THVL Phim tài liệu Nam Bộ xưa và nay Tập 19 Âm vang Rạch Gầm Xoài Mút

Ai về đất mẹ quê Hoàng he hương lúa Dạc dào tình Đất phương Nam Dùng đất nặng phù sa của chính nhánh sông Tửu Long Bồi đất nên những nhà vườn cây trái xâm xuê Những cánh đồng lúa vàng trù phú Yên vui Và nguồn tâm cá dạc dào Trong mạch sống đồng bằng châu Thổ Nơi thấm đẫm quyền thoại 300 năm khẩn quan mở đất Và những người anh hùng đánh giặc giữ nước khí phách hiên ngang Cùng những người dân hồn hậu chất phát trọng nghĩa khinh tài Làm nên một truyền thống văn hóa văn minh sông nước Mạng đẫm hương sắc đất và người phương Nam Thế kỷ 18 Khi việc đất Nam Bộ trở thành một bộ phận lãnh thổ thiên liêng của người Việt Nam Đất nước khi ấy hãy còn bị chia cắt đàn trong đàn ngoại Địa danh Đồng Hới Quảng Bình với sông danh Lũy Thầy Đã trở thành nỗi khắc khoải khôn nguôi của dân tộc Trong cuộc phân ly đầy máu và nước mắt suốt cả trăm năm Dấu tích của sự chia cắt ngày ấy Nay chỉ còn vài đoạn bờ lũy Đã bị hư hại nhiều vì thời gian và chiến tranh Cùng một Quảng Bình Quang Trung tâm của Lũy Thầy Được phục dựng lại cho hậu thế đời sau Sự cũ chép rằng Vào năm 1630 Chúa Sải Nguyễn Phúc Nguyên Đã sai tướng Đạo Duy Từ Chỉ đạo xây dựng một công trình quân sự trọng yếu Nhằm ngăn chặn các đợt tấn công của quân trịnh từ đàn ngoại Lũy Thầy ra đời kể từ đó Bao gồm cả một hệ thống các lũy trường dục, trấn ninh và lũy trường sa Kéo dài trên phạm di 34 km Địa thế của hệ thống thành lũy này rất yểm trở Lại nằm trấn giữ con đường quyết mạch Bắc Nam Và đường thủy chiến lược từ cửa biển Nhật Lệ đi vào Nhờ vậy mà hơn 7 lần Quân chúa trịnh vượt sông Danh Đánh vào Nam Đều bị chặn đứng ở nơi cửa ải này Tạo điều kiện cho các chúa Nguyễn Tạo dựng một viên quốc riêng hùng mạnh Ở Sứ Đàn Trong Như lời sống truyền của trạng trình Nguyễn Bỉnh Khiêm thở nào Hoành Sơn nhất đái, vạn đại, dung thân Giới hệ thống lũy thầy kiên cố, chia đôi đất nước Bằng cách nào để người Việt Nam xóa hận sông Danh Xóa đanh giới đàn trong đàn ngoài Cho đến nay Trong giới sử học và nghiên cứu Việt Nam Vẫn còn nhiều tranh cãi về việc Ai là người đã có công lao thống nhất đất nước Việt Nam Về một mối Sau nhiều thế kỷ nội chiến tan thương Nhưng có một sự thật không thể phủ nhận rằng Chính Dương Triều Tây Sơn Mà cụ thể là Vua Quang Trung Nguyễn Quệ Đã trực tiếp xóa bỏ sự chia cắt đất nước Thành hai dương quốc đối địch đàn trong đàn ngoài Mà tất cả các đời chúa Trịnh lẫn chúa Nguyễn Trong suốt 200 năm Dù rất muốn Nhưng không thể làm được Và mặc dù chỉ tồn tại chưa đầy 30 năm Ngắn ngũi Nhưng triều đại này Đã để lại cả một ánh hào quang rực rỡ trong sự sách Như giáo sư Trần Giang Dào đánh giá Nội chiến chỉ chấm dứt Khi khởi nghĩa Tây Sơn thắng lợi Lần lượt đánh đổ cả hai chú Nguyễn chú Trịnh Đánh đổ luôn vô lê Trong Nam thì đuổi quân Sim Ngoài Bắc thì đuổi quân Thanh Lãnh tụ Tây Sơn Đường đường chánh chánh lên ngôi hoàng đế Trong việc lập lại sự thống nhất Sau thời gian phân liệt Kéo dài thời lây mạc Thì người anh hùng áo giải Nguyễn Quệ Là dĩ nhân đã khởi xứ Và bắt đầu thực hiện sự nghiệp ấy Trong đó chiến thắng rạch gầm xoài mút Được xem là dấu ấn quân sự đậm nét nhất Mà nhà Tây Sơn đã để lại Trên dụng đất Nam Bộ của Việt Nam Thống nhất nước nó phải một quá trình Quá trình lâu dài Trong đó Nguyễn Huệ Phải nó đặt nền tảng Dẹp tất cả các yếu tố Chia đất nước, phân chia đất nước Để mà thống nhất Cái mảng lịch sử quân sự Thì trận rạch gầm xoài mút Được xem là một trận quyết chiến Chiến lược đầu tiên Và cũng là trận quyết chiến Chiến lược duy nhất Trong thời kỳ Trung Đại Ở trên vùng đất Nam Bộ Khởi điểm của cuộc đụng độ quân sự Rạch gầm xoài mút Bắt nguồn từ tư tưởng Đại Thái Và tham dọng Đông Tiến Của một cường quốc ở phía Tây Các nhà nghiên cứu đã cho thấy Sự phát triển lãnh thổ của người Thái Có những điểm tương đồng Với quá trình Nam Tiến của người Việt Theo sử sách Thái Lan Người Thái xuất xứ từ vùng núi An Tai Đông Bắc tỉnh Tứ Xuyên Trung Quốc Khoảng thế kỷ thứ 8 Đến thế kỷ thứ 10 Họ bắt đầu di cư xuống phía Nam Qua Bắc Lào, Chiền Sen Và Muang Thanh Tức Mường Thanh Việt Nam Sau đó tỏa xuống vùng đồng bằng sông Nhà văn sơn Nam Đạp Viết Đồng bằng sông Cửu Long Mê Nam và Y Rau Đi Là ba trung tâm sản xuất lúa gạo Có dư để xuất cản Quan trọng nhất trên thế giới Việt Nam Siêm tức Thái Lan Miếng Điện tức Myanmar Gồm đa số dân sống bằng ngày nông Ba quốc gia này liên thanh Nằm trong khu vực gió mùa Với những nét lớn giống nhau Lãnh thổ phát triển lần hồi Từ Bắc xuống Nam Biết làm ruộng cấy ở đồng sông Nhờ đó mà sản lượng đạt mức cao So với ruộng tỉa ở đất khô Cuộc nam tiếng của người Siêm Người Miếng Điện Gặp hoàn cảnh khá tốt về địa lý Hai con sông Mê Nam Và Y Rau Đi thuận lợi cho việc thông thương Trong khi Hồng Hà Và sông Cửu Long Có nhiều thác đá Đầu thế kỷ 13 Người Thái dù đã định cư Trên dùng đất Thái Lan ngày nay Sông họ phải chịu sự khống chế Của đế quốc Khmer ùn mạnh Khi đế quốc này suy yếu Họ nổi lên giành độc lập Hình thành nhiều tiểu quốc khác nhau Đến năm 1350 Bắt đầu xuất hiện nhà nước Ayutthaya ùn mạnh nhất Trong lịch sử Thái Lan Sau khi thâu tóm quyền lực Từ thế kỷ thứ 17 Ayutthaya bắt đầu Đẩy mạnh quá trình Đông