SỰ THẬT Ngọc Hân Công Chúa Gi.ết Vua Quang Trung Vì LÝ DO ĐỘNG TRỜI NÀY ? | Triết Lý Tinh Hoa

Phát hiện bất ngờ về sự thật, Ngọc Hân Công Chúa xa tay giết Vua Quang Trung khiến cả lịch sử Việt Nam ngỡ ngàng. Mến chào quý vị đang đến với kênh Triết Lý Tinh Hoa. Quý vị thân mến, Vua Quang Trung được viết đến là một thiên tài quân sự, là người anh hùng áo bài cờ đào, đánh đổ cả hai tập đoàn thống trị phản động ở đằng trong và đằng ngoài, người đã lập nên những chiến công hiền hách, chống quân xâm lược Xiêm và Mãn Thanh. Thế nhưng tiếc rằng chỉ sau 3 năm trị quốc ngắn ngùi, ông đã đột ngột xa đi để lại bao tiếc thương cho hậu thế. Đặc biệt, sau khi Vua Quang Trung mất, Hoàng hộng Ngọc Hân khi ấy vừa phải chịu nỗi đau mất chồng, vừa phải chịu lời xèm pha nghi ngờ rằng chính bản là người đã xa tay, tàn độc, hại Vua Quang Trung, khiến ông đột ngột xa đi như thế. Vậy sau hàng thế kỷ, sự thật về cái chết của Vua Quang Trung là gì? Có đúng là Hoàng hộng Ngọc Hân là người đứng sau chủ mưu hay không? Hãy cùng chiếc Lý Tinh Hoa đi tìm hiểu ngay sau đây. Quý vị thân mến, Quang Trung Hoàng đế, sinh năm 1753, mất năm 1792, tên thật là Nguyễn Huệ, là vị Hoàng đế thứ 2 của nhà Tây Sơn sau khi Thái Đức Hoàng đế Nguyễn Nhạc thoái vị và nhường ngôi cho ông. Quang Trung không những là một trong những vị tướng lĩnh quân sự xuất sắc, mà còn là nhà cai trị tài sỏi, đưa ra nhiều cái cách về kinh tế, xã hội nổi bật trong lịch sử Việt Nam. Nguyễn Huệ và hai người anh em của ông, được viết đến với tên gọi anh em Tây Sơn, là những nhà lãnh đạo của cuộc khởi nghĩa Tây Sơn, đã chấm dứt cuộc nội chiến trịng Nguyễn Phân Tranh giữa hai tập đoàn phong kiến trịng ở phía Bắc và Nguyễn ở phía Nam, lật đổ hai tập đoàn này cùng nhà Hậu Lê, chấm dứt tình trạng phân liệt đằng trong, đằng ngoài, kéo dài suốt hai thế kỷ. Ngoài ra, Quang Trung còn là người đánh bại các cuộc xâm lược Đại Việt của Xiêm La từ phía Nam, của Đại Thanh từ phía Bắc. Bản thân ông đã cầm quân chiến đấu từ năm 18 tuổi, trong 20 năm liền đã trải qua hàng chục trận đánh lớn và chưa hề thua một trận nào. Đồng thời, khi ở cương vị Hoàng đế, ông cũng tỏ sót tài cai trị khi đề ra nhiều kế hoạch, cải cách tiến bộ trong kinh tế, văn hóa, giáo dục, quân sự, nhằm xây dựng đất nước và tiếp thu khoa học kỹ thuật hiện đại từ phương Tây. Còn công chúa Lê Ngọc Hân là con gái út của vua Lê Hiển Tông, bà không chỉ là người con gái xinh đẹp và bậc nhất trong những người con của vua Lê Hiển Tông, mà bà còn là người con gái giỏi sang nhất và nổi tiếng nhất của nhà vua. Bởi lẽ, trong số nhiều công chúa con vua, chỉ thấy sự sách nhắc tới con một mình Lê Ngọc Hân và sự sách nhắc tới bà không chỉ vì bà là vợ của vị vua Quang Trung nổi tiếng, mà vì bà còn là một người phụ nữ tài ba trên văn đàn hồi cuối thế kỷ 18. Thơ văn của bà đã hết sức ca tụng chiến công đánh giặc cứu nước và sự