Đánh thức tiềm năng du lịch vịnh Bái Tử Long

Vịnh Bái Tử Long có vị trí chiến lược quan trọng cảm vệ chính trị, an ninh, quốc phòng và phát triển kinh tế xã hội là cửa ngõ giao lưu của Việt Nam ra thế giới. Nằm trong vịnh Bắc Bộ, vịnh Bái Tử Long có phần diện tích đất tự nhiên trên 550 km vuông, vùng biển rộng trên 1.620 km vuông, bao gồm một phần vùng biển của thành phố Hạ Long, thành phố Cầm Phả và huyện đảo Vân Đồn. Phần đất hợp thành từ hai quần đảo chính là Vân Hải và Cái Bầu với hơn 600 hòn đảo lưỡn nhỏ, những bãi cát mịn như nhung, và là nước xanh trông như ngọc, rào hòa tuyệt mỹ cùng với thiên nhiên trong lành hoang sơ tạo nên một bức tranh kỳ vĩ, tráng lệ, thơ mộng và say đắm lòng người. Vườn Quốc gia Bái Tử Long nằm trong quần thể Vịnh Bái Tử Long, được Thủ tướng Chính phủ thành lập năm 2001 trên cơ sở mở rộng và chuyển hạng từ khu bảo tồn thiên nhiên Ba Mùn có tổng diện tích 15.783 ha. Trong đó có trên 6.100 ha là diện tích phần đảo nổi và gần 9.700 ha là diện tích mặt nước biển. Vườn Quốc gia Bái Tử Long là kho tàng tài nguyên sinh vật nhiệt đới phòng phú đại diện biển hình cho vùng biển đảo Đông Bắc với 6 hệ sinh thái tư biểu. Đây là không gian cơ trú lý tưởng của trên 2.400 loài sinh vật, trong số đó có 106 loài động thực vật có tên trong sách đỏ Việt Nam và danh lục đỏ thế giới. Vườn Quốc gia Bái Tử Long có 3 cây châm vỏ đỏ, nhiện đại hơn 300 năm. 3 cây chai lý cổ, nhiện đại khoảng 500 năm và quần thể 150 cây châm mốc cổ đã được công nhận là cây di sản Việt Nam. Vườn Quốc gia cũng là nơi sinh sống của hơn 300 loài thú, chim, lưỡng cư và bò sát, cá, tôm, động vật đáy. Trong đó có 9 loài có tên trong sách đỏ Việt Nam. Động vật dưới biển cũng vô cùng phong phú với 391 loài, trong đó nhiều loài có giá trị kinh tế cao như bào ngư, xá sùng, hải sâm. Với những giá trị độc đáo nổi bật, năm 2017 Vườn Quốc gia Bái Tử Long đã được Trung tâm Đa dạng sinh học ASEAN công nhận là vườn di sản ASEAN. Nhiều chuyên trang và công ty du lịch nổi tiếng thế giới bình chọn Bái Tử Long là top điểm đến du lịch sinh thái hàng đầu Đồng Nam Á. Cùng với Vịnh Hạ Long, Vịnh Bái Tử Long được coi là cây nồi của người Việt cổ với 3 nền văn hóa tiển sử kế tiếp nhau cách ngày nay từ 18.000 đến 3.500 năm. Nó là văn hóa So Nhụ, văn hóa Cái Bèo và văn hóa Hạ Long. Đảo Quan Lạn thuộc huyện Vân Đồn nằm trong Vịnh Bái Tử Long còn lưu giữ được nhiều di tích lịch sử văn hóa quan trọng, đã được xếp hạng các cấp. Tiêu biểu là cụm di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật, đình, chùa, miếu, nghề quan lạn. Nơi tưởng nhớ những chiến công oai hùng của cha ông trong chiến thắng giặc Nguyên Mông năm 1288. Di tích quốc gia đặc biệt, thương cảm cổ Vân Đồn, nổi tiếng sầm út từ thời Lý, được vua Lý Anh Tông thành lập năm 1149, tồn tại thịnh vượng trong suốt 7 thế kỷ. Và đến nay, những dấu tích của hệ thống bến bãi, vụn đỗ tàu vẫn được tìm thấy và lưu giữ ở địa bàn các xã đảo của huyện Vân Đồn. Mỏ than kế bào thuộc xã Vạn Yên, huyện Vân Đồn, được thành lập vào năm 1888, dưới thời Pháp Huộc, là một trong những mỏ than đầu tiên của Việt Nam, đánh dấu bước khởi đầu quan trọng trong ngành công nghiệp khai thác than của nước ta. Vịnh Bái Tử Long còn sở hữu những giá trị văn hóa vì vật thể vô giá, được lớp lớp thế hệ cư dân trân trọng, nâng niu và vun đắt, như lối hát giao duyên, nghề biển truyền thống, đặc biệt là lễ hội đình quan lạn, với hội đua thuyền, tái hiện trận chiến Vân Đồn trên sông Mang lịch sử, góp phần quyết định làm nên chiến thắng của quân và dân nhà Trần trong cuộc kháng chiến chống giặc Nguyên Mông vào thế kỷ 13. Bái Tử Long có vị trí chiến lược thuận lợi cho giao thường quốc tế, kết nối linh hoạt giữa đất liền, biển đảo và các tuyến hàng hải quan trọng. Vịnh cách cửa khẩu quốc tế Mông Cái, 120 km, nằm trên hai hành lang kinh tế Cồn Minh Trung Quốc-Lao Cai-Hà Nội-Quảng Ninh và Nam Ninh Trung Quốc-Lạng Sơn-Hà Nội-Hải Phòng, và thuộc vành đài kinh tế ven biển Vĩnh Bắc Bộ trong hợp tác phát triển giữa Trung Quốc-Việt Nam. Toàn tuyến cao tốc Hải Phòng-Hạ Long-Vân Đồn-Mông Cái được hoàn hiện đi vào hoạt động, tạo sức mật cho kinh tế Quảng Ninh và vùng vịnh Bái Tử Long, giúp việc di chuyển giữa khu vực vịnh Bái Tử Long với cửa khẩu quốc tế Mông Cái và thủ đô Hà Nội, trung tâm phân phối khách du lịch quận và miền Bắc trở nên dễ dàng và thuận tiện hơn bao giờ hết. Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn là cửa ngõ quan trọng kết nối Quảng Ninh với thế giới và thúc đẩy du lịch vịnh Bái Tử Long theo hướng chuyên nghiệp và đẳng cấp. Bến cảng quốc tế ao tiên, với hạ tầng đồng bộ, đủ năng lực để tiếp đón các tàu du lịch cao cấp, rút ngắn thời gian di chuyển ra các tuyến đảo thuộc huyện Vân Đồn và Cô Tô. Hạ tầng du lịch và cơ sở lưu trú trong vùng vịnh Bái Tử Long những năm qua được nâng tầm với những tổ hợp nghỉ dưỡng Resource 5 sao cao cấp như dự án khu nghỉ dưỡng Anxana Quan Lạn trên Đảo Quan Lạn và Kingdom Garden Sonasi tại xã Hạ Long, huyện Vân Đồn. Tập trung khai thác đa dạng các sản phẩm du lịch biển đảo, du lịch sinh thái, du lịch nghỉ dưỡng cao cấp và chăm sóc sức khỏe. Hiện thực hóa chủ trương của tỉnh về mở rộng không gian phát triển du lịch sang vùng vịnh Bái Tử Long, kết nối hành trình giữa di sản kỳ quan thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long và vịnh Bái Tử Long. Thời gian qua, các địa phương doanh nghiệp đã tích cực đưa vào phục vụ du khách nhiều sản phẩm du lịch mới hấp dẫn và cao cấp. Tiêu biểu là hành trình di sản kết nối vịnh Hạ Long và vịnh Bái Tử Long, nơi du khách có thể trải nghiệm du thuyền, thăm quan, ngắm cảnh, nghỉ đêm trên vịnh. Trải nghiệm một ngày làm lưu dân, phát triển du lịch tâm linh, văn hóa, lịch sử. Các tour, sản phẩm du lịch độc đáo được ca nhân hóa, tinh tế, hài hòa với tự nhiên môi trường, văn hóa địa phương, hướng tới đáp ứng nhu cầu của dòng khách cao cấp, khách du lịch triệu phú, tỷ phú. Thực hiện quyết định số 2119 ngày 19 tháng 7 năm 2024, tỉnh Quảng Ninh công bố 10 hành trình thăm quan vịnh Bái Tử Long và 3 hành trình kết nối vịnh Hạ Long và vịnh Bái Tử Long nhằm mở rộng không gian du lịch, kết nối 2 vùng di sản để gia tăng trải nghiệm kéo dài thời gian lâu trú, tăng mức chi tiêu của du khách và nâng cao sắc cạnh tranh cho du lịch Quảng Ninh. Hành trình thăm quan du lịch mới được công bố là cơ sở để Quảng Ninh xây dựng các tour du lịch đặc sắc kết nối vịnh Bái Tử Long với khu bảo tồn biển quốc gia Cô Tô, thiên đường du lịch biển của Việt Nam. Chùa Cái Bầu, Thiền Am bên bởi vịnh Bái Tử Long hay đưa du khách thăm quan, chiêm bái di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Trải nghiệm tắm xuôi khoang nóng tại khu nghỉ dưỡng Yoko Onsen Quang Hanh, thành phố Cầm Phả. Đặc biệt, du khách sẽ có cơ hội tìm hiểu hòa mình và không gian văn hóa của người Sán Dìu tại Lắng Văn Hóa Du lịch Sán Dìu thuộc xã Bình Dân, huyện Tuần Đồn. Tour du lịch tới Bái Tử Long cũng đưa du khách thưởng thức hải sản cây ngon bổ dưỡng của vùng biển Quảng Ninh nức tiếng với xá sùng, hầu, mực khô, nước mắm cái rộng. Tour trải nghiệm đưa du khách thăm quan, tìm hiểu về nghề nuôi chai cây ngọc đã có hơn nửa thế kỷ phát triển tại Bái Tử Long. Tại đây, du khách cũng dễ dàng tìm thấy những món quà lưu niệm quý giá ưng ý từ vịnh biển Bái Tử Long trong lành. Quảng Ninh đang triển khai xây dựng đề án phát triển khu kinh tế Văn Đồn với định hướng trở thành trung tâm kinh tế và văn hóa của khu vực. Trọng tâm là dịch vụ Logistics, du lịch cao cấp, công nghiệp giải trí hiện đại mang tầm quốc tế công nghiệp công nghệ cao, trung tâm khởi nghiệp sáng tạo và giao thương quốc tế khu vực. Đánh thức tiềm năng của Bái Tử Long giúp Quảng Ninh khóe đích các mục tiêu đón 20 triệu lượt khách và tăng trưởng 14% trong năm 2025. Đồng thời tạo nền tảng vững chắc để tỉnh phát triển kinh tế du lịch bền vững gắn với bảo tồn thiên nhiên, tạo động lực tăng trưởng lan tỏa cho cả vùng và định vị Quảng Ninh trở thành trung tâm kinh tế biển quốc tế trong tương lai.