Tơ hồng Nguyệt Lão

Nguyễn Tử Quang điển hay tích lạ Xích Thẳng, Nguyệt Lão Xích Thẳng là tơ hồng hay là chỉ hồng? Nguyệt Lão là ông già Dưới chăng, do chữ Nguyệt Hạ Lão Nhân nói tắt Nguyên ở đời nhà Đường Từ năm 618 đến năm 907 Có một chàng nho sĩ tên là Vi Cố Học giỏi, thi phú tải danh Một hôm du học đến Đông Đô Giữa đêm trời quang bể tạnh Trăng sao vẳng vật Gió hưu nhẹ thổi Chàng thơ thẩn dạo chơi Chàng hỗn hạt nhiên thấy một cụ già Râu tóc bạc phơ Ngồi ở dưới ánh sáng trăng Nhìn vào một quyển sổ to Tay xè từ đỏ Trông người tiên phong đạo cốt Vi Cố lấy làm lạ đến gần hỏi Chẳng hay Lão Trượng ở đâu đến đây Mà ngồi một mình giữa đêm khuya canh vắng Còn sách này là sách chi Và tơ đỏ này thì cụ xe làm gì? Cụ già đáp Ta là Nguyệt Lão Ta xem sổ định hôn của nhân gian Chỉ ta đương xe là duyên của vợ chồng Do cái tơ này buộc lại Vi Cố mừng rỡ Yêu cầu cụ già cho biết nhân duyên của mình Cụ già mỉm cười nói Số duyên của nhà ngươi là cái con bé ba tuổi Của mụ ăn máy Thường ăn xin ở chợ Đông Đô Vi Cố nghe nói hỡi hồi Buồn tuổi Một tiếng nào Cụ già biết ý bảo Đó là duyên trời định Già này không thay đổi được Mà nhà ngươi muốn tránh Cũng chẳng xong Vi Cố buồn bã Tử giã lủi thủi ra về Sáng hôm sau Vi Cố ra chợ Đông Đô Quả thực Trông thấy một mụ ăn máy dơ giấy Tay ẵm đứa bé gái ba tuổi Thơ thần xin ăn ở lóc chợ Cố bực tức Mớn một gã lưu manh đầm chết Được đứa bé kia Sẽ thưởng nhiều tiền Tên lưu manh vầng lời Cầm dao sông đến Chém một nhát vào đầu đứa bé Mụ ăn máy hốt hoảng Cùng còn chạy Nhìn thấy máu tuồn xối xả Cái tên lưu manh tưởng đứa bé đã chết Sợ người ta bắt Nên cuốn cuộn chạy trốn Mười năm sau Vi Cố đi thi độ thám hoa Vào chiều bái ít nhà vua song Cố ra lễ quan tể tướng Họ Chu Vốn làm chủ khảo khoa thi Thấy quan tân khoa trừ vợ Quan tể tướng liền gả con gái cho Vi Cố mừng dỡ bái tạ Đến khi nhập phòng Cố nhìn thấy vợ Vợ mỹ miều đẹp đẽ Lấy làm hớn hở lắm Vừa ý lắm Trợt nhìn ở phía sau ót Có một vết thẹo Chàng lấy làm lạ hỏi Nàng thành thật kể rõ thân thế mình Vốn là con của một mụ ăn máy Mười lăm năm về trước Bị tên lưu manh ác độc Nò không biết có thâm thù gì Mà nó lại chém nàng May mà Mẹ của nàng nhanh chân chạy khỏi Nàng chỉ bị thương ở sau ót Mẹ chết Nàng chịu cảnh bơ vơ May mà tể tướng gặp ở giữa đường Vì không con Nên là tể tướng đem về nuôi Xem như là máu huyết Nghe vợ thuật Vi Cố thở dài Lầm bẩm Thật là duyên trời định Tránh đấu cũng không khỏi Tuy than thở Nhưng mà Vi Cố cũng lấy làm hả dạ lắm Tuy dù sao thì Vợ cũng đẹp Và là con yêu của nhà quan to Trong vở kịch thần thoại Lên cung trăng Của Ngô Tổ Quang có chép Hậu nghệ Người nước hữu cùng Sau khi bắn chín mặt trời Được tôn làm hoàng đế Một đêm cùng hai người đồ đệ Là Ngô Cương và Phùng Mông đi đường Cả ba gặp một