Ông Trump "toan tính" gì khi bỏ qua Châu Âu và Ukraine trong cuộc đàm phán với Nga? - KHỎE TỰ NHIÊN

Một biến cảnh đầy lo ngại đang mở ra khi Tổng thống Donald Trump nhanh chóng thúc đẩy kế hoạch chấm dứt cuộc xung đột Nga-Ukraine. Ông đã phớt lờ Ukraine cũng như các nước châu Âu trong cuộc đàm phán với Nga diễn ra tại Ả Rập Xê Út vào ngày 18 tháng 2 vừa qua, khiến cho căng thẳng vốn đã tồn tại giữa ông và NATO càng trở nên chậm chọng hơn. Trong khi Kiev dường như rơi vào tình thế bị động thì châu Âu lại loay hoay tìm vai trò trong sân sau khi bị cho đứng ngoài cuộc đàm phán. Vị Tổng thống Mỹ này có toan tính gì khi làm như vậy? Ông có thực sự ủng hộ Nga và bỏ mặt Ukraine cũng như châu Âu hay không? Câu trả lời sẽ có trong video hôm nay. Truyền thông đang chậm chọng hóa vấn đề Quốc điện đàm đầu tiên giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Nga Vladimir Putin vào ngày 12 tháng 2 dường như đã trở thành một trận động đất địa chính trị lớn nhất kể từ khi ông Trump đắc cử trong 3 tháng qua. Dự luận quốc tế, đặc biệt là châu Âu dậy sóng trở nên bi quan hơn bao giờ hết khi đứng trước lo ngại rằng Mỹ có thể thay đổi lập trường, nhượng bộ Nga và chấm dứt xung đột trong thế không công bằng đối với Ukraine. Thêm vào đó, sau cuộc đàm phán giữa Hoa Kỳ và Nga ở Arab-Syria-Úc, Tổng thống Ukraine Vladimir Zelensky chỉ trích rằng Washington đã gạt ký ép khỏi cuộc đàm phán và ngay lập tức bị ông Trump đáp trả. Ông nói rằng, tôi nghĩ tôi có đủ sức mạnh để chấm dứt cuộc chiến này và tôi nghĩ nó sẽ diễn ra tốt đẹp. Nhưng hôm nay tôi nghe thấy lời phàn nàn của Ukraine, sao chúng tôi không được mời? Ồ, các vị đã ở đó 3 năm rồi, lẽ ra các vị phải chấm dứt cuộc chiến này, phải đạt được một thỏa thuận rồi. Vâng, chính những sự kiện gần đây và bình luận này đã gây ra một làn sóng thất vọng lên gần như toàn bộ phương Tây. Châu Âu có lẽ vẫn còn lạc quan khi cách đây vài tuần, Tổng thống Trump từng chỉ trích cuộc chiến phi nghĩa của ông Putin rất mạnh mẽ, nhưng giờ đây, ông dường như đang thay đổi lập trường 180 độ. Bỏ qua những chi phối của cảm xúc và suy nghĩ logic thông thường, chúng ta sẽ thấy rằng, rõ ràng một số thế lực đang sử dụng truyền thông như một công cụ để đạt được mục đích của mình. Về phía Nga, bộ máy tuyên truyền của ông Putin đang cố gắng làm suy yếu tinh thần Ukraine bằng cách gieo sát sự hoảng loạn trước những diễn biến này. Nga vốn rất giỏi trong chiến tranh thông tin, thậm chí còn giỏi hơn những gì họ thể hiện trên chiến trường Ukraine. Vì vậy, việc lợi dụng những phát ngôn và hành động thẳng thắn của ông Trump để tô vẽ nên một cục diện tốt đẹp cho ông Putin vừa hay là một cơ hội không thể tốt hơn. Tổng thống Pháp, ông Emmanuel Macron vào ngày 19 tháng 2 còn tổ chức một cuộc họp khẩn cấp mới về xung đột Ukraine với nhà lãnh đạo 15 quốc gia EU. Mục tiêu là tìm kiếm phản ứng đồng bộ của châu Âu với mối đe dọa hiện hữu từ Nga sau những thay