Quân đội Trung Quốc: Giấc mơ cường quốc trên những 'chiếc chăn vuông'?

Một video lan truyền gần đây trên Duyin ghi lại cảnh một đất vị thủy quân lục chiến Trung Quốc tại đảo Sư Tử đang vật lộn gấp chăn theo tiêu chuẩn quân đội đã gây ra sự thích thú rộng rãi trên mạng. Phần bình luận chàn ngập tiếng cười và nhiều người xem liên tục xem lại đoạn phim, giải trí với những nỗ lực của các quân nhân. Trong video, một tiểu đội trưởng bực bội ra lệnh cho các quân nhân của mình. Tất cả mọi người cầm chăn lên và gấp theo tiêu chuẩn cao nhất trong vòng 20 phút. Chúng ta đã huấn luyện 3 tháng rồi và bây giờ chúng ta cần cả chất lượng lẫn tốc độ. Tuy nhiên kết quả lại không được như mong đợi. Tiểu đội trưởng đầy thất vọng, chìm vào trước chăn của một tân binh. Hả? Chăn của ai đây? Nhìn những cảnh không đều này xem. Anh có góp cẩn thận không vậy? Anh có kéo các góc ra không? Các góc sắc nhọn đâu? Cái này tròn chứ không phải vuông. Để trừng phạt, toàn bộ đơn vị bị ra lệnh mang chăn xuống lầu để tập hợp. Một người bình luận hài hước, nếu không có người quay phim, những chiếc chăn đó đã bị ném ra khỏi cửa sổ rồi. Trong quân đội Trung Quốc, gấp chăn không chỉ là một nhiệm vụ trần tục, đó là một nghi thức. Chăn phải được gấp thành hình khối đầu phụ chính xác với các cảnh sắc nét, bề mặt hoàn toàn mịn và không có nếp gấp. Hành động này được ca ngợi là sự phản ánh kỷ luật và kỹ năng thực hiện của một quân nhân. Tuy nhiên trên thực tế, tiến trình này rất vất vả cho các tân bình. Kỹ thuật gấp chăn bao gồm trải phẳng chăn, ép hết mọi nếp nhăn, đo các phần chính xác, gấp với sự căn chỉnh mép và nhét các góc để tạo thành góc vuông. Cuối cùng, chăn được vỗ xuống liên tục cho đến khi nó trông như được ủi đến mức hoàn hảo. Tuy nhiên, các kiểu bình từ lâu đã tìm ra cách để gian lận hệ thống. Một người dùng đuôi tin tiết lộ, bạn chỉ gấp chăn trong năm đầu tiên thôi, sau đó chúng tôi chỉ giữ những chiếc chăn trương bày đã được gấp sẵn, không hề đụng đến trong nhiều năm, lô chúng ra để kiểm tra khi cần thiết. Một người khác còn đi xa hơn. Một số người may một lớp vải bạc bên trong chăn để nó giữ được độ cứng như một tấm thép. Điều này phơi bày, cái gọi là khối đầu phụ, như một sản phẩm của các thủ thuật và lối tắt hơn là kỳ luật thực sự. Trong khi Trung Quốc khoe khoang về hiện đại hóa và hiệu quả quân sự, thì các quân nhân của họ lại bận rồn may vải bạc vào chăn và hoàn thiện việc trương bày cho các cuộc kiểm tra, những kỹ năng khó có thể liên quan đến chiến đấu thực tế. Như một người bình luận đã viết, vậy là giấc mơ quân đội hùng mạnh đứng may vào những chiếc chăn này. Hình phạt cho việc không gấp chăn đúng cách có thể rất khắc nghiệt. Một người dùng đu in chia sẻ, chăn của tôi bị ném ra khỏi cửa sổ tầng 2, tôi phải nhặt nó lên và gấp lại. Một người khác nhớ lại, tôi cứ phải lấy lại