Tiến Nuôi tham dọng thống trị Chân Lạp Và dùng hạ lưu sông Mê Công Đây cũng là lúc Chúa Nguyễn mở rộng lãnh thổ về phía Nam Với hai thế lực Đang lên là Sứ Đàn Trong Của người Việt Và Ayutthaya của người Thái Nhiều cuộc đụng độ quân sự lớn nhỏ Giữa hai bên Đã nổ ra trên đất Chân Lạp, Lào Và thậm chí là miền Nam Việt Nam Để tranh giành phạm di Ảnh hưởng trong khu dựng Năm 1782 Sau thời kỳ bị Miếng Điện xâm chiếm Đế quốc Siêm La Ra đời trên đất Thái Trở thành một thế lực hùng mạnh Ở Đông Nam Á Trong khi đó triều đại của các chúa Nguyễn Bắt đầu suy tạng Khởi nghĩa nông dân nổ ra khắp nơi Mà nổi bật nhất là cuộc khởi nghĩa Của ba anh em nhà Tây Sơn Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ Và Nguyễn Lữ Đây là nơi an nghỉ Của một nhân vật lịch sử Đã gây ra nhiều ý kiến Đánh giá trái diều Trong xã hội Việt Nam Vua Gia Long Nguyễn Ánh Cuộc đời ông là cả một hành trình Nhẫn nhục, chịu đựng Trước khi chạm tay đến quyền lực tối cao Nguyễn Ánh Nguyên là cháu nội của chúa Nguyễn Phúc Khoác Sinh vào buổi Với quyền thần Trương Thúc Loan Làm loạn triệu đình Khiến dân chúng điêu linh Lên 4 tuổi Ông chứng kiến cái chết tức tuổi của người cha Ở trong tù 13 tuổi, ông bắt đầu hành trình lưu lạc Chạy trốn khắp nơi Suốt hơn 20 năm Có lúc cận kề với cái chết Khi cuộc khởi nghĩa của nhà Tây Sơn bùng nổ Cuối cùng Ông cũng đã xây dựng được cơ đồ cho riêng mình Thế nhưng Để bảo vệ quyền lợi của gia tộc Và thiết lập quyền lực thống trị Trên toàn cõi nước Nam Nguyễn Ánh đã 2 lần Cầu diện ngoại binh Một từ Thái và một từ Pháp Dẫn đường cho giặc về dày xéo quê hương Hành động này Dưới quan điểm của một dân tộc Yêu nước nhiệt thành như người Việt Nam Là không thể chấp nhận được Là cùng một kiểu Cỏng rắn cắn gà nhà Bán nước cầu dinh Tương tự như Lê Chiêu Thống Hay Trần Ích Tắc mà thôi Nên cuộc đời ông Cho dù về sau có làm nên công trạng gì Thì cũng không thể khỏa lắp được Hai đại tội này dưới đất nước Đối thủ lớn nhất Trong cuộc đời vua Gia Long Nguyễn Ánh Là nhà Tây Sơn Từ năm 1771 Được sự ủng hộ của đông đảo dân nghèo Đang bị áp bức Dưới bộ máy triều đình cai trị Tham nhũng bạo tàng Ở Đàn Trong Nguyễn Nha, Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ Đã phất cờ khởi nghĩa Nhanh chóng kiểm soát một dùng đất rộng lớn Từ Quảng Ngãi Đến Bình Thuận Để rảnh tay đánh dẹp quân Tây Sơn Hồ Nguyễn đã ký hòa ước Với người Xiêm Từ bỏ một số dùng đất đã làm chủ Trong những thập kỷ trước đó Nhân lúc Đàn Trong rối ren Năm 1775 Quân Trịnh đánh chiếm Phú Xuân Đánh đuổi nhà Nguyễn chạy vào đất Gia Định Trong tình thế lưỡng đầu thọ địch Các