Top 25 Nguyên Tắc Vàng Trong Tàn Cuộc Cờ Vua- Hướng Dẫn 25 Nguyên Lý Cờ Tàn Thực Chiến
Dương Công Nam Thiên
12 Người theo dõi
208 Lượt xem video·5 thg 5, 2025
Video về tàn cuộc cờ vua của kênh Playchess1vn
Nhiều người chơi cờ vua tập trung sự chú ý của họ
chủ yếu vào khai cuộc và trung cuộc.
Họ ít biết gần tàn cuộc là thứ có thể đưa
trình độ chơi cờ của họ lên một tầm cao mới.
Bởi vì tàn cuộc liên quan đến ít quân cờ
hơn nhiều so với khai cuộc và trung cuộc.
Nó là giai đoạn của bắn cờ mà
người chơi trình nào cũng có thể làm chủ được.
Mỗi nước đi trong tàn cuộc
đều có ý nghĩa quyết định đến cục diện
của cả bắn cờ.
Đang thắng có thể chuyển thành thua ngay.
Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu
25 nguyên tắc quan trọng nhất
mà tất cả người chơi cờ vua nên biết.
Trong thế cờ này
đen với lợi thế lực lượng vượt trọi
nên đi c3 đổi hậu
trắng quan sát thấy vua mình bị bắt kẹt
không thể di chuyển nên quyết định
không đổi hậu mà đi hậu g8 chiếu vua
buộc vua ăn g8
đến lượt trắng đi
nhưng vua trắng không thể di chuyển
vậy là Harvard
Một đặc điểm của giai đoạn tàn cuộc
là vai trò tham gia tấn công
của vua được nâng cao
vua có khả năng kết hợp
với quân vai ép chiếu hết vua đối phương
hoặc thâm nhập
và pháo vỡ mạch tốt của đối phương
vua thậm chí có thể nhốt được mã
ở góc bàn cờ
bắt đôi các quân nhẹ và dùng vào
nhiều mục đích khác
với những thế mạnh của vua tàn cuộc
vua thường được lượng giá bằng 3 quân tốt
vua gất có giá trị
trong tàn cuộc
khả năng vua bị chiếu hết rất thấp
vì không có nhiều quân cờ đối phương
vua lúc này
có thể bắt tốt đối phương rất giỏi
do đó bạn nên đưa vua vào cuộc chơi
khi bước sang tàn cuộc
vua là quân cờ cần được bảo vệ
ở khai cuộc và trung cuộc
nhưng nó có thể quyết định thắng thua lúc tàn cuộc
các cao thủ
thường cố gắng đưa vua ra trung tâm
càng nhanh càng tốt ở tàn cuộc
để nó phát huy tối đa sức mạnh
trong hình cờ này
thì lực lượng 2 bên khác cân bằng
tuy nhiên bên trắng chiến thắng dễ dàng
vì vua trắng chủ động hơn
quán cờ tiếp diễn như sau
xe trắng ăn d6
tốt đen ăn d6
vua trắng d5
tiếp theo là vua ăn d6
vua trắng dễ dàng hộ
tống tốt phong cấp
có tốt thông thì cần đẩy lên
càng nhanh càng tốt
trong hình cờ này thì tốt a2
hoàn toàn có thể đi đến a8 phong cấp
mà không gặp sự cản trở nào
tốt thông trong tàn cuộc
chiếm 1 vị trí đặc biệt quan trọng
trong trường hợp không có ưu thế tốt
có nghĩa là khi thế trận
2 bên cân bằng về số lượng tốt
muốn tạo tốt thông thì phương pháp
thông dụng và hiệu quả hơn cả là
thí 1 hoặc nhiều tốt để tạo ra tốt thông
tiến lên phong cấp
tuy số lượng tốt sẽ giảm đi
nhưng bù lại chất lượng cao của các tốt còn lại
chính là yếu tố quyết định
như trong quán cờ này
tốt trắng sẽ lên a4
dọ chơi tiếp tốt a5
tốt đen ăn tốt a4
tốt trắng ăn lại a4
tạo thành công 1 tốt thông
ngay cả khi tốt thông
không thể phong cấp ngay lập tức
nó thường trói chặt 1 quân đối phương
đứng canh chừng ngăn tốt phong cấp
buộc đối thủ phải chơi những quân cờ khác
thường thì để ngăn chặn tốt phong cấp
