Tiền có mua được hạnh phúc không?

Xin chào các anh chị và các bạn. Chào mừng các anh chị và các bạn đến với podcast Hiếu TV. Dành cho các anh chị nào mới lần đầu đến podcast này, thì podcast của chúng ta sẽ phát hành định kỳ vào mỗi tối Chủ nhật hàng tuần. Để mà xem trọn vẹn các cái nội dung này một cách đầy đủ, thì các anh chị có thể đến cái trang chính của podcast bằng cách nhập vào cái đường dẫn là hiếu.tv. Nếu mà chưa đăng ký thì các anh chị có thể bấm vào cái nút đăng ký. Ngoài ra thì các anh chị cũng có thể tìm thấy cái podcast này ở trên hầu hết tất cả các cái nền tảng nghe podcast như là Spotify, Apple hay là Google Podcast. Một lần nữa xin chào các anh chị và bây giờ chúng ta cùng nhau bắt đầu cái chủ đề ngày hôm nay. Khi tôi đăng cái tầm này lên thì chắc là các anh chị cũng đã thấy cái tiêu đề và đoán được cái chủ đề ngày hôm nay của chúng ta. Đó là cái câu hỏi tiền có mua được hạnh phúc hay không? Đây là một cái câu hỏi lớn và khá là quan trọng. Tuy nhiên trước khi mà đi tìm cái câu trả lời cho câu hỏi này thì chúng ta cần phải trả lời một cái câu hỏi còn lớn hơn nữa. Đó là cái mục đích mà chúng ta tới cái cuộc sống này là cái gì? Hôm nay thì toàn là những cái câu hỏi nghe đau to búa lớn như vậy không? Nhưng mà tôi tin là ít nhiều trong chúng ta ai cũng đã từng một lần đặt cho mình những cái câu hỏi như vậy. Bởi vì thật ra thì đó là những cái câu hỏi rất là quan trọng mà nếu mà chúng ta không tìm ra được câu trả lời thì chúng ta sẽ rất là dễ bị rơi vô cái trạng thái là sống theo quán tính. Nghĩa là chúng ta cứ thấy xung quanh làm như thế nào thì mình cũng làm như vậy. Rồi từ từ chúng ta quên dần là đâu mới là thật sự cái điều mà mình cần. Cá nhân tôi thì khi mà những cái năm còn trẻ thì tôi cũng không có nghĩ quá nhiều về những cái việc này. Nhưng mà càng lớn thì tôi bắt đầu càng trăng trở nhiều hơn về những cái câu hỏi dạng như vậy. Đặc biệt là ở cái giai đoạn sau những cái năm 30 tuổi. Từ đó thì tôi bắt đầu tôi đi tìm cho mình những cái câu trả lời cho những cái câu hỏi lớn đó. Và cuối cùng thì tôi phát hiện ra là cái câu trả lời thật ra nó rất là đơn giản. Nó chỉ gói gọn ở trong hai chữ. Đó là hạnh phúc. Nó không phải là sự giàu sang hay là thành công hay là nổi tiếng. Tôi tin là tất cả những cái điều đó nó chỉ là cái phương tiện để nó đưa chúng ta tới một cái đích cuối cùng. Đó là cái sự hạnh phúc. Vậy thì hạnh phúc là cái gì? Và tại sao là thỉnh thoảng đâu đó chúng ta nghe nói cái câu là tiền không có mua được hạnh phúc? Hoặc một cái câu phổ biến hơn ở Việt Nam chúng ta đó là tiền nhiều để làm gì? Mà những người nói những cái câu như vậy thường là những người đang có rất là nhiều tiền. Vậy thì tại sao lại như vậy? Và nếu hạnh phúc là cái đích đến cuối cùng mà tiền nó lại không mua được hạnh phúc Vậy thì tại sao mọi thứ trong cuộc sống của chúng ta nó chỉ xoay quanh cái việc kiếm tiền? Liệu là chúng ta có nên dừng cái việc kiếm tiền lại hay không? Thì đó là những cái câu hỏi mà có thời gian tôi trăng trở rất là nhiều. Thì trong cái tập ngày hôm