Đứa trẻ trong bức ảnh nổi tiếng Em bé trong hộp giấy và lần hội ngộ bất ngờ - Sài Gòn Xưa

Cuộc đời đứa trẻ trong bức ảnh nổi tiếng, em bé trong hộp giấy và lần hội ngộ bất ngờ. Khoảng tháng 2 năm 1973, Jake Herity, một nhiếp ảnh gia làm việc cho Association Press AB được lệnh đến dinh độc lập để chụp hình cho buổi họp báo sáng của tổng thống thiệu. Sau khi hoàn tất nhiệm vụ, Herity dạo một vòng quanh văn phòng của AB. Văn phòng nằm trên đường Nguyễn Huệ và Lê Lợi, Đi một đoạn đến gần khách sạn Continental, Herity vô tình phát hiện đời này có rất nhiều trẻ nhỏ xinh ăn và mồ côi. Một hình ảnh bất ngờ đập vào mắt Herity, đó là một bé trai nằm con quắp dưới sàn đất bẩn thiểu. Bên cạnh là một bé gái đang ngủ trong chiếc hộp giấy. Đôi bàn tay nhỏ xíu của cô bé thò ra ngoài nắm lấy tay anh trai mình. Cạnh bên là một cái bát xin cơm. Herity vội vàng chụp lại khoảnh khắc đó, bức ảnh được đặt tên là Baby in the Box, em bé trong hộp giấy. Bức ảnh sau khi được AB công bố, đã mau chóng trở thành tin nóng hổi cho các báo chí và đài truyền hình ở Mỹ, đặc biệt là New York. Thời điểm ấy, điện thoại văn phòng AB gần như luôn phải hoạt động, rất nhiều người đã gọi đến xin thông tin nhận nuôi hai đứa trẻ. Chick Herity đã liên lạc với văn phòng AB tại Sài Gòn, nhờ những nhân viên người Việt tìm cách liên lạc với gia đình hai em bé. Họ cầm tám ảnh tới vỉa hè gần đó, hỏi thăm những người sống xung quanh khu vực. Cuối cùng cũng lần ra được nơi hai đứa trẻ đang sống. Herity nhanh chóng tìm đến địa chỉ được cung cấp. Ông bắt gặp một người phụ nữ khát khổ, cô ấy chính là mẹ của hai đứa trẻ này. Người phụ nữ cho biết nhà cô rất nghèo, chồng đang đi lính, lương không đủ nuôi 7 miệng ăn. Để sống qua ngày, cô phải bám bụng cho các con ra đường ăn xin. Đứa bé trong họp chính là con Úc, tên là Trần Thị Hết. Trong cuộc đối thoại giữa hai người, Herity cũng gửi ý với mẹ của Hết rằng bên Mỹ có rất nhiều gia đình muốn nhận nuôi hai đứa con của cô, nhưng người mẹ lập tức từ chối, bà không muốn trao con mình cho bất kỳ ai khác. Nhưng số phận chẳng chịu lòng người, bé Hết mắc bệnh tim bẩm sinh rất nặng, cần cơ sở y tế tốt để điều trị, hoàn cảnh gia đình mẹ của Hết lại quá khó khăn, bà không cách nào lo cho em được. Người mẹ đành tìm đến một tổ chức từ thiện thiên chúa giáo nhờ giúp đỡ. Một năm sau, tức là năm 1974, tổ chức từ thiện quyết định đưa Hết sang Mỹ điều trị, từ đó hai mẹ con không còn gặp lại nhau được nữa. Được một thời gian thì các sở bên tổ chức từ thiện quay lại Việt Nam tìm gia đình cho Hết, nhưng cả nhà Hết đã chuyển đến Đà Nẵng, sau đó họ hay tin mẹ Hết đã qua đời do bệnh lao phổi, những người thân còn lại cũng bặc vô âm tính. Thông tin về nhân vật chính trong tấm ảnh, em bé trong hộp giấy đang điều trị bệnh tim ở Mỹ được nhiều người biết đến, có đến hơn 2.000 người hảo tâm muốn nhận Hết làm con nuôi. Bà Evelyn Warren Heil, sống ở thành phố Springfield, tiểu