Ăn Gì Để Sống Sót? Làng Ma mọc Lên Khắp nơi, Hàng trăm triệu người Trung Quốc đã đi đâu?

Từng được chính quyền Bắc Kinh quảng bá là tương lai của tiên tệ. Đầu tiên, kỹ thuật số ECNY nay đang rơi vào vòng xoáy khủng hoảng. Đằng sau lớp vỏ hiện đại hóa, ECNY được lập trình để theo dõi, giới hạn chi tiêu, thậm chí vô hiệu hóa nếu người dùng hành xử sai lệch. Không còn là công cụ tiện lợi, nó trở thành biểu tượng của sự giám sát và kiểm soát tuyệt đối. Người dân từ chối sử dụng, giới thương nhân dùng chấp nhận, còn chính quyền thì lúng túng trước làng sóng phản kháng lan rộng. Trong khi giới lãnh đạo vẫn rào rảng, phồn vinh chung, thì hàng trăm triệu người dân không còn đủ tiền mua nổi một bữa cơm có thịt. Họ ăn mì gói hết hạn, vay tiền để ăn trưa, và còn shock hơn khi thương nhân còn tung ra thị trường thức ăn chăn nuôi cho người. Một ngôi làng có 600 hộ dân sinh sống, nhưng chỉ sau một êm, cả ngôi làng hóa thành hoàng địa. Những ngôi nhà phủ kiến dây leo, đường làng cỏ mọc ngập đầu người, không một bóng người qua lại. Cảnh tượng như bức giả từ một bộ phim tận thuế. Từ Bắc trí Nam, hàng triệu ngôi làng ở Trung Quốc đang âm thầm biến mất. Người chết, người bỏ đi hay một sự thật đang bị che giấu? Mà Li xin kính chào quý khán kính giả thân mến của Khung Trì Mới. Xin kính chúc quý vị một buổi tối an lành và nhiều niềm vui. Sau đây là phần nội dung chương trình tối nay, xin kính mời quý vị cùng theo dõi. Không còn ví tiền, đây là nhà tù. Người dân Trung Quốc vạch trần sự thật về đồng tiền kỹ thuật số ECNY. Kính thưa quý vị, ECNY được Ngân hàng Trung ương Trung Quốc âm thầm thường nghiệp từ năm 2020 chính thức khai truyền từ năm 2022 tại hàng chục thành phố như Bắc Kinh, Thượng Hải, Thâm Quyến. Chính phủ tuyên truyền đây là một bước tiến hiện đại hóa hệ thống tài chính, chống gian lận và thúc đẩy hòa nhập tài chính. Tuy nhiên, đằng sau là một hệ thống kiểm soát chặt chẽ. NCYE có thể bị theo dõi, giới hạn thời gian sử dụng, khu vực tri tiêu và thậm chí bị chặn theo mặt hàng. Ví dụ mua vé tàu thì được, con thuốc lá hoặc quyền góp cho biểu tình thì bị chặn. Người dân ban đầu không có lựa chọn, công chức, sinh viên, giáo viên, nhân viên doanh nghiệp nhà nước bị buộc phải tài ứng dụng, nhận lương hoặc trợ cấp bằng ECNY. Một số ngân hàng tự ý truyền tiền trong tài khoản người dùng sang dạng kỹ thuật số, thậm chí có nơi chỉ cho dùng NCYE tại bệnh viện hoặc ga tàu. Dù có tuyên truyền, phát tiền miễn phí và các biện pháp khuyến khích, đến năm 2024, người dân bắt đầu âm thầm từ chối sử dụng. Các cửa hàng gỡ mã NCYE, khách hàng chuyển lại sang Alipay, WeChat Pay hoặc dùng tiền mặt. Chính quyền ban đầu đổ lỗi cho lỗi kỹ thuật và tiêm giả từ nước