nay tôi sẽ chia sẻ lại với các anh chị cái hành trình mà tôi đã đi tìm những cái câu trả lời này cho bản thân mình như thế nào. Thông qua đó tôi cũng hy vọng là tôi sẽ chia sẻ cho các anh chị một cái framework hay gọi một cái cách hình tượng hơn. Đó là một cái bản đồ mà tôi đã tự vẽ ra để chuẩn bị cho những cái hành trình của mình. Thì hy vọng là với cái tấm bản đồ này các anh chị có thể dùng nó để tự đi tìm ra cái câu trả lời của riêng mình. Nhưng tiện thì dành cho các anh chị nào đang nghe audio thì từ cái đoạn này tôi sẽ dùng một số cái minh họa. Nếu tiện thì các anh chị nên xem bằng Youtube còn không thì các anh chị có thể nghe trước bằng audio rồi sau đó tham khảo thêm ở trên Youtube. Thì ở trong các tấm bản đồ này tôi chia nó ra làm 3 tầng. Cái tầng đầu tiên tôi gọi nó là cái tầng survival nghĩa là cái tầng sống còn. Các anh chị nào mà có tìm hiểu về marketing thì chắc là đều có biết tới cái tab nhu cầu Maslow. Ở trong đó thì cái tầng thấp nhất nó chính là những cái nhu cầu cơ bản của con người mà nếu mà không có thì chúng ta sẽ không có thể tồn tại được. Đó sẽ là những cái như là chúng ta phải có đủ cơm để ăn có đủ quần áo để mặc rồi khi mà bị bệnh thì có thuốc để uống và có một cái mái nhà để che nắng chay mưa ở trên đầu. Đó là lý do mà tại sao tôi dùng cái từ là shelter chứ không phải là từ house hay là home bởi vì ở cái mức căng bản nhất thì cái điều tối thiểu mà chúng ta cần đó là một cái chỗ để nó bảo vệ chúng ta khỏi những cái nguy hiểm của cái môi trường xung quanh. Còn house hay là home là khi mà chúng ta bắt đầu chúng ta nói tới những cái tiện nghi rồi. Thì đó là một vài những cái ví dụ về những cái nhu cầu căng bản nhất mà nếu mà không có nó thì chúng ta sẽ gần như là không thể tồn tại được. Lỡ mà không may thiếu nó thì nói thẳng thắng là cái cuộc sống của chúng ta nó sẽ giống như là một cái sự đầy ải. Tưởng tượng chúng ta ăn bữa hôm nay và không biết là ngày mai có cơm để ăn nữa hay không. Rồi quần áo thì rách rưới khi mà bệnh tật thì không có thuốc men thì đó sẽ là một cái cuộc sống rất là khó khăn. Và cái lúc này thì tất cả mọi cái sự tập trung của chúng ta nó sẽ chỉ là vào cái việc là có đủ cái nhu cầu căng bản này. Với những cái người mà cuộc sống của họ đang còn phải chạy ăn từng bữa rồi áo quần thì không đủ mặt thì chúng ta không thể nào mà chúng ta nói về những cái thứ như là tự do hay là hạnh phúc với họ được. Và cái giải pháp cho tất cả những cái vấn đề ở cái tầng 1 này thật ra nó lại rất là đơn giản. Đó chỉ là tiền thôi. Tiền nó sẽ giúp chúng ta giải quyết được hết tất cả những cái vấn đề ở cái tầng 1 này. Chúng ta có thể dùng tiền để mà mua thức ăn cho mình, dùng tiền để mua quần áo, mua thuốc để mà uống khi mà bệnh, rồi dùng tiền để mà mua hoặc là thuê cho mình một cái căn nhà che nắng, che mưa. Mọi thứ nó rất là đơn giản và rõ ràng. Sở dĩ mà tôi dùng cái từ đơn giản ở đây nó có cái ý nghĩa là cái câu trả lời nó rất là đơn giản. Nghĩa là chỉ cần có tiền là chúng ta có thể giải quyết được hết. Nó không cần phải thêm một cái yếu tố nào