 0 Nó có tác dụng đến là đo cường độ dòng điện chạy qua 1 đoàn mạch Rồi Câu A là tính giá trị của R Câu B là tính hiệu định thế sai cực của nguồn Tức là chúng ta tính xem U, M, N này bằng bao nhiêu Rồi Rất đơn giản đúng không? Bây giờ chúng ta sẽ nói như sau này Đầu tiên chúng ta có Y Thì sẽ bằng E chia R lớn cộng đời nhỏ Thay số vào thì các bạn có 0,5 x màu 3 chia R lớn cộng với là 1 Vậy từ đây các bạn tính ra được R lớn bằng 3 chứ không phải 5 là 6 6 chứ 1 là 5 OMG Như vậy đáp án là C Đầu tiên là D Đấy thôi đơn giản Còn câu B là tính hiệu thế sai cực của nguồn tức là các bạn tính ra Umn này bằng bao nhiêu Cái Umn này thì nó được tính theo 2 kiểu Kiểu thứ nhất, bạn có thể tính dựa trên phương phức y như với r Tại vì đây cũng chính là hiệu thế dựa của điện trở ấy đó, đúng không? Umn này cũng chính là Umn chạy qua r này Ok chứ? Đấy, thì các bạn có thể lấy cái thằng 0.5 À quên, đúng rồi, 0.5 nhân với là 5 tức là bằng 2.5 thôi Hoặc không nữa thì các bạn có thể thấy được là cái hiệu thế Umn này cũng chính là hiệu thế 2 kiểu của nguồn và 2 kiểu của nguồn này thì nó sẽ chết bằng e trừ cho y như với r nhỏ Nhớ nhá, bằng e trừ y như với r nhỏ tức là lúc này bằng 3 trừ cho là 0.5 nhân với là 1 thì nó cũng sẽ bằng 2.5 thôi Tóm lại các bạn tính theo cách nào nó cũng phải ra đáp bản được rồi nhá Cố chạm, đấy Thì đây chính là cái ví dụ cơ bản đầu tiên Ví dụ số 1 Rồi tiếp theo chúng ta có ví dụ số 2 như sau Rồi ví dụ số 2 này Ví dụ số 2 thì bây giờ để bài cho các bạn một như sau này Một cái nguồn điện của chúng ta có suất điện động là 1.5V Đấy chưa? Một cái nguồn điện của ta có suất điện động là 1.5V Điện trở trong của nó là 0.1 ohm Mắc vào giữa 2 kiểu của nguồn điện này Một cái điện trở R1 và R2 Khi R1 nối tiếp với R2 thì cường độ dòng điện chạy qua mỗi điện trở là 1.5A Đấy chứ nào? Đấy Còn khi R1 xong xong với R2 thì cường độ dòng điện tổng cộng của 2 điện trở này là 5A Tính xem R1 bằng mấy và R2 bằng bao nhiêu Thấy chưa? Tức là bây giờ chúng ta có một cái nguồn điện này là vô định rồi Đúng không? Chúng ta bắt đầu mắc vào cái nguồn điện này Đấy, 2 trường hợp Trường hợp thứ nhất, đấy là R1 nối tiếp với R2 Đúng không? Và trường hợp số 2, đấy chính là R1 xong xong với R2 Thì khi đó người ta cho các bạn là cái cường độ dòng điện chạy qua 2 điện trở Đúng không? Đấy Cái cường độ dòng điện chạy qua 2 điện trở trong 2 trường hợp đấy là 1.5A và 5A Chúng ta tính xem cái R1 và R2 bằng bao nhiêu Rồi, thì các bạn cứ áp dụng cú thức bình thường thôi Đúng không? Trường hợp thứ nhất, đấy là 1.5 Thì trường hợp thứ nhất là 1.5 Thì 1.5 này nó sẽ chính bằng gì? 1.5 này nó sẽ chính là bằng E đúng không? Là bằng 1.5 này Chia cho là R nối tiếp Cộng với là 0.1 Đúng không ạ? Và trường hợp số 2, đấy chính là 5A Thì lúc này nó cũng sẽ là 1.5 Chia cho R xong xong Cộng với 0.1 Từ đây, chúng ta dễ dàng suy ra R nối tiếp Sẽ chính là bằng R nối tiếp thì sẽ chính là bằng 1.5 Tức là bằng 0.9 Đúng không? Còn R xong xong Thì lúc này nó bằng 1.5 chia 5 Chỉ cho 0.1 Thế thằng này nó bằng 0.2 À, thế công thức tính R