lãnh đạo Tây Sơn Tạm hòa quản giới quân Trịnh Để tập trung lực lượng Đánh chúa Nguyễn Trong hai năm 1776-1777 Lần lượt Nguyễn Lữ và Nguyễn Huệ Đem binh đánh thành Gia Định Lật đổ quyền lực Hồ Nguyễn Chỉ còn mình Nguyễn Ánh Chạy thoát về Long Xuyên Và ra lánh nạn ở đảo Thổ Chu Nhưng khi tướng Nguyễn Huệ rút quân về Quy Nhơn Nguyễn Ánh được lập lên làm chúa Trở về chiêu mộ lực lượng Và nhanh chóng đánh chiếm Vinh Long Hồ Lấy lại thành Gia Định Tiến đánh đất Bình Thuận và Sơn Vương Trước tình hình đó Tháng 3 năm 1782 Nguyễn Huệ lại đem quân đánh thành Gia Định Phá tan quân chúa Nguyễn Tại cửa biển Cần Giờ Nguyễn Ánh thua trận Chạy về đất Ba Dòng Qua Hậu Giang Rồi trốn sang Chân Lạc Chạy ra đảo Phú Quốc Đồng thời sai người sang cầu diện Siêm Lạc Có người nhẹ nhàng Thì bảo là một vết mờ Nhưng mà tôi thì bảo là một vết đen Đấy là bởi vì Đấy là do quyền lợi cá nhân Quyền lợi của nhóm Quyền lợi của tập đoàn phóng kiến Chúa Nguyễn lúc bây giờ Mà quên mất Chủ quyền quốc gia Mà quên đưa rứt khoai về giày Mà tội Đó là một điều là chắc chắn Không thể trối cãi được Quân đội Siêm Lạc Vốn đã nuôi bộ xâm lược Vùng đất Nam Bộ Từ lâu dài rồi Và khi được Nguyễn Ánh cầu viện Thì ngay lật tức họ chước lấy cơ hội đó Và cái diễn biến Của cuộc xâm lược này Thì nó đã diễn ra từ khoảng Giữa năm 1784 Và kéo dài Trong khoảng nửa năm Tháng 7 năm 1784 Dưới sự lãnh đạo Của hai tướng Chiêu Tăng Và Chiêu Sương Thủy quân Siêm đổ bộ lên Đánh lấy rạch giá thuộc Đạo Kiên Giang Tiến đánh quân Tây Sơn Của Đô Đốc Nguyễn Hóa Ở Trấn Giang, Cần Thơ Chiếm các miền Ba Thắc Trà Uôn, Sa Đét, Măng Thích Rồi chia quân đóng giữ Tướng Tây Sơn Trấn giữ đất Gia Định Là Phò Mã Truong Giang Đa Liền dẫn quân thủy từ Gia Định Xuống Long Hồ, Vĩnh Long Để chặn đường tiến quân của địch Sau năm tháng xâm lược Liêu quân Siêm Nguyễn Chỉ chiếm được quá nửa miền đất phía Tây Gia Định Còn thành Mỹ Tho, thành Gia Định Và nửa phần đất phía Đông Vẫn được giữ giữ Kể từ đó Bộ chỉ huy liên quân Siêm Nguyễn Cho binh tướng đóng dọc theo sông Tiền Từ Cụ Lao Nam Thôn Trở lên hướng Mỹ Tho Và đặt đại bản doanh tại Trà Tân Cuối năm 1784 Sau khi nhận được tin cấp báo Tình hình nguy khốn ở phía Nam Vua Tây Sơn Nguyễn Nhạc Liên cử Nguyễn Huệ làm tổng chỉ huy Đem đại binh từ Quy Nhơn Và quyết chiến với quân Siêm Nguyễn Huệ là một trong những vị tướng Lập nhiều chiến tích quân sự nhất Trong lịch sử Việt Nam Dù ở vai trò nào Long nhượng tướng quân Bắc Bình Dương hay vua Quang Trung Cả cuộc đời binh nghiệp của ông Gắn liền với một chuỗi dài Những chiến công hiển hách Bách chiến bách thắng Mà về sau này Các giáo sĩ phương Tây Đã so sánh Nguyễn Huệ Với Alexandre và đại đế Của phương Tây hay vị vua Kiệt xuất Attila Rã Hun Của đế quốc Hun No Và thời điểm quân Siêm Sang xâm lược nước ta Nguyễn Huệ khi ấy hãy còn là Long nhượng tướng quân Dưới quyền vua Anh Nguyễn Nhạc Khoảng đầu năm Giáp Thìn 1785 Thì đại quân của ông đã đến đất Gia Định Đóng ở thành Mỹ Thò Quân Tây Sơn là một đội quân Anh hùng Bách chiến bách thắng Nghiên cứu về quân sự Thì tướng này tướng kia Thế giới như thế Có lúc thắng lúc thua Ngay cả mình không nành thế thôi Nhưng mà Tây Sơn chưa bao giờ thua Tây Sơn đi đâu thằng đấy Những ngày đầu Nguyễn Huệ cho sử dụng một lực lượng Nhỏ đánh nghi binh Thăm dò tình hình địch và giả hòa Để chia rẽ nội bộ liên quân Xêm Nguyễn Tạo điều kiện để quân Tây Sơn Nghiên cứu địa hình và hoạch định Kế sách đối phó Xét thấy tương quan lực lượng trên lệch Ông quyết định không đánh thẳng Vào căn cứ địch ở Trà Tân Nơi thế giặc mạnh Mà tìm cách điệu hổ ly sơn Kéo quân Xêm ra khỏi nơi trú đóng Để tiêu diệt theo lối đánh mai phục Dẫn động Bằng con mắt của một thiên tài quân sự Ông đã lựa chọn khúc sông Tiền Đoạn từ Rạch Gầm đến Xoài Múc Nay thuộc huyện Châu Thành Tỉnh Tiền Giang Dài khoảng 6 km Làm chiếu trường quyết chiếu với quân xâm lược Bởi về địa thế Giữa hai con sông nhỏ này Có cụ Lao Thế Sơn Hai bên bờ sông Có cây rằm rạp Lại thêm nhiều cơn rạch nhỏ Rất thuận lợi cho việc phục kích thủy bộ Tài năng của tướng Nguyễn Huệ Còn được bột lộ Qua việc bố trí trận địa Tổ chức và điều khiển trận đánh Bộ binh Dưới quả lực đại bác mạnh Được bố trí mai phục hai bên bờ sông Và trên cụ Lao Thế Sơn Có nhiệm vụ nả vào đội hình Thuyền chiến của địch Khi đối phương đã lọt hẳn vào trận địa mai phục Và sau đó Sẵn sàng giáp chiến Tiêu diệt tàn quân địch bỏ chạy lên bờ Lực lượng này Được đặt dưới sự chỉ huy trực tiếp Của vợ chồng tướng Tài Trần Quang Diệu và Bùi Thị Xuân Hai đội thủy binh Tinh nguệ dưới sự điều khiển Của tướng Võ Văn Dũng Giấu quân trong rạch gầm xoài múc Hình thành hai mũi tiến công Chặn đầu, khóa đuôi Dây chặt quân địch trong trận địa quyết chiến Một bộ phận thủy binh Mai phục trong các nhánh sông Lạch sông Ẩn nấp sau các cụ Lao Sẽ bất ngờ đánh tạt ngang vào đoàn chiến Một bộ phận thủy binh khác Vẫn đóng ở Mỹ Tho Bày thuyền chiến trên sông Để nghi binh đánh lừa quân địch Nhưng khi quân địch đã lọt vào trận địa Rạch gầm xoài múc Thì bộ phận thủy binh này Lập tức ngược dòng sông Mỹ Tho Đến tiếp ứng cho trận quyết chiến chiến lược Tăng cường sức mạnh cho quân Tây Sơn Vào giờ phút quyết định Của cuộc chiến Ở đó có thể