khác nữa. Còn tất nhiên là với những cái người mà đang ở trong cái tình trạng này thì cái việc làm sao để có tiền nó là một cái khía cạnh khác. Và nó cũng sẽ rất là khó khăn đó với họ. Nhưng mà ý tôi nói ở đây đó là cái cách để mà giải quyết thì nó rất là đơn giản. Đó là cái lý do mà tại sao tôi luôn cổ vũ cho các anh chị thực hiện cái hành trình tự do tài chính. Bởi vì cái hành trình tự do tài chính nó là cái cách hữu hiệu nhất để mà giúp chúng ta tránh được cái việc là phải rơi vô cái trạng thái này. Nếu mà các anh chị còn nhớ thì những cái giai đoạn đầu của cái hành trình tự do tài chính thật ra nó chính là nó giúp cho các anh chị thoát ra được khỏi nợ nần. Rồi từ đó dần dần thoát ra được khỏi cái cảnh lệ thuộc tài chính về một cái ai đó. Có thể đó là từ cha mẹ hoặc có thể đó là những cái tổ chức từ thiện. Từ đó chúng ta dần dần chúng ta có thể đủ tiền để mà đáp ứng được những cái nhu cầu sống căng bản của mình. Và những cái nhu cầu sống căng bản đó nó chính là cái tầng số 1 ở trong cái biểu đồ này. Một khi mà đã có đủ tiền để mà cover cho những cái nhu cầu này thì đó cũng là lúc mà chúng ta bắt đầu có những cái nền tảng căng bản để mà đi tìm cái lợi giải cho những cái vấn đề ở cái tầng số 2. Và cái tầng số 2 này đó chính là cái sự tự do. Để mà có được cái sự tự do thì chúng ta phải thoát được ra khỏi những cái rạng buộc những cái nỗi bất an ở trong cuộc sống của mình. Bởi vì chỉ khi mà chúng ta triệt tiêu được hoàn toàn những cái sự rạng buộc này thì khi đó chúng ta mới bắt đầu chúng ta có cái tự do để mà đi xây dựng những cái thành phần ở cái tầng thứ 3. Đó là cái tầng hạnh phúc. Vậy thì những cái bất an này là những cái bất an gì? Thì cái sự bất an đầu tiên đó chính là cái sự bất an về tiền bạc. Ở cái tầng thứ nhất thì chúng ta thấy là chúng ta có thể giải quyết được mọi thứ bằng tiền. Và cái cách mà đại đa số mọi người thường làm đó là dùng cái sức lao động của mình để mà đổi lấy tiền. Từ đó dùng tiền để đáp ứng cho những cái nhu cầu cơ bản này. Tuy nhiên nếu mà chỉ dừng lại ở đó thì cái cuộc sống của chúng ta nó sẽ lợi thuộc vào tiền. Và như tôi đã có nhiều lần tôi phân tích thì cái sự lợi thuộc này nó sẽ làm cho cái cuộc sống của chúng ta luôn luôn ở trong một cái trạng thái bất an. Bất an là bởi vì chỉ cần mất việc là chúng ta sẽ ngay lập tức trở về cái tầng thứ nhất. Do đó cái cách để mà triệt tiêu dứt điểm cái sự bất an này đó là chúng ta phải làm sao để mà thoát ra hoàn toàn khỏi cái sự ảnh hưởng của tiền bạc. Nếu không thì chúng ta sẽ mãi mãi chúng ta phải đi làm việc cho tiền và sẽ không có còn tâm trí đâu nữa để mà đi tìm những cái giá trị hạnh phúc ở những cái tầng cao hơn. Tiếp theo, cái sự tự do thứ 2 mà tôi đặt ra cho bản thân mình đó là được tự do khỏi vật chất. Vì như tôi đã chia sẻ với các anh chị ở trong cái loạt bài về cuộc sống tối giảng thì cái vật chất nó sẽ là cái thứ mà níu chân chúng ta rất nhiều và nó sẽ làm cho cuộc sống của chúng ta nó ngày càng nặng nề hơn. Và đó là 2 cái sự tự do lớn nhất mà tôi nghĩ là ai trong chúng ta dù