KHÁM PHÁ VIỆT NAM : NGỌC XÁ LỢI PHẬT

Phật giáo khởi nguồn từ Ấn Độ đã trở thành một tôn giáo lớn. Từ lúc du nhập vào Việt Nam, trại qua cùng thăng trầm của lịch sử dân tộc, Phật giáo ngày càng có những ảnh hưởng mạnh mẽ trong đời sống tinh thần của người dân nước ta. Cho đến tận ngày hôm nay, một trong những bí ẩn lớn nhất và cũng là báu vật của Phật giáo chính là những viên xá lậu. Bất cứ ai đã từng đặt chân đến Chúa, hướng lòng mình về với Phật đều ao ước một lần được ngắm nhìn những viên xá lợi. Ngoài việc chiêm bái, những viên ngọt này luôn mang lại cảm giác bình an, thánh thiện. Thì còn là sự tò mò ngắm nhìn những viên xá lợi mang một vẻ đẹp rất riêng. Tìm hiểu về xá lợi, chúng tôi bắt đầu với những tử khóa tìm kiếm trên mạng Internet. Với những thao tác đơn giản, những thông tin đã hiện ra, những hình ảnh trang trọng trong lễ dước đón xá lợi Phật về Việt Nam, hay hình ảnh thông tin đa chiều về sự hình thành xá lợi ngay trước hoàn hình máy tính. Chúng tôi chú ý đến một thông tin, Chùa có nhiều xá lợi nhất Việt Nam. Với tên gọi Chùa Viên Đình, hẳn không phải ai cũng biết. Thoạt nghe qua ngôi chùa Viên Đình không nằm trong số những ngôi chùa cổ tự lớn trên đất nước ta. Điều này thôi thúc chúng tôi tìm về ngôi chùa nằm không cách xa trung tâm Hà Nội này. Cách Hà Nội chừng 50 km, Chùa Viên Đình được một vị vua nhà Lý cho xây dựng tại Đông Lỗ, Ứng Hòa, Hà Nội. Hướng mặt ra cánh đồng bát gát màu xanh của thôn Viên Đình, Chùa Viên Đình nằm nét mình dưới những hàng cây xanh đại thủ. Ở đây hoàn toàn không có những hàng cột sơn son thiếp vàng, không có những tòa tiền đường đỏ thấm màu ngói. Tĩnh lặng trong tự tại là những hàng cột gỗ cũ kỹ, mái chùa cũng cong vút đầu đao xịn màu riêng và những tòa tiền đường nối tiếp nhau chậm mặt. Trò chuyện với Đại Đức Thích Trơn Phương, Chủ trì Chùa Viên Đình chúng tôi mới biết. Từ những chuyến đi giao lưu văn hóa và học hỏi, tới các nước có nền Phật giáo lớn trên thế giới như Ấn Độ, Nepal, Myanmar, những lần đến những nơi này, Đại Đức đều được các quý thầy hoặc Phật tử tự nguyện phát tâm cúng dường xá lợi. Cho đến nay, Chùa Viên Đình đã có hơn 30 tháp xá lợi Phật, xá lợi các vật A-La-Hán, và xá lợi Thánh Tăng do 8 nước cúng dường với 9 lần nghìn đòn. Dẫn chúng tôi đến bên tủ kính có những bảo tháp chứa xá lợi Đức Phật đặt ở ban thờ các vị Tổ Sư. Nhìn những bảo tháp lung linh với muôn hình dáng, bên trong lại những xá lợi to nhỏ, đủ kích thước và màu sắc. Chúng tôi không khỏi ngỡ ngàng. Trong đây đủ 8 nước quốc gia trên thế giới, và 9 lần cung đón theo nghi thức quốc lễ, còn 2 lần cung đón theo nghi thức nhà chùa. Mỗi lần làm lễ cung đón đều là sự chứng minh của Đồng Chí Sư và Đồng chứng minh. Và pho tựa ngọc kia, bảo tháp này là của công chúa Thái Lan, đích thân công chúa Thái Lan để mang sang cúng dường cho chùa. Và đón dận cúng dường cho chùa. Còn pho tựa một người trên Phật Bà ngồi trên mệ sên, là do Ngài cho nước Lạt Ma, Lạt Ma đời thứ 14. Thì khi một thầy sang bên đó thụ quán đỉnh A-Xa-Lê, thì Ngài tặng cho thầy. Xá lị hay xá lợi? Theo tiếng Phạn, xa-ri-ra là những hạt nhỏ có dạng viên tròn, hình thành sau khi thi thể được hỏa táng hoặc thân cốt sau khi chết của các vị cao tăng Phật