nối tiếp sẽ là gì? Công thức tính R nối tiếp sẽ là bằng R1 cộng R2 Đúng không ạ? Các bạn học rồi Còn công thức tính R xong xong thì chính là bằng tích trên tổng R1 x R2 Chia cho R1 cộng với R2 À, vậy từ đây các bạn tính là R1 x R2 Nó sẽ chính là bằng 0.2 x 0.9 Đúng không? Tức là cái thằng này bằng 0.18 Ok chưa? Đấy Rồi, bây giờ chúng ta có tích và có tổng rồi Thì các bạn có giải được phương trình của ẩn R1 và R2 không ạ? Có tích và có tổng rồi ạ Có tích và có tổng rồi Thì đây chính là nghiệm của một phương trình bằng 2 đúng không? Phương trình bằng 2 này của ta sẽ là x bình thường Trừ cho là Sx, tức là trừ cho 0.9x Cộng cho là P Thì bằng 0. Đấy chưa ạ? Đấy X bình thường trừ 0.9x cộng với 0.18 Thì lúc này là bằng 0. À, vậy thì lúc này chúng ta sẽ có như sau này Chúng ta có x cái này trừ 0.9 này 0.18 này Đấy chưa ạ? À, và lúc này các bạn dễ dàng suy ra Hoặc là R1 bằng 0.16 Hoặc là R2 của chúng ta bằng 0.13 Và ngược lại, đấy chưa ạ? Hai cái giá trị này có thể đảo lại với nhau Vai trò nó có thể đảo lại với nhau. Nói chung là 0.9 x 0.16 x 0.13 Đấy chưa ạ? Đấy. Thì đấy là cái cách làm của cái ví dụ này Nhìn chung thì nó vẫn là đơn giản thôi. Không có gì khó cả Đấy chưa ạ? Rồi, ok. Tiếp theo chúng ta chuyển sang ví dụ số 3 các bạn nhé Rồi, chúng ta có ví dụ số 3 như sau R3 cho bạn một cái mạch điện. Biết rằng là 3 cái điện trở R1, R2, R3. Bây giờ phải tăng cái số lượng điện trở lên Bỗi hôm trước các bạn học điện được ohm như thế nào ý? Bỗi hôm nay chúng ta sẽ học điện được ohm cho toàn mạch tương tự như vậy thôi Số 3 là tính cường độ dòng điện cho các con mỗi điện trở và chúng ta tính hiệu gì ra hai đầu của mạch ngoài. Đấy chưa ạ? Rồi, thì đầu tiên các bạn phải phân tích được cái mạch điện này kìa đã Mạch này của chúng ta là gồm có R1 đúng không? Song song với R2 Và chúng ta đi mắt nối tiếp với cái thằng R3 này Đấy chính là điện trở mạch ngoài Thì lúc này chúng ta phải tính được các cái điện trở tương đương của cái đoạn mạch này đã Đầu tiên chúng ta có R12 Ở đây các bạn thấy là R1 với R2 song song với nhau Cho nên lúc này chúng ta có R12 sẽ bằng tích trên tổ Đúng không? 20 nhân với 30 Trên cho 20 cộng với 30 Thì lúc này cái thằng này nó sẽ bằng 12 Đấy chưa ạ? Đấy Và từ đây chúng ta tính được cái R123 Và đây cũng chính là điện trở mạch ngoài đi ạ Đấy, thì lúc này nó nối tiếp cho nên chúng ta cộng với nhau là được thôi Vậy thì chúng ta có 12 Cộng với là 5 Đúng không? Thì bằng 17 Đơn vị là ohm nhá Thầy thỉnh, nhiều khi thầy quên viết đơn vị Thì các bạn phải biết cách viết đơn vị vào cho thầy Nhá Rồi Thì khi đó chúng ta tính cường độ dòng điện chạy qua Mỗi điện trở thì lúc này các bạn có cường độ dòng điện chạy qua mạch chính trước Thì I của chúng ta lúc này Thì nó sẽ chính là bằng E Đúng không? Là 6 E này Chia R lớn cộng với R nhỏ Thì lúc này nó sẽ là bằng bao nhiêu đây ạ? À thì bằng 6 này Chia cho là 1 cộng với 17 này Đúng không? Như vậy chúng ta có 6 chia cho 18 À 6 chia cho 18 tức là bằng 1 phần 3A Ok chưa ạ? Đấy Thì đây chính là cường độ dòng điện chạy qua mạch chính Đây