đổi chính sách bất ngờ của Mỹ. Rõ ràng là không có lý do gì để bi kịch hóa một cuộc điện đàm kéo dài một tiếng giữa hai chính trị gia lớn trong khi họ vẫn chưa ký kết bất kỳ thỏa thuận nào. Và cuộc đàm phán của Hoa Kỳ, Nga, tại Europe Seat chỉ là khởi đầu trong một chặng đường dài để đi đến thỏa thuận hòa bình. Họ mới chỉ nhất trí bốn nguyên tắc đàm phán và sẽ xem xét lợi ích của nhau, chưa hề đi đến bất kỳ kết luận nào. Bốn nguyên tắc đàm phán bao gồm, thứ nhất, côi phục chức năng của các phái đoàn ngoại giao tại Washington và Moscow. Thứ hai, chỉ định một đội ngũ cấp cao để giúp đàm phán kết thúc xung đột ở Ukraine một cách bền vững và có thể chấp nhận được đối với tất cả các bên tham gia. Thứ ba, bắt đầu thảo luận, cân nhắc và xem xét cả hợp tác địa chính trị và kinh tế có thể phát sinh từ việc kết thúc xung đột ở Ukraine. Và thứ tư, những người có mặt tại cuộc đàm phán ở Ả Rập Xế Út vào ngày 18 tháng 2 vừa qua sẽ tiếp tục tham gia vào quá trình đối thoại này để đảm bảo rằng nó tiến triển theo một cách có hiệu quả. Như vậy, không có nguyên tắc nào trong số trên cho thấy Hoa Kỳ đang bán rẻ Ukraine hay là đầu hàng Nga như truyền thông cánh tả đưa tin. Thậm chí, với cách tiếp cận thẳng thắn này, Tổng thống Trump có thể còn là người duy nhất có thể trực tiếp vươn tay kéo không chỉ là Ukraine mà cả châu Âu ra khỏi vũng lẩy chiến tranh. ÔNG TRUMP KHÔNG HÀI LÒNG VỚI NATO KHÔNG CÓ NGHIỂU LÀ ÔNG BỎ MẶC CHÂU ÂU Chúng ta đều biết từ lâu rằng ông Trump không hài lòng với NATO, thậm chí là còn dọa rời khỏi liên minh này. Trước đó, ông đã nhiều lần bày tỏ sự bất bình về mức đóng góp tài chính của Mỹ so với châu Âu trong việc hỗ trợ Ukraine. Ông đặt vấn đề rằng Mỹ có thể đã tri hơn 300 tỷ đô trong khi châu Âu chỉ đóng góp khoảng 100 tỷ đô cho Ukraine. Vì thế, ông Trump muốn vai trò của châu Âu trong cuộc xung đột này phải thay đổi. Có một sự thật rõ ràng rằng, Nga không phải kẻ thù của Mỹ, đế chế Nga vốn là kẻ thù truyền kiếp của châu Âu, ít nhất là 300 năm. Nga hiện đang xua quân tiến đánh Ukraine và nếu thành công thì châu Âu có thể sẽ là mục tiêu tiếp theo của ông Putin. Trong khi Hoa Kỳ cách biệt với Nga bởi đại dương thì châu Âu lại ở ngay bên cạnh. Như vậy, ngay cả khi Nga trở thành cường quốc quân sự số 1 thì châu Âu mới là bên gặp nguy hiểm nhất, chứ không phải Hoa Kỳ. Vì vậy, ông Trump muốn châu Âu phải nhận trách nhiệm hỗ trợ Ukraine buộc châu Âu phải tự quyết định huy động nguồn lực để trực tiếp đối đầu với Nga thay vì tìm cách kéo dài cuộc chiến thông qua nguồn lực Mỹ. Trong nhiều năm qua, Mỹ đã gánh vác phần lớn trách nhiệm tài chính và quân sự trong việc bảo vệ an ninh châu Âu. Giờ là lúc châu Âu cần tự mình làm điều đó hoặc chỉ ít là chia sẻ gánh nặng cho Mỹ một cách công bằng hơn. Ông Trump đã chỉ ra khoản tri tiêu quốc phòng 2% GDP là không đủ và muốn các thành viên NATO ở châu Âu tăng tri tiêu quốc phòng lên 5% GDP. Với nền kinh tế cộng