bằng cách nào đi chăn nữa thì cũng nên có. Ngoài ra thì riêng ở trong cái trường hợp của tôi thì trong cái công thức của tôi nó có thêm 2 cái khía cạnh tự do khác nữa. 2 cái khía cạnh này thì nó chỉ quan trọng đối với tôi có thể với những người khác thì nó không quan trọng lắm. Do đó nên tôi chỉ nói lướt qua cái lý do mà tại sao mà tôi có thêm 2 cái khía cạnh này ở trong cái công thức của mình. Cái khía cạnh đầu tiên đó là được tự do, được giải phóng khỏi những cái lo âu. Ở trong cuộc sống của chúng ta thì có rất là nhiều thứ mà nó làm cho chúng ta phải lo lắng. Và cái mục tiêu của tôi là làm sao loại bỏ được càng nhiều những cái nỗi lo dạng này càng tốt. Và cái nỗi lo lớn nhất đó là cái sự lo lắng về cái vấn đề sức khỏe. Nghĩa là tôi đặt ra cái mục tiêu làm sao mà mỗi khi mà có 1 cái vấn đề gì về sức khỏe thì tôi có thể yên tâm là mình sẽ được chăm sóc bởi những cái dịch vụ tốt nhất mà không phải lo lắng về bất kỳ điều gì khác. Cái nỗi lo thứ 2 đó là về cái vấn đề an toàn. Như là cái chuyện ra đường gặp cướp vật hoặc là tai nạn hay là đang đi ngoài đường gặp đứa nào đó nó chán đời, nó đâm mình hoặc là nó bắn mình thì đó là những cái nỗi lo về cái sự an toàn. Và cuối cùng có 1 cái yếu tố nữa cũng rất là quan trọng đối với tôi mà có thể là nó sẽ không quan trọng lắm đối với 1 số anh chị khác đó là cái sự tự do được đi tới bất kỳ cái chỗ nào được sống ở bất kỳ nước nào mà tôi muốn thì đó là cái định nghĩa về cái sự tự do của tôi free from money tự do tài chính free from stuff free from worries tự do khỏi những cái lo lắng và free from location tự do đi lại và sống ở bất kỳ nơi nào và như lúc nãy tôi có nói thì cái định nghĩa tự do của mỗi người nó mỗi khác mà kể cả nó có giống thì cái lời giải cho mỗi cái câu hỏi nó cũng sẽ khác nhau tùy theo cái cuộc sống của mỗi người do đó nên các anh chị cần phải ngồi xuống để xác định xem cái sự tự do của mình nó sẽ trông như thế nào bây giờ thì các anh chị nhìn sang cái cục bên phải của cái tầng này thì các anh chị sẽ thấy là tôi ghi đó là money cộng với lại mindset đó là bởi vì khác với cái tầng số 1 khi mà hầu hết tất cả các cái vấn đề nó đều có thể được giải quyết bằng tiền thì ở cái tầng số 2 này ngoài cái việc là phải tích lũy được một cái lượng tiền nhất định thì bên cạnh đó chúng ta phải xây dựng cho mình một cái khía cạnh khác nữa đó là về mindset như là tôi đã chia sẻ với các anh chị trong các cái lợt bài trước để mà thực hiện được cái hành trình tự do tài chính và cái cuộc sống tối giản thì một cái yếu tố quan trọng không thể thiếu đó là chúng ta phải xây dựng được một cái mindset biết đủ chúng ta không thể nào mà hoàn tất được những cái hành trình này nếu mà không xây dựng được cái mindset biết đủ cho mình thì 2 cái yếu tố đó là tiền và cái mindset nó sẽ giúp chúng ta dần dần đạt được những cái mục tiêu tự do ở trong cái tầng thứ 2 này và chỉ khi nào mà đạt được cái sự tự do này rồi thì khi đó chúng ta mới có thể yên tâm để mà đi xây dựng những cái khía cạnh ở một cái tầng cao hơn đó là cái tầng hạnh phúc đây là cái