là I của ta Ok chưa ạ? Đấy là I của bạn Nhá Rồi Thế bây giờ sau khi các bạn tính được I này rồi Thì bây giờ chúng ta sẽ tính Cường độ dòng điện chạy qua mỗi điện trở Thầy gọi đây là cái A và B Thì lúc này chúng ta muốn tính được cái I1 và I2 Thì chúng ta phải tính được UAB Đúng không ạ? Thì lúc này cái UAB của chúng ta ấy Thì nó sẽ chính là bằng I nhưng với R của 12 Đấy Vậy các bạn lấy 1 phần 3 nhân với 12 À tức là lúc này cái thằng này nó sẽ bằng 4V Thì UAB này này Có 1 cái đặc điểm nó sẽ bằng U1 và nó sẽ bằng U2 luôn Đúng không ạ? Vậy thì từ đây chúng ta sẽ tính được I1 Thì sẽ bằng 4 chia cho R1 Là 20 Là bằng 0.05 Còn I2 của chúng ta ấy Thì nó sẽ chính là bằng mấy ạ? À đúng rồi Nó sẽ chính là bằng 4 Chia cho 30 4 chia 30 ấy Thì kết quả lúc này của ta ấy là bằng 2.15 Ok chưa? Đấy bằng 2.15 Và sau khi các bạn đã tính được I1 và I2 rồi ấy Thì bây giờ người ta còn có 1 câu hỏi nữa là tính hiệu định thế giữa 2 đầu mạch ngoài Ví dụ như đây là MN đi chẳng hạn Đây M đây N đây Đúng không ạ? Hiệu thế ra đầu mạch ngoài chính là UMN Thì lúc này chúng ta có UMN của bạn nhá UMN nhá Thì các bạn có thể lấy là bằng I như với R123 cũng được Coi toàn bộ cả cái cục này là mạch ngoài đúng không? Đây mạch ngoài toàn bộ cả cái cục này này Là mạch ngoài này Thì nó sẽ chính là bằng R123 Đúng không ạ? Vậy các bạn có I đoàn mạch ấy là 1 phần 3 Nhân với R123 là 17 Tức là lúc này các bạn đã được 17 phần 3 thôi Đấy chưa? Đấy Thì đấy là ví dụ số 3 nhá Ok chưa? Đấy Rồi tiếp theo Chúng ta chuyển sang ví dụ số 4 Các bạn nên dừng cái video lại Sau đó rồi chúng ta làm trước Làm trước sau đó mới nghe thầy chữa các bạn nhá Tránh cái trường hợp đấy là các bạn Mở ra xem thầy chữa luôn thì nó cũng không Không có một cái sự Suy nghĩ lắm Chúng ta phải cho cái não bộ của các bạn Suy nghĩ trước Khi mà các bạn nghe thầy chữa Hiểu vấn đề không ạ? Đó Cho nên là tốt nhất là các bạn nên dừng cái video này lại Sau đó rồi chúng ta sẽ Xem thầy Chúng ta suy nghĩ trong khoảng 50 phút gì đấy 50 phút xong rồi Thì lúc này các bạn bắt đầu mới mở cái video này ra Để nghe thầy chữa Đấy Nhá Rồi ok tiếp theo nào Chúng ta có ví dụ số 4 nhá Cho một cái mạch điện của chúng ta gồm có E bằng 12V này R nhỏ cho rồi này R4 cho rồi này R1, R2, R3 Tim điện trở tương đương mạch ngoài Cương độ dòng điện chạy trong mạch chính Và cương độ dòng điện chạy qua mỗi nhánh vẽ Tính UAB và UCD Thôi thì ở đây thầy tách cho các bạn 2 câu Câu A và câu B Đấy cho nó đỡ dài Nhá Đấy Đây là 2 câu Rồi ok chưa ạ Rồi Thế thì bây giờ đầu tiên tính điện trở tương đương mạch ngoài Thì các bạn phải biết được là Mạch ngoài của ta gồm cái gì với cái gì kìa Đúng không? Thì mạch ngoài của ta lúc này các bạn để như thế nhá Nó sẽ bao gồm như sau Là R2 Nối tiếp với R3 R2 nối tiếp với R3 Tất cả cùng song song với R1 Được chưa ạ? Và đi nối tiếp với R4 Đấy Đây chính là điện trở mạch ngoài Và khi mà bạn tính ấy Bạn phải tính từ trong hoặc nhỏ Ra ngoài hoặc Cái này thầy dạy ở trong cái bài Nâng cao của mạch điện rồi Đúng không ạ? Rồi thì chúng ta có R2 nối tiếp với R3 ấy