ngoài, nhưng thực tế đến từ người dân trong nước. Những lời thi thầm trong chợ, các bài đăng trên mạng xã hội và gần đây là phản đối công khai. Từ giữa năm 2025, lan sóng phản kháng bùng nổ. Ở Hà Nam, tiểu thương không nhận ECNY. Ở Quảng Trông, tay xế yêu cầu trả lương bằng tiền mặt. Tại Thành Đô, một người bán hàng xé bảng NCYE và nói, tiền này theo dõi chúng tôi. Khảo sát bí mật tại Tứ Xuyên, Sơn Đông, Phúc Kiến cho thấy gần 70% tiểu thương ngừng chấp nhận NCYE vì lý do chấp, giác dối, lỗi kỹ thuật và quá nhiều kiểm soát từ chính quyền. Dù chính quyền Trung Quốc gọi ECNY là an toàn và tương lai tiền tệ, nhưng người dân lại không tin như vậy. Một chủ tiệm ở Tokyo chia sẻ ẩn danh trên blog, họ nói nó an toàn nhưng nếu tôi mua nhầm thứ gì đó, tôi có bị đánh dấu không? Có bị khóa tài khoản không? Thà tôi dùng Alipay nhớ trước còn hơn. Thực tế, máy quyết mã QR-NCYE đang biến mất khỏi các quầy hàng. Biển chỉ nhận tiền mặt xuất hiện trở lại không chỉ ở chợ đen mà cả trong siêu thị, trung tâm thương mại và hiệu thuốc. Người ta còn dùng thẻ quà tặng và tiến dục nội bộ thay vì NCYE để tránh bị theo dõi. Nghiềm tin giữa người dân và nhà nước đang tàn vỡ và nguyên nhân sâu xa chính là khả năng giám sát của ECNY. Không giống như Alipay hay thẻ ngân hàng, ECNY là đồng tiền được lập trình. Chính quyền có thể khiến tiền hết hạn, chặn giao dịch theo ý muốn hoặc từ chối chi tiêu nếu hành vi chính trị, xã hội của bạn không phù hợp. Đầu năm 2024, nhiều người bị từ chối đổi NCYE sang ngoại tệ mà không được giải thích. Một số khác phát hiện bị chặn khi mua rượu, hàng nhập khẩu, vé xem phim. Tệ hơn cùng một món hàng, người này mua được, người khác lại bị từ chối mà không rõ lý do. Đến tháng 5 năm 2025, một bài đăng lan truyền tiết lộ một phụ nữ ở Giang Tô không thể đặt phòng khách sạn tại Thương Hải vì nằm ngoài khu vực đi lại được phê duyệt. Cụm từ, lồng kỹ thuật số bùng nổ trên mạng xã hội Trung Quốc như Weibo, Xiaohongshu, lan truyền đến cả các tài xế taxi. Chính quyền vội kiểm duyệt nhưng đã quá muộn. Ở Hàng Châu, nhiều người biểu tình dơ bảng viết tay, trả lại tiền mặt cho chúng tôi. Ở Thành Đô, một phụ nữ hét qua loa, họ muốn kiểm soát chúng ta đi đâu, ăn gì, gặp ai. Đây không phải ví tiền, đây là nhà tù. Không chỉ phản đối, người dân còn bắt đầu tự tìm cách thoát khỏi NCYE. Báo cáo từ Thâm Quyến và Vũ Hán cho thấy, giới sinh viên, tiểu thương đang quay sang tiền điện tử, dùng VPN đổi thề qua tạm. Tiền mặt trở lại và được ưa chuộng. Trong khi đó, chính quyền tăng kiểm tra. Cảnh sát quét điện thoại tại nhà ga để tìm ứng dụng NCYE. Tài khoản bị đánh dấu vì giao dịch bất thường. Vấn đề còn nghiêm trọng hơn trong kinh tế. Các doanh nghiệp nhỏ bị kiểm soát. Mọi giao dịch gửi trực tiếp đến cơ quan tài chính địa phương. Một chủ xỉ quần áo ở Ôn Châu từng bị đóng băng tài khoản sau 80 giao dịch một ngày. Kéo theo hàng loạt đơn hàng đình chệ. Sanh tiếng bị ảnh hưởng, chỉ vì cô bán được hàng. Chớ cho thay, các khoản trợ cấp của chính phủ hiện được phát qua NCYE. Nhưng nhiều nơi từ chối nhận vì rừng già, rủi ro kiểm toán, dịch vụ khách hàng kém. Điều này khiến tiền số gần như vô giá trị. Người dân đem bán NCYE trên thị trường chợ đen ở Tứ Xuyên, Thượng Hải, đổi lấy tiền mặt với tỷ giá thấp hơn từ 5-8% để mua đồ ăn, đóng tiền thuê nhà. Trong lúc Bắc Kinh cố gắng số hóa tiền tệ, thì nền kinh tế ngầm bằng tiền mặt lại bùng nổ. Các ngân hàng địa phương cảnh báo, giao dịch doanh nghiệp sụt giảm, khoản vay bị dậm trả, tỷ lệ vỡ nợ tăng cao. Một chuyên gia ngân hàng tại Thạch Gia Trang cho biết, chúng tôi đang chứng kiến mức thấp kỷ lục trong hoạt động ECNY của thương nhân. Và người ta bắt đầu hiểu rằng ECNY không còn là một đồng tiền, mà là công cụ kiểm soát hành vi, đàn áp phản tác dụng. Đến tháng 4 năm 2025, không chỉ người dân mà cả giới chức trung ương cũng bắt đầu mất kiên nhẫn. Trước sự phản kháng ngày càng rõ rệt với nhân dân tệ kỹ thuật số ECNY, chính quyền bắt đầu siết chặt. Tại Thâm Quyến, Tây An, Nam Kinh và nhiều khu vực ở Bắc Kinh, các khu vực bắt buộc ECNY được âm thầm thiết lập. Tại đây, mọi giao dịch hợp pháp buộc phải thực hiện qua ECNY, cấm tiền mặt, cấm WeChat Pay, Alipay, không có ngoại lệ. Lực lượng kiểm tra đột xuất xuất hiện tại các khu dân cư, kiểm tra nhà hàng, tiệm xách, hiệu cắt tóc. Một đoạn clip từ Thâm Quyến gây phẫn nộ cả nước. Một bà cụ run dẩy xin trả tiền thuốc bằng tiền su nhưng bị từ chối. Chỉ chấp nhận ECNY, xin lỗi, đó là luật. Ở nhiều nơi như Tây An, Thiên Tân, học phí, thẻ xoay buýt, hóa đơn điện nước cũng bắt buộc dùng ECNY. Người dân phải đổi tiền mặt sang ECNY. Chủ nhà yêu cầu trả tiền thuê bằng đồng kỹ thuật số, thậm chí thu thêm phí truyền đổi. Đằng sau sự áp đặt là sự bất lực. Tin đồn lan truyền cho thấy, ngay cả một số quan chức đảng ở địa phương cũng âm thầm truyền đổi ECNY sang tiền mặt, thông qua tài khoản ẩn danh, không phải vì phản đối chính sách công khai. Mà vì chính họ cũng biết hệ thống này không thể vận hành thực tế. Dù chính quyền cố gắng để mạnh, dân chống lại càng phản kháng mạnh hơn. Và thứ làm nên bức ngọt không phải là biểu tình hay video lan truyền, mà là nỗi sợ âm thầm lan từ người sang người, từ điện thoại sang điện thoại. Vào tháng 5 năm 2025, một tin đồn lan rộng. Chính quyền sẽ xóa bỏ hoàn toàn tiền mặt vào tháng 8, không có tuyên bố chính thức, chỉ là những lời thì thầm trên Weibo, tin nhắn mã hóa qua Wechat