đối phương phải chấp nhận hy sinh 1 quân cờ
khi đó cơ hội chiến thắng của bạn
sẽ cao hơn
như trong quán cờ này
để tạo tốt thông bên đen đã chơi 1 đứt cờ cao tai
là lấy tượng cạm tử
ăn c3
nếu không muốn mất tốt thì buộc đen phải ăn lên c3
khi đó đen có 1 tốt thông
và dễ dàng phong cấp
hạn chế sự cơ động của quân cờ đối phương
là điều quan trọng trong cả
trung cuộc và tàn cuộc
ở tàn cuộc mỗi bên thường có 1 quân chủ lực
nếu bạn hạn chế được sự di chuyển
của quân chủ lực đó
nó mang lại cho bạn lợi thế rất lớn
ví dụ trong quán cờ này
trắng tiếp tục với nước cờ tượng d5
với ý tưởng phong tỏ mã đen
đen sẽ gặp khó khăn
để kích hoạt lại mã
tạo cơ hội cho vua trắng thoải mái hoạt động
ở đây bên trắng có kế hoạch
thu nhỏ cái họp hơn
cho đến khi vua đen đến cạnh bàn cờ
kết hợp với vua để chiếm hết
các bạn có thể xem lại video dạng này
trên kênh mình nhé
tuân tự nguyên tắc số 7
phương pháp chiếm hết là cùng với vua
dồn vua đối phương vào 1 góc
hoặc cạnh của bàn cờ
buộc vua đối phương đến lượt đi của mình
phải vào thế đối mặt vua
rồi dùng xe chiếm hết
các bạn có thể xem lại
chi tiết từng bước trong video
ở phần dưới mô tả
trước tiên phải tạo thành hình chữ V
2 tượng cố gắng di chuyển
để thu nhỏ chữ V lại
cho đến khi bạn đạt được vị trí như thế này
vua đen chỉ còn 2 ô
để di chuyển
trắng tìm cách dồn vua vào 1 trong 2 góc
để chiếm hết
bạn cũng có thể xem lại video
cụ thể trong phần mô tả bên dưới
có tên gọi đầy đủ
là chiếu bí vua đơn độc
với tượng và mã
là thể loại chiếu bí thuộc loại dạng khó nhất
nếu là 2 tượng kết hợp
chắc hẳn mọi việc đã đơn giản hơn
vì sự liên kết chặt chẽ
nhưng tượng và mã với cách đi khác nhau
khó mà liên kết lại để dồn ép vua đối phương
vào góc bàn cờ
chưa nói đến việc phải chiếu bí
ta phải tìm cách ép vua vào góc
có cùng màu với tượng
sử dụng mã để kiểm soát góc khác màu với tượng
sau đó cho mã đi theo đường quyền
để dồn vua đối phương
nguyên tắc này hơi phức tạp và hiếm gặp
nếu các bạn có hứng thú
có thể xem video này kỹ hơn
ở phần mô tả bên dưới
các bạn chú ý là khi 1 bên nắm 2 mã
bên còn lại chơi chính xác
thì bàn cờ sẽ hòa
chỉ khi bên còn mọi vua
tự đâm vào tường, tự xác
thì 2 bên mã mới chiến thắng
trong hình cờ này
tốt trắng CA6
mã đen không thể đi B4
hay C5 bắt tốt trắng
vì bị vua trắng kiểm soát
nếu mã đen E5
tốt trắng tiếp tục A7
1 lần nữa mã không thể C4 hay C6
nên mã đàn D7
tốt trắng A8 phong hậu
dĩ nhiên đây là thế trận
hiếm xử ra
nó cho chúng ta thấy đối với mã
tốt biên rất nguy hiểm
2 tốt thông được kết nối
thì rất mạnh
nếu chúng tiến lên đến hàng 6
chúng thường mạnh như 1 mã
trong hình cờ này tốt trắng tiếp tục B6
bây giờ 2 tốt đã được kết nối
ở hàng 6
bên đen không cách nào để ngăn tốt phong cấp
lấy ví dụ xe đen C4
thì tốt trắng B7 dọa phong cấp
xe đen ăn C6
tốt trắng B8 phong hậu
1 trường hợp khác
là ở đây xe đen E6 bắt tốt
trắng cũng đẩy tốt B7
lịch quả tương tự
trong hình cờ này thì mỗi bên đều có 3 tốt
nhìn qua có vẻ bên đen
chiếm ưu thế khi có thể đi theo đường này
để tấn công tốt trắng