ông lão Ngồi ở dưới ánh trăng Tay cắp một quyển sổ to Trên sổ buộc tư đỏ chẳng kịp Hậu nghệ lấy làm lạ hỏi Thưa Cú Cuốn sách sao lại co buộc dây đỏ như thế kia Cụ già nói Quế nhân đã hỏi Già này phải nói thực Già này chuyên coi Việc hôn nhân thiền hạ Đây là quyển sổ cưới gã Của người trong thế gian Ồ, thế thì may quá Bà thầy cho chúng tôi Đều đọc khân Nhờ Cú sách coi Việc hôn nhân của chúng tôi thế nào Ngô Cương đến trước nghiêng mình Xưng tên họ và nhờ Cú già xem Cú già giở sổ xem một lúc Nhưng mà không nói Hậu nghệ hỏi Thưa Cú thế nào Ngô Cương nóng đẩy rục Có không à Cú Cú già đáp Số tráng sĩ trọn đời không có vợ Ngô Cương mỉm cười Không vợ cũng được Đến phiên phủng bông Cú già bảo Vì tráng sĩ chưa quyết Còn tấn thối lưỡng năn Nên là việc hôn nhân vì thế mà Chưa nhất định Hậu nghệ cất tiếng cười Ha ha ha Té ra là hai cái đứa học trò Đều không có vợ cả Thế giám phiền Cú sách coi Số phận của nghệ này ra sao Cú già cuối đầu giở sổ Một lúc kêu lên À có đây rồi Cách đây rất xa Ở trong một cái hang hưu quậy Tại phường Bắc Cô gái con nhàng nèo Mình không áo che thân Cơm không đủ ngày hai bữa Hậu nghệ tỏ vẻ bất bình Tôi có một người vợ như thế sao Cú già cười bảo Nàng là chim phượng hoàng Là đoá hoa khôi Kiếp trước đã định rồi Đời này sẽ tác hợp Nàng hiện giờ còn nhỏ quá Nghệ nóng này hỏi Thì mấy tuổi Ờ mới có sáu tuổi thôi Phùng mông Ngô cương nín không nổi bật cười Nhưng thấy hậu nghệ có vẻ giận Nên không dám cười nữa Hậu nghệ nói với cụ già Tôi không tin Già đã nói là không bao giờ sai Số nhân duyên đã chép Đâu có phải nói chơi được Hậu nghệ lầm mầm Nhưng mà mới có sáu tuổi Cụ già đỉnh đạc nói Sau mười năm nữa Lại hát chẳng đến mười sáu tuổi Sau hai mươi năm nữa Hát chẳng phải hai mươi sáu tuổi Lại sáu mười năm nữa Hát chẳng phải sáu mươi sáu tuổi Quý nhân chẳng biết con gái lớn lên Thay đổi đến Mười tám lần hay sao Hậu nghệ bực tức lớn tiếng Rõ ràng là cú muốn Trêu tôi mà Cụ già đỉnh đạc bảo Ngảm dọc nhân duyên một sợi tơ Trêu bùa làm sao được Hậu nghệ giận dữ quá Thích đổ quẩy Nhưng mà cụ già đã biến mất Mười năm sau Hậu nghệ sai ngô cương Đến phương Bắc Tìm được hàng Nga Bắt về phong làm hoàng hậu Đúng như lời cụ già dưới chăng đã nói trước Cụ già đó là Nguyệt Lão Do những điển tích này Mà có những chữ Như tơ hồng Chỉ hồng Để chỉ việc nhân duyên vợ chồng Những chữ như là ông tơ Nguyệt Lão chăng già Cũng là do điển này mà ra Hiện giờ trong lễ cưới Có lễ tơ hồng Tức là lễ ông cụ già vô danh Ngồi ở dưới chăng đó Trong tác phẩm đoạn thường tân thanh Của Nguyễn Du có câu Dù khi lá thắm chỉ hồng Nến chăng thì cũng Trong cung oán ngầm khúc Cũng có câu Tây Nguyệt Lão khờ xáo có một Bỗng tơ tình bướng gót cùng tuy Và Tây Nguyệt Lão trắng xe thỉ chớ Xe thế này Có rõ ràng không