nghiệp xây dựng đất nước của vua Quang Trung là tiếng nói quan trọng đối với sự nghiệp vĩ đại của nhà Tây Sơn trong bối cảnh phức tạp của xã hội lúc bấy giờ. Lê Ngọc Hân sinh năm 1770, mất năm 1799. Năm bí ngọ, theo lời truyền tụng, công chúa Ngọc Hân thông minh từ bé, diện mạo thanh tú, xinh xắn, bản tính thủy mị, dịu sàng. Chưa đầy mấy tuổi, công chúa chẳng những đã giỏi cầm kỳ thi họa mà còn thuộc lào kinh điển, thông thảo âm luật, giỏi thơ văn cả hán lẫn nôn. Càng lớn, công chúa càng xinh đẹp, nít na, duyên sáng, đức hạnh, được tiếng thơm khắp hoàng cung. Cuộc đời bà thường được theo dệt nên thành giai thoại cuộc tình đẹp đẽ giữa bà với Nguyễn Huỵ. Vì bà là công chúa một triều đại lớn suy thoái, lại kết hôn với người đứng đầu Tây Sơn khi ấy đang đe dọa nền chính trị của nhà Lê. Dần dần còn lưu truyền tên gọi bà là bà Chú Tiên khi bà ở Phú Sơn vì Dinh phủ lập ở chùa Kim Tiên. Cuộc hôn nhân giữa Nguyễn Huỵ, Ngọc Hân xuất phát ban đầu là ý đầu chính trị. Nhưng qua quá trình sống bên chồng, bà đã chiếm chọn niềm tin, tình yêu của người anh hùng. Với sự dịu sàng trong sáng và cách cư xử nền nếp xa xáo rất đặc trưng của người phụ nữ Bắc Hà xưa, Ngọc Hân đã chinh phục hoàn toàn người đàn ông dũng mãnh. Nguyễn Huỵ tôn trọng, nâng niu, luôn hỏi ý kiến Ngọc Hân về những ứng xử cần thiết với triều đình nhà Lê. Tháng 5, năm cảnh hương thứ 47, tức năm 1786, tướng nhà Tây Sơn là Nguyễn Huỵ ra Bắc với trưa bài Phù Lê Diệt Trịnh. Diệt xong họ trịnh, Nguyễn Huỵ tới ý kiến Lê Hiển Tông. Do sự may mối của tướng Bắc Hà vào hàng Tây Sơn là Nguyễn Hữu Trịnh, Ngọc Hân phâng mệnh thành hôn cùng Nguyễn Huỵ. Khi đó, bà 176 tuổi, còn Nguyễn Huỵ 33 tuổi và đã có chính thất là Phạm Thị Liên. Vài ngày sau, Lê Hiển Tông băng hà, triều đình dư vào vấn đề chọn người kế vị. Lê Ngọc Hân nghĩ anh thân hơn cháu nên ủng hộ anh là Lê Suy Cận Lê Ngôi. Nhưng vị tông tộc nhà Lê phản đối vì muốn lập hoàng tái tôn Lê Suy Kỳ là con của cựu tái tử Lê Suy Vĩ Lê Ngôi. Do áp lực của tông tộc, Ngọc Hân phải nghe theo, Lê Suy Kỳ được lập tức là Lê Chiêu Thống. Ít lâu sau, bà theo Nguyễn Huỵ về thuận hóa. Năm triều thống thứ 2 năm 1788, Nguyễn Huỵ lên ngôi hoàng đế trước khi ra Bắc để diệt Quân Thanh. Lê Niên Hiệu là Quang Trung, phong Ngọc Hân làm hữu cung hoàng hậu do chính thất Phạm Thị đã được phong làm trung cung hoàng hậu. Năm sau tức năm 1789, sau khi đại thắng Quân Thanh, Nguyễn Huỵ lại phong bà làm Bắc cung hoàng hậu. Bà có hai con với Nguyễn Huỵ là Nguyễn Thị Ngọc Bảo và Hoàng tử Nguyễn Quang Đức. Năm kỳ sầu 1789, sau khi đại phá 29 bạn quân xâm lược Mãn Thanh, hoàng đế Quang Trung đã cho chỉnh đốn lại chính quyền nhà nước mới theo cung cách của một chính thể quân chủ. Giữa lúc công cuộc kiến thiết đất nước giữa triều đại Tây Sơn đang diễn ra tốt đẹp và cuộc sống của vua Quang Trung cùng Bắc cung hoàng hậu đang tràn trề hạnh phúc, thì