Giải thích toàn bộ về bức tranh bữa ăn tối cuối cùng của Leonardo da Vinci | Art 13

TRẦN QUANG CHƯỚC-Thơ và Họa
33 người theo dõi
19 Lượt xem video·30 thg 5, 2025
Da Vinci nổi tiếng với tài năng và vốn kiến thức sâu rộng trong nhiều lĩnh vực khoa học, tự nhiên, xã hội, khác như kiến trúc, sinh học, y học, giải phẫu học và cơ khí.
Và tất nhiên là một danh họa nổi tiếng bậc nhất, với vốn kiến thức sâu rộng ở nhiều lĩnh vực, là công cụ giúp ông tạo ra những bức họa có sức ảnh hưởng vượt thời gian.
Đến nay, The Last Supper, bữa tiệc cuối cùng hay bữa tiệc ly, thực hiện từ năm 1495 đến năm 1498, được xem là một trong những tác phẩm nghệ thuật có giá trị nhất thế giới.
Mặc dù giá trị của tác phẩm hoàn toàn không được đề cập đến, nhưng The Last Supper được ước tính trị giá 450 triệu đô la Mỹ, đó là khi so sánh với giá bán thực tế của những bức tranh quý hiếm khác của Da Vinci.
Tuy nhiên, cũng không thể phủ định là thật khó để đưa ra một mức giá hoặc giá trị nhất định cho bức tranh này, vì nó là một trong những tác phẩm nghệ thuật mang tính biểu tượng nhất trên thế giới.
Hơn nữa, tác phẩm này cũng chưa bao giờ được rào bán, và do đó không có tiêu chuẩn nào được tạo ra để định giá trị thật sự của nó.
Theo những gì được kể lại thì khi vẽ bữa tiệc cuối cùng hay bữa tiệc ly, Leonardo Da Vinci đã phải mất đến 7 năm để có thể hoàn thành được bức tranh.
Khi bắt đầu vẽ, Da Vinci đã vẽ hình ảnh Chúa Jesus đầu tiên.
Thời gian sau đó, ông lần lượt hoàn thành hình ảnh của 11 vị tông đồ còn lại trong bức tranh đâm.
Không giống như những họa phẩm mang tính biểu tượng khác, bữa tiệc cuối cùng không được tìm thấy trong các viện bảo tàng mỹ thuật thông thường.
Đó là bởi vì Da Vinci đã vẽ tác phẩm một cách trực tiếp trên bức tường ở phòng ăn của tu viện.
Leonardo Da Vinci đã sử dụng một kỹ thuật vẽ độc đáo để có thể thực hiện bức tranh trong 7 năm, tuy nhiên lại khiến lớp màu dễ bong chóc và hư hỏng.
Tinh thần nghiên cứu của Da Vinci là theo đuổi sự hoàn hảo.
Da Vinci đã nghiên cứu các thói quen trong cuộc sống, bộ đồ ăn thời Chúa Jesus, và hỏi ý kiến các học giả có liên quan về tôn giáo.
Vào thời điểm sáng tạo bức tranh, Da Vinci đã dốc hết trái tim của mình, có một mô tả sống động như sau.
Da Vinci thường treo lên giàn giáo vào sáng sớm, từ mặt trời đến đêm, cây cỏ không bao giờ rời khỏi thân, thậm chí đến quên cả ngủ.
Đôi khi ông không đi đâu trong 3 hoặc 4 ngày, đối mặt với những bức tranh tường trong sự bàng hoang, đứng trong 1 hoặc 2 giờ, suy nghĩ về hình ảnh trong một thời gian dài.
Thỉnh thoảng vào buổi trưa, khi mặt trời đang trói trang, tôi cũng thấy ông chạy ra khỏi tòa nhà quốc hội, đi thẳng đến tu viện, treo lên giàn giáo, chỉ để thêm 1 hoặc 2 nét vẽ vào một phần nào đó.
Trải qua 2 cuộc thế chiến, bức bích họa nhiều lần bị phá hủy nặng nề bởi các trận bom và trận chiến khốc liệt.
Năm 1999, cuộc đại tu bức tranh kéo dài trong 20 năm đã hoàn tất. Các nghệ sĩ khắp mọi miền được yêu cầu làm việc trên các chi tiết của bức bích họa, để nó trở nên giống nhất với những gì Da Vinci đã làm.
