Khí Phách Tô Hộ | Nét Đẹp Truyền Thống∣Phong Thần Mạn Đàm: Tập 1

TẬP 1 KHÍ PHÁCH TÔ HỘ Trong phong thần diễn nghĩa có một bài thơ ngắn nhưng khí thế manh liệt mang đến ấn tượng rất đặc biệt cho người đọc. Đó là bài thơ của TÔ HỘ với bốn câu ngắn ngủi mà đầy khí khái như sau. QUÂN LOẠN THẬN CƯƠNG HỨU BẠI NGŨ THƯỜNG KÝ CHÂU TÔ HỘ VĨNH BẤT CHIỂU THƯƠNG Tam cương ngũ thường là quy phạm hành vi cho con người trong xã hội, đặc biệt khi ở vị trí càng cao quý thì càng phải tuân theo, vừa là tu dưỡng chính mình vừa là làm gương cho kẻ dưới. Tam cương bao gồm quân vi thần cương, phụ vi tử cương, phu vi thê cương. Nói về ba mối quan hệ quan trọng trong đời một người là quân thần, vua tôi, phụ tử, cha con, phu thê, chồng vợ. Người làm vua có trách nhiệm làm hình mẫu và chỗ dựa cho bể tôi. Cha đối với con hay chồng đối với vợ cũng là như vậy. Còn ngũ thường là nói về nhân, nghĩa, lễ, trí tím, năm chuẩn mực để trở thành một người tốt. Đã là vua, người đứng đầu thiên hạ thì càng phải giữ những chuẩn mực này mới có thể làm gương cho bể tôi và giáo hóa tốt bách tính. Vua trụ nghe lời nịnh thần, hà mê nữ sắc, yêu cầu tô hộ dân con gái đắt kỷ và cung. Tô hộ khuyên can không được nên đánh giá ông vua này vi phạm ngũ thường, làm loạn Tam cương, đã không còn xứng làm vua nữa rồi. Vì thế, tô hộ đề thơ tỏ rõ ý chí của mình rằng ông không đi theo nhà thương nữa. Nào phải vì cô con gái mà ông mang tiếng bất trung trở thành hoàn thần đâu. Chẳng qua là tô hộ thấy vua trụ vì những dục vọng thấp kém và tâm trí u mê nên mới đưa ra định này. Dù tô hộ có dân con chăng nữa thì cơ nghiệp thành thang cũng không thể lâu dài trong tay một ông vua bại hoại. Bài thơ ngắn chỉ có bốn câu nhưng người ta đọc lên có thể hiểu được cái tâm bất đắc dĩ cũng như ý chí khẳng khái của tô hộ lúc ấy. Trước đó chúng ta từng chứng kiến một vị thần tử trung thành là tể tướng Thương Dung cũng nói ra những lời đầy thẳng thắn và chính nghĩa. Xưa nay thể vua phải đạo thì muôn dân noi gương, không cần dạy rỗ, nước vẫn yên vui, dân vẫn phục tùng. Hiện trong cung bệ hạ đã có dương ngàn cung nữ, hậu phi lại hiền đức không ai bằng. Nếu bệ hạ còn kén thêm nữa thần e rằng dân gian không phục. Thần có nghe nói đạo làm vua nên vui cái vui của dân nên lo cái lo của dân. Hiện nay trời đang hạn hán bệ hạ không lo cái khổ của dân lại chọn nữ sắc. Hạ thần thấy không phải lẽ, đời nghiêu, thuấn, dạy thiên hạ không cần khí giới, không dùng hình pháp khiến cho trời xuống điểm lành. Sao kiêu chiếu sáng trời, chìm phụng đỗ nơi sân. Cỏ chìm học đầy nội, người đi lại đầy đường, chó không tiếng sùa. Ngày nắng, đêm mưa, lúa trổ hai bông ấy là điểm thịnh trị. Này phương Bắc đang có giặc, mọi miền dân chúng đang khốn đốn vì nạn binh đao. Thái sư phải bỏ việc chiều đình đi dẹp loạn. Nếu bệ hạ lo cho cái lo của dân thì phải dùng người hiền. Đuổi kẻ nịnh, lấy nhân đức làm đầu, tự nhiên thiên hạ thái bình, ký hòa rải khắp thiên hạ. Còn bệ hạ, mắt ưa nhìn tả sắc, tai ưa nghe tiếng dâm. Săn thú rục vườn, vùi riêng cái vui của sắc rục, tật nhiên không tránh khỏi loạn ly. Theo ý hạ thần, bệ hạ không nên tuyển mỹ nữ vào cung trong lúc này, xin bệ hạ xét lại. Lời khuyên của Tể tướng khiến vua trụ thấy mình trái với đạo lý. Nên từ bỏ ý định tuyển thêm 400 mỹ nữ vào hậu cung. Tuy Tể tướng thương dung có thể dĩ lý phục nhân, lấy đạo lý để thuyết phục người khác. Nhưng tâm vua trụ bất chính nên cũng không kiềm chế được lâu dài. Đáng tiếc cho một thời kỳ vốn dĩ nên tốt đẹp vì có những vị quan tài giỏi và trung thành như thế này. Cuối cùng cũng phải dệt tong. Đồng Trọng Thư từng viết Quân vi thần cương, quân bất chính, thần đầu tha quốc. Quốc vi dân cương, quốc bất chính, dân khởi công chi. Tạm dịch Vua là giềng mối của bể tôi. Vua bất chính, bể tôi đầu quân cho nước khác. Nước là giềng mối của dân. Nước bất chính, dân nổi dạy tấn công. Phong thần diễn nghĩa là một minh chứng rõ ràng cho điều này. Những thần tử trung thành như Hoàng Phi Hồ luôn một lòng tận tụy, quản lý quân đội, bảo vệ đất nước. Trong khi vua trụ chìm đắm trong tửu sắc Mẫn cán làm việc với hy vọng có một ngày vua trụ sẽ tỉnh ngộ. Cho đến khi trụ vương hôn ám đến mức bức vỡ ông phải tự sát. Hoàng Phi Hồ mới không còn dung nhẫn được nữa Kéo quân rời khỏi triều ca để đến hàng phục nhà tru. Trù văn vương, trù võ vương từ đầu cũng rất trung thành. Chưa từng có ý giành lấy tiền hạ Nhưng vì trụ vương đã quá mức bạo ngược Và đắm chìm trong rục vọng Không còn tư cách làm thiên tử nữa Nên người người đều lựa chọn đầu phục nhà tru Và ủng hộ nhà tru đứng ra làm trù tiên hạ. Âu cũng là thuận theo lẽ trời mà thôi. Chúng ta còn nhìn thấy một đạo lý về lòng trung thành của người xưa Đó là lòng trung dựa trên lẽ phải Cho nên trung nghĩa thường đi đôi với nhau. Thấy vua làm đúng thì dốc sức ủng hộ Thấy vua làm sai thì thẳng thắn khuyên can Khuyên không được thì tử quan không làm nữa Nhược màng vua đã trở thành mối họa cho dân chúng thì buộc phải phế bỏ Lòng trung thành hoàn toàn không phải là sợi dây chói của con người Mà chính là một khía cạnh thể hiện phẩm cách cao thượng của bậc quân tử chân chính.