Cùng nghệ nhân Bùi Công Sơn tìm hiểu bộ môn hát sẩm huyện Quỳnh Phụ

Chú em chào mọi người ạ Có phải mọi người đang hát xấm không ạ? À đúng rồi các em ạ Mọi người đang tập hát xấm Thế bọn em từ đâu tới? Bọn em đến từ Hà Nội Và đến từ chương trình đi để lớn lên ạ Có phải anh là nghệ nhân bùi công sơn không ạ? Đúng rồi, anh là nghệ nhân bùi công sơn Thế còn đây là 2 nghệ nhân Của công đặc bộ chiếu xấm Việt Quỳnh Phụ Thế mà xin mời các em ngồi xuống chiếu đây để Cùng với mọi người tập luyện Với lại tìm hiểu về bộ ngôn môn nghệ thuật hát xấm Vâng ạ So với tưởng tượng của mình thì lúc đầu mình nghĩ là chỉ Ngồi hát và chơi đàn Nhưng mà đến đây thì nó có cả Đàn nhị, đàn bầu, phách Nó rất là nhiều đạo cụ So với tưởng tượng của mình Anh ơi, thế bài hát vừa rồi có tên là gì ạ? Bài hát xấm vừa rồi có tên gọi là bài Tính Mới Gặp Tình Thì bài hát xấm này là một bài hát xấm cổ Đã có từ rất là lâu rồi Thế bài vừa rồi có ý nghĩa là gì ạ? Bài hát xấm Tính Mới Gặp Tình thì có cái ý nghĩa là Nói về cái tình yêu đôi lứa của Những cái cặp trai gái thời ngày xưa Thì khi mà yêu thương nhau thì phải có tình nghĩa với nhau Thế và phải duy trì được cái mối thủy chung son sắc Thì cái bài đó là cái bài mà mang cái tính chất Giáo dục về cái đạo nghĩa vợ chồng Vậy anh ơi, sao lại gọi hát xấm ạ? Cái tên gọi con nghệ thuật hát xấm là bởi vì Xấm thì có nghĩa là tối Thế hát thì tức là ca hát Tức là hát xấm là chỉ những cái người thực hành Cái bộ môn nghệ thuật này là những người bị khiếm thị Thế thì những cái người bị khiếm thị Thì học cái bộ môn nghệ thuật hát xấm này Để không phải lang thang đi ăn mày ăn xin Mà học cái bộ môn nghệ thuật hát xấm này Để dùng cái nghề hát này để mua vui mua buồn cho khán giả Và tại những cái lễ hội của đình chùa Và những cái chợ quê Rồi là những cái bến đò, bến xe Và để nhận lại được những cái tiền thương Của khán giả vào cái thao đồng Và người hát xấm dùng cái tiền thương đó Để mà mưu sinh trong cái cuộc sống hàng ngày Thế anh ơi, xấm có những cách hát nào ạ? Hát xấm thì có rất nhiều những cái phong cách biểu diễn Thế thì mỗi cái người nghệ nhân hát xấm Thời xưa thì có một cái phong cách biểu diễn riêng của từng người Thế và về làn điệu hát xấm thì Hát xấm có hơn 10 làn điệu Thế và mỗi làn điệu thì có cái tiết tấu Và cái cấu trúc âm nhạc khác nhau Thể hiện về cái tốc độ biểu diễn Rồi về cái cảm xúc Trong từng cái làn điệu nó đều khác nhau Để phân biệt được Và để cho cái bộ môn người hát xấm phong phú Trong cái quá trình lịch sử hình thành và phát triển Thì các nghệ nhân dân gian đã phát triển ra Một số những cái làn điệu nữa Như điệu hát xấm tàu điện Thì mới được các nghệ nhân dân gian sáng chế ra Từ đầu thế kỷ 20 Hay là những cái làn điệu mà xấm cổ hơn Đó là những cái điệu xấm thập ân, hà liễu Hay huê tình, ba bậc Là những cái làn điệu xấm cổ đã có lịch sử Rất là nhiều trong năm trước Vậy hát xấm có bao nhiêu người biểu diễn ạ? Cái bộ môn nghệ thuật hát xấm Thì không giới hạn nghệ nhân biểu diễn Có thể một chiếu xấm thì có thể là có một người Cũng gọi là một chiếu xấm Thế mà nhiều thì thường thường là Một chiếu xấm sẽ có ba người Sẽ đảm