tuy nhiên nếu quan sát trĩ ta sẽ thấy 3 tốt
trắng dần cao hơn tốt đen
bên trắng đi trước sẽ dễ dàng
thắng cuộc bằng cách đột phá tốt như sau
tốt trắng B6
chấp nhận để tốt C
hay tốt A ăn B6
sau đó trắng tiếp tục C6
tốt đen ăn C6
ngay lập tức tốt trắng A6
thoải mái xuống phong cấp trước các tốt đen
trong trường hợp trên
bên trắng hy sinh 2 tốt
nhưng bù lại có thể phong được hậu
nó thường được sử dụng để buộc vua
của đối phương tránh xa các tốt
từ bỏ quyền kiểm soát các ô quan trọng
trong hình cờ này
trắng tiếp tục đẩy tốt C6
vua đen sẽ D8
kiểm soát C7, D7, E7
tốt trắng C7
vua đen C8
vua trắng C6 bảo vệ tốt
dẫn đến hòa cờ
do đó đại vua trắng phải C6
kiểm soát 3 ô trước mặt
B7, C7, D7
buộc vua đen
phải di chuyển sang 1 bên
giả sử vua B8
vua trắng liền D7
kiểm trợ tốt xuống C6, C7, C8
phong cấp
luôn nhớ đặt xe đằng sau tốt thâu của mình
để dễ đẩy tốt lên
trong hình cờ này
nếu trắng đi trước ta sẽ đưa xe qua B2
hộ tống tốt phong cấp
còn nếu đen đi trước
xe đen nên đi B4 để kiểm soát tốt trắng phong cấp
và khiến việc bảo vệ của trắng
trở nên khó khăn hơn nhiều
đây là 1 quy tắc cũng khá dễ hiểu
khi còn đông quân cờ
thì lợi thế 1 tốt không phải gì to tắc lắm
tuy nhiên nếu bạn tích cực
trao đổi quân
lợi thế hơn tốt đó vô cùng quan trọng
và sẽ giúp bạn dễ dàng đánh bại đối thủ
trong tàn cuộc
người chơi có nhiều quân tốt hơn
nên tránh trao đổi tốt
vì cơ hội chiến thắng thường giảm khi số lượng tốt giảm
bên thiệt tốt
nên phấn đấu cho điều ngược lại
quan sát hình cờ này
nhận thấy bên trắng đang có lợi thế
1 tốt so với đen
bên đắng chơi mã C4 tấn công đôi vua
và mã đen
bằng cách trao đổi mã
trắng dễ dàng tận dụng lợi thế hơn tốt
và dành chiến thắng
tàn cuộc dễ hỏa nhất là tàn cuộc tượng khác màu
kể cả có hơn 2 tốt
thì trên 50%
số trường hợp là bán cờ hòa
trong hình cờ này
bên trắng có tượng tối màu
còn bên đen có tượng sáng màu
bán cờ thường có cách hòa
dẫu cho trắng có 5 tốt
còn đen chỉ có 2 tốt
tượng đen đang ở vị trí phong tỏ
đường lên của tốt trắng
tượng trắng có cũng như không
nhiều sách và giáo viên dạy cờ vua cho rằng
tượng có giá trị 3.5
trong khi mã chỉ có giá trị 3
hoặc 3.25
nhưng đối với Ết thì tượng và mã
sẽ mạnh yếu từ thời điểm
đối với tượng
thì tượng mạnh hơn trong thế tượng khoán
tượng trở nên đáng sợ hơn khi đủ cặp
nhưng nếu chỉ có 1 tượng
thì bạn nên tránh đặt tốt và ô cùng màu
với tượng của mình
vì lúc đó tượng sẽ thành tượng xấu
còn đối với mã
mã mạnh hơn ở các hình cờ trật trội
mã mạnh hơn
tượng khi tốt chỉ ở 1 bên
mã ưu tiên đặt
ở ô tiền đồn
mã có thể đến tất cả các ô trong bàn cờ
trong khi tượng chỉ kiểm soát
50%
tăng cuộc với những con tốt ở cả 2 bên
của bàn cờ thì tượng sẽ dễ thắng hơn nhiều
ví dụ trong hình cờ này
tượng trắng đang làm
chủ thế trận
nó tấn công cả 2 điểm yếu
trên A6 và H5
vua trắng chỉ đơn giản đến B6
và bắt đôi
luôn tìm ẩn đòn chiếu vĩnh viễn
trong cờ toàn hậu
trong hình cờ này thì trắng đang quá lợi thế
tuy nhiên nếu trắng vội vàng đẩy tốt
D8 phòng hậu
điều này không giúp trắng giành chiến thắng