lại lớn hơn Nga, nếu châu Âu thực sự nghiêm túc đầu tư nhiều hơn vào quốc phòng thì cũng rất rõ ràng Moscow sẽ không thể dễ dàng bắt nạt các nước trong khu vực. Trên thực tế, ngay từ cuộc đua tổng thống Mỹ năm 2016, ông Trump đã cảnh báo châu Âu về tham vọng của Putin và tác động của việc phụ thuộc vào dầu khí Nga. Ông kêu gọi NATO chuẩn bị kỹ lưỡng hơn để đối phó với nguy cơ chiến tranh. Tuy nhiên, châu Âu không mới quan tâm đến những cảnh báo này cho đến khi chiến dự bùng nổ vào năm 2022. Như vậy, ngay từ đầu, ông Trump đã nhận định Nga là mối nguy hiểm với châu Âu và cho đến nay, quan điểm đó vẫn không hề thay đổi. Chính quyền ông Trump vẫn đang tiếp tục duy trì chính sách ngoại giao nhằm giảm giá năng lượng, một yếu tố quan trọng giúp cắt nguồn tài trợ cho cụ may chiến tranh của Nga. Vị Tổng thống này cũng đang thúc đẩy sản xuất năng lượng của Hoa Kỳ và khuyến khích các quốc gia khác làm điều tương tự. Giả năng lượng thấp hơn cùng với các biện pháp trừng phạt hiệu quả hơn có thể buộc Nga phải ngồi vào bàn đàm phán. Ông Trump đang nỗ lực để chấm dứt chiến tranh. Nhưng nếu nhìn vào những nỗ lực của châu Âu, chúng ta sẽ thấy những gì họ nói và làm dường như không giống nhau. Trong khi Mỹ tri tiêu gấp đôi tổng tri tiêu quốc phòng của tất cả các nước NATO khác cộng lại, thì châu Âu lại bắt đầu kéo lê câu chuyện bằng lý luận, bằng bao biện, bằng việc đồng ý một cách miễn cưỡng khi ông Trump yêu cầu họ đầu tư nhiều hơn. Đây là một sự mất cân bằng và điều mà ông Trump yêu cầu chính là một sự phân bổ công bằng. Nó không chỉ có lợi cho khả năng phòng thủ của châu Âu, mà còn giúp bảo vệ Ukraine cũng như các quốc gia có chung biên giới với Nga. Thỏa thuận hòa bình mà Tổng thống Trump cần không phải là chỉ đóng băng một cuộc xung đột và phía Nga hoàn toàn có thể quay lại vào một thời điểm nào đó sau khi họ xây dựng lại quân đội mạnh mẽ hơn. Ông Trump cần một Ukraine nói riêng và một châu Âu nói chung Tổng thống Trump muốn kéo Nga từ tay Trung Quốc về với phương Tây Câu hỏi được quan tâm nhất hiện nay có lẽ là đối với ông Trump, Nga là bạn hay là thủ sau 3 năm ông Putin phát động cuộc tấn công Ukraine. Ông Putin đang đối mặt với tình thế khó khăn và đã lốn sâu vào chiến sự và cần tìm một lối thoát mà vẫn giữ được thể diện. Nền kinh tế Nga đã bị suy yếu do lệnh trừng phạt và Tổng thống Putin rất cần khôi phục khả năng xuất khẩu năng lượng sang phương Tây. Nếu ông không muốn tiếp tục bán dầu cho Trung Quốc với mức giá rẻ, với tương lai xa hơn nữa là trở thành một chư hầu thực thụ của Bắc Kinh. Ông Putin cũng biết Trung Quốc đang lợi dụng điểm yếu của Nga trong chiến tranh để thu lợi cho mình nhưng ông ta không còn lựa chọn nào khác ngoài việc xích lại gần Bắc Kinh. Các lệnh trừng phạt của phương Tây khiến cho nền kinh tế Nga lâm vào gần như phá sản, lạm phát ngoài tầng kiểm soát, lãi soát nhà nước đã lên tới hơn 21%. Trên các nền tàng mạng xã hội, người