chăn của mình mỗi sáng, không bao giờ chắc chắn liệu cái tôi nhặt được có phải là của mình hay không. Một trong những báo cáo gây sốc nhất đến từ một quân nhân, người cho biết trong các cuộc kiểm tra, chỉ huy và trung đội trưởng của chúng tôi sẽ kiểm tra từ tầng trệt, ném chăn lên không chung, nếu chú không được gấp đúng cách. Một trong những chiếc của tôi đã rơi vào nhà vệ sinh. Những người khác đùa rằng các kiệu binh đã dạy họ rằng một chiếc chăn gấp không đúng cách có thể tha thứ được, nhưng tốt hơn hết là bạn nên giữ cho phòng tắm sạch sẽ nếu không chăn của bạn có thể kết thúc ở đó. Thực tế khắc nghiệt nhất vẫn là dành cho chính các quân nhân. Một người than thở, ai ở đây đã phải giặt đồ lót cho tiểu đội trưởng của mình chưa? Một bình luận nhận được rất nhiều lượt thích trong phần bình luận là, quân đội bận giặt quần áo cho cấp trên và đuổi theo chăn của họ, thì loại sẵn sàng chiến đấu nào được phản ánh ở đây. Một video khác trên Duyên tiếp tục làm nổi bật sự vô lý trong văn hóa quân đội của Trung Quốc. Trong đoạn clip, một người hướng dẫn tự mãn tuyên bố, thời tiết hôm nay đẹp, vì vậy tôi đã quyết định thêm một cuộc diễn tập đặc biệt. Trước Bình Bình sẽ hành quân 50km. Các quân nhân nghĩ gì? Quân mặt họ tái mét. Một tân minh dũ cảm gặp ngừng nhắc nhở anh ta. Thưa thầy, hôm nay là chủ nhà ta. Người hướng dẫn chừng mắt nhìn lại, tôi có quyền thay đổi kế hoạch bất cứ lúc nào, chừ 2 điểm. Một quân nhân khác hỏi tại sao họ không được thông báo trước. Người hướng dẫn chế nhạo. Tôi có nên thuê cho anh một người giữ trẻ không, chừ thêm 5 điểm nữa. Một sinh viên tốt nghiệp thạc sĩ ngành quang điện tử sau đó đặt câu hỏi về tác động của việc thiếu ngủ đối với sức khỏe thể chất. Chỉ để bị khiển trách, anh đã chọn sai nghề rồi, sao anh dám chất vấn tôi, chừ thêm 2 điểm nữa. Và nói lớn hơn, đừng nghe yếu ớt thế. Một tân minh khác cố gắng xoa dịu tình hình, nhưng người hướng dẫn quát lên. Đừng can thiệp, chừ thêm 5 điểm nữa. Một quân nhân khác ruột rè đề nghị. Thưa thầy, có lẽ chúng ta nên nhắc nhở họ rằng cuộc sống có ý nghĩa và những ước mơ đang chờ đợi à? Phản ứng của người hướng dẫn là chưa 10 điểm vì quá ngây thơ. Điều này làm dấy lên những lo ngại nghiêm trọng về kỷ luật và cấu trúc quân sự của Trung Quốc. Trong khi họ tuyên bố thực thi một mệnh lệnh nghiêm ngặt, thì có vẻ như ngay cả việc hít thở sai cách cũng có thể khiến một quân nhân bị phạt. Người dùng đu in chế nhạo tóm tắt. Chiến lược an toàn nhất là không nói gì cả. Những người khác chỉ trích. Vấn luyện hợp lý được gọi là tập thể dục, huấn luyện vô lý chỉ là hành hạ. Vấn đề thực sự đằng sau những điều vô lý này là những thiếu sót về cơ cấu ăn sâu trong quân đội Trung Quốc. Các báo cáo gần đây nhấn mạnh một số điểm yếu quan trọng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu quả chiến đấu. Nhà