Quản Trọng - Vị Tể Tướng Xuất Chúng Thời Xuân Thu | Nét Đẹp Truyền Thống | Khí Phách Nam Nhân- Tập:12

Nét Đẹp Truyền Thống
3.7K Người theo dõi
1K Lượt xem video·18 thg 4, 2025
Quản Trọng - Vị Tể Tướng Xuất Chúng Thời Xuân Thu | Nét Đẹp Truyền Thống | Khí Phách Nam Nhân- Tập:12
Chào mừng quý khán thính giả đến với chuyên mục
Khí Phách Nam Nhân
Của kênh Nét Đẹp Truyền Thống
Thưa quý vị
Kênh dịch có viết
Trời vận hành mạnh mẽ
Người quân tử nên tự cường không ngừng nghỉ
Đất có tính như hòa
Người quân tử lấy đức dày để nâng đỡ vạn vật
Trên dòng sông Năm Tháng
Từng có rất nhiều nam nhân yêu tú
Với phong thái chàn ngập chính khí lại ôn hòa như gió xuân
Xin mời quý vị cùng khám phá
Hời Xuân Thu
Có một nhân vật xuất sắc đến nỗi
Bạn của ông tìm mọi cách để nhường chức Tế Tướng cho ông
Tuy người bạn biết rằng
Ông chính là nhân tài trăm năm khó gặp
Ông là Quản Trọng
Vị Tế Tướng nổi tiếng bậc nhất trong thời bấy giờ
Quản Trọng
Họ Cơ
Tộc Quản
Tên thực
Di Ngo
Là một chính trị gia
Nhà quân sư và nhà tư tưởng thời Xuân Thu
Thủa thiếu thời
Gia cành của Quản Trọng vốn nghèo khó
Còn người bạn thân Bảo Thúc Nha của ông thì giàu có
Nhưng Bảo Thúc Nha rất nể trọng tài năng của Quản Trọng
Trước khi làm quan
Thì hai người thường đi buôn với nhau
Bảo Thúc Nha rất hiểu tài năng của Quản Trọng
Chính Quản Trọng cũng từng nói
Sinh ta ra ấy là cha mẹ
Nhưng hiểu biết ta trong đời
Chỉ có một Bảo Thúc Nha mà thôi
Bảo Thúc Nha và Quản Trọng sau này đều tham gia vào chính trường
Với vai trò là thầy dạy cho hai công tử của nước Tề
Quản Trọng là thầy dạy của công tử cũ
Còn Bảo Thúc Nha
Là thầy dạy của công tử Tiểu Bạch
Thời đó
Con của các vị vua
Chứ hầu được gọi là công tử
Vua nước Tề lúc đó là Tề Tương Công
Là một bạo chúa hoang dâm
Dự đoán được tương lai hỗn loạn sắp tới
Và lo sợ cho tính mạng của vị công tử mà mình đang phò tá
Bảo Thúc Nha đã đưa công tử Tiểu Bạch chạy trốn đến nước cử láng giềng
Quản Trọng cũng đưa công tử cũ
Chạy sang nước lỗ
Cuối cùng
Tề Tương Công bị loạn quân sát hại
Công tôn Vô Chi
Được tôn làm quân chủ nước Tề
Nhưng sau đó cũng bị ám sát
Và điều đó
Khiến nước Tề rơi vào tình trạng hỗn loạn
Tình thế này biến các công tử và những người thầy của họ
Trở thành những đối thủ tranh đoạt ngai vàng
Hai vị công tử cùng trở về
Trên đường gặp nhau
Quản trọng vì muốn phò tá công tử cũ lên ngôi
Nên đã bắn một mũi tên vào công tử Tiểu Bạch
Tuy nhiên
Bảo Thúc Nha đã thành công đưa Tiểu Bạch trở về nước Tề trước
Và lên ngôi trở thành Tề Hoàn Công
Vị thân quân sau đó gây sức ép
Buộc nước lỗ phải sử tử công tử cũ
Và giao nộp Quản trọng