tầng cao nhất và cũng là cái tầng khó đạt nhất sở dĩ mà nó khó là bởi vì đây là một cái tầng mà nó không có thể mua được bằng tiền những cái hạnh phúc ở trong cái tầng này là những cái điều mà tôi tin là ai ai ở trong cuộc sống cũng muốn hướng tới đó là cái sự yêu thương đây có thể là tình yêu nam nữ, vợ chồng hoặc có thể là tình cảm gia đình tình cảm bạn bè hoặc kể cả là tình cảm cộng đồng tiếp theo nữa đó là cái joy là những cái niềm vui ở trong cuộc sống là cái sự hứng thú khi mà mỗi ngày chúng ta được thức dậy làm những cái việc mà mình yêu thích rồi cao hơn nữa nó là fulfillment là cái cảm giác được mãn nguyện cảm thấy cuộc sống mình nó trọn vẹn và có ý nghĩa rồi cái tầng cao hơn nữa nó sẽ là life purpose đó là khi mà chúng ta tìm ra được những cái mục tiêu cao hơn vượt ra ngoài cái sự sung sướng cho riêng bản thân mình là khi mà chúng ta bắt đầu chúng ta tìm thấy cái niềm vui ở trong cái việc tạo ra giá trị cho xung quanh và thấy cái người khác cũng được thành công và hạnh phúc đó là khi mà chúng ta bắt đầu chúng ta nghĩ tới những cái legacy mà mình sẽ để lại sau khi mà mình ra đi khỏi cái cuộc đời này và những cái điều này dần dần nó sẽ đưa chúng ta tới một cái tầng cao nhất đó là khi mà chúng ta bắt đầu chúng ta tìm được cái sự thanh bình và cái sự an yên ở trong cuộc sống cái đoạn này thì nghe nó có thể nó hơi xa vời thậm chí là với một số người có thể nghe nó hơi xáo rỗng nhưng mà tôi tin đó là những cái điều mà ai cũng muốn chỉ có điều là nó giống như là một cái ảo ảnh ở trong sa mạc mình nhìn thấy nó đâu đó ở trước mặt biết là mình muốn có nó nhưng mà đôi khi là vì những cái vấn đề ở trong cuộc sống nó không có cho phép chúng ta được nghĩ tới những cái điều xa vời như vậy và như nãy tôi có nói thì đây là cái tầng khó đạt được nhất bởi vì tất cả những cái thứ ở trong cái tầng này đều là những cái thứ mà không thể mua được bằng tiền mà hầu hết nó đều phải đạt được bằng cái mindset và những cái nỗ lực của cá nhân và tuy là những cái khía cảnh ở trong cái tầng này nó không có mua được bằng tiền nhưng mà những cái mindset này nó chỉ có thể đạt được sau khi mà chúng ta đã thoát được ra khỏi cái sự ảnh hưởng của tiền bạc và vật chất nghĩa là sau khi mà chúng ta đã qua được cái bước số 2 bây giờ thì như đã hứa với các anh chị ở cái đoạn đầu tôi sẽ chia sẻ với các anh chị cái cách mà tôi đã chọn để giải quyết cái tấm bản lồ của mình như thế nào tại vì nếu mà chỉ nói lý thuyết không á thì có thể là các anh chị sẽ hơi khó hình dung mà đem một cái ví dụ của ai đó ra để mà nói thì nó cũng không hay lắm do đó nên cái cách đơn giản nhất là tôi sẽ chia sẻ cho các anh chị chính cái ví dụ của mình thì ở cái tầng đầu tiên cũng như tất cả mọi người tôi giải quyết nó bằng cái con đường làm việc và bởi vì nó cũng không có gì đặc biệt nên cũng không có gì nhiều để mà chia sẻ ở cái đoạn này sang cái tầng thứ 2 đó là khi mà tôi thấy là mình cứ làm việc rồi từ từ công việc nó trói chân mình lại bệnh cũng không dám nghỉ mệt mỏi cũng không dám ngưng và đó là cái lúc mà tôi nhận