phân tích quốc phòng Đài Loan Thẩm Minh Thất chỉ ra rằng trong khi Trung Quốc khao khát các hoạt động tác chiến liên hợp hiện đại như quân đội Hoa Kỳ, thì hệ thống chỉ huy và kiểm soát của họ vẫn còn lạc dưỡng hậu. Các quyết định quân sự, bao gồm cả những việc đơn giản như liệu một tàu ngầm có nổi lên hay không, thường đòi hỏi các cuộc họp ủy ban. Một trò đùa lan truyền tóm tắt, chỉ huy ra lệnh tấn công nhưng cán bộ chính trị không đồng ý. Trước khi trận chiến bắt đầu, họ đã cãi nhau rồi. Các báo cáo cũng nhấn mạnh một thiếu sót lớn trong thời chiến. Nếu có bắt đồng xảy ra và không có thời gian để leo thang các quyết định, thì chỉ huy quân sự sẽ chịu trách nhiệm. Nhưng về mặt chính trị, chính quỷ có tiếng nói cuối cùng. Một chỉ huy chiến thắng vẫn có thể bị trừng phạt khi trở về sau trận chiến. Như chuyên gia Đài Loan Cung Thạc đã nói, sự lãnh đạo càng hỗn loạn, các quyết định càng chậm. Giấc mơ quân đội hung mạnh của Trung Quốc bị mắc kẹt trong những cuộc họp vô tận. Kẻ thù thậm chí sẽ không cần phải tấn công, quân đội này sẽ tự đánh bại mình trong phòng hội dị. Thẩm Minh Thất cũng lưu ý rằng trong khi Trung Quốc đã phát triển công nghệ tiên tiến như vị tình Beidou, thì khả năng tác chiến liên hợp của họ vẫn còn rời rạc. Quân đội vẫn đang vật lộn với sự phối hợp giữa các binh chủng, có nghĩa là hết cả khi họ sở hữu những chiến đấu cơ tiên tiến như J-20, thì văn hóa liên lạc và hoạt động của họ vẫn còn ở xa phía sau Hoa Kỳ. Một vấn đề quan trọng khác là dân số trẻ ngày càng thu hẹp. Đến năm 1990, những người dưới 18 tuổi chiếm 35% dân số, tương đương khoảng 400 triệu người. Đến năm 2030, con số đó sẽ giảm xuống còn 20%, tương đương khoảng 240 triệu người. Trong khi Trung Quốc vẫn có số lượng thanh niên trong độ tuổi quân sự nhiều gấp ba lần so với Hoa Kỳ, thì vấn đề nằm ở chất lượng hơn là số lượng. Trung Quốc không chỉ cần những quân nhân có thể gấp chăn, mà còn cần những nhân sự có khả năng vận hành J-20 và các hệ thống chiến tranh robot. Tuy nhiên các tân binh đông thôn, những người chiếm phạt lớn quân đội thường thiếu trình độ kỹ thuật. Một người dùng đồ in mô tả cách sinh viên tốt nghiệp đại học được gửi đến quân đội phải vật lộn để hiểu các sách hướng dẫn thiết bị, vì chúng như những bản thảo cổ xưa. Ngược lại, quân đội Hoa Kỳ huấn luyện tân binh trong vòng một tuần, trong khi Trung Quốc mất sáu tháng và vẫn gặp khó khăn. Tuyển dụng cũng là một cơn ác mộng ngày càng gia tăng. Bất chấp việc tăng lương, đưa ra chương trình xóa nợ cho vay và bảo đảm việc làm sau khi phục vụ, Trung Quốc vẫn không thu hút được sinh viên tốt nghiệp STEM lành nghề. Ngay cả với hơn 11 triệu sinh viên tốt nghiệp đại học vào năm 2023, và tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên vượt qua 20%, rất ít người sẵn sàng nhập ngủ. Lý do là cuộc sống quân sự khắc nhật, triển