nhiệm là một người sẽ đàn bầu Và hát, một người sẽ kéo nhị Một người sẽ chơi chống phách Và hoặc là nếu mà trong một chiếu xấm Mà ba người mà không có người chơi đàn bầu Thì một người sẽ chơi nhị Và hát, một người thì chơi chống mảnh Và xanh, và một người nửa gỗ phách bạc Thế và trong những cái chiếu xấm lớn Thì có rất là nhiều nghệ nhân biểu diễn Thì mỗi người một sẽ sử dụng Một loại nhà cụ Và đánh hòa tấu vào Trong những cái tiết mục xấm Ví dụ như là Có nghệ nhân sẽ đánh đàn bầu và hát Có nghệ nhân sẽ kéo đàn nhị Thế là có nghệ nhân sẽ sử dụng chống mảnh và xanh Có nghệ nhân thì sẽ lại dùng thêm chống đế Hoặc là thanh la Hoặc là đàn nguyệt Hoặc là phách bàn Thế là những nghệ nhân mà Số lượng người trong chiếu xấm nó không giới hạn Tuy vào mức độ điều kiện của cái gánh hát Có thể đảm bảo được bao nhiêu người Thì cũng có thể biểu diễn được Và kể cả là có một nghệ nhân thì vẫn có thể biểu diễn được Các em sẽ được tham gia vào một lớp học Do công lực bộ hát xấm ở đây Chiều nay các bạn sẽ tập luyện Tại nhà thờ tổ nghề Và chúng ta sẽ được tìm hiểu thêm nữa Về bộ môn nghệ thuật hát xấm nhé Dạ vâng ạ Các bạn mặc trang phục rất là truyền thống Và rất là hợp với bộ môn nghệ thuật hát xấm Thế thì sau đây Anh sẽ cho các bạn Được trải nghiệm Và theo dõi Một buổi học Của công lực bộ hát xấm Ở Quỳnh Phụ Thì đây chính là một buổi sinh hoạt Mà có các thầy Sẽ dạy cho các bạn Học viên ở trong công lực bộ Công lực bộ hát xấm Ở đây sẽ sinh hoạt vào những ngày cuối tuần Và những ngày mà Toàn thể các thầy và các học viên Rảnh rỗi thì sẽ Tụ hợp lại và sinh hoạt Trao đổi kiên thức giữa các thầy với nhau Và sẽ truyền dạy cho các bạn Học viên Và trong công lực bộ thì có những bạn học viên Chỉ đang là thế hệ Bằng tuổi các em Thì các bạn rất là yêu thích về văn hóa truyền thống của người Việt Nam Và đặc biệt là bộ môn Nghệ thuật hát xấm của Việt Nam chúng ta Thì hôm nay các em được Đến đây Và chúng ta sẽ tìm hiểu về bộ môn Nghệ thuật hát xấm Để chúng ta biết được Cái hay, cái đẹp Văn hóa truyền thống Việt Nam nói chung Và cái bộ môn Nghệ thuật hát xấm của Việt Nam nói riêng Và chúng ta sẽ bắt đầu vào Cái buổi tập luyện Ngày hôm nay Sau khi nghe hát xấm Thì tôi cảm thấy chưa tự tin lắm Để hát một câu hát xấm Bởi vì là câu hát xấm Nó khá là khó nhớ Nếu mà hát Thì mình nghĩ là mình không hát được Nhưng mà nếu là gỡ đạo cụ Thì mình chắc là mình có thể làm được Lúc nãy chúng ta đã được Anh giới thiệu cho Hiểu biết về những loại Nhạc cụ của bộ môn Nghệ thuật hát xấm Thế thì bây giờ chúng ta sẽ được thực hành Và chúng ta sẽ hỗ những tiếng Phách đầu tiên Của những người học viên hát xấm Bình thường sẽ được học Đó là sẽ học Phách trước Và chúng ta sẽ học hát Rồi đó thì bắt đầu Rồi sau này chúng ta mới học được nhạc cụ Thế thì bây giờ thì Mời Thầy Danh hướng dẫn cho bạn Chúng ta sẽ đánh thử cái Phách Xem cái Phách hát xấm khác Với cái Phách Của các loại hình âm nhạc khác Nó như thế nào Đây là cách đánh Nghệ thuật hát xấm Đấy thì các bạn Vừa mới được nghe Thầy Danh đánh 2 khổ Phách của Nghệ thuật hát xấm Thì 2 khổ Phách này Phách này thì gọi là Phách 4 Tức là 2 tiếng gọi là 