Bữa tiệc ly là thời điểm cuối cùng Chúa Jesus ngồi ăn với các môn đồ của mình, trước khi Ngài bị chính quyền La Mã bắt và bị đóng đinh lên thập tự giá.
Vụ án này đã xảy ra hơn 2.000 năm, nhưng vẫn luôn được lịch sử nhắc đi nhắc lại để suy niệm, soi chiếu cho mọi oan khiên và sai lạc của loài người.
Nơi đó sự giả dối, lật lọng và độc ác được phơi bày rõ nhất.
Thời bấy giờ, trong hoàn cảnh nhà cầm quyền La Mã cùng với giới lãnh đạo tôn giáo lợi dụng tin ngưỡng của người dân để trục lợi và làm điều xấu, sự xuất hiện của Chúa Jesus đã làm chấn động do Thái giáo.
Ngài đã trì ra sự giả trá trong đời sống tôn giáo, trì ra rằng nơi cầu nguyện ăn năn đã biến thành trốn trục lợi, trì ra thói đạo đức giả trong cách suy nghĩ của người làm chính trị.
Chính vì lẽ đó, nhà chức trách quyết định phải bắt giữ Chúa Jesus vì xem Ngài là mối đe dọa cho quyền lực của họ.
Tuy nhiên, họ chỉ dám làm việc này vào ban đêm hầu tránh bùng nổ bạo loạn vì Chúa Jesus được dân chúng yêu mến.
Trong bữa tiệc cuối cùng trước khi bị bắt giữ, Chúa Jesus bẻ bánh, dâng lời tạ ơn, đưa bánh cho các môn đồ mà nói rằng,
Này là thân thể ta, rồi lấy chén, tạ ơn, đưa cho các môn đồ mà nói rằng,
Hết thảy hay uống đi, vì này là huyết ta, huyết của sự giao ước đã đổ ra cho nhiều người được tha tội.
Sau cùng, Ngài căn dặn môn đồ, hãy làm điều này để nhớ đến ta.
Chúa Jesus tuyên bố với các môn đồ của mình rằng,
Một trong các người muốn phản bội ta, và sau đó những phản ứng khác nhau của 12 môn đệ.
Bức tranh đã là chủ đề của nhiều thuyết âm mưu suy đoán về các biểu tượng khác nhau của nó và ý nghĩa của chúng.
Một số điều ông đã đưa vào kiệt tác có ý nghĩa rõ ràng, trong khi các biểu tượng khác được mô tả rõ ràng là cô ý.
Tuy nhiên, về ý định của Leonardo, người ta chỉ có thể phỏng đoán.
Về bố cục, The Last Supper cho thấy sự đăng đối khi đặt Chúa Jesus vào chính giữa của chiếc bàn tuyệt dài,
cơ thể tạo thành một hình tam giác tượng trưng cho ba ngôi thiên chúa.
Thật vậy, các sứ đồ được chia thành bốn nhóm, ba người, tạo ra một sự đối xứng cũng lặp đi lặp lại.
Thậm chí thực tế là có ba cửa sổ phía sau Chúa Jesus, cũng được một số người coi là biểu tượng của ba ngôi thiên chúa.
Ông chú trọng sử dụng những đường thẳng, ngang song song để thể hiện không gian xung quanh.
Với cách chọn góc nhìn ngang tầm mắt và trực diện với chủ thể.
Da Vinci như đưa khán giả vào một buổi tường thuật, nơi mà thông báo quan trọng vừa được đưa ra.
Khán giả nhìn thấy rõ những gì đang xảy ra bên trên và dưới bàn, cũng như những món ăn đang được bày ra.
Ở đó, tất cả mọi người đều phải đối diện trực tiếp với người xem, không cách nào có thể giấu giếm ngoài việc quay mặt đi.
Nhóm thứ nhất, Bartholomew, James và Andrew đều biểu lộ ra nét ngạc nhiên khi nghe lời tiên tri của Chúa.
Nhóm thứ hai, Peter biểu lộ sự tức giận khó kìm chế được.
Có lẽ nhân vật mang tính biểu tượng thứ hai trong bức tranh là Judas Iscariot.