và các diễn đàn tiền mã hóa quốc tế. Chỉ trong vài giờ, mạng xã hội bùng nổ, người dân truyền tai nhau ảnh trực tin nhắn có thật không, tôi có nên rút hết tiền không, rút được bao nhiêu trước khi máy ATM bị khóa. Từ Quảng Châu đến Cap Nghĩa Tân, người dân xếp hàng dài trước ATM, chen lấn tại ngân hàng để rút lấy từng tờ tiền mặt, thứ tưởng như đã lỗi thời. Chỉ trong vài ngày, tiền mặt biến mất khỏi lưu thông. Giới chức áp hạn mức rút tiền, chỉ còn 500 tệ một ngày với lý do chống rửa tiền. Nhưng người dân nhìn thấy sự tuyệt vọng trong đó. Một nền kinh tế phi chính thức mới bắt đầu hình thành. Ở các làng quê gần Thành Đô, người dân lập nhóm trao đổi. Anh có trứng, tôi có gạo, ta đổi nhau. Không điện thoại, không ứng dụng, chỉ có niềm tin. Tại các thành phố Thượng Hải, chợ đen giao dịch tiền mặt hoạt động trở lại, hàng hóa được trao đổi ngoài tầm kiểm soát. Tuy nhiên, truyền thông nhà nước phủ nhận tất cả là tin giả. Đồng tiền số là lựa chọn tự nguyện, an toàn và đổi mới. Nhưng người dân không còn tin nữa. Niềm tin vào toàn bộ hệ thống tiền tệ bắt đầu sụp đổ. Không vì lãn phát, mà vì nỗi sợ bị theo dõi, bị kiểm soát, bị mất tự do trong một hệ thống biết rõ mọi giao dịch, mọi chi tiêu, từng số một. Từ công cụ kiểm soát thành biểu tượng thất bại. Vâng thưa quý vị, đồng ECNY từng được thiết kế để tập trung quyền lực và kiểm soát tài chính. Do đang đẩy nền kinh tế phân giã trong hỗn loạn. Tiền mặt một lần nữa trở thành vua. Nhưng khan hiếm và được bảo vệ nhiều tài sản quý giá. Một cựu kỹ sư phần mềm tại Thâm Quyến, Lý Diễm, nói Tôi xóa hết ứng dụng ngân hàng. Giờ chỉ dùng tiền mặt cổ hù cũng được. Nhưng tôi thấy mình tự do. Cảm nhận ấy lan rộng trên toàn quốc. Một cuộc rút lui tập thể khỏi thế giới số hóa. Quay lại sự ẩn danh analog để tránh khỏi con mắt của hệ thống. Cùng lúc đó phản ứng quốc tế bắt đầu. Ấn Độ tạm dừng thử nghiệm đồng tiền kỹ thuật số quốc gia. Ngân hàng Trung ương Brazil tuyên bố sẽ không theo mô hình Trung Quốc. Các doanh nghiệp nước ngoài phàn nàn về sự thiếu tin tưởng. Rồi do bị phòng tòa tài khoản. Quy định thất thường. Một hãng bán lẻ Mỹ rút khỏi kế hoạch mở rộng tại Bắc Kinh. Viện dẫn hệ thống thanh toán không ổn định. Thay đi trở thành hình mẫu tương lai. Nhân dân tệ kỹ thuật số giờ đây trở thành lời cảnh báo. Những giao dịch thất bại, tài khoản bị khóa, tầm biển chỉ nhận tiền mặt với tay. Tất cả đang bào mòn quyền kiểm soát của chế độ. Dự án từng được quảng bá là đỉnh cao công nghệ. Giờ biến thành biểu tượng của sự mất lòng dân. Điều đáng sợ không phải là nổi loạn công khai. Mà là sự tàn giả thầm lặng của lòng tin. Nền tảng gắn kết cả hệ thống. Không có lòng tin, tiên tệ mất giá trị. Không còn niềm tin. ECNY