1 Phách Một là chúng ta sẽ đánh vào tay phải Tiếng thứ 2 là tay trái Thứ 3 là tay phải Thứ 4 là tay trái, thứ 5 là tay phải Thứ 6 là chúng ta kết bằng cả 2 tay Đây nhá, đây là cái Phách 4 Của hát xấm Đấy, 4 Phách này sẽ kết Bằng 1 Phách 1 cái Phách 1 Tức là 1 2 3 4 5 6 1 2 3 4 5 6 Các bạn đã hiểu chưa Đây là cái Phách 4 nhá Nhưng mà Phách 1 là Tình mới gặp tình Ngày hôm nay Tình mới gặp tình Đây là Phách 1 Chúng ta sẽ có 2 cái Phách như thế Để mà sử dụng hát xấm Thì cái Phách 1 này sẽ là cái mũa Mũa sẽ là cái Nhọc khí Mà giữ cái Phách 1 Thế và cái Phách bàn Và cái xanh Xanh xứa Thì xin giới thiệu với các em này Cái xanh là 2 mảnh rời nhau Để gõ nhịp Giữ cái nhịp Phách 4 này Thế nhưng mà chúng ta sẽ kẹp 2 cái xanh này vào Và đánh được 1 2 3 4 5 6 Thế và mũa và xanh Phách Là những cái nhạc khí Rất là quan trọng để giữ nhịp Cho cái người hát Nếu mà Phách mà bị lệch Thì người hát sẽ bị chạy Phách Và không thể nào biểu diễn được Đó thế nè, cái Phách nhìn rất là đơn giản Nhưng lại là cái nhạc cụ rất quan trọng Để giữ cái tiết tấu Và cái tốc độ cho Người hát Bạn Phương Anh sẽ đánh thử Cái Phách nhịp 4 Để xem Bạn Bầu sẽ giữ nhịp mõ Để xem chúng ta sẽ đánh xem nào Có vào được cái nhịp Phách quá xấu nhá 1 1 2 3 4 5 6 Đấy cứ phải đều Đều luôn, chứ không đừng dừng lại Dừng lại mà sẽ bị chạy Phách ra Đó nó cứ đều tăm tấp như thế 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Đấy chúng ta vừa mới đánh xong 10 khổ Phách Rất là nhanh Bạn Phương Anh là Rất là có năng khiếu Khi mà đánh Phách Chúng ta mới tập Chúng ta đã đánh được 10 khổ Phách rồi Sau đây Anh Sẽ cho các bạn Đánh mõ và đánh Phách Thế và Thầy Danh sẽ Giữ nhịp chính Thế và bạn Tôm sẽ hỗ trợ mình phần trống Và bạn Bầu sẽ hỗ trợ mình Phần nhịp Phách Chúng ta sẽ đánh thử tiết tấu của Phách của Hát Sấm Để xem chúng ta có Thành công trong Quá trình truyền hữu Từ nãy đến giờ không nhé Nhà trẻ trẻ đều nhớ chân Sau khi được tìm hiểu về Sấm Thì mình mong muốn Mình có thể Hát được Sấm Bởi vì Sấm khi hát Thì nó rất là ý nghĩa và nó rất là hay Trong lúc Mình với các bạn Tập theo cái bài đấy Thì mình cảm thấy là Bạn gõ nhanh và đúng nhịp Nhưng mà Cần sự Lắng nghe Sự tập trung Thì mới không bị phân tâm Trước cái câu hát Khi mà được gõ Phách Thì tớ cảm thấy Không khó lắm nhưng lại cảm thấy Rất là thú vị và chuyến trải nghiệm này Rất là ý nghĩa đối với tớ Các em đã được tìm hiểu về Văn hóa lịch sử của Làng Nương Cầu Và các em đã được trải nghiệm Tại không gian văn hóa Nhà thờ Tổng nghề Hát Sấm Và tìm hiểu về bộ môn Hát Sấm Thì không biết được cảm nhận của Các em trong cái buổi trải nghiệm Ngày hôm nay như thế nào Chúng em cảm ơn anh ạ Và hôm nay đúng là một buổi trải nghiệm Thật là thú vị với chúng em ạ Xin chúc các bạn Sau buổi trải nghiệm ngày hôm nay Chúng ta sẽ có Một tình yêu văn hóa Việt Nam hơn Và chúc các bạn Khi chúng ta trở về Hà Nội Chúc các bạn nhiều sức khỏe Và chúng ta sẽ chăm ngoan học dõi Và chúng ta sẽ tìm hiểu Nhiều bộ môn nghệ thuật văn hóa Truyền thống của người Việt Nam Và tìm hiểu được Hai cái đẹp của văn hóa Việt Nam Để chúng ta thêm yêu quê hương đất nước của chúng ta hơn nữa nhé