Lưu ý rằng đầu của anh ta thấp hơn mọi người khác trong cảnh, gợi ý sự sa ngã của anh ta vào bóng tối.
Liên quan đến điều đó là thực tế là khuôn mặt hoặc làn da của Judas là người duy nhất tối trong bức tranh.
Anh ta đang cầm một túi tiền, có lẽ là 30 đồng bạc mà anh ta đã được trả để phản bội Chúa Jesus.
Trong thời cổ đại, bàn tay trái tượng trưng cho những gì là xấu xa và thường liên quan đến những người điên rồ hoặc đã từ chối Chúa.
Sự thuận tay trái được coi là một lời nguyền rùa và một dấu hiệu của điểm xấu, một dấu hiệu của những điều xấu xa sắp tới.
Do đó, một nguồn tin lưu ý rằng Judas dùng tay trái thay vì tay phải để báo trước số phận của Chúa Kito, ám chỉ rằng Judas sẽ phản bội Ngài.
Một ẩn ý nữa là hộp được muối mà Judas đã đánh đổ lên bàn.
Trong sách Leviticus, muối là biểu tượng của giao ước.
Do đó, Judas đổ muối tượng trưng cho quan niệm rằng muối quan hệ giao ước của ông với Chúa Kito đã bị cắt đứt hoặc bị phá vỡ thông qua hành động xấu xa của ông.
Về mặt biểu tượng, ông đã bước ra khỏi Chúa Kito và chức vụ sứ đồ của mình.
Muối cũng là một biểu tượng Kito giáo cổ đại về sự tinh khiết, không thể hư hỏng, trung thành và tình bạn.
Tất cả những điều mà Judas cuối cùng đã từ chối.
Bởi vì muối đôi khi cũng được coi là biểu tượng để bảo vệ chống lại cái ác, việc đổ muối cho thấy cái ác sắp đến.
Judas đang với lấy miếng bánh mì mà Chúa Jesus nói là dấu hiệu của kẻ phản bội mình.
Một trong những khía cạnh gây tranh cãi nhất của bữa tiệc ly của Leonardo da Vinci là nhân vật bên phải Chúa Giê-xu, bên trái khi chúng ta nhìn bức tranh.
Mặc dù hầu hết cho rằng đây là Joan yêu dấu, nhưng nhiều người đã suy đoán rằng nhân vật đó thực sự là một phụ nữ.
Có lẽ không ai khác hơn là Maria Magdalene.
Cái nhân này có vẻ nữ tính, với mái tóc dài và làn da trắng nhợt so với những người khác trong cảnh.
Người ta cũng gợi ý rằng một hình dạng em cho Maria Magdalene hoặc hôn nhân có mặt một cách tinh tế trong bức tranh.
Không chỉ ngụ ý rằng đây là Marie, mà còn là Marie là vợ của Chúa Giê-xu.
Nhóm thứ ba
Thomas trông có vẻ rất buồn, và dơ một ngón tay lên, khuôn mặt tỏ rõ sự ngờ vực.
James tỏ vẻ bất ngờ đến mức không thể tin được, với hai tay rang ra.
Trong khi đó, Philip có vẻ như muốn xin Chúa giải thích, bày tỏ lòng trung thành của mình.
Nhóm thứ tư
Matthew và Jude Thaddeus quay qua Simon với vẻ thắc mắc.
Hỏi xem liệu Simon có câu trả lời cho câu hỏi của họ về lời tiên tri của Chúa Giê-xu.
Cuối cùng, không phải ngẫu nhiên mà Leonardo đưa chính xác 13 người vào bữa tối này.
Không chỉ nhấn mạnh sự đen đùi vì con số đại diện cho ngày nay,
mà còn là sự vô tín và phản bội vì nó tượng trưng cho thời cổ đại.
Một khía cạnh gây tranh cãi hơn của bức tranh nổi tiếng này là thực tế là Leonardo đã mô tả Chúa Giê-xu không có hào quang.
Khi mọi phiên bản tranh này đều mô tả Chúa Giê-xu với một quần sáng hoặc hào quang,
và các môn đệ của Ngài cũng thường được miêu tả với hào quang.