vào năm 1792, vua Quang Trung lâm bệnh, đột ngột qua đời. Để lại một sự nghiệp sở sang và một nỗi tiếc thương vô hạn cho đất nước, cho xa tộc. Trong đó, để lại nỗi đau và mất mát lớn nhất trong người vợ trẻ tăng độ tuổi 22 và hai con thơ sản. Sau cái chết của ông, nhà Tây Sơn suy yếu nhanh chóng. Cuộc đời ông được biết đến qua các bộ xử của nhà Hậu Lê và nhà Nguyễn, các xứ ra cận đại, hiện đại và cả trong phân học dân gian. Khi Quang Trung mất, nhân dân nhiều nơi đã xây lăng lập đền thờ, dựng tượng đài và bảo tàng để tưởng nhớ công lao của ông. Dù sau này nhà Nguyễn, tức là đối thủ của nhà Tây Sơn, tìm nhiều cách xóa bỏ uy tín của Quang Trung như phá bỏ đền thờ, cấm người dân thở cúng, truy lùng các vẻ tôi, con cháu của vua Quang Trung, coi ông là sạc trong các tài liệu triều đình. Thế nhưng ký ức về những chiến công của ông vẫn được những người mến mộ ông truyền tụng suốt 150 năm. Cái chết không rõ ràng của Quang Trung, Nguyễn Huệ Tương truyền vào một buổi chiều đầu thu năm 1792, vua Quang Trung đang ngồi làm việc, bỗng hoa mắt, tối sầm mặt mũi, mê man bất tỉnh. Khi tỉnh dậy, nhà vua cho triệu chấn thủ Nguyễn An là Trần Quang Diệu về triều bàn việc thiên đô sang Phượng Hoàng Trung Đô. Nhưng việc chưa quyết xong thì bệnh tỉnh nhà vua đã nguy tịch. Trước khi mất, nhà vua đã gắn dặn Trần Quang Diệu cùng các quần thần rằng ta mở mang bở cõi, khai thác đất đai, co cà cõi nam này. Này đau ốm tất không khỏi được, thái tử tư chất hơi cao nhưng tuổi còn nhỏ. Ngoài thì có quân xa tỉnh là quốc thủ mà thái đức thì tuổi xà, ham giật lạc, cầu yên tạm bỡ, không toàn tính phải lo về sau. Khi ta chết rồi, nỗi trong một tháng phải trôn cất, việc tàng làm lao thảo thôi. Lũ người nên hợp sức mà giúp thái tử sớm thiên đô về vĩnh đô để không chế thiên hạ. Bằng không, quân xa tỉnh kéo đến thì các người không có chỗ trôn thân. Ngày 29 tháng 7 năm Nhâm Tý, vào khoảng 11-12 sửa đêm, Quang Trung Nguyễn Huệ qua đời. Ở ngôi được 4 năm, ứng thọ 40 tuổi, miếu hiệu là Thái Tổ Vũ Hoàng Đế. Thời điểm mất của Vua Quang Trung được các tài liệu cổ ghi lại khác nhau. Nguyễn Huệ, Ngọc Hân vốn được coi là cặp sồng phụng trên thế gian. Thế nhưng cuộc đời của người anh hùng kiệt xuất và mỹ nữ, nhà thân nông tài hoa khiếm có vẫn còn nhiều điều trắng đen lẫn lộn do sự nhầm lẫn của dân san và chính cả những người viết sử. Trong đó, hai nghi vấn lớn nhất được nhiều người dẫn đi dẫn lại là việc sau khi Hoàng Đế Quang Trung mất, bà Ngọc Hân đã lấy Vua San Long và sinh hại cho ông hai người con trai. Hơn thế nữa, bà còn nằm trong nghi an giết chồng vì ghen tuông bằng cách cho Hoàng Đế Quang Trung uống thuốc độc. Về an oan giết chồng, người ta cho rằng vì Vua Quang Trung cầu hôn công chúa Nhà Thanh và Hoàng Đế Canh Long của Trung Quốc hứa gả con gái cho nên trong phút bẩm bột vì quá ghen, Ngọc Hân đã bỏ thuốc độc và rượu cho Vua