Lý Nhân Tông - Vị Vua Ở Ngôi Lâu Nhất Trong Lịch Sử Phong Kiến Việt Nam

Lý Nhân Tông, vị vua ở ngôi lâu nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam Dù lên ngôi từ khi còn rất nhỏ, nhưng nhờ được mẹ đẻ Ý Lan cùng những kỳ tài đương thời như Lý Thường Kiệt Phò Tá nên Lý Nhân Tông đã xuất sắc giữ vững được đà thịnh thế của Đại Việt từ thời Thái Tông, Thánh Tông truyền lại Trong suốt thời gian trị vị, ông đã thể hiện mình rõ ràng là đấng minh quân xứng đáng được hậu thấy ca ngợi, ngưỡng vọng Đáng tiếc vì không có con, Nhân Tông phải nhường ngôi cho dòng thứ Chính điều này đã trực tiếp kết thúc giai đoạn bách niên thịnh thế của Đại Việt Đất nước dần đi xuống vào các triều vua sau đó Bình an giữa những cuộc chiến Lý Nhân Tông tên huy là Lý Càng Đức là con trai trưởng của Lý Thánh Tông và phu nhân Ý Lan Ông sinh ngày 22 tháng 2 năm 1066 tại Cung Động Tiên, Kinh Đô Thăng Long Vua Lý Thánh Tông vốn hiếm muộn con trai Đến năm 43 tuổi mới sinh được ông nên rất vui mừng Ngày hôm sau, Thánh Tông đã lập Càng Đức làm Hoàng Thái Tử Đổi niên hiệu thành Long Chương Thiên Tử, Đại Xá Thiên Hạ Và Phong Ý Lan làm Thần Phi Cũng vì lẽ đó mà Lý Càng Đức trở thành vị Thái Tử nhỏ tuổi nhất trong lịch sử Việt Nam Đại Việt xử lược có mô tả ngoại hình của Thái Tử Sách cũng ghi rằng trước đó vua Thánh Tông mộng thấy ông tiên bế một đứa bé trai trao cha Khi thức dậy vua bảo rằng hẳn là có điều tốt lành đây ta sẽ có hoàng tử nối ngôi Năm 1072, Lý Thánh Tông băng hà, Thái Tử Càng Đức 7 tuổi lên ngôi Tức Lý Nhân Tông Ông lấy niên hiệu Thái Ninh, tôn chính cung của vua cha Cùng Thái Sư Lý Đạo Thành cai quản quốc gia Phong mẹ ruột là Ý Lan làm hoàng Thái Phi Năm 1073, Lý Nhân Tông phong Lý Thường Kiệt làm kiểm hiểu Thái Ý Năm 1073, Nhân Tông phế trúc Thái Hậu Thượng Dương Theo các sách Đại Việt xử lược và Đại Việt xử ký toàn thư Nguyên nhân xuất phát từ sự bất mãn của Thái Phi Ý Lan đối với Thái Hậu Cuối cùng, Thượng Dương Thái Hậu cùng hơn 70 cung nhân bị bức chết Chôn theo lăng tiên đế Thánh Tông Thái Sư Lý Đạo Thành cũng bị gián làm tả gián nghị đại phu Trấn thủ châu Nghệ An Các sử gia hiện đại ngày nay vẫn phỏng đoán đó là kết quả của sự xung đột trong cung cấm Sau khi Thái Hậu Thượng Dương chết, Nhân Tông tôn mẹ đẻ làm Thái Hậu nhiếp chính Hiệu là linh nhân hoàng Thái Hậu Cùng Thái Ý Lý Thường Kiệt cai quản quốc gia Mùa xuân năm 1074 Triều Đình phục chức cho Lý Đạo Thành làm thái phó bình chương, quân quốc trọng sự Khi Nhân Tông lên ngôi, nhà Tống muốn nhân lúc vua Lý còn nhỏ Lại muốn chuyển hướng dư luận khỏi những mâu thuẫn nội bộ trong nước Và tình trạng bị các nước liêu hạ quấy phá ở phương Bắc Nên đã tính mang quân đánh chiếm Tuy nhiên, năm 1075 Ngay khi nhà Tống đang tập kết lực lượng ở Úng Châu chuẩn bị tiến sang Lý Thường Kiệt đã chủ động mang quân đánh sang đất Tống trước Sang đầu năm 1076, quân Lý hạ thành Úng Châu Trong năm 1076, nhà Tống cử Quách Quỳ, Triệu Tiết đem đại binh sang xâm lược Đại Việt Quân đội nhà Lý dưới sự chỉ huy của phủ quốc Thái Ý Lý Thường Kiệt Đã đánh bại được quân đội Tống tại trận tuyến trên sông Như