bang Ohio, chính là người đã vượt qua hàng ngàn người đăng ký để nhận nuôi Hết. Bà kể, Khi tôi nhìn thấy bức hình của em trên báo, tôi thấy đôi mắt em mở lớn đầy vẻ sợ hãi, như đang nhìn thẳng dạo tôi với một sự thôi thúc kỳ lạ. Lúc bấy giờ, em được bác sĩ Denton Cooley chữa bệnh tim đem em từ Sài Gòn sang. Lúc nhìn thấy khuôn mặt của em và bức hình Baby in the Box đăng trên báo, tôi lập tức tìm cách đến ngay bệnh viện để được ôm em vào lòng. Trong em tội nghiệp lắm, nét mặt đầy sợ hãi. Không phải dễ dàng khi bà Heil được nhận nuôi bé Hết, bà cho việc bà trúng tuyển là một điều kỳ diệu. Bà nói, Tôi rất kiên trị, và họ biết là tôi biết nhiều về dinh dưỡng. Rồi hôm ấy, họ đến nhà tôi, rồi đi cùng với tôi đến đón các con tôi đi học về. Trước khi tới trường của các con tôi, thì họ cho tôi biết là tôi sẽ được chọn. Tôi đã khóc vì sung sướng, và không thể lái xe tiếp tục được, phải dừng lại bên đường để giành cơn xúc động. Tôi không thể tin nổi, một điều kỳ diệu đã xảy ra. Và cũng nên nhớ lại rằng, thất bại của Mỹ trong việc bảo vệ Sài Gòn đã khiến em trở thành một em bé mụ côi tị nạn. Điều này giúp cho việc sinh em làm con nuôi dễ dàng hơn. Và ngày 10 tháng 10 năm 1974, em chính thức trở thành con nuôi của tôi. Gia đình tôi đưa em về nhà, tôi đã có 4 đứa con trai, và em trở thành cô công chúa trong gia đình chúng tôi. Bà Evelyn nhớ lại thời gian mới nhận nuôi hết, sức khỏe của cô bé vô cùng yếu ớt, thậm chí không thể nói được, tưởng chừng có thể ra đi bất cứ lúc nào. Người con trai lớn của bà đã đặt tên cho đứa em mới nhận này là Nanny. Từ đó, mọi người đều gọi hết là Nanny Hale. Nanny lúc này đã 3 tuổi, nhưng cân nặng của cô bé chỉ có 5 kg. Bé còn bị bệnh về tay, nên ảnh hưởng đến việc nghe và nói. Bà Evelyn vô cùng lo lắng, và cố hết sức để chăm sóc cho Nanny, nhưng cô bé vẫn phát triển chậm hơn những đứa trẻ bình thường khác. Bằng tất cả tình thương của một người mẹ, bà không muốn bỏ cuộc. Ngoài thời gian đi dạy, bà còn phải nuôi 4 người con trai, nhất là dành thêm thời gian chăm sóc cho Nanny, cô bé nhiều bệnh tật và cần sự quan tâm đặc biệt. Để hỗ trợ cho con gái, bà đã lập ra trung tâm học tập Warren để Nanny có cơ hội được học hành tại đây. Năm 1983, để có thêm tài chính cho trung tâm, bà nhờ các cơ quan truyền thông hỗ trợ kêu gọi quyên góp. Sau nghĩa cử cao đẹp của bà Evelyn Hyall, tại Mỹ ngày càng rộ lên một làn sóng xin nhận nuôi trẻ mồ côi tại Việt Nam, nhất là vào thời điểm trước biến cố tháng 4 năm 1975. Cuộc hội ngộ bất ngờ Trở lại với nhiếp ảnh gia Jake Herity, chủ nhân của tấm ảnh Baby in the Box nổi tiếng. Sau nhiều năm kể từ ngày công bố tấm ảnh, ông luôn nghĩ về đứa trẻ ấy và tự hỏi liệu đứa trẻ bây giờ ra sao? Thế là vào năm 1983, Jake Herity khi ấy đã không còn làm việc cho Association Press nữa mà trở thành phóng viên Nhà Trắng. Tình cờ một hôm, một người bạn từng làm việc với Herity trong AB Sài Gòn đã gọi