dân Nga nói rằng một số loại thực phẩm đã tăng gấp 3-5 lần kể từ khi chiến tranh bắt đầu, giá bơ và sản phẩm sữa cao đến mức các siêu thị phải khóa tủ bán hàng lại để mọi người không ăn cắp. Nga đang là quốc gia bị trừng phạt nhiều nhất trên thế giới và ông Putin chỉ có thể duy trì cỗ máy chiến tranh bằng cách tăng cường thương mại với chính quyền ông Tập. Theo nhiều báo cáo, dù ngoài miệng Trung Quốc nói ủng hộ hòa bình ở Ukraine, nhưng họ lại là bên âm thầm giúp Nga lách các luật trừng phạt của phương Tây nhiều nhất, thậm chí còn lén lốt cung cấp các nguồn nguyên liệu đầu vào để Nga sản xuất vũ khí. Nếu như phương Tây vẫn tiếp tục cô lập Nga như hiện nay, điều này sẽ đẩy ông Putin đến gần ông Tập hơn bao giờ hết. Và ông Trump đã xuất hiện. Ông ấy là một tổng thống mạnh mẽ, nhưng trước đó ông vốn là một bậc thầy trong nghệ thuật đàm phán. Việc ông Trump đề xuất mở lại thương mại với Nga thay vì tiếp tục giao tranh sẽ không chỉ mở ra cho ông Putin một đường lùi để kết thúc chiến tranh, mà còn làm suy yếu quan hệ Nga-Trung đang trên đà phát triển. Theo phương diện một doanh nhân, nước cờ của ông Trump cũng sẽ giúp hạ nhiệt giá năng lượng toàn cầu và điều này một lần nữa giúp thúc đẩy kinh tế của Hoa Kỳ, đúng như nguyện vọng của ông. Trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2024, ông Trump từng khẳng định rằng, tôi sẽ làm những gì tốt nhất cho đất nước chúng ta, không phải cho bất kỳ ai. Nếu điều này phải thay đổi các liên minh truyền thống, tôi cũng sẽ làm. Như vậy, ưu tiên lớn nhất của ông Trump chính là lợi ích của nước Mỹ và để làm được điều này, ông không chỉ cần xây dựng lại chính nhà nước Mỹ mà còn phải xây dựng một trật tự thế giới mới. Trong đó, Hoa Kỳ sẽ tái khẳng định vị thế dẫn đầu. Ông Trump muốn kéo Nga về phía phương Tây, hạn chế ảnh hưởng của Nga tại Nam bán cầu và quan trọng hơn cả là tránh xa Trung Quốc. Ông Trump hiểu ông Putin là một kẻ độc tài tham vọng. Ông ta đã quen với việc đạt được mọi thứ mình muốn trong suốt thời gian lãnh đạo nước Nga kể từ năm 2000. Và ông Putin sẽ không bao giờ chấp nhận thua cuộc, nên việc để ngỏ khả năng khởi động lại quan hệ với Moscow nếu đạt được một thỏa thuận hòa bình sẽ là chiến lược nhiều bên cũng có lợi. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là Hoa Kỳ sẽ đảm phán trong thế nhượng bộ. Ngược lại, họ mới là bên giữ thế chủ động. Phó Tổng thống Mỹ Jay Devine vào ngày 13 tháng 2 đã tuyên bố rằng Washington có thể sử dụng biến pháp quân sự hoặc áp đặt thêm lệnh trừng phạt nếu Tổng thống Nga Putin từ chối đảm phán hòa bình một cách thiện chí. Ông nêu khả năng triển khai binh sĩ đến Ukraine sẽ được xem xét nếu Nga không hợp tác. Đồng thời, Phó Tổng thống cũng khẳng định Tổng thống Donald Trump có nhiều phương án đảm phán trong đó ưu tiên chủ quyền và độc lập của Ukraine. Ông Pence thậm chí còn cảnh báo Mỹ sẵn sàng thay đổi cách tiếp cận nếu Nga không phải là đối tác đáng