uống. Ngày nay, do mạng toàn cầu nên những quan điểm sai lầm trên vẫn được nhiều người dẫn đi dẫn lại theo cách hiểu và chủ định riêng của mỗi người nên Ngọc Hân vẫn chịu tiếng oan. Vậy thực hư ra sao? Năm Quang Trung thứ 5 tức năm 1792, Nguyễn Huệ đột ngột Băng Hà. Sau đó, Nguyễn Quang Toàn là con bà chính cung Hoàng Hậu Phạm Thị Liên lên nối ngôi, nên hiểu là Cảnh Thịnh. Vì thế, sự còn gọi là Cảnh Thịnh Đế. Bùi Hoàng Hậu do thân phận chính thất đã trở thành Hoàng Thái Hậu. Khi Quang Trung Hoàng Đế Băng Hà, mặc dù chịu đau đớn là thế Vậy mà Ngọc Hân lại bị nghi ngờ là hung thủ hạ độc người chồng đầu ấp tay gối. Theo bài Sanh Nhân Lê Ngọc Hân của Chu Quang Chứ Sau khi Nguyễn Huệ qua đời thì bà Lê Ngọc Hân mất quyền lực và bà đưa con ra khỏi cung điện Phú Xuân, sống trong chùa Kim Tiền cạnh Đăng Dương Điện với sanh nghĩa thở chồng nuôi con. Bà Khượng sống đến ngày 8 tháng 11 năm kỷ 10 thì mất, lúc đó mới 29 tuổi. Lễ bộ thượng thư nhà Tây Sơn là Phan Huy Ít đã phụ chỉ soạn 5 bài văn tế Lê Ngọc Hân cho vua Cảnh Thị Đế cho các công chúa, cho bà Nguyễn Thị Huyền, cho các tôn thất nhà Lê và cho họ ngoài ở làng Phủ Ninh. Cảnh Thị Đế đã đích thân đọc trước linh sảng với thủy hiệu được truy tặng là Nhu Ý Trang thuận chinh Nhất Vũ Hoàng Hậu Cả 5 bài văn tế trên còn được chép trong sách Dụ Am Văn Tập Và theo tộc Phà họ Nguyễn Đình, đang khi Triều Tây Sơn suy thoái Nguyễn Ánh thử cơ chiếm Bekindô Phú Xuân ngày 18 tháng 11 năm Tân Dấu Hoàng Tửng Nguyễn Quang Đức mất khi mới 10 tuổi Rồi ngày 17 tháng 4 năm Nhâm Tuất Công chúa Ngọc Tào cũng mất khi mới 12 tuổi Nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân cho biết Ngọc Hân công chúa phải chịu nuôi oan bỏ thuốc độc giết vua Quang Trung vì ghen tuông và sau khi nhà Tây Sơn sụp đổ làm thất thân của vua Sa Long Điều này khiến bà tổn hại thanh sanh ít nhiều và hậu thế tốn không ít giấy mực Để xẻ oan cho bà, ông Xuân đã sao lục những bài viết đưa ra thông tin 2 triều về cuộc đời bà kèm theo những bài phản biệt nhằm bác bỏ những thông tin sai trái Ông Xuân cho biết trong tạp chí phổ thông số 62 sang ngày 1 tháng 8 năm 1961 Ông Thượng Khánh đã đưa ra một nguồn sử liệu làm cho một số đông bạn đọc sững sở Theo ông Khánh, động cơ để Linh Ngọc Hân viết chồng bắt nguồn từ việc Hoàng đế Cản Long của Trung Quốc hứa gả con gái cho Quang Trung và trong một phút bốc đồng vì quá ghen Ngọc Hân đã bỏ thuốc độc vào rượu cho vua uống Ở chiều ngược lại, ông Xuân dẫn bài Ngọc Hân công chúa chưa hết chịu tiếng oan này đến chịu tiếng oan khác của Quách Tấn để phản biệt lại bài viết của ông Khánh Trong bài viết này, Quách Tấn đã chứng minh những điều ông Khánh viết ra hoàn toàn không có căn cứng Duy diễn vô tội phạ và sai lệch với lịch sử Điều này được thể hiện ngay trong bài viết của ông Khánh Ông Khánh nói việc Ngọc Hân ám sát vua Quang Trung được chép trong gia phà của nhà