Thì R2 nối tiếp với R3 ấy Chúng ta sẽ có được là R23 của các bạn Nhá hãy tính nhá R23 lúc này này Thì nó sẽ bằng R2 cộng với R3 Đúng không ạ? R2 cộng R3 thì 2 cộng 4 Là bằng 6 ohm Tiếp R123 Thì lúc này chúng ta có R123 của các bạn ấy Thì nó sẽ chính là bằng gì? Nó sẽ chính là bằng Song song đúng không? Nó sẽ chính là song song Thì lúc này chúng ta có 6 Nhân với là R1 Chia cho 6 cộng 2 Kết quả này là bằng 1.5 ohm Và từ đó chúng ta dễ dàng xoay ra điện trở mạch ngoài ấy Tức là R1234 Thì các bạn cộng với R4 nữa Thì các bạn có 1.5 cộng với 4.4 Thì kết quả là bằng 5.9 Ohm Đấy, dễ dàng trở mạch ngoài Và cương độ dòng điện mạch chính Thì cương độ dòng điện mạch chính Cương độ dòng điện mạch chính chính là gì? Chính là Y Đúng không ạ? Vậy thì lúc này Y của chúng ta thì nó sẽ bằng E này này Là 12 này này Chia ra R của mạch ngoài là 5.9 Cộng với 0.1 Thì kết quả lúc này là bằng 2A Được chưa? Và cương độ dòng điện chạy qua các nhánh rẽ Cách nhánh rẽ tức là các bạn tính xem là Chạy qua Y1 này là bằng bao nhiêu? Đúng không? Rồi chạy qua cái thằng Y23 này là bằng bao nhiêu? Ok chưa? Thì bây giờ muốn tính được Y1 hay Y23 ấy Thì chúng ta cũng phải tính được cái hiệu điện thế Đúng không? Thì các bạn phải tính được hiệu thế UAB Vậy từ đây tự ra sẽ là UAB nhá Đấy chưa? Dòng điện sẽ ra đi từ mạch chính này này Đây là dòng điện mạch chính này Bắt đầu đi đi Đến nay nó sẽ phân chia thành 2 nhánh Y1 và Y2 ở chỗ này Thì lúc này các bạn thấy là cái UAB của chúng ta ấy Thì nó sẽ bằng Y Nhân với ra R của Y23 Đúng không? Cứ U thì bằng Y nhân R Vậy thì lúc này các bạn có 2 nhân với 1.5 Thì kết quả là bằng 3V Đấy chưa? UAB là bằng 3V Thì UAB này thì nó sẽ bằng U1 Và cũng sẽ chính là bằng U23 luôn Đấy chưa nào? Đấy Rồi tiếp theo Tiếp theo Đấy chính là các bạn tính Y1 Đúng không ạ? Đấy Các bạn tính nhá, Y1 Y1 lúc này của chúng ta Nó sẽ chính là bằng U1 chia R1 Đúng không? U1 chia R1 Tức là bằng 3 này Chia R1 này là bằng 2 Bằng 1.5A Tương tự Y2 Sẽ bằng với Y3 Và cũng sẽ bằng U23 chia R23 Đúng không ạ? U23 chia R23 Thì lúc này chúng ta có U23 Sẽ là bằng 3 Chia R23 của chúng ta R23 của ta là bằng 6 3 chia 6 Đấy chưa nào? Đấy 3 chia 6 bằng 0.5A Rồi ok chưa? Đấy Rất là đơn giản Đúng không ạ? Rồi bây giờ Chúng ta tính UAB rồi này Câu B này người ta hỏi là tính UAB này Tính UCD Thì UAB là thầy vừa tính được ở đây rồi Thấy chưa? Đấy UAB này là bằng 3V Vừa tính được ở đây Bây giờ chúng ta chỉ cần tính UCD nữa được Bây giờ UCD tính như thế nào? Thì bây giờ bạn nhìn lên trên cái mạch điện nhé C là điểm ở đây Đúng không? D là điểm ở chỗ này Cho nên lúc này điểm mà tính được UCD Thì thầy sẽ bắt cầu một tí Thầy sẽ có UCD Thì nó sẽ bằng UCB Cộng với là UBD Thấy chưa? UCB này này Chính là U trên của cái gì đấy ạ? Của cái thằng 3 Tức là thằng này là bằng U3 Cộng với UBD của ta ấy Chính là bằng U4 Đúng không? Mà U3 ấy Thì bằng Y3 nhân với R3 U4 thì bằng Y4 nhân với R4 Mà Y4 thì chỉ bằng Y toàn mà Các bạn thấy không ạ? Tại vì Thằng R4 này này Là cái thằng ở mạch ngoài ở đây Thì lúc này cái dòng điện Y mạch chính này này Nó sẽ đi, đi, đi đến đây Đây nó cũng là Y Đúng không ạ? Vậy thay số vào thì các bạn sẽ có này Y3 nhân với R3 Tức là bằng 0.5 Amen Nhân với R3 Nhân với R3 là 4 ohm Đúng không ạ? Cộng với là Y nhân với R4 Cộng với Y nhân với R4 Thì Y của chúng ta ấy Là bằng bao nhiêu điện? Y của chúng ta là bằng 2 Nhân với R4 R4 của chúng ta là bằng 4.4 Được chưa ạ? Đấy Vậy thì thằng này nó sắp bằng bao nhiêu? 