đánh địch Trên sông nước Và đánh địch trên bộ Nó là một địa hình cực kỳ hiểm trở Để tổ chức trận địa Phục kích Đánh địch có hiệu quả Đây là đặc sắc Đầu tiên của Nguyễn Vệ Trong trận Rạch gầm xoài múc Ý thứ hai là ông đã xây dựng Thế trận phục kích Liên hoàn có chiều sâu Và bảo đảm chắc thẳng Trong trận chiến lịch sử này Lòng dân đất Mỹ Tho Đã đứng hẳn về phía Người anh hùng Tây Sơn Nguyễn Vệ Bởi với việc 7 binh bố trận trải dài Trên gần chục cây số Suốt nhiều thôn ấp Ở đôi bờ sông Tiền Đoạn từ Rạch gầm xoài múc Cách Trà Tân nơi địch tập trung quân Chưa đầy 15 km Nếu không có sự ủng hộ hậu thuẫn của nhân dân Yếu tố bí mật bất ngờ Của trận đánh đã không còn Bởi do bản chất của quân xâm lược Bao giờ cũng tham lam Bạo tàng Nên năm xưa dân chúng trong Các dụng chiếm đóng của quân Sim Đã phải chịu bao cảnh tội nhục Đau thương trước những hành động dơ giác Giết chóc giả mang của kẻ thù Đến Chúa Nguyễn Ánh Kẻ đã rước quân Sim vào nhà Cũng đã buộc phải than phiền Với một giáo sĩ phương Tây rằng Nay thì Sim binh tự do cướp vật Cửa hiếp phụ nữ Cướp bóc tài sản Giết bừa không tha già trẻ Vậy nên Giặt Tây Sơn ngày một mạnh Thế quân Sim ngày một suy Nên cũng thật dễ hiểu Khi lòng dân gia đình năm xưa Vô cùng cấm phẫn Trước sự hiện diện của quân Sim xâm lược Đã sẵn sàng ứng nghĩa Một lòng hướng về lá cờ cứu quốc Của quân Tây Sơn Sau khi hoàn thành Việc bày binh bố trận Nguyễn Huệ cho quân đến khiêu khích Trung kế Chỉ huy quân Sim là Chiêu Tăng Bèn cùng với tướng tiên phong Chiêu Sương Dẫn hàng trăm thuyền chiến xuất binh Tiến đến Mỹ Tho Nơi đặt đại bản doanh của quân Tây Sơn Trên bờ còn có cánh quân bộ Của Lục Cổm Mèn theo tả ngạn sông Tiền Để đánh phối hợp Đến khoảng cánh năm Ngày 19 tháng 1 năm 1785 Đoàn thuyền chiến của quân Sim Lọt vào trận điểm mai phục Ở rạch gầm Xoài Múc Tức thì Pháo lệnh tấn công của quân Tây Sơn nổ vang Hai đội thủy binh Từ rạch gầm Xoài Múc Bất ngờ lao ra chặn đầu Và khóa đuôi Dù quân địch vào dòng dây đã bố trí sẵn Đồng thời Từ hai bờ sông Tiền Và dọc bờ Cù Lao Thới Sơn Bãi Tôn, Cồn Bà Kiểu, Rừng Dừa Các đại bác cùng pháo quả hổ Của bộ binh Tây Sơn Bắn ra dữ dội Vào khúc giữa đoàn thuyền địch Đang bị ồn lại Hàng ngũ quân Sim bắt đầu hốt quảng Đội hình rối loạn Đến lúc này Các đoàn thuyền chiến Tây Sơn Từ rạch gầm Xoài Múc Đồng loạt từ trong những nhánh rạch nhỏ Chảy quanh các cồn bãi Nhanh chóng tỏa ra thàm chiến Sử sách nhà Tây Sơn Chép rằng Phần bị trước chặn đánh, sau đuổi đánh Phần bị hai bên hông Và trên đầu đại bác nả Phần thuyền da vào nhau Hết phương dây trở, hết phương chống đỡ Thuyền địch