Nguyệt Năm 1077, Quách Quỳ chấp nhận cho Đại Việt giãn hòa và rút quân trở về Triều đình Đại Việt không chỉ được giữ vững mà vị thế quốc gia cũng được nâng cao Triều Đại Lý Nhân Tông chứng kiến sự phát triển của nền giáo dục khoa bản Đại Việt Mùa xuân năm 1075, ông mở khoa thi Tam Trường Còn gọi là Minh Kinh Bác Học để chọn người tài ra giúp nước Đây là khoa thi đầu tiên của nền khoa cử Việt Nam Triều đình chấm đổ 10 người, thủ khoa là Lê Văn Thịnh được vào cung dạy học cho vua Năm 1076, Lý Nhân Tông cho lập quốc tự giám, trường đại học đầu tiên ở Việt Nam Và chọn những văn thần hay chữ vào giảng dạy Cùng năm, ông Ban Chiếu cầu lời nói thẳng Sang năm 1077, Nhân Tông lại tổ chức thi lại viên để tuyển chọn quang lại với 3 môn Thư nghĩa là viết chữ, toán và hình luật Mùa thu năm 1086, vua còn mở khoa thi chọn người có tài văn học vào Viện Hàng Lâm Mặt hiện tích đổ đầu khoa ấy được trao chức Hàng Lâm học sĩ Lý Nhân Tông còn được xem là người khởi công đắp những con đê lớn đầu tiên của Đại Việt Đại Việt xử lược ghi năm 1077, triều đình sai đắp đê chống giặc trên sông Như Nguyệt Năm 1103, vua lại ra lệnh cho cư dân Thăng Long làm đê chống lũ ở cả nội đô lẫn ngoại ô Đến năm 1108, Nhân Tông sai đắp đê tại cơ xá là đoạn đê sông Hồng gần cầu Long Biên ngày nay Năm 1089, Nhân Tông việt lại hệ thống quang lại, phân bố các quang theo chính phẩm trật Quang đầu triều gồm thái sư, thái phó, thái bảo, thiếu sư và thiếu ý, coi cả việt văn lẫn võ Dưới có thượng thư, tả hữu tham tri, tả hữu gián nghị đại phu, trung thư nghị lan và bộ thị lan chuyên về văn Đô thống, nguyên suý, tổng quản khu mật sứ, khu mật tả hữu sứ, kim ngô thượng tướng, đại tướng, đô tướng, tướng quân các vệ chuyên về võ Ở các châu quận thì có tri phủ, tri châu chuyên văn, trấn thủ chuyên võ Về tôn giáo, bên cạnh việc khuyến khích giáo dục nhà học, Lý Nhân Tông cũng là một Phật tử mồ đạo Ông và Thái hậu Linh Nhân đã cho dựng nhiều chùa tháp trong nước, ban cho các sư quyền hành nhưng chỉ giới hạn trong việc gợi ý giúp Hoàng đế Nhân Tông còn cho ra đời nhiều bài thơ ca ngợi công đức của Thiên sư Vạn Hạnh, Đào Cam Mộc và công đức Phật giáo Về kinh tế, năm 1117, Nhân Tông ra quy định cấm giết trâu bò bừa bãi Khi hãng hán bất mùa thì phát trận kho lương, giảm tô dịch, đất nước nhanh chóng cường thịnh Vua cũng thường đi xem gạc lúa ở các nơi, xem bác voi, lễ hội để tỏ rõ sự cường thịnh của Đại Việt lúc đó Có thể nói trong thời gian trị vị của mình, Lý Nhân Tông đã thực hiện nhiều hoạt động tích cực đưa Đại Việt trở nên cường thịnh, đời sống nhân dân ấm no, xã hội ổn định Sách Đại Việt sử ký toàn thư khen ngợi ông là người trí tuệ hiếu nhân, nước lớn thì sợ, nước nhỏ thì mến, thần giúp đỡ, người ứng theo là vua giỏi của Triều Lý Việc dám thông khảo tổng luận cũng ca ngợi Lý Nhân Tông, nhân hiếu, có tiếng đức tốt, đáng gọi là bậc vua giỏi thời bình Bạn đang xem video tại kênh Người Nổi Tiếng, đừng quên nhấn nút đăng ký bên dưới để ủng hộ nhóm nhé Chính sách ngoại giao linh hoạt Năm 1103, Lý Giác, người Diễn Châu, Nghệ An ngày nay âm mưu làm phản Vua Sai Thái Úy Lý Thường Kiệt đi