vọng nghề nghiệp kém và một nền văn hóa độc đoán ngột ngạt không để lại chỗ cho sự đổi mới. Các căn cứ quân sự thường ở những vùng hẻo lánh, không có truy cập Internet và hệ thống phân cấp cứng nhắc khiến việc thăng tiến nghề nghiệp trở nên khó khăn. Một video lan truyền gần đây trên Duyne có một sinh viên tốt nghiệp đại học thuộc thế hệ Z, người đã tự nguyện nhập ngủ vào căn cứ không quân, thống bộ tư lệnh chiến khu miền Nam, nhưng đã phải vật lộn để thích nghi trong vòng một tháng. Kể từ ngày 24-9, anh thường xuyên bày tỏ sự không thể đối phó với cuộc sống quân sự và các quy định nghiêm ngặt, liên tục nộp đơn xin suất ngủ. Các sĩ quan và thành viên gia đình đã cố gắng gây áp lực buộc anh ta ở lại, cảnh báo anh ta về những hậu quả nghiêm trọng nếu từ chối phục vụ quân đội. Tuy nhiên anh vẫn kiền quyết. Đến ngày 24-10, anh chính thức bị đuổi đi, bị phạt hơn 50.000 nhân dân tệ và bị đưa vào danh sách đen vì vi phạm nhiệm vụ quốc phòng. Anh ta bị cấm học lên cao hơn trong hai năm, và trường hợp của anh ta đã được báo cáo cho trường đại học của anh ta. Danh tính của anh ta thậm chí còn được phát sóng công khai trên toàn quận trong bảy ngày liên tiếp. Đây không phải là một trường hợp giết lẻ, mà là một hiện tượng phổ biến. Trung Quốc dựa vào sự cưỡng bức để giữ chân nhân sự, nhưng những người trẻ tuổi tha đối mặt với hình phạt hơn là mặc quân phục. Liệu một quân đội hung manh có thực sự có thể được duy trì thông qua tiền phạt? Vấn đề còn vượt ra ngoài việc giữ chân nhân sự. Thế hệ một con của Trung Quốc đã ra một thách thức đáng kể khác. Với 70% quân nhân là con một, các nhà lãnh đạo quân sự thường phàn nàn rằng những tân binh này yếu ớt về thể chất và mong manh về tinh thần do quá trình nuôi dạy của họ. Một video Duyen được chia sẻ rộng rãi ghi lại cảnh một tân binh than thở. Huấn luyện đã khiến tôi hối hẩn về mọi thứ, tôi thậm chí không thể thực hiện một lần kéo xa đơn nào, khó khăn lắm mới chống đẩy được 10 cái, và chạy 3km của tôi mất 22 phút, chân, đầu và mắt tôi đau nhất. Trong số 400 tân binh, tôi xếp thứ hai từ giấy len, áp lực quá lớn. Để đáp lại, quân đội Trung Quốc đã tăng cường tư vấn tâm lý và tăng cường huấn luyện thể chất, nhưng những biện pháp này dường như không hiệu quả. Báo cáo của Học viện Quân sự cho thấy tỷ lệ bỏ học cao với Đại học Công nghệ Quốc phòng chứng kiến tỷ lệ bỏ học cao nhất. Khi bị đuổi học, những học viên này phải đối mặt với những hậu quả nghiêm trọng, bao gồm việc bị gắn mắt là đào ngủ và mất viễn viễn cơ hội làm việc cho chính phủ hoặc các doanh nghiệp nhà nước. Trong khi Trung Quốc khoe khoang về tinh thần cao, thì có vẻ như điều duy nhất mà tân binh hào hức là trốn thoát cuộc sống quân sự. Trung Quốc cũng tự hào với các cuộc tập trận quân sự của mình, tuyên bố rằng chúng tiết lộ 99% các vấn đề chiến đấu thực tế, với