ra là mình cần phải có một cái sự thay đổi bằng cách nào đó tôi phải thoát ra được khỏi những cái ảnh hưởng của tiền bạc thì khi mà nghĩ đến đó thì tôi thấy là mình có 2 cái sự lựa chọn thứ nhất đó là tôi phải làm ra thật là nhiều tiền nhiều tới một cái mức mà tôi không còn phải lo nghĩ gì về tiền bạc nữa nhưng mà nếu mà tôi chọn cái con đường này thì không biết là tới bao giờ tôi mới đạt được tới cái mốc tỷ phú đó mà có thể là sẽ không bao giờ tới được và có khi cái kết cục sẽ là suốt cuộc đời tôi chỉ lây hoay tôi đi làm mỗi một cái việc duy nhất đó là đi kiếm tiền mà tôi thì tôi không muốn như vậy tôi muốn là mình được làm nhiều thứ hơn nữa ở trong cái cuộc đời của mình do đó nên tôi chọn cái cách thứ 2 đó là đi tìm cái mốc đủ của mình để từ đó tôi thực hiện cái hành trình tự do tài chính về cái việc này thì tôi đã chia sẻ rất là chi tiết ở trong cái loạt bài về tự do tài chính nếu mà có anh chị nào chưa xem thì có thể xem lại tôi sẽ để cái link ở cái góc trên bên phải màn hình cho các anh chị xem tiếp theo là làm sao để mà tôi không còn phải lê thuộc về bậc chất nữa về cái việc này thì tôi cũng đã chia sẻ với các anh chị khá là kỹ ở trong cái loạt bài về cuộc sống tối giảng vừa qua lý do vì sao mà cái cuộc sống tối giảng nó giúp giải phóng tôi ra khỏi những cái khí cạnh về sở hữu, về bậc chất thì tôi cũng sẽ để cái link đến cái loạt bài này cho các anh chị nào chưa xem còn về hai cái khí cạnh tiếp theo đó là về cái việc được tự do đi lại đến bất kỳ cái nơi nào ở trên thế giới và cái chuyện giải phóng mình ra khỏi những cái lo âu về sức khỏe về an toàn, về cái môi trường sống thì cái con đường mà tôi chọn đó là có thêm một cái quốc tịch nữa cụ thể đó là cái quốc tịch Úc cái lý do là vì một khi mà đã trở thành công dân Úc cái hậu chiếu Úc nó cho phép tôi có thể đi tới hầu hết tất cả các nước ở trên thế giới và nếu mà lỡ không may có cái vấn đề gì đó về sức khỏe thì chỉ cần tôi quay trở về tới Úc là tôi có thể yên tâm là mình sẽ được chăm sóc sức khỏe ở một cái hệ thống y tế tốt mật nhất ở trên thế giới và mọi thứ thì nó hoàn toàn miễn phí ngoài ra thì Úc nó cũng cho tôi thêm một số cái yêu cầu khác như là cái khí cạnh an toàn hay là cái khí cạnh môi trường sống và đó là cái lý do vì sao mà tôi quyết tâm, tôi hoàn tất cho xong cái việc là có thêm một cái quốc tịch Úc bây giờ khi mà đã có cái tấm bản đồ này ở trong tay thì bây giờ chúng ta thử chúng ta đi tìm cái câu trả lời cho cái câu hỏi ban đầu của chúng ta đó là liệu là tiền nó có mua được hạnh phúc hay không và rõ ràng khi mà nhìn vào đây thì chúng ta có thể thấy rõ cái câu trả lời đó là không, tiền nó không có mua được hạnh phúc tuy nhiên dù cho tiền nhưng mà tiền nó không phải là cái điều kiện đủ để mà có được hạnh phúc nhưng nó lại là cái điều kiện cần bởi vì nếu mà không có nó thì nó sẽ rất là khó để mà đi đến được cái tầng hạnh phúc mà lỡ có được hạnh phúc rồi thì cái hạnh phúc đó nó cũng rất là tranh vinh nó có thể bị đổ vỡ bất kỳ lúc nào một cái ví dụ đơn giản nhất đó là cái câu nói mà chúng ta hay