vì đen sẽ có nước cờ hậu C1 chiếu vua
buộc vua trắng A2
hậu đen tiếp tục C2 chiếu
và quá trình cứ lập đi lập lại
có cờ sẽ kết thúc hoạt
trong hình cờ này
trắng phải tìm cách ngăn vua đen đến quá gần tốt
khiến bạn khó đẩy tốt lên phía trước
do đó trắng
chơi xe F1 ngăn vua di chuyển sang gần tốt
vua đen G5
vua trắng C4
tìm cách tiến đến C7
kết hợp với xe hỗ trợ đằng sau tốt
không quá khó đẩy tốt
tiến lên phòng cấp
ta nên sử dụng xe đột nhập sâu
vào hậu phương quân lịch
mà hiệu quả nhất là hàng ngang số 7
nơi các tốt bảo vệ hàng ngang 7
và vua đối phương hàng ngang 8
đang ẩn áo
việc đưa xe lên hàng ngang thứ 7 của đối phương
đáng giá bằng 1 tốt
tức là bỏ 1 tốt để được đưa xe lên
hàng tốt của đối thủ
là một sự đánh đội xứng đáng
trong hình cờ này
trắng sẽ chơi xe lên D7 kiểm soát hàng 7
đe dọa lên các tốt A7
G7 và H7
bên đen gơi vào thế bị động
khi phải căng mình bảo vệ trúng
trong hình cờ này
tượng trắng ở ô sáng màu
tốt đen hướng đến ô tối màu H8 để phòng cấp
nhưng đang bị vua canh giữ
nếu vua trắng G5
vua đen G8
tốt H5
vua H8
vua G6
vua G8
tốt H6
vua H8
nếu tốt H7 sẽ hòa
còn nếu tượng E4
vua vẫn G8
tượng F5
vua H8
không có cách nào chiến thắng
khi nói đến tàn cuộc
đôi khi bạn phải di chuyển 1 quân cờ mà bạn không muốn
đây được gọi là set point
khi set point xảy ra
bạn ép buộc đối thủ của bạn di chuyển
đối thủ của bạn phải thực hiện 1 quân cờ
có lợi cho bạn
ép buộc họ phải thực hiện 1 quân cờ bất lợi
quan sát thế trận lúc này
trắng đi trước sẽ đi xe D8
đây là 1 nước đợi
chiến lược đi sang cho đen
các bạn thấy tượng đen đang bị giam trực đối
không thể di chuyển
bua vua đen di chuyển đến H8
vì không có quyền bỏ lượt
nhưng như thế thì xe trắng sẽ ăn tượng F8
và chui hết
ta nói bên đen trong trường hợp này bị nhúng đòn set point
đây là tình huống rất thường gặp
với người mới học chơi cờ
khi còn 1 hậu
hoặc có tốt phong cấp thành hậu
trong khi tốt còn lại của đối phương
đã tiến đến hàng cây cuối
để chiến thắng
bên mạnh nhanh chóng dùng hậu chiếm ô phong cấp
và đưa vua đến hỗ trợ bắt tốt đối phương
trong ván cờ này
trắng chơi hậu B6
kiểm soát ô phong cấp G1
vua đen E2 ý đồ chơi tiếp F1
hậu trắng G1
chiếm luôn ô phong cấp
vua đen trở lại F3 bảo vệ tốt
hậu trắng D4
vua đen G3
vua trắng E4
vua đen lật cánh H3
vua trắng F3 bắt được tốt đen
đến đây thì dĩ nhiên tốt đen sẽ mất
và đen thua
tàn cuộc chắc chắn là 1 phần quan trọng
của cờ vua
nếu bạn muốn nâng cao trình độ cờ vua của mình
bạn cần phải có 1 kế hoạch học tập cụ thể
có 3 mục tiêu chính
mà bạn cần luôn nhớ cho tàn cuộc
đạt được những mục tiêu này
sẽ tăng cơ hội dành chiến thắng trong ván cờ
thứ nhất
đưa vua của bạn vào vị trí cơ động
thứ hai
tạo tốt thông
thứ ba
hạn chế tầm hợp động của các quân cờ đối thủ
Cám ơn các bạn đã theo dõi và hết video
về cờ vua Collegiate 1vn
để không bỏ lại những video tiếp theo
hãy bấm vào nút
đăng ký hình tròn ở giữa màn hình
hoặc có thể xem video kế tiếp
ở phía bên trái
hoặc bên tay phải
Xin chào và hẹn gặp lại
trong những lần chia sẻ sắp tới