điện cho ông thông báo rằng Cô bé bên trong chiếc hộp giấy mà ông từng chụp sẽ có mặt tại Nhà Trắng để gặp Tổng thống Reagan và mọi người sẽ sắp xếp để ông có thể gặp lại cô bé đó. Khi đó, Hết đã 12 tuổi nhưng trông khá nhỏ bé so với độ tuổi 12 của mình. Lần đầu tiên gặp lại Hết sau nhiều năm như vậy, Herity nhớ lại Tôi đã trao cho cô bé bức hình tôi chụp năm xưa nhưng cô bé đã làm mọi người và tôi rất ngạc nhiên. Bé tự chối nhận và tỏ ra rất giận dữ. Tôi không hiểu vì sao lại như thế. Rồi thời gian trôi qua, lòng tôi không ngừng tự hỏi về điều này. 22 năm trôi qua, Jake Herity đã gặp được không ít thành tựu trong nghệ. Ông đã ghi lại hình ảnh của rất nhiều đời tổng thống và rất nhiều những tấm ảnh đã đi vào lịch sử. Năm 2005, ông được vinh dự nhận giải thưởng thành tựu một đời. Tại buổi trao giải, ông chia sẻ rằng trong suốt hơn 50 năm hành nghệ, bất kể ông đã chụp được bao nhiêu tấm ảnh giá trị đi nữa, thì tấm ảnh mà ông thích nhất vẫn là Baby in the Box. Chính vì thế, trong buổi trao giải, bang tổ chức đã sắp xếp cho ông một cuộc hội ngộ đầy cảm động. Người dẫn chương trình không hề thông báo trước mà bất ngờ đọc tên Nani Hayo là người đến trao giải cho Herity. Herity không thể quên được khoảnh khắc xúc động khi đó. Tôi vô cùng bàn hoàng và xúc động, nước mắt giàn dụa trên mặt. Cuộc hội ngộ diễn ra vô cùng bất ngờ. Sự kiện Trần Thị Hết – Nani trao giải cho tôi làm tôi càng tin tưởng rằng đây là bằng chứng cho việc những bức hình của tôi đã làm thay đổi cuộc đời của một người. Và tôi hy vọng rằng sẽ có những trường hợp khác tương tự như thế. Nỗi trăng trở của ông về phản ứng của Nani 22 năm trước cũng được giải tỏa. Ông nói, thì ra hồi ấy trong trí ốc ngây thơ của em em sợ rằng nếu có ai nhìn thấy bức hình ấy, họ sẽ bắt em trả về Việt Nam. Nani Hayo cũng rất xúc động khi chia sẻ về những gì đã xảy ra với mình. Mặc dù không biết nói tiếng Việt, nhưng cô không quên nguồn gốc nơi mình sinh ra, cũng như cảm kích người đã giúp mình thay đổi cuộc đời là Chick Herity. Đặc biệt người mẹ nuôi bà Evelyn Warren Hayo là người đã mang đến cuộc đời thứ hai cho Nani. Nani cho biết tôi nghĩ mình là người may mắn nhất tôi đã gặp được mẹ người đã cho tôi một cuộc đời mới tôi biết mình còn có cha và các anh trai ở Việt Nam và nhiều khi tôi tự hỏi không biết giờ này họ ra sao. Tôi không biết làm cách nào để tìm ra họ tôi thật sự không biết phải làm sao. Trải qua một tuổi thơ đầy biến cố Nani hiện đã có gia đình Cô định cư tại thành phố Springfield, bang Ohio cùng với chồng và ba người con. Trong suốt quãng đời của Nani cuộc hội ngộ với Herity có lẽ là sự kiện ý nghĩa khó quên nhất. Còn đối với Chick Herity Baby in the Box mãi là tấm ảnh chiếm vị trí quan trọng nhất trong sự nghiệp của ông. Ông nói tấm ảnh thời chiến mà không vương khối súng nó như một thứ bên lề nhưng lại nổi trội. Cái chi đánh động lòng người sẽ sống mãi vì đó là cuộc sống đích thực.