lớp bị tam dở Lớp bị bắn chìm Không còn một chiếc Quân sĩ lớp nhảy xuống nước Lớp bị chết chìm Lớp bị giết chết Trăm phần không còn được một hai Còn đạo bộ binh của dạc đường Đi bỗng nghe tiếng đại bác nổ liền dừng bước Thành linh trong lao lách Phục binh của Tây Sơn Giờ hét, giờ song ra Lục côn trở tay không kịp Bị bùi thị xuân, kém một nhát Bay đầu, binh lính hết hồn Đều bỏ chạy tán loạn Nhưng sau lưng có quân đánh Hai bên tả hữu cũng có quân đánh Chúng ùa nhau chạy về phía trước Nhảy ào vào rừng dừa Hai dạng binh xin và số quân nhà Nguyễn Lớp bị đao kiếm Lớp bị sinh lầy Chết không còn một móng Xin vào đây là bây giờ cũng thua cả Nhưng mà không phải xin thua thôi Trong lịch sử Việt Nam Từ Ngô Quyền Cho đến Quang Trung Cứ lần nào đại quân Có nước ngoài xâm lược Đến Việt Nam là Đều thua, thua thả bại Thua trong cái điều kiện là Tương quan lực lượng là khác nhau Quân xâm lược gấp mười gấp trong lòng Còn quân ta là Chỉ mười lần, mười lần Nhưng vẫn thắng, thắng bằng cái đầu Vẫn bằng mưa mẹo Chứ không phải thắng bằng cái sức lực Bần ve Đóm đậu sáng trời Rạch gầm xoài mút Muôn đời khoai linh Chỉ trong vòng võng vẹn một ngày Quân Tây Sơn dưới sự chỉ huy Của Long nhượng tướng quân Nguyễn Huệ Đã tiêu diệt gọn Nhiều dạng quân Xiêm, Nguyễn Đặt toàn bộ lãnh thổ Đàn Trong Dưới quyền kiểm soát của mình Tàn quân cùng với Hai tướng giặc là Chiêu Tăng Và Chiêu Sương, Hải Hùng Chạy trốn về Sa Đét Rồi bị quân Tây Sơn truy kích Phải liều chết, hối hả Chạy bộ sang Chân Lạp Rồi về Xiêm Còn quân bản bộ Của Chúa Nguyễn thì tan tác Mỗi người một ngã Chính sự của nhà Nguyễn Cũng buộc phải thừa nhận rằng Quân Xiêm từ sau khi thua trận Rạch gầm xoài mút Tuy ngoài miệng thì nói khoát Nhưng trong bụng thì sợ Nguyễn Huệ Như sợ cọp Từ quy mô tầm dốc Giải nghĩa lịch sử ấy Có thể xem Rạch gầm xoài mút Là chiếc công đường thủy có quy mô lớn nhất Lần lấy nhất trong suốt 5 thế kỷ Kể từ sau đại chiến Bạch Đằng Ở thế kỷ 13 Của quân dân nhà Trần Và mặc dù sau này Long nhượng tướng quân Nguyễn Huệ Cùng với nhà Tây Sơn Đã lập thêm được nhiều chiến công hiển thách khác Nhưng vẫn không có trận đánh nào Dượt qua Rạch gầm xoài mút Vì mức độ nhanh gọn Và triệt để trong nghệ thuật Chiến thuật đánh giặt ngoại xâm Trên một phương diện khác Thắng lợi này đã đưa phong trào Tây Sơn Từ một cuộc khởi nghĩa nông dân Dơn lên mạnh mẽ Trở thành một phong trào quật khởi Của toàn dân tộc Là sự khẳng định sâu sắc Ý thức về chủ quyền của người Việt Nam Đối với dùng đất Nam Bộ Trong lịch sử Và đồng thời cũng là niềm tự hào Trong truyền thống đánh giặt của người phương Nam