0.5 nhân 4 Cộng với 2 nhân 4.4 Vậy kết quả lúc này bằng 10.8 ohm Được chưa ạ? Đấy Thế là xong Thì đấy là ví dụ số 4 Các bạn nhé Các bạn thấy rằng nó cũng đơn giản thôi Nó không quá khó đúng không ạ? Ok chưa ạ? Rồi tiếp theo Chúng ta có ví dụ Tiếp theo là ví dụ số 5 Rồi, ví dụ số 5 Ví dụ số 5 này thì nó khó hơn một xíu So với vị số 4 Nhá Đấy Để lại cho các bạn một cái mạch điện nhìn vấy Cho E bằng 48V R bằng 0 R bằng 0 tức là gì? Tức là Chúng ta coi cái nguồn này không có điện trả trọng Nhá Coi cái nguồn này không có điện trả trọng R1 bằng 2 R2 bằng 8 R3 bằng 6 R4 bằng 16 Câu A tính hiệu điện thế ra điểm M và N Và câu B là nối M và N bằng một sợi dây nối Chúng ta tính cường độ dòng điện chạy qua dây nối đó bằng bao nhiêu? Ok chưa ạ? Rồi Đầu tiên chúng ta phân tích câu A trước đi Như bạn bảo là Thấy ơi Giữa M với N có cái gì đâu Mà lại có hiệu thế Cái hiệu điện thế này này Nó Nó không Kể cả nó không có cái gì ấy Nó vẫn có bình thường Các bạn nhá Hiệu điện thế này nó không liên quan gì đến cái cường độ dòng điện cả đâu Hiệu điện thế thì tạo ra cường độ dòng điện Chứ không đồng nghĩ là cường độ dòng điện thì sẽ tạo ra hiệu điện thế Hiểu có được không ạ? Đấy Có hiệu điện thế và có vật dẫn thì sẽ tạo ra được dòng điện Nhưng nếu như có hiệu thế không có vật dẫn Thì không tạo ra dòng điện Thì hiệu thế với dòng điện nó không liên quan gì đến nhau Hiểu không ạ? Cho nên là mặc dù ở đây không có cái thằng nào cả Không có điện trở nào cả Nhưng mà vẫn có sự trồn tại về hiệu điện thế này Đấy chứ Thì bây giờ cái hiệu thế này nó sẽ làm bằng gì? Cái U M N này này Thì nó sẽ chết bằng U M A các bạn ạ Cộng cho là U A N Đấy chứ Công thức cộng điện áp U M A cộng với U A N Dòng điện thì sẽ bắt đầu đi từ đây Đấy chứ Đến cái nút A ở đây này Đến cái nút A, nút mạng điện ở chỗ này này Thì nó sẽ phân chia thành 2 cái Một thằng là đi như này Đấy chứ Thằng này là Y1 Thằng còn lại ở đây là Y2 Nó đi như này Ok chưa? Đấy Thì cái dòng điện Của chúng ta sẽ đi như vậy Thì bây giờ các bạn thấy là U M A ấy U M A ấy là hiệu thế giữa điểm M và điểm A Thì các bạn thấy này Hiệu thế giữa điểm M và điểm A Thì vì dòng điện của chúng ta ấy Là đi từ A đến M rồi Vì dòng điện đi từ A đến M Cho nên lúc này điện Thế tại A nó sẽ lớn hơn điện thế tại M Cho nên lúc này M A ấy Thì nó sẽ chính là bằng gì ạ? M A nó sẽ chính là bằng trừ của U 1 Các bạn hiểu vì sao chỗ này có dấu trừ không ạ? Tại vì các bạn thấy nhá U M A này này Dòng điện là đi từ A đến M Cho nên phải cái U A M ấy Sẽ có giá trị dương Hiểu không này ạ? Đấy Mà U A M có giá trị dương ấy Thì suy nghĩa là U M A sẽ có giá trị âm Thì giá trị âm các bạn phải tìm dấu trừ ở đây Ngược lại Cái chỗ này là U A N A đến N Đúng không ạ? Các bạn có U A N ấy Thì dòng điện với cái chiều kích đọc ấy Nó giống nhau Cho nên cái thằng này nó sẽ chính là I2 nhiệm VN2 Thầy nói lại nhá U M A ấy Vậy thì lúc này các bạn phải tìm dấu trừ Còn U A N U A N ở chỗ này này Thì các bạn thấy được là dòng điện đi từ A đến N Và kích đọc của chúng ta là U A N cũng là từ A đến N đúng không ạ? Cho nên 2 cái thằng này bằng nhau Cho nên là Giống nhau Giống như dấu cộng Tóm lại ở bài này các bạn Vì I1 nó có nhiệm VN2 Hiểu chưa ạ? Mạnh điện của ta lúc này nó sẽ bao gồm R1 Mắc nối tiếp với R3 Và cái thằng này cùng song song với R2 Nối tiếp với R1 Hiểu chưa ạ? R1 nối tiếp với R3 Song song với R2 Nối tiếp với R4 Vậy khi các bạn tính ấy Thì bạn phải tính lần lượt từng cái một Đầu tiên bạn tính R13 Hiểu chưa ạ? Đấy R13 của chúng ta Thì nó sẽ là bằng R1 cộng với R3 đúng không ạ? Các bạn thấy được là 2 cộng 6 Thì lúc này nó sẽ là bằng bao nhiêu? Đúng rồi bằng 8 Cương tự R24 Thì lúc này nó sẽ chính là bằng 8 Cộng với 16 Là 24 Nhớ cho đơn vị vào nhá Chẳng qua là thầy lười Thầy không cho đơn vị thôi Chứ các bạn vẫn phải cho đơn vị Thì ra R của toàn mạch Là 1, 2, 3, 4 đấy ạ Thì nó bằng 8 x 24 Chia 8 tổng 24 Thằng này bằng 6 ohm các bạn nhá Ok chưa ạ? Rồi Vậy thì bây giờ chúng ta tính cường độ dòng điện mạch chính Y của chúng ta Đúng không? Đấy Thì các bạn lưu ý cho thầy này Các bạn lưu ý cho thầy này Ở đây ấy Vì cái E Các bạn lưu ý nhá Cái UAB này Thấy nhá? Cái UAB này Thì nó luôn này UAB của các bạn ấy Nó sẽ là bằng E đúng không? Cái UAB này là hiệu thế giữa 2 cái cổ nguồn này Trường Y với R nhỏ Đúng không ạ? Nhưng tại vì R nhỏ này bằng 0 rồi Đúng không ạ? Vì cái R nhỏ này bằng 0 Cho nên lúc này Chúng ta sẽ thấy là Y với R nhỏ Thì nó bằng 0 Và cái thằng này bằng E luôn Và thằng này 48 ohm Được chưa ạ? Đấy Thì UAB 48 ohm này thì nó sẽ bằng gì? Nó sẽ bằng U của 1, 3 Và nó cũng sẽ bằng U của 2, 4 Và chính vì vậy Cho nên lúc này chúng ta sẽ có 2 cái thông số Đấy chính là Y của 1 Và Y của 2 Y 1 ấy Y 1 chính là cái đoạn này Đoạn này thì chính là bằng gì đấy ạ? À các bạn sẽ lấy cái thằng này là 20 mấy nhỉ? Các bạn sẽ lấy cái thằng này là 20 24 hả? Đúng không? Các bạn sẽ lấy cái thằng này là 48 Chia cho R của 1, 3 À R của 1, 3 R của 1, 3 ấy sẽ bằng 8 48 chia 8 là bằng 6 Đúng không ạ? Đấy Thằng này là 48 chia 24 Thì lúc này bằng 2 Được chưa ạ? Sau đó bạn thay vào đây Thì bạn sẽ chia vào UMN của chúng ta nhé Đây bạn thay vào công thức UMN ở đây này Bạn thay vào đây thì bạn có này Trừ của 6 nhân với R1 Rồi cộng với Y2 Là bằng 2 Nhân với R2 R2 bằng 8 Bằng Trừ 6 nhân 2 cộng 2 nhân 8 Kết quả là bằng 4 vô Được chưa ạ? Đây chính là cái giá trị UMN của chúng ta Hiểu rồi đây không ạ? Đấy Trừ 6 nhân với là 2 Cộng với 2 nhân với 8 4 vô Nhá Được chưa ạ? Như vậy là cũng không cần thiết Phải là các bạn đi tính cái R1234 không? Đúng không ạ? Đấy Ok chưa ạ? Đấy là câu A Thế còn câu B thì sao? Câu B thì bây giờ người ta bảo với các bạn là Chúng ta sẽ nối 2 đầu MN này bằng 1 xíu sợi dây Thì bây giờ nếu chúng