nghe một túp liều tranh hay quả tiên vàng cái câu này nghe thì hay nhưng mà chúng ta thấy là gần như tại vì có một cái thực tế đơn giản là dù có yêu nhau tới mấy đi nữa mà suốt ngày cứ phải vật lộn với cơm áo gạo tiền thì cái hạnh phúc đó nó rất là dễ bị đổ vỡ và không phải chỉ là ở trong cái chuyện tình cảm không đâu chúng ta có thể lấy một cái ví dụ khác nữa là những cái người hòa sĩ họ đã tìm thấy cái niềm vui trong cuộc sống của mình thậm chí là với những người quá đam mê thì có thể gọi là họ đã tìm được cái mục đích sống của mình luôn rồi đó là cái việc vẽ tranh nhưng mà khi mà không có cái nền tảng về tài chính và tự do thì cái niềm đam mê đó sẽ có lúc nó phải nhường chỗ cho những cái vấn đề về cơm áo gạo tiền ngược lại, bây giờ chúng ta tưởng tượng giả sử cái người đó đã có đủ được những cái tự do ở trong cái tầng 2 rồi thì họ có thể chọn vẽ tranh suốt phần đời còn lại của mình cũng không sao đó là cái lý do vì sao mà tôi nói cái hạnh phúc được xây dựng ở trên cái nền tảng vẫn chắc thì cái sự hạnh phúc đó sẽ chắc chắn hơn rất là nhiều có một số người họ không thấy được toàn bộ cái bức tranh này nên họ cứ chăm chăm họ đi thẳng tới cái tầng số 3 trong khi những cái tầng bên dưới thì chưa xây xong ví dụ là chúng ta đi thẳng tới cái sự an yên trong khi vẫn còn đang thiếu trước hột sao thì trong đại đa số trường hợp nó gần như là không thể nào xây ra được khi mà nhìn đi nhìn lại thì tôi chỉ thấy duy nhất có một cái nhóm đó là những cái nhà tu hành thì họ mới làm được cái điều này họ đi thẳng tới cái mục tiêu cao nhất đó là đi tìm cái sự an yên đi tìm cái life purpose còn những cái nhu cầu căng bản thì họ sống nhờ vào cái sự quyên góp của Phật tử nhưng mà như tôi có lần tôi nói kể cả những cái trường hợp này thì đại đa số các thầy ít nhiều cũng phải có những cái lo lắng về khí cảnh kinh tế và cả những cái khí cảnh khác đó là trường hợp của các thầy còn với đại đa số những người bình thường như chúng ta thì gần như là không thể nào làm theo cách đó được để mà có được một cái sự hạnh phúc an yên cho nó vững chắc thì bắt buộc chúng ta phải đi từ dưới lên bắt buộc chúng ta phải xây dựng những cái hạnh phúc đó ở trên một cái nền tảng chắc chắn thì cái sự hạnh phúc đó nó mới vững chắc và nó mới tồn tại lâu dài được hạnh phúc đó là một cái điều sa sỉ mà ngay cả những người giàu có cũng chưa chắc có được cho nên nó sẽ còn khó hơn rất là nhiều lần nếu mà chúng ta vẫn còn đang phải loay hoay với những cái ràng buộc về tiền bạc và vật chất nói như vậy không có nghĩa là phải đợi đến khi có hết tất cả những cái thứ này rồi thì chúng ta mới được đi tìm và xây dựng những cái điều mà nó mang tới cho mình hạnh phúc nhưng mà cái hạnh phúc mà chúng ta xây dựng nó sẽ chắc chắn hơn rất là nhiều nếu mà nó được tạo ra trên những cái nền tảng vững chắc ở cái tầng số 2 và tương tự như vậy để có được cái tầng số 2 thì bắt buộc chúng ta phải có tầng số 1 cái đoạn này thì tôi phải dùng cái từ bắt buộc chứ không phải là nên hay không nên nữa bởi vì không có tầng số 1 thì không có cách nào