ông mà quyền gia phà ấy không còn vì bị đốt năm 1947 Quách Tấn cho rằng nghĩa là ông Khánh không có cái gì để chứng minh rằng Về việc Quang Trung cầu hôn công chúa nhà Thanh, Quách Tấn đã kiểm chứng lại và khẳng định các sử sách có chép chuyện này Tuy nhiên, chuyện Ngọc Hân ghen với công chúa nhà Thanh mà ông Khánh đưa ra rất phi lý Quách Tấn cho rằng công chúa vốn là người có học thức Việc vua Quang Trung sai sướng sang cầu hôn mục đích là để chọc thức vua cản long chứ không phải để mong vui thú chăn gối Công chúa chẳng lẽ không biết việc này mà đến mức nổi ghen suyết chồng Thêm nữa, vua Quang Trung không thiếu người y Nhà vua bị độc chẳng lẽ người y lại không nhận biết được Quách Tấn cũng cung cấp một tư liệu xác thực khẳng định vua Quang Trung chết vì huyễn vận tức là bệnh cao huyết áp chứ không phải do đầu độc Ông Xuân cũng cho biết trong cuốn tập san Đô Thành Hiếu Cổ Số xa tháng 10 đến tháng 12 năm 1941 Đăng bài viết của ông Phạm Việt Thường có tên được dịch ra tiếng Việt Những ói âm của ông Tơ Bảo Nguyệt hay là số phận lạ lùng của công chúa Ngọc Hân Đây là tạp chí uy tín nên câu chuyện Ngọc Hân lấy hai vua Quang Trung xa long là cầu thù của nhau khiến nhiều người tin Thực ra, nhầm lẫn này xuất phát từ việc tác giả nhầm công chúa Ngọc Bình với công chúa Ngọc Hân Ông Xuân cho rằng không thể có chuyện một người đã mất trước đó ba năm lại đi lấy chồng Ông cũng đặt câu hỏi vua Quang Trung qua đời năm 1792 Từ đó đến năm 1801 Trong cung điện Thành Phú Xuân phải là nơi ở của vợ Quang Toản Làm sao bà Ngọc Hân là vợ vua Quang Trung đã qua đời trước đó nhiều năm lại có thể ở trong đó để Nguyệt Ánh đến gặp Bộ Đại Nam Liệt Truyện Chính Viên Viết tiểu sử hai ông Hoàng, Quảng Quai và Thường Tín là con của Đức Phi họ Lê Chứ không hề có tên Lê Ngọc Hân Ông Xuân cũng cho biết Những năm 90 thế kỷ 20 Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc đã biên soạn Nguyễn Phúc Tộc Thế Phả Sửa trỡ những sai lầm của người xưa Trong sách này có ghi rõ loài lịch người vợ thứ ba của vua xa long Là Đức Phi Lê Thị Ngọc Bình Cụ thể Trong bộ sách Quốc Sử Di Biên do Phan Thúc trược soạn Vào năm từ đức thứ tư đến thứ năm Có đoạn như sau Năm nhâm tuất, xa long nằm đầu Ngày 21 canh thân Thấy tù đến kinh thành thăng long Hào mục bắt anh em Nguyễn Quang Toàn sưng lên vua Sưng đột bà Phi Lê Thị Ngọc Bình vào trong cung vua Khi cảnh thịnh chạy ra bắp Không hiểu vì lý do gì Ngọc Bình và một số cung nữ bị kẹt ở Phú Xuân Xa long chiếm Phú Xuân Thấy Ngọc Bình trẻ đẹp, ăn nói dịu dàng Sáng điệu thướt tha Nên ông quyết định nạp làm Phi Chiều thần của vua xa long súng lại can ngăn Họ nói Bệ hạ nay có cả thiên hạ Thiếu gì gái đẹp Việc gì phải lấy vợ của sạc làm vợ mình Xa long cười ha ha mà nói Đến đất nước của sạc Tao còn lấy huống chi làm vợ sạc Tao lấy vợ sạc làm vợ tâu Thì có chi mô Mặc dù có lời can ngăn Nhưng sau đó Lê