ta nối 2 đầu Cái thằng này bằng 1 xíu sợi dây ấy Thì mạch điện của nó sẽ khác rồi nhá Nối MN này bằng 1 xíu sợi dây này Đấy chúng ta nối 2 cái thằng này Bằng 1 xíu sợi dây Hiểu chưa ạ? Nối 2 cái thằng này bằng 1 xíu sợi dây Thì lúc này chúng ta Học buổi hôm trước là cách chập mạch rồi đúng không ạ? Thì M với N này nó cùng điện thế Mà khi MN này cùng điện thế Thì chúng ta sẽ dễ dàng suy ra được là Chúng ta chập 2 điểm M với N lại với nhau Đúng không ạ? Như vậy là cái mạch điện ở câu B Thì nó sẽ khác với mạch điện ở câu A Mạch điện ở câu B sẽ là gì? Mạch điện ở câu B thì nó sẽ là như sau Đây Mạch điện câu B thì nó sẽ như sau này Đây là R1 Đúng không? Còn đây là R2 Vì chúng ta chập 2 điểm MN lại với nhau rồi Đấy Đây là điểm M, điểm N chập lại với nhau rồi Đấy, R3 Đây là R4 Sau đó đây là mạch điện Ok chưa ạ? Đấy, chập 2 điểm MN lại với nhau Khi chập 2 điểm MN với nhau ấy Thì lúc này cái mạch điện của chúng ta ấy Nó sẽ bao gồm với gì? Nó sẽ bao gồm R1 Song song với R2 Nối tiếp với R3 Song song với R4 Ok chưa ạ? R1 song song với R2 Nối tiếp với R3 Song song với R4 Nhá Rồi Thế thì bây giờ khi mà Mạch của chúng ta như thế này rồi ấy Thì bây giờ chúng ta làm thế nào để tính được Cường độ dòng điện chạy qua dây nối? Thì bây giờ các bạn cứ tưởng tượng như sau nhá Bây giờ chúng ta phân tích này Cái dòng điện khi mà chạy qua R1 ở đây ấy Đến đây rồi ấy Mặc dù chập Chập là để cho các bạn nhìn cái hình cho nó dễ thôi Chứ không phải là chập cái dòng điện đấy bằng không Nhá Chập là để cho các bạn nhìn cái mạch điện cho nó dễ Thế thì khi đó I1 nó đi đến đây đúng không? I1 nó đi đến đây rồi ấy Thì lúc này nó sẽ có thêm một cái tầng I3 ở chỗ này nữa Hiểu chưa ạ? Thì dòng điện chạy qua dây mờ nở ấy Thì có hai trường hợp xảy ra Một là chạy xuống Và hai là chạy lên Đúng không ạ? Một là chạy xuống Và hai là chạy lên Mà chạy xuống thì như thế nào chạy lên như thế nào ấy Thì chúng ta cũng phải tính được xem được là Cái I1 này bằng bao nhiêu Tất nhiên I1 và I3 ở câu A và câu B nó khác nhau Chứ nó không giống nhau Ở câu A thì I1 và I3 bằng nhau Nhưng vì ở đây có dây nối rồi Cho nên là cấu trúc của mạch điện nó thay đổi Thì khi cấu trúc của mạch điện thay đổi ấy Thì dẫn đến là I1 và I3 bây giờ nó sẽ khác nhau rồi Như vậy cái vấn đề của chúng ta ấy Là đi tìm xem I1 Với I3 Nhá I1 với I3 Nó bằng như thế nào? Thì đầu tiên ấy Thì thầy cũng sẽ tính các cái điện trở cho các bạn R12 Đúng không ạ? R12 Thì sẽ là bằng 2 x 8 Chiên cho là 2 x 8 Đúng không? Thầy bằng 1 x 6 Ôi trời Còn R34 ấy Thì sẽ bằng R34 này ấy Thì nó sẽ là bằng 3 x 16 À 6 x 16 x 6 x 16 Đúng không? À Lúc này nó sẽ bằng 48 x 11 Ok chưa? Đấy 6 x 16 x 6 x 16 Rồi ok Bây giờ ấy Thì chúng ta vẫn sẽ có được là Cái UAB này này Đây điểm A đúng không? Đây điểm B này Thì chúng ta vẫn có Là vì cái R nhỏ bằng 0 rồi Đúng không? Vì cái R nhỏ bằng 0 Cho nên lúc này cái UAB của chúng ta ấy Thì nó cũng sẽ chính là bằng E Thấy chưa? Và lúc này nó bằng 48V Ok chưa nào? Vậy Thì từ đây chúng ta sẽ giới thiệu ra Y của toàn bộ đoạn mạnh Thấy Y của toàn bộ đoạn