chỉ còn là một bóng mà kỹ thuật số. Và điều mà chính quyền Bắc Kinh không lường trước được Chính là người dân không phản đối âm ý. Họ ẩm thầm rút lui. Và điều đó còn nguy hiểm hơn mọi cuộc nổi dậy. Mọi lời biện minh của truyền thông nhà nước giờ đây trở nên rỗng tuếch. Hệ thống được xây dựng để quản lý từng giao dịch với độ chính xác tuyệt đối giờ đây đang vỡ vụt. Dưới bề mặt là những vết nứt lớn không thể hàn gắn khi người dân từ chối giao nộp tự do. Còn các doanh nghiệp từ chối nộp lợi nhận. Cái gọi là tương lai của tiền tệ đang tàn dã trước mắt thế giới. Và đó có thể chính là dấu hiệu cho thấy sự suy tàn bắt đầu từ trung tâm quyền lực Bắc Kinh. Thức ăn chăn nuôi cho người Người dân thường đến cả thịt cũng không mua nổi. Thưa quý vị Trong bối cảnh kinh tế Trung Quốc liên tục suy thoái Căng thẳng thương mại Mỹ Trung leo thang Nhiều doanh nghiệp đua nhau phá sản và kéo theo đó là hàng triệu người mất việc. Dù trong hoàn cảnh nào thì nhu cầu ăn uống của con người vẫn đặt lên hàng đầu. Tuy nhiên, hiện nay nhiều người Trung Quốc không còn đủ khả năng để chi trả cho một bữa ăn cơ bản. Kết quả là các thường nhân nước này bắt đầu tung ra loại sản phẩm gây shock thức ăn chăn nuôi cho người. Con người bắt đầu ăn nhiều động vật một kiểu thức ăn công nghiệp và không những ăn mà con ăn rất ngon là đáng khác. Đây không phải là chuyện đùa nó không phải là đồ ăn dành cho chó mà là thức ăn chế biến dành cho người. Chỉ cần 2 muỗng bột này thêm chút nước lắc đều là có thể thay một bữa ăn trong vòng 5 phút. Không dầu mỡ, không cần nhai không mùi vị nhưng có người lại thấy thơm ngon. Người Trung Quốc ngày nay đã thoai hóa đến mức chỉ cần sống sót là đủ không dám đòi hỏi được ăn cơm canh nữa. Một người hỏi rằng chắc bạn từng thấy thức ăn cho heo, cho gà nhưng không biết ai mất lương tâm lại phát minh ra thức ăn cho người. Chi phí cực thấp một tuần chỉ mất 117 tệ khoảng 421.200 VNĐ một tháng chỉ hơn 400 tệ tương đương 1 triệu 440.000 VNĐ Với khoảng tiền này có phải đang giúp giảm đáng kể chi phí sinh hoạt từ đó giảm lương để cạnh tranh việc làm tốt hơn. Vì sao loại thức ăn cho người này lại có thị trường? Bởi vì nhiều người không đủ tiền ăn cơm. Rất nhiều người sắp không có đủ tiền để ăn cơm nữa rồi. Mọi người có tin không? Một quán mì khi xem dữ liệu doanh thu trước đây khách chủ yếu thanh toán qua WeChat và Alipay. Nhưng đến năm 2024 phương thức thanh toán phổ biến nhất lại là thẻ tiến dụng và Huawei dịch vụ vai tiêu dùng. Quán ăn nằm cạnh tòa văn phòng và nhiều người phải vai tiền để ăn cơm. Trước đây vào quán ăn gọi 4 món không chấp mắt giờ vào là gọi một tô mì sợi to còn nhấn mạnh cho nhiều vào đừng bớt cân nhé. Khi thu nhập giảm người ta