Thị Ngọc Bình vẫn được phong làm triều nghi Và sinh được hai hoàng tử nhà Nguyễn Là Quảng uy công Nguyễn Phúc Quân Thường kín công Nguyễn Phúc Cự Và hai công chúa là Mỹ Khê công chúa Mọc Quê Và An Nghĩa công chúa Ngọc Ngôn Chị em Ngọc Hân và Ngọc Bình Có nhiều điểm tương đồng Rằng hai bà đều là công chúa Con vua Hiển Tông nhà Hậu Lê Hai bà đều sinh trường ở ngoài Bắc Lớn lên hai bà đều lấy chồng Là hoàng đế nhà Tây Sơn Cả hai bà đều là hoàng hậu Tại Phú Xuân Do những điểm tương đồng căn bản đó Mà những câu chuyện truyền tụ về cuộc đời hai bà Gây ra sự nhầm lẫn giữa Ngọc Hân và Ngọc Bình Từ đó nhiều người cho rằng Người lấy Nguyễn Ánh là Ngọc Hân Nhưng trên thực tế Ngọc Hân đã mất Từ năm 1799 Ngọc Bình là con vua Lê Hiển Tông Có hai đứa chồng Là vua Quang Toản nhà Tây Sơn Và vua Sa Long nhà Nguyễn Do số phận lạ lùng Sơn Gian có câu ca sao nói về bà như sau Số đâu có số lạ lùng Con vua lại lấy Hai chồng làm vua Những bí ẩn về Cái chết và ngôi đền thiêng Thờ Ngọc Hân công chúa Cuộc đời của công chúa Ngọc Hân Đã phải chịu nhiều nỗi chôn chuyên Cho đến tận khi chết vẫn phải chịu bao nỗi oan Bị đảo mộ vứt hải cốt Và còn rất nhiều điều Khiến hậu thế tranh cãi không ngừng Trong đó Cái chết và ngôi đền thiêng thờ bà Là những bí ẩn như vậy Bí ẩn ngôi đền thờ Ngọc Hân công chúa Ngọc Hân công chúa qua đời ở tuổi 29 Vì nỗi đau mất chồng Khi chỉ mới ở bên nhau 6 năm Những tưởng Cái chết của nàng là sự kết thúc cho một kiếp người Nhưng cái dây oan nghiệt Vẫn cứ cuốn lấy nàng Ngay cả khi đã mất Số là sau khi nàng qua đời 3 năm Mẫu thân của nàng không yên tâm Sợ rằng một công chúa Ngọc Hân bị kẻ thù xâm phạm Nên bà đã bí mật vào Phú Xuân Đưa hải cốt của nàng và 2 con Về An Táng Và lập miễu thờ tại Phủ Ninh Tức Ninh Hiệp, San Lâm Bê Sở Nhiều năm qua đi Đền thờ Ngọc Hân công chúa bị xuống cấp Một ông tú tài Đã cho sự lại vì cảm thấy thương xót cho ba mẹ con Thay nhưng Một kẻ trong làng biếp chuyển Đã tố cáo lên với triều đình nhà Nguyễn Sẵn có người lập miễu thờ thân nhân của Nguyễn Sau đó Sự việc này đã biến thành vụ an lớn Thời đó, ông tú tài Đã bị kết trọng tội Tổng đốc của tỉnh Bắc Ninh bị sáng chức Triều đình nhà Nguyễn Đã quật mộ công chúa Ngọc Hân và 2 con lên Ném xương cốt của họ xuống sông Hồng Tương truyền Bên bờ sông Hồng có một ngôi đền Phía trước có một gành nước xoáy Bởi vậy Ngôi đền được đặt tên là Đền Gành Khi quân quân nhà Nguyễn Đem hải cốt của công chúa Lê Ngọc Hân qua đây Thì bỗng nhiên sông tố nổi lên Còn thuyền lớn bị sông gió Quật sử sụi Trước tình thế nguy cấp Quân quân triều Nguyễn đành vứt xương cốt của ba mẹ con xuống nơi đó Rồi quay đầu về bờ Dân làng ái mộ Thương tiếc cho ba mẹ con nàng Điền nhặt lại và lập cho nàng một đền thờ mới Họ còn đặt tên cho nàng là Mẫu Thoài Tượng của nàng được đặt ở hậu cung Để tránh kẻ xấu nhỏ ngó Nào ngờ nước sông đổi dòng Một lần lũ lớn đã cuốn cho ngôi