Khi Quản trọng được đưa trở về nước
Tề Hoàn Công trong lòng vẫn ôm mối hận với Quản trọng
Tề Hoàn Công muốn sử tử Quản trọng
Và dự định phong Bảo Thúc Nha làm Tể tướng
Thế nhưng
Bảo Thúc Nha đã kiên quyết bênh vực bạn
Thiết phục Tề Hoàn Công
Trước hãy tha chết cho Quản trọng
Sau đó tiến cử Quản trọng lên trước Tể tướng thay mình
Bởi hơn ai hết
Ông hiểu rõ tài năng của Quản trọng
Ông cũng thiết phục Quản trọng
Hãy tận lực phò tá Tề Hoàn Công
Tề Hoàn Công nói rằng
Người này bắn ta một tên
Mối thù này ta chưa quên
Mũi tên ta vẫn còn giữ
Làm sao có thể dùng hắn được
Đợi hắn về đây
Ta sẽ xé hắn ra trăm nghìn mạch
Bảo Thúc Nha đáp
Dĩ nhiên vì công tử cũ
Ông ta đã bắn quân thượng
Bây giờ
Nếu quân thượng trọng dụng ông ấy
Ông ấy sẽ vì quân thượng mà đe mũi tên đó bắn cả thiên hạ
Tề Hoàn Công nghe lời thầy
Đã phong Quản trọng làm Tể tướng
Và thực tế đã chứng minh quyết định này là hoàn toàn chính xác
Quản trọng đã cải thiện sức mạnh nước Tề
Thông qua việc tiến hành rất nhiều cải cách
Về mặt chính trị
Ông tập trung hóa quyền lực
Và phân chia nước thành nhiều làng
Mỗi làng tập trung vào một lĩnh vực thương mại riêng
Thay vì dựa vào giai cấp quý tộc để thu thuế như truyền thống trước kia
Ông áp dụng tiền thuế trực tiếp tới mỗi đơn vị làng xã
Ông cũng phát triển một biện pháp lựa chọn người tài mới và có hiệu quả hơn
Dưới thời Quản trọng
Nước Tề
Chuyển từ chế độ quan liêu quý tộc
Sang chế độ quan liêu chuyên nghiệp
Quản trọng cũng đề xuất nhiều cải cách kinh tế quan trọng
Ông đưa ra một biểu thuế thống nhất
Ông cũng sử dụng nguồn lực nhà nước
Để khuyến khích sản xuất muối và sắt
Các nhà sử học thường cho quan trọng là người đề xướng ra sự độc quyền nhà nước về hai mặt hàng này
Khi ông làm Tề tướng
Nước Tề trở thành nước hùng mạnh nhất đương thời
Và Tề Hoàn Công được tôn là vị vua đứng đầu ngũ bá
Quản trọng cho rằng
Lễ nghĩa liềm sỉ
Là bốn điều duy trì quốc gia
Bốn điều này không còn
Thì quốc gia diệt vong
Do đó ông khuyên Tề Hoàn Công
Đầu tiên phải tuần theo lễ nghĩa
Dành được sự tín nhiệm của Chư Hầu
Thì mới có thể xưng bá thiên hạ
Năm 681 trước Công Nguyên
Nước Tề
Nhân lúc nước Tống có nội loạn
Nên đã mời nước Tống cùng các nước xung quanh
Là Lỗ
Trần
Thái
Chu
Đàm
Và Tọại
Đến Bắc Hạnh ở nước Tề để hội họp đồng minh
Bàn kế sách yên định nước Tống
Trong lần hội họp đồng minh này
Tráng sĩ nước Lỗ
Là Tào Mạt Dụng
Đột nhiên dùng đoàn kiếm uy hiếp Tề Hoàn Công
Êp ông phải ký trả lại cho nước Lỗ
Phần lãnh thổ nước Lỗ bị nước Tề chiếm
Tề Hoàn Công bất lực
Bị buộc phải đồng ý
Sau đó
Tề Hoàn Công cùng với đa số các đại thần muốn hủy bỏ ký kết