chúng ta lên được tầng số 2 cái bằng chứng là chúng ta không thể nào mà chúng ta nói về tự do này hay tự do kia với những cái người mà họ đang còn phải ăn bữa đói bữa no chúng ta cũng không thể nào nói về cái cuộc sống tối giãn với những cái người mà đang phải sống ở trong những cái ngôi nhà tranh vách đá ọp ẹp chén đũa của họ còn thiếu trước hụt sau và tương tự như vậy chúng ta cũng không thể nói về cái sự tự do đi lại với những cái người đang phải bệnh mà không có tiền để mà uống thuốc nếu mà chúng ta nói với họ những cái điều này thì họ chửi cho mà nghe trong những cái trường hợp này thì họ đang ở trong cái giai đoạn survival cái mục tiêu của họ là làm sao để mà tồn tại qua ngày ăn bữa trưa thì mục tiêu là phải làm sao kiếm đủ tiền cho bữa chiều lỡ có bệnh thì xoay sở đâu ra được chút tiền để mà mua viên thuốc mà uống nó đã là một cái sự phấn đấu rồi họ sẽ không có còn tâm trí đâu nữa để mà nghĩ tới những cái điều cao siêu ở bên trên như là sự tự do hay là đam mê gì thì đó là những cái ý chính mà tôi muốn chia sẻ với các anh chị ngày hôm nay thông qua cái việc đi tìm cái câu trả lời cho cái câu hỏi quan trọng đó thì tôi cũng đã chia sẻ cho các anh chị cái tấm bản đồ mà tôi đã dùng để mà định hướng cho cái cuộc sống của mình trong nhiều năm qua và kể cả ở hiện tại thì tôi vẫn đang dùng cái bản đồ này để mà đi tiếp trên những cái hành trình của tôi tôi chia sẻ lại với các anh chị cái tấm bản đồ của mình không phải là để các anh chị đi cái con đường nó giống y chang thôi mà là để thông qua đó nó giúp cho các anh chị có một cái khung sườn tổng quát để từ đó xác định được cái con đường riêng cho mình các anh chị cần phải xác định là mình cần cái gì ở trong cái giai đoạn tự do cái tự do của các anh chị nó được định nghĩa như thế nào gồm có những cái thành phần nào ở trong đó và cách để đạt được những cái thành phần đó là như thế nào sau khi mà đã có được tự do rồi thì cái hạnh phúc của anh chị nó sẽ là gì và cái con đường nào nó sẽ dẫn các anh chị để đạt được những cái hạnh phúc đó khi mà đã xây dựng được cho riêng mình một cái tấm bản đồ như vậy thì tôi tin là nó sẽ giúp cho các anh chị rất là nhiều ở trong cái cuộc sống của mình cũng như là nó đã giúp ích cho tôi rất là nhiều trong những cái hành trình của tôi trong những năm qua các anh chị nào mà có follow tôi thì chắc là có đọc được cái bài viết gần đây tôi chia sẻ trên blog về cái việc là tôi vừa thực hiện một cái ngã rẽ lớn ở trong cái cuộc đời của mình hồi cuối năm ngoái đó là một cái quyết định rất là lớn và rất là khó khăn đối với tôi và một trong những cái động lực để mà tôi thực hiện được những cái quyết định lớn như vậy ở trong đời chính là khi mà tôi nhìn vô cái tấm bản đồ này tôi xin kết thúc cái tập này tại đây hy vọng là những cái chia sẻ này nó cũng sẽ giúp ích cho các anh chị như là nó đã giúp ích được cho tôi nếu mà các anh chị thấy những cái nội dung này là giá trị thì nhờ các anh chị chia sẻ với bạn bè và người thân của mình xin chào các anh chị và hẹn gặp lại các anh chị vào các tập tiếp theo