kinh cậy hoặc nếu lợi ích của Ukraine bị đe dọa. Liệu Tổng thống Trump có tiếp tục viện trợ cho Ukraine hay không? Khi được hỏi liệu có ngừng viện trợ hay không, ông Donald Trump thừa nhận rằng điều đó sẽ đồng nghĩa với việc ông Putin tuyên bố chiến thắng. Ông khẳng định Mỹ vẫn sẽ tiếp tục hỗ trợ Ukraine chừng nào còn cần thiết để ngăn chặn điều này. Tuy nhiên, đó không phải là kiểu viện trợ giống như ông Biden đã từng làm. Dưới thời chính quyền ông Biden, Tòa Bạch Ốc đã rót hơn 350 tỷ USD vào viện trợ quân sự, kinh tế và nhân đạo cho Ukraine. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ số tiền thực sự đã đến Ukraine là bao nhiêu và được sử dụng như thế nào. Ông Trump từng đặt nghi vấn và phàn nàn về sự thiếu trách nhiệm này. Nói rằng, tuần trước, Tổng thống Zelensky đã nói rằng ông ấy không biết một nửa số tiền mà chúng tôi đã viện trợ cho Kiev đang ở đâu. Tôi tin là chúng tôi đã viện trợ cho họ khoảng 350 tỷ USD. Vậy toàn bộ số tiền đó đã đi đâu? Tôi chưa bao giờ thấy một mản kê khai nào về số tiền này. Ông Trump cũng chỉ trích Mỹ đang ném tiền đi một cách ngu ngốc. Theo ông, sự hỗ trợ này cần đi kèm với sự đảm bảo từ Ukraine, chẳng hạn như quyền khai thác về tài nguyên thiên nhiên bao gồm đất hiếm và dầu khí. Với trọng tâm là chiến lược, nước Mỹ trên hết, không khó hiểu hành động của Tổng thống Trump. Nhưng một lần nữa, điều đó không có nghĩa là ông ấy bỏ rơi Ukraine. Trên thực tế, ông đang chuẩn bị cho một cuộc chiến còn nguy hiểm hơn với Trung Quốc ở châu Á. Vì thế chắc chắn, Tổng thống Trump không muốn chính quyền Trung Quốc tin rằng Moscow có thể chiến thắng ở châu Âu bởi việc để Nga giành chiến thắng và hưởng lợi từ cuộc chiến này có thể tạo ra một tiền lệ nguy hiểm. Trung Quốc đang theo dõi rất sát sao những diễn biến của cuộc xung đột và cách Nga kết thúc cuộc chiến ở Ukraine sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định của Trung Quốc về Đài Loan. Trung Quốc sẽ làm gì với Hồng Kông khi họ đã hoàn toàn tiếp quản khu vực này và nếu phương Tây tiếp tục tỏ ra yếu đuối trong việc đối phó với Nga, rất có thể Trung Quốc sẽ áp dụng chiến lược tương tự đối với Đài Loan. Với Tổng thống Trump, kẻ thú nguy hiểm nhất và quan trọng nhất không phải là Nga, mà là Trung Quốc. Ông Trump sẽ bảo vệ Ukraine nhưng Hoa Kỳ cần nhận được một số lợi ích nào đó để trao đổi, chứ không phải là đem tiền thuế của người dân ném qua cửa sổ. Ông ấy sẽ vẫn là đồng minh thân cận của châu Âu nhưng không phải là theo cách bảo trợ họ mãi mãi. Châu Âu cần mạnh mẽ và chủ động hơn để tự bảo vệ mình. Phải chăng trong ván cờ này, Nga đã bị buộc phải lựa chọn giữa Hoa Kỳ hay Trung Quốc? Ông Putin sẽ chọn bên nào? Và sẽ làm gì tiếp theo? Cũng như châu Âu sẽ làm gì? Quý vị có suy nghĩ như thế nào về chủ đề ngày hôm nay? Hãy để lại bình luận cho Nguyên Ngọc cùng biết nhé! Còn bây giờ, chúng tôi xin được tạm dừng video tại đây. Xin kính chào và hẹn gặp lại!