Giáo. Xá lị còn có nghĩa là những hạt nhỏ trông giống ngọc chai hay pha lê được tìm thấy trong cho hỏa táng của một số vị cao tăng Phật Giáo. Đây là các bảo vật của thế giới Phật Giáo. Tùy mỗi cách khác nhau để phân loại xá lợi, có thể phân biệt theo hai loại là xá lợi Thánh Tăng và xá lợi Phật. Trong mỗi loại này còn có phân chia khác. Đại Đức thích trơn phương cho chúng tôi biết thêm. Có các Thánh Tăng và các Lạp Mai. Mỗi một vị tù, khi làm lễ trà tỳ hỏa thiêu, đức tù của một người mới khác. Người thì được hóa thành màu trắng, người thì hóa thành màu đen, người thì hóa thành màu đen đục. Đó là do mỗi vị là một đức tù. Một cái bảo tháp trong đây là có lá xá lợi xương của Đức Phật, xá lợi xương của Đức Phật, và xá lợi huyết, gọi là máu đấy, và xá lợi não của Đức Phật, và xá lợi của chư Thánh Tăng, là xá lợi của Ngài Sivali ở biên đất nước Myanmar. Thì là cái pho tượng này là của Đức Thần Thống Myanmar tặng. Và bảo tháp này là của Đức Thần Thống Myanmar tặng. Điều ấn tượng đầu tiên với những ai đã từng được chiêm bái xá lợi là màu sắc. Xá lợi có nhiều màu sắc và sáng đục khác nhau. Thông thường xá lợi có màu trắng, đỏ, hồng, xanh và vàng. Có thứ trong như thủy tinh, có thứ trắng ngà như hạt gạo, có thứ phát ra ánh sáng nhẹ nhàng như pha lê, cũng có thứ màu sáng nhuận như san hô. Cũng chính từ màu sắc của xá lợi là nguồn gốc tạo ra lá cờ Phật giáo ngày nay. Bạn sẽ thấy trên lá cờ Phật giáo có 5 màu, và đây chính là 5 màu phổ biến của những viên xá lợi. Mỗi màu sắc mang một ý nghĩa khác nhau. Màu xanh tượng trưng cho niềm tin là tín, màu vàng tượng trưng cho tinh tấn, màu đỏ tượng trưng cho sự nhớ nghĩ tức là niệm, màu trắng tượng trưng cho định, màu cam tượng trưng cho trí tuệ. Ấn tượng thứ 2 về xá lợi là hình dạng và kích cỡ. Xá lợi có nhiều hình dạng và kích cỡ, có những viên xá lợi to như quả trứng, nhưng cũng có những viên xá lợi bé ly tì, có những xá lợi như hạt xòi nhưng lại nặng và rất cứng. Số lượng xá lợi để lại sau lễ trà tì, tức là lễ hòa táng, của những vị cao tăng cũng khác nhau. Có người có, có người không, có người rất nhiều và có người chỉ có vài viên. Theo ghi chép trong lịch sử Phật giáo, số lượng lớn nhất xá lợi là sau khi làm lễ trà tì Đức Phật Thích Cam Mâu Ni. Có tới 84.000 viên xá lợi đã được thu lại. Số lượng xá lợi này đã được chia ra và cũng dường về nhiều nước có nền Phật giáo lớn trên thế giới. Một đặc điểm rất đặc biệt nữa của xá lợi là sự thay đổi màu sắc, chuyển hóa hình dạng và kích cỡ. Tương truyền ngọc xá lợi của Đức Phật có thể biến hóa từ ít thành nhiều, từ nhỏ thành lớn, từ đục thành trong và tỏa sáng hào quản. Sự biến hóa kỳ diệu này phải do sự thành tâm lễ bái trí thành của người có đạo tâm. Xá lợi được lưu trữ trong những bảo tháp. Những bảo tháp này có nhiều hoa văn và hoạn tiết, cũng như hình dáng khác nhau, tùy thuộc vào văn hóa của từng nền Phật giáo. Đạo Đức Thích Trơn Phương giải thích cho chúng tôi những nét đặc trưng này. Đối với Phật tử, được chiêm bái xá lợi là một diễm phúc mang lại nhiều may mắn và bình an. Không phải ai cũng có được duyên để nhìn thấy xá lợi Phật. Một lần được thụ quán đỉnh A-Xa-Lê, tức là đội xá lợi lên đầu, luôn là niềm tự hào của Phật tử. Dẫu chưa đặt