các căn cứ huấn luyện Zhuhi và đội quân Lam, tinh nghệ do lứa đoàn trưởng Mãn Quảng Trí dẫn đầu, được coi là mạnh nhất trên trái đất. Zhuhi, nằm ở nội Mông, là căn cứ mô phỏng chiến đấu trực tiếp lớn nhất của quân đội Trung Quốc, thường được gọi là Normandy Phương Đông. Đội quân Lam là một đơn vị thường trực, trong khi đội quân đỏ bao gồm những người thách thức luân phiền từ khắp Trung Quốc. Kể từ năm 2014, đơn vị của Mãn Quảng Trí đã thắng 32 trong số 33 cuộc tập trận, với chiến thắng duy nhất của đội quân đỏ là một chiến thắng đắt giá, chỉ còn lại 15 quân nhân xấu sót. Tuy nhiên sự thống trị này không phải do cạnh tranh công bằng. Đội quân Lam được hưởng lợi từ các lợi thế gian lận, chẳng hạn như trang thiết bị vượt trổi và xe tăng cần hai lần bắn chúng để bị phá hủy, trong khi xe tăng của đội quân đỏ bị vô hiệu hóa chỉ sau một lần bắn. Họ cũng có lợi thế hơn về sự quen thuộc chiến trường, tiếp cận hỗ trợ trên không, khả năng chiến tranh điện tử và thậm chí cả vũ khí hạt nhân mô phòng. Một trò đùa trên mạng, Mãn Quảng Trí chơi không công bằng như cuộc diễn tập này chỉ là màn trình diễn của anh ta. Các tiêu đề giật gân hơn nữa, làm nổi bật sự vô lý của các cuộc tập trận của Quân Giải phóng Nhân dân, như sự cố điều hóa không khí dẫn đến thất bại trên chiến trường, và dấu hiệu nhiệt của nhà bếp giã chiến làm lộ toàn bộ quân đội. Sự cố điều hóa không khí xảy ra trong một cuộc tập trận đỏ đấu lam, nơi quân đội đỏ đã sử dụng thành công điều hướng Beirut để xác định vị trí của quân đội lam. Ngay khi họ chuẩn bị phát động một cuộc tấn công, trung tâm chỉ huy của họ đã bị mất điện đột ngột. Lý do, việc lạm dụng điều hóa không khí đã gây ra quá tải điện, lam ngắt mạch điện. Tệ hơn nữa, nguồn điện dự phòng đang được bảo trì và không kích hoạt kịp thời. Trong vòng 3 phút, đội quân lam đã phát động một cuộc phản công, băn phá các vị trí của đội quân đỏ bằng phi cơ và hỏa tiến, cuối cùng bao vây và tiêu diệt họ. Phân tích sau cuộc tập trận cho thấy đây là một sai lầm cơ bản, nhưng điều kiện chiến trường không cung cấp nút đặt lại. Các quy trình quân sự quy định rằng nguồn điện dự phòng phải luôn có sẵn và điều hóa không khí phải được hạn chế. Nhưng sự cầu thà thông thường đã dẫn đến thảm hòa. Các phản ứng trượt tuyến rất nhanh chóng. Vậy là hiệu quả chiến đấu của quân giải phóng nhân dân phụng thuộc vào điều hóa không khí. Một người dùng khác châm yếm, nếu một cuộc diễn tập đơn thuần dẫn đến mất điện, hãy tưởng tượng họ trong chiến đấu thực tế, họ có đầu hàng với quạt trên tay không? Trong một trường hợp khác, sự cố dấu hiệu nhiệt của nhà bếp giã chiến cũng cho thấy những điều tương tự. Đội quân đỏ đã che dấu cẩn thận các vị trí pháo binh của mình, tiết rằng chúng không thể xâm phạm được. Tuy nhiên, đội quân Lam đã khai triển trinh sát hình ảnh nhiệt, phát hiện ra