phải thắt chặt chi tiêu ăn uống giờ thậm chí có người bán cả mì gói sắp hết hạn. Mặc dù người bán ghi rõ không dùng cho người chỉ dùng cứu trợ thú công nhưng xem phần đánh giá thì hóa ra toàn người ăn cả. 48 gói mì chỉ 29 tệ 5 cân đồ ăn vặt cay chỉ 18 tệ Có người nói dù hết hạn nhưng là loại đắt tiền ăn vẫn ngon. Có người khen mì thơm, chuẩn vị không sang ngày hết hạn, rẻ mà ngon. Trung Quốc có tới 600 triệu người thu nhập dưới 1.000 tệ mỗi tháng vì hiện nay người thường muốn kiếm việc làm cũng vô cùng khó khăn. Một cụ già nói rằng lâu lâu ăn một lần thịt có khi mấy tháng mới mua 1-2 cân dịp Tết. Vì thịt bây giờ cũng mười mấy tệ một cân ăn một bữa mất mấy chục tệ ai mà ăn nổi. Nhiều người còn phải ra đường nhặt rác để cầm cự qua ngày. Đây chính là thực trạng mà rất nhiều người Trung Quốc đang phải đối mặt. Hồi tưởng lại những năm tháng xưa đói kém người ta cứ nghĩ thời dân quốc là xã hội cũ như ngày nay dưới sự thống trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc khi mà cả tầng lớp trung lưu cũng đang rơi xuống đáy xã hội. Người nghèo thì ăn không đủ no, phải ăn thực phẩm hết hạ phải đi nhặt đồ ăn. Thì liệu khoảng cách đến ngày chế độ Cộng sản Trung Quốc sụp đổ còn xa bao nhiêu? Có nhà không người ở có đường không người đi. Vì sao làng ma lại liên tục xuất hiện giữa Trung Quốc hiện đại? Thưa quý vị người ta kể rằng nơi đây từng có hơn 600 hộ dân sinh sống. Nhưng chỉ sau một đêm cả ngôi làng đã trở thành phê tích. Từng là một vùng quê chủ phú, náo nhiệt. Giữa đây chỉ còn lại những ngôi nhà im lìm phu đầy dây leo, những con đường cỏ bọc cao quá đầu người và một không khí u ám đến lạnh sống lưng. Điều gì đã khiến hàng trăm người bỗng dưng rời bỏ nơi trốn ông cha? Tình trạng này không còn là hiện tượng đơn lẻ. Gần đây, các mạng xã hội Trung Quốc tràn ngập video quay lại những ngôi làng thị trấn bị bỏ hoa hoàn toàn nơi từng là trốn ăn cưa của hàng ngàn người. Cũng có không ít video ghi lại hình ảnh các nghĩa trang mới mọc lên, san sát ở nông thôn Trước thực tế này, nhiều cư dân mạng đáo đáo đặt câu hỏi 1,4 tỷ người Trung Quốc đã đi đâu cả rồi. Một video flycam ghi lại một ngôi làng héo lánh giữa núi sâu, nơi từng có những ngôi nhà 1 đến 3 tầng mọc san sát. Giờ đây tất cả đều hoang tàn, đổ nát. Tường nhà loang lổ, mái sập, dây leo chẳng chịt. Một cụ ông 70 tuổi đi ngang cho biết đây là làng vương da láo ốc, đã có hơn 300 năm lịch sử, với hơn 110 căn nhà. Còn nguyên do dân làng rời đi, cụ không nói. Theo số liệu chính thức do CCTV News công bố ngày 24 tháng 2, trong vòng 40 năm qua, Trung Quốc đã mất đi khoảng 1,5 triệu làng tự nhiên, tức trung bình mỗi ngày có hơn 100 ngôi làng biến mất, một con số đáng kinh ngạc. Một số