đền Rất may Một người trong vùng là bà Đặng Thị Bản Vì mến mộ tài năng và đức hạnh Của công chúa Ngọc Hân Nên đã đứng ra quyên góc xây dựng ngôi đền mới Làng mộ Vua Quang Trung Nguyễn Huệ Bị Nguyễn Ánh sai người tàn phá Thời cảnh thịnh Chiều đình Tây Sơn sinh ra lục lục Nguyễn Ánh nhân thời cơ đó Kéo ra đánh bại nhà Tây Sơn Mười năm sau ngày Quang Trung qua đời Nhà Tây Sơn sụp đổ hoàn toàn Để trả thù Nguyễn Ánh sai đảo phá mộ Nguyễn Huệ Và Nguyễn Nhã Nơi đặt làng mộ Vua Quang Trung cũng bị săn phẳng Không cho để lại dấu tích Nên sau này Có một số nhà nghiên cứu đã giải công tra cứu Khảo sát, tìm tòi Xong không thể xác định được mộ Vua Quang Trung Ở địa điểm nào Bên cạnh đó Các làng mộ của gia tộc Tây Sơn ở Nghệ An Và Nguyên Nhân đều bị khai quật Quỷ pha đêm mức Chỉ trơ hố huyệt sâu Khiến người sau phải gọi là xiếng huyệt Khảo sát trong thời gian gần đây Của các nhà nghiên cứu Đã tìm ra bài thơ Kiến Quang Trung Linh Cửu Tạm dịch là Nhìn thấy Linh Cửu Vua Quang Trung Của nhà thơ Lê Triệu Người sống dưới thời Tây Sơn và thời Nguyễn Bài thơ nói về cảm xúc của tác giả Khi đứng trước nơi từng là làng mộ Của Quang Trung Chỉ sau mấy năm bị Nguyễn Ánh Khai quật Chưa xác định được vị trí làng mộ Vua Quang Trung Bộ Phân hóa Thể thao và Su lịch Đã cho phép thực hiện một cuộc thăm sò khảo cổ học Tại khu vực Gò Dương Xuân Nơi nghi ngờ đặt làng mộ Của Vua Quang Trung Kể từ ngày 6 đến ngày 15 tháng 10 Năm 2016 Sau gần 3 tháng nghiên cứu Chỉnh lý tư liệu thu thập từ cuộc khai quật Chiều mùng 9 tháng 1 Năm 2017 Đoàn thăm sò khảo cổ học Đã có báo cáo sơ vụ Phó giáo sư tiến sĩ Bùi Văn Liêm Viện phó Viện khảo cổ học cho biết Tại 5 hố thăm sò Với tổng diện tích là gần 24m2 Đã phát hiện nhiều di tích Hiện vật và kiến trúc Trong đó phát hiện 3 cục di tích Liên quan đến mộ hỏa tắng Cùng một trung sành bị vỡ Có khả năng của một ngôi mộ đất Có quan tài là trung sành Phát hiện một di tích nền Hoặc móng bằng cát, sòi Có thể liên quan đến nền móng của kiến trúc Hoặc lớp tạo mặt bằng cây chân đá tảng Là chân cổ trong kiến trúc Phát hiện hàng trăm hiện vật Bằng đồng, sắt, xứ Sành, đất nung, ngói Thủy tinh, vôi vữa, xương Vỏ sò Trong đó có nhiều nhất là hiện vật hốm xứ Phát hiện quan trọng nhất là kiến trúc đá Có chiều rộng là hơn 5,5m Dày 0,6-0,65m Các phiên đá xếp trổng lên nhau Có hai điểm bắt góc Và hiện tượng giật cấp của các lớp đá Kiến trúc này có thể liên quan đến Một kiến trúc lớn Rất có thể là móng của tường hoặc thành Dựa vào tổng thể di tích Tư liệu địa tầng Các mảnh xứ có ghi niên đại Các mảnh sành, gạch, ngói Bước đầu có thể đoán định niên đại Của di tích Gò Sương Xuân Nằm trong khoảng từ thế kỷ 17-19 Kéo dài tới đầu thế kỷ 20 Theo phó giáo sư tiến sĩ Bùi Văn Liêm Cuộc thăm dòng này đã cung cấp Những tư liệu quan trọng Nhưng vẫn chưa thể xác định cụ thể Các di tích hiện vật thuộc về thờ kỳ nào Chủ nhân là ai