một nguồn nhiệt bất ngờ. Một cuộc tấn công pháo binh duy nhất đã xóa sổ toàn bộ đơn vị. Thủ phạm, một nhà bếp giã chiến, đậu quá gần vị trí pháo binh, khí thải của nó phản bội vị trí của đội quân đỏ. Những người bình luận che dẫu tình hình, chính là của quân giải phóng nhân dân, ăn trước đánh sau. Nhà bếp thực tế đã hét lên, chúng tôi ở đây. Một người khác đùa rằng, hiệu quả chiến đấu của họ đã được nấu chín cùng với cơm. Những sự cố này không chỉ làm nổi bật những sai lầm hài ngước, mà còn làm nổi bật những thiếu sót sâu sắc hơn trong các cuộc tập trận của quân giải phóng nhân dân. Trung Quốc tuyên bố các cuộc diễn tập của họ mô phỏng 99% điều kiện chiến đấu thực tế, như những thất bại như quá tải điện và nhà bếp đặt sai vị trí, phơi bày các vấn đề có hệ thống về khả năng sẵn sàng hoạt động và kỳ luật chỉ huy. Trong khi đó, quân giải phóng nhân dân Trung Quốc quảng bá hệ thống hạ sĩ quan của mình như một yếu tố thay đổi cuộc chơi. Tự hào rằng mức lương cao dưới chân những nhân sự có kinh nghiệm. Một thượng sĩ cao cấp hàng đầu kiếm được 16.000 nhân dân tệ mỗi tháng và nhận được các phúc lợi, thiêu chí, cấp sĩ quan. Lý thuyết là ghép các hạ sĩ quan dày dạng kinh nghiệm với những tân binh trẻ tuổi tạo ra sự cân bằng lý tưởng giữa kinh nghiệm và sức mạnh. Trung Quốc lập luận rằng chiến tranh hiện đại dựa vào thiết bị công nghệ cao khiến các cựu binh trở nên có giá trị hơn so với tân binh, do đó giải quyết vấn đề huấn luyện chậm. Nhưng chiến lược này hiệu quả như thế nào trong chiến đấu thực tế? Liệu những cựu binh tinh huệ này có sẵn sàng khai triển ra tiền tuyến với nhiều binh sĩ trẻ đến từ thế hệ một con và đang phải vật lộn với sức mền thể chất cơ bản không? Ngay cả những hạ sĩ quan giàu kinh nghiệm nhất cũng không thể đơn phương biến họ thành một lực lượng đáng gầm. Trung Quốc thường xuyên nhắc đến các nỗ lực cứu trợ thảm họa trong quá khứ, chẳng hạn như trận Lũ năm 1998, trận động đất Tứ Xuyên năm 2008 và đại dịch năm 2020 như bằng chứng về khả năng phục hồi của quân giải phóng nhân dân. Tường thuật này vẽ nên hình ảnh những quân nhân không sợ hãi nhảy xuống vùng lũ, thở sau dư chấn và xông vào các khu vực đại dịch. Tuy nhiên, chiến tranh thực sự không phải là một sự kiện công khai được kiểm soát. 14 lính dù được khai triển trong trận động đất Tứ Xuyên đã có các bánh xe được viết sẵn và sự hỗ trợ của giới truyền thông. Trên chiến trường, không có máy quay cho mục đích tuyên truyền. Trong đại dịch, binh lính mặc đầy đủ đô bảo hộ, nhưng rủi ro không là gì so với thương vong thực tế. Trong khi lực lượng Hoa Kỳ ở Iraq đã chịu đựng chiến đấu thực tế, quân đội Trung Quốc đã không thấy đổ máu thực sự trong hơn 40 năm. Nếu huấn luyện của họ thậm chí không mô phỏng thương vong thực tế thì... Nếu huấn luyện của họ thậm chí không mô phỏng thương vong thực tế thì...