ngôi làng biến mất vì thiên tai. Chẳng hạn, thị trấn Tông Lĩnh ở huyện Na Dung, tỉnh Quý Châu, từng có đầy đủ cơ sở hạ tầng, siêu thị, nhà thuốc, nhà trọ và quán ăn. Nhưng nay chỉ còn lát đác vài cư dân. Trước năm 2017, nơi đây từng có 10.000 người sinh sống. Tuy nhiên, việc khai thác than đã tạo nên khoảng trống khổng lồ dưới lòng đất, gây ra hiện tượng sụt lốn địa chất, khiến cư dân phải bỏ đi hết. Giờ đây, chỉ còn lại những ngôi nhà đổ nát và cảnh tượng hoang tàng kéo dài đến vô tận. Ở thành phố Sương Châu, tỉnh Hồ Nam, tình trạng tương tự cũng xảy ra. Một ngôi làng từng có hàng trăm hộ dân với nhà cửa kiên cố, xây bằng bê tông cốt thép 2, 3 tầng. Thế nhưng tất cả giờ đây đều phủ rêu móc, còn mọc tràn lan tận hiên. Có nhà bị bỏ hoang đến mức không còn dấu hiệu sinh hoạt. Chủ nhà đi rồi, không bao giờ quay lại. Tại làng Hồ Lô Bối, Viện Lâm Vũ, biểu hiện vẫn ghi rõ trung tâm hoạt động, bia công đức cải tạo sân bãi. Còn có cả tấm bảng ghi tuyến sơ tán khẩn cấp. Đây từng là làng của người họ văn nhưng giờ chỉ còn là ký ức. Không chỉ thiên tai, chính sách đô thị hóa và yếu tố kinh tế cũng là nguyên nhân lớn. Trong những năm gần đây, chính quyền Trung Quốc ráo riết thúc đẩy mở đường cao tốc, xây khu công nghiệp, chiếm đất nông nghiệp. Riêng năm 2022, diện tích đất bị thu hồi lên tới 158.000 hectare, đẩy hàng loạt dân làng vào cảnh tha hương. Thêm vào đó, do thu nhập nông nghiệp thấp, người trẻ từ lâu đã đổ về các thành phố ven biển kiếm sống, bỏ lại quê nhà trống vắng. Giờ đây khi nền kinh tế Trung Quốc lao dốc, ngay cả cử nhân còn thất nghiệp, nông dân không có đất, càng không thể tìm được đường sống. Ở huyện Di Thương, tôi ghé thăm làng Lạt Thành. Những ngôi nhà gỗ cổ kính, mái ngói cong hút giờ nằm lặng lẽ giữa rừng cỏ. Dân làng đã rời đi từ hơn 10 năm trước, không ai biết lý do chính xác. Gặp một bà cụ đang giặt chăn ở giếng cũ, bà bảo chúng tôi chuyển ra ngoài mấy cây số nhưng nước ở đây vẫn là tốt nhất. Làng này của người họ hoàng từng có hơn 400 người. Tuy đào khoáng mà nền đất bị rỗng, dân buộc phải rời đi. Nay chỉ còn vài cụ già trở về thăm quê, trong rau bên mép rừng, gánh nước từ giếng xưa. Họ tin nơi đây vẫn là long mạch. Cảnh tượng quen thuộc lập đi lập lại, tường vôi loang lổ, nhà đất sập đổ, bàn thờ hương khói ngụy lạnh, khâu hiệu đỏ vẫn còn rán trên vạch tường. Như thế quá khứ đang dằn vặt hiện tại. Không chỉ miền Nam, miền Bắc Trung Quốc cũng ngập tràn thị trấn ma. Tại Thiên Tân, tôi đến một ngôi làng vô dân, không cửa, không cửa sổ, không bàn ghế, chỉ còn vài bộ bài mặt tuyệt vứt làn lóc. Ở Triều Dương, Liêu Tây, thôn Triệu Gia Đồn, từng được gọi là tiểu Thượng Hải phương Bắc, Sâm Út, có cả bệnh viện, trường