chân đến đất Phật, nhưng được hành lễ quán đỉnh, A-Xa-Lê là được xem như đã đặt chân đến đất Phật, là đã được gặp Đức Phật. Dẫn chúng tôi lên một điện thờ trang nghiêm hơn ở gác 2, Đại Đức Thích Trơn Phương giới thiệu chúng tôi một viên xá lợi quý hiếm. Đây chính là viên xá lợi của Đức Phật Thích Ca-Mông-Ni, được cúng dường từ đất Phật Đạo Tràng. Viên xá lợi này chỉ được đem ra cho Phật tử chiêm bái mỗi năm một lần, trong ngày lễ trọng đại của chùa. Chúng tôi nhờ thấy, tất cả xá lợi ở đây, đều là xá lợi của các Đức Phật thánh tăng ở các nước như Nepal, Ấn Độ, Myanmar. Vậy đối với nền Phật giáo Việt Nam, đã có xá lợi hay chưa? Cho đến ngày hôm nay, người ghi dấu mốc lịch sử, chính là Hòa Thượng Thích Quảng Đức, với trái tim bất diệt. Sau khi tử thiêu, trái tim Hòa Thượng Thích Quảng Đức vẫn còn nguyên vẹn. Đây được coi là xá lợi đầu tiên và duy nhất cho đến ngày nay của Phật giáo Việt Nam. Về sự hình thành của những viên xá lợi, cho đến nay vẫn tồn tại nhiều cách giải thích khác nhau. Các nhà xã hội học cho rằng, do thói quen ăn chay, thường xuyên sử dụng một khối lượng lớn chất sơ và chất khoáng. Trong quá trình tiêu hóa và hấp thủ, rất dễ tạo ra các muối phosphate và carbonate. Những tinh thể muối đó tích lưỡi dần trong các bộ phận của cơ thể và cuối cùng biến thành xá lợi. Tuy nhiên giả thuyết này không đủ sức thuyết phục. Bởi lẽ số người ăn chay trên thế giới có tới hàng trăm vạn. Nhưng tại sao không phải ai khi bị hỏa tán cũng sinh xá lợi? Số người theo đạo Phật cũng nhiều vô kể. Thế nhưng tại sao trong cơ thể của những tím đồ bình thường lại không có xá lợi? Nhà Phật cũng có những quan điểm riêng về vấn đề xá lợi. Quan điểm thứ nhất cho rằng xá lợi là kết quả của quá trình tu hành và hồi luyện. Quan điểm thứ hai cho rằng xá lợi là kết quả của quá trình tu dưỡng đạo đức. Chỉ ở những người có tấm lòng đại tử, đại bi luôn làm việc thiện thì sau khi viên tỉnh mới có thể sinh xá lợi. Ngọc xá lợi này thì xuất phát là từ khi một đức Phật có và làm lễ trà tì và sau đó phân chia cho tấm quốc gia đều đoạn để tu và để thờ tôn thờ ngài và để thờ phục ngài. Còn ngọc xá lợi thì chưa ai giải thích được nếu nơi nào có ngọc xá lợi và được chiêm bái ngọc xá lợi và thờ thì nơi đó rất tốt và người Phật tử đó có duyên gặp được đức Phật. Tuy nhiên, cuối cùng thì xá lợi đã được huyền hành như thế nào? Thành phần của nó ra sao? Chẳng phải kim loại, chẳng phải phi kim, cũng chẳng phải kim cương, lục bào. Chỉ là cho cốt còn lại của người tu hành sau khi hòa tạng. Vậy mà sao đốt không cháy? Thậm chí vẫn sáng lấp lấy màu sắc, thách thực với thời gian, chẳng mảnh may hư hỏng. Hàng loạt câu hỏi như vậy cho đến nay vẫn chưa có lời giải đáp. Dẫu chưa có lời giải thích rõ ràng về xá lợi, nhưng chắc chắn xá lợi luôn là báu vật của Phật giáo. Và đứng trước xá lợi được một lần quán đình A-Xa-Lê, những giây phút đó mọi Phật tử đều như chút bỏ được những ưu sầu phiền não của cuộc sống thường này để hướng về sự từ bi và thánh thiện. Hàng loạt câu hỏi như vậy cho đến nay vẫn chưa có lời giải đáp. Và đứng trước xá lợi những giây phút đó được những ưu sầu phiền não của cuộc sống thường này để hướng về sự từ bi và thánh thiện. được một lần quán đình A-Xa-Lê,