đánh, Giác thua trốn sang Chim Thành Thuận theo lúc đó, quốc vương Chim Thành chế Ma Na cử quân qua đánh phá biên giới Muốn đòi lại ba châu mà chế cũ trước đây đã dân cho Lý Thánh Tông Kết quả bị Lý Thường Kiệt đánh bại Năm 1119, nhân Tông quyết định thân chinh đi đánh động Ma Sa Bắt được động trưởng, lấy vàng, lụa, trâu dê và chiêu dụ những người trốn tránh về yên nghiệp Với nhà Tống, sau chiến tranh 1075-1077 Tống có ý e dè và khiêm nhường đối với Đại Việt Mối quan hệ nhanh chóng trở nên ngang hàng Năm 1089, Thị Lan bộ binh Lê Văn Thịnh được cử sang trại Vĩnh Bình Cùng với người Tống bàn việt cương giới Phía nhà Tống trả cho Đại Việt 6 huyện và 3 động Đổi lại, Triều Đình trả lại tù binh của ba châu Khâm, Liêm, Úng Đã bị bắt lúc Lý Thường Kiệt kéo quân sang đánh Sau sự kiện chế Ma Na dạy binh làm loạn Quan hệ giữa nhà Lý và Chim Thành dần trở lại như trước Chim Thành năm nào cũng tiến cống vàng bạc, châu báu và thổ sản Triều Đình cũng thường xuyên giữ thể diện cho sứ thần Mời họ giữ các nghi lễ Năm 1123, nước Chân Lạp sang quy phụ Và xin triều cống thường lệ y như Chim Thành Vị vua của những cái nhất Ngoài việc là vị hoàng thái tử nhỏ tuổi nhất trong lịch sử Việt Nam Khi được sát phong lúc một ngày tuổi Vị vua ra quân bắt phạt sớm nhất khi mới 10 tuổi Lý Nhân Tông còn là vị vua ở ngôi lâu nhất trong lịch sử Việt Nam Khi trị vì Đại Việt từ năm 1072 đến năm 1128 Tổng cộng 56 năm Ông còn là vị vua có nhiều niên hiệu nhất trong lịch sử 7 niên hiệu Lần lượt là Thái Ninh, Anh Vũ Chiêu Thắng, Quảng Hữu Hội Phong, Long Phù, Hội Tường Đại Khánh Thiên Phù Duệ Vũ và Thiên Phù Khánh Thọ Thông thường các vua đặt niên hiệu chỉ gồm 2 chữ Nhưng một số vua thời Lý Trần đặt niên hiệu dài đến 4 chữ Và Lý Nhân Tông là vị vua có nhiều niên hiệu dài nhất 4 trên 7 niên hiệu của ông có 4 chữ Chưa kể Lý Nhân Tông còn là vị vua sát lập hoàng hậu sớm nhất trong lịch sử Năm 1072 Một trong những việc ông làm ngay sau khi lên ngôi Đó là lấy vợ Chính xử không nhắc nhiều đến việc tuyển Mỹ Nhân vào cung trong năm 1072 Riêng đại việc sử lược cho hay cuối năm đó Lý Nhân Tông lập 2 bà hoàng hậu Không rõ 2 người này xuất thân thế nào Nhưng trong những cái nhất này Có một cái nhất mà có lẽ Lý Nhân Tông chẳng hề muốn Ông là vị vua duy nhất của nhà Lý không sinh được con Dù là trai hay gái Năm 1117 Nhân Tông viết chiếu ban ra trong Hoàng tục Nói rằng Trẫm cai trị muôn dân mà lâu không có con nối Vậy nên trẫm nuôi con trai của các công thần Người nào giỏi thì lập làm thái tử Bây giờ con của Sông Hiền Hồ là Lý Dương Hoáng Mới lên 2 tuổi Nhưng thông minh lanh lợi Nhân Tông rất yêu quý Bèn lập làm hoàng thái tử Năm 1128 Nhà vua mất ở Điện Vĩnh Quang Được tôn miếu hiệu là Nhân Tông Nội vũ vệ Lê Bá Ngọc tuyên đọc chiếu chỉ Và giúp vua nhỏ tuổi trị nước Cùng với các đại thần Dương Anh Nhĩ, Mâu Du Đô Thái tử Lý Dương Hoáng lên nối ngôi Tức Lý Thần Tông Chính việc nhờ ngôi cho dòng thứ này Đã chấm dứt giai đoạn bách niên thịnh thế của Đại Việt Cảm ơn bạn đã xem video trên kênh Người Nổi Tiếng Đừng quên nhấn nút đăng ký Và xem thêm những video mới để ủng hộ nhóm nhé