học, đường sát. Nhưng vì khai thác thang, mặt đất sụt lốn, cả thị trấn buộc phải di rời. Giờ chỉ còn đường dài dì xét, xương máy đổ nát, khâu hiệu an toàn mở phai, hoang tàn phủ đầy bụi thời gian. Ở Tồng Nguyên, Cát Lâm, một khu nhà máy giặt cũ bỏ hoang 30 năm nay. Những ngôi nhà gạch đỏ còn rất chắc chắn, nhưng hạ tầng xung quanh bị dỡ bỏ. Khu này từng rất sầm út, rồi bị di rời tới nơi giao thông thuận tiện hơn, công nhân và người thân cũng đi hết. Chính tôi cũng sinh sống trong một ngôi làng nhỏ ở Cát Lâm. Từ nhà nhìn xuống thấy vài căn còn sáng đèn, nhưng cả làng chỉ còn đúng một ông lão ngoài 70 tuổi sống cố thủ. Cảnh cơm nước xong là cả làng ra đường nói chuyện, giờ chỉ còn trong ký ức. Một câu nói đang lan truyền khắp mạng Trung Quốc rất đúng với thực tế hôm nay. Làm nông không đủ sống, mỗi người mù sinh nơi khác, nông thôn chấn hưng bằng cách làm đường, nhưng làm xong đường thì chẳng còn ai ở. Tại Quảng Đông, đầu tàu kinh tế miền Nam, dân số cũng đang tuột dốc. Tôi từng làm việc ở đây 14 năm trước. Khi đó, phố phường chật kiến người mỗi cuối tuần, giờ đêm đông đúc đến tận 2-3 giờ sáng, giờ thì chỉ đến 12 giờ khuya, cả phố đã tối on. Hạc Sơn từng có hơn 20 xưởng may, giờ chỉ còn 2-3 xưởng hoạt động cầm trùng. Chỗ cung ứng đất gãy, ai cũng toàn tính ra đi. Ngay cả ở Thượng Hải, Mà Đô Quốc tế, cũng có những con phố vắng tanh. Tôi đang đứng ở Tây Đại Nhai, Gia Định, nơi từng là khu phố nhộn nhịp. Giờ giữa trưa mà không một bóng người. Hai bên cửa hiệu đều đóng kín. Chỉ còn tiếng ve kêu vọng giữa sự yên lặng đến giận người. Nhiều người nghi ngờ phải chăng đang có một làn sóng tử vong hàng loạt tại Trung Quốc. Dù chính quyền chỉ nói là cao điểm cuối mùa, nhưng dân chúng tin rằng làn sóng COVID-19 mới đang bụt phát. Số liệu chính thức tháng 5 ghi nhận hơn 440.000 ca nhiễm mới. Nhiều địa phương đang cấp tập mở rộng hoặc xây mới nhà tăng lễ. Có video quay các nghĩa trang mới mọc lên sàn sát, vòng hoa trắng xóa, bia mộ xếp thẳng tắp, phù kiến cả cánh đồng. Người khoe xe, khoe nhà, tôi chỉ khoe quê. Nhưng quê tôi giờ không còn người. Và có lẽ điều đáng sợ nhất không phải là sự im lặng, mà là cảm giác không biết vì sao tất cả lại biến mất. Chương trình tối nay của New Sky TV xin được khép lại tại đây. Mai Ly xin sinh thành cảm ơn quý vị khán giả đã quan tâm theo dõi và ủng hộ chương trình. Đừng quên gặp lại chúng tôi qua bản tin trưa và chương trình bình luận trên sâu hàng ngày trên kênh không chơi mới. Cũng như hãy bấm nút đăng ký kênh và nút chuông thông báo bên cạnh để đón xem nhiều video khác nhé. Một lần nữa, kính chúc quý vị một buổi tối ấm áp đầy yêu thương. Xin kính chào và hẹn gặp lại quý vị trong những chương trình lần sau.