Nhiều người tin rằng đây là nỗ lực của Leonardo để nói rằng
ông là một người hoài nghi và một nhà tự nhiên học,
rằng ông nghi ngờ về sự thần thánh của Chúa Giê-xu.
Do đó, việc thiếu hào quang được coi là một dấu hiệu cho thấy
các môn đệ là những người bình thường, chứ không phải thanh đồ,
và chính Chúa Giê-xu thực sự là người phàm chân, chứ không phải thần thánh.
Đối với một số người, điều đó giải thích tại sao Thaddeus,
được đại diện bởi hình ảnh của chính Leonardo,
quay lưng lại với Chúa Kỳ Tô,
ngụ ý sự từ chối của chính Leonardo về sự thần thánh của Chúa Giê-xu.
Một số người tin rằng Thomas đang nghi nhân vật ngay bên trái Chúa Giê-xu và bên phải
khi chúng ta nhìn bức tranh.
Trong bức tranh góc, chân Chúa Giê-xu theo kiểu hình thập tự.
Thật không may, vào năm 1652,
một canh cửa đã được cắt qua đáy của bức tranh,
loại bỏ biểu tượng về cái chết sắp tới của Chúa Kỳ Tô.
Một nhạc sĩ kiêm chuyên viên máy tính người Ý công bố phát hiện mới cho thấy
trong bức tranh còn ẩn dấu âm nhạc Giovanni Maria Palla,
tác giả của phát hiện trên, cho biết ông bắt đầu nghiên cứu kỹ bức tranh.
Bữa tối cuối cùng, từ năm 2003,
điều đầu tiên khiến ông chú ý là tấm khăn trải bàn
với những đường kẻ ngang, dọc, bên trên là những lát bánh mì,
trông giống như các nốt nhạc.
Tông đồ của Chúa được bố trí thành 4 nhóm, mỗi nhóm 3 người.
Cách bố trí này gợi sự liên tường đến các bản nhạc theo nhịp 3-4,
vốn rất thịnh hành thời đó.
Cuối cùng, Palla phát hiện ra rằng, nếu coi bàn tay của Chúa
và các tông đồ cùng với các lát bánh mì là những nốt nhạc,
rồi đọc chúng theo chiều từ phải sang trái,
như cách viết thường thấy của Leonardo da Vinci,
thì người ta thu được một bản nhạc thực sự.
Tuy nhiên, nếu chỉ có dấu hiệu về những nốt nhạc thì chưa đủ
làm nên một giai điệu đúng nghĩa,
cho tới khi Palla phát hiện ra điểm mấu chốt.
Khung nhạc này phải được đọc từ phải sang trái,
theo đúng cách viết của Leonardo da Vinci.
Trong cuốn sách đã đưa ra một bản hòa tấu có độ dài 40 giây,
với tiết tấu trang nghiêm, giống như loại nhạc dùng cho lễ cầu nguyện.
Nhạc sĩ người Ý này cho biết,
bản nhạc nghe hay nhất khi được chơi bằng đàn ống,
loại nhạc cụ phổ biến trong các giàn nhạc nhà thờ vào thời của da Vinci.
Không chỉ có vậy, Palla còn nhận thấy vị trí các nốt nhạc trong bức tranh
nếu được liên kết với nhau theo từng dòng,
sẽ làm thành những ký hiệu rất lạ,
giống như loại chữ hình nêm của các nền văn minh Tây Á thời cổ đại.
Một chuyên gia nghiên cứu về kinh thánh nổi tiếng ở Rome
đã xác nhận phát hiện của Palla
và cho biết thêm rằng những ký tự hình nêm này tạo thành một câu bằng tiếng do Thái cổ,
có nghĩa là vinh quang và hiến dần bên người.
Cuối cùng, dường như không có nhiều nghi ngờ rằng
ông đang cố ý sử dụng các biểu tượng như một phương tiện
để truyền đạt điều gì đó cho người xem của mình.
Tuy nhiên, như với bất cứ điều gì chủ quan như nghệ thuật,
việc giải thích một bức tranh luôn là trò đoán mò.
Chỉ có nghệ sĩ mới thực sự biết những gì anh ấy muốn nói.
Cảm ơn bạn đã lắng nghe.
Nếu thấy hay, hãy bấm đăng ký kênh.
Hẹn gặp bạn ở tập tiếp theo.