Đồng thời đem quân đi phục thù
Quản trọng không đồng ý
Ông nói
Hủy bỏ cam kết là tham cái lợi nhỏ trước mắt
Xuất quân là cầu được vui sướng nhất thời
Sau này hậu quả sẽ mất chữ tín với Chư Hầu
Mất chữ tín với thiên hạ
Trái lại
Là một nước lớn
Nếu trong tình huống bị uy hiếp phải ký hiệp ước mà vẫn tuân thủ
Thì tất nhiên sẽ khiến cả thiên hạ tín phục
Tề Hoàn Công đã nghe theo ý kiến của quản trọng
Lập tức thực hiện cam kết
Các nước Chư Hầu biết được việc này
Đều cho rằng nước Tề giữ chữ tín
Rất nhiều nước Chư Hầu muốn quy thuận nước Tề
Người đây sau có bình luận rằng
Hoàn Công giữ chữ tín
Nổi danh khắp thiên hạ
Là bắt đầu từ hội họp đồng minh ở đất Kha
Tề Hoàn Công sở dĩ có thể đạt được sự nghiệp
9 lần hợp Chư Hầu
Một mình nâng nỡ thiên hạ
Thời xuân thu
Là bắt đầu từ việc
Ông giữ chữ tín thực hiện cam kết
Cũng chính là nhờ các lời khuyên của quản trọng
Quản trọng từng nói
Nhất niên chi kế
Mạc như thụ cốc
Thập niên chi kế
Mạc như thụ mộc
Trùng thần chi kế
Mạc như thụ nhân
Nhất thụ nhất hoạch giả cốc giã
Nhất thụ thập hoạch giả mộc giã
Nhất thụ bách hoạch giả
Nhân giã
Tạm dịch kế một năm
Chi bằng trồng lúa
Kế mười năm
Chi bằng trồng cây
Kế chọn đời
Chi bằng trồng người
Trồng một
Gạt một
Ấy là lúa
Trồng một
Gạt mười
Ấy là cây
Trồng một
Gạt trăm
Ấy là người
Ra các lượng sau này cũng so sánh mình với quản trọng
Đủ biết tài năng của quản trọng xuất sắc như thế nào
Chí thánh tiên sử Khổng Tử
Cũng đánh giá quản trọng rất cao
Trong thiên
Hiến vấn
Của sách luận ngữ
Khổng Tử nói về quản trọng
Con người này ư
Vua nước tề lấy ấp biển
Có 300 nhà của bá thị
Thường công cho quản trọng
Bá thị phải ăn uống đạm bạc suốt đời mà không hề oán hận
Sách luận ngữ có ghi
Tử công hỏi
Quản trọng không phải là người có nhân trăng
Vua Tề Hoàn Công giết Công Tử củ
Quản trọng không tự sát lại
Còn làm Tể Tướng cho Tề Hoàn Công
Khổng Tử nói
Quản trọng làm Tể Tướng cho Tề Hoàn Công
Giúp Tề Hoàn Công bá chủ trư hầu
Làm cho thiên hạ Thái Bình
Đến đời này dân vẫn còn chịu ơn
Nếu không có quản trọng
Sợ chúng ta hôm nay
Còn đầu bù tóc dối
Áo quần rách dưới lang thang khắp đây đó
Quản trọng đâu có như người thường
Vì việc nhỏ mà tự sát ở khe núi
Để cho chẳng ai biết đến
Đúng vậy
Những kẻ bình thường
Chẳng giúp gì được cho quốc gia
Đến khi có biến thì tự sát nơi khe núi
Chẳng qua chỉ là hủ nho tự cho mình có đức mà thôi
Quản trọng không có cái nhìn nhỏ hẹp như thế
Tài năng và trí tệ của ông
Đã giúp vua Tề có được vị trí đứng đầu trong các trư hầu thời bấy giờ
Và bản thân ông
Trở thành một trong những vị tể tướng nổi tiếng nhất trong lịch sử Trung Quốc