mạnh Y mạch chính như thế này Thì nó sẽ bằng 48 Chia cho là R của 12 x R34 Rồi chúng ta có 48 Chia cho R12 1 x 6 x 48 x 11 À thằng này sẽ là bằng 330 x 41 Số nó hơi xấu nhờ Được chưa? 330 x 41 Rồi ok chưa? Sau khi các bạn đã tính được Y rồi Thì bây giờ các bạn đi tính U Là nược của từng thằng Thì lúc này chúng ta sẽ có được 2 thằng Đúng không? Chúng ta có được 2 thông số Thông số thứ nhất đấy là U của 12 Và thông số thứ 2 là U của 34 Các bạn lấy Y x R của 12 528 x 11 Số nó xấu thế nhờ Bấm lại nhá 48 Còn tương tự cái thằng này Nó sẽ bằng Y x R của 34 1400 Được chưa? Do đó thì các bạn sẽ tính ra được Cái thằng này là Y1 Đúng không? Y1 thì bằng U12 x R1 Các bạn lấy cái 528 x 41 này Các bạn chia R1 R1 chính là chia R2 Thì các bạn khoảng tầm độ 6.4 6.44A Được chưa? Tương tự như vậy đối với cái Y3 Của chúng ta Thì Y3 này các bạn lấy ra là 1440 Chia cho 41 Rồi các bạn chia cho bao nhiêu này? Chia cho cái cục này Nó sẽ là chia cho là R mấy đây nhỉ? R4 nà R3 đúng không? Chia cho R3 Chia cho 6 Nó sẽ khoảng tầm độ 5.85A Rồi bây giờ các bạn để ý cho thầy này Các bạn để ý cho thầy nhá Cái Y1 của chúng ta Là bằng 6.44 Đúng không? Y1 này là 6.44 này Y3 này là 5.85 Đúng không? Thì lúc này tại cái nút M này này Tại cái nút M của chúng ta ở đây nhé Tại cái nút M ở đây nhé Thì dòng điện của ta bắt đầu đi từ Y1 ở đây Y1 bây giờ đang có giá trị lớn hơn Y3 Đúng không? Thì dòng điện bây giờ nó phải đi xuống Nó đi xuống Cái này là dưới Đi xuống một lượng là bao nhiêu? Đi xuống một lượng là chính là nó sẽ thân bổ ra Ví dụ như bây giờ các bạn có 10 quả cam Đúng không? 10 quả cam Thì có 6 quả cam Là đi theo nhánh Y3 rồi Thì bây giờ chỉ còn lại 4 quả cam thôi Đúng không? Thì 4 quả cam này nó sẽ đi theo cái nhánh MN Có hiểu vấn đề không ạ? Bây giờ các bạn có nhánh chính này này Có 10 quả cam Thì 10 quả cam này ấy Thì thân bổ ra 2 nhánh Nhánh thứ nhất Thằng này là có 6 quả cam Thì còn 4 quả cam còn lại Thì đi qua nhánh MN Có hiểu vấn đề không ạ? Đấy Như vậy các bạn Có ở đây có một cái nhận xét như sau này Ở đây các bạn có một cái nhận xét nhé Đấy là vì Đấy chứ Vì cái Y1 Lớn hơn Y3 Cho nên Dòng điện Sẽ chạy từ M đến N Chạy từ M đến N Tức là chạy từ trên xuống dưới Còn nếu như ngược lại Nếu như Y1 và nhỏ hơn Y3 ấy Nếu như Y1 và nhỏ hơn Y3 nhé Thì dòng điện của ta lại chạy từ M đến M Chạy từ dưới lên trên Đấy chứ Và lúc này cái dòng điện chạy qua cái YMN này của bạn ấy Thì nó sẽ bằng Y1 trừ Y3 Đấy chứ Đấy các bạn lấy 2 cái dòng điện trên nhau 6.44 x 5.55 Đâu đó nó bằng 0.59A Được chưa Đấy nó sẽ bằng 0.59A Nhá Ok là chưa Hiểu chưa Nói lại nhá Nếu như cái Y1 này này mà nó nhỏ Nó lớn hơn Y3 Y1 lớn hơn Y3 ấy Thì dòng điện sẽ chạy từ trên xuống dưới Còn nếu như mà Dòng điện của chúng ta Y1 mà nó nhỏ hơn Y3 ấy Thì nó sẽ chạy từ dưới lên trên Thì trên đây là 5 cái ví dụ của cái buổi học hôm nay Hy vọng là với 5 cái ví dụ này Các bạn hiểu hơn về cái vai trò của dòng điện Cũng như là các cái cách thức tính toán Định lực ôn cho toàn mạnh Xin chào các bạn và hẹn gặp lại các bạn trong cái buổi học tiếp theo