THÀNH CỔ LOA Bí Ẩn Bức Tượng Không Đầu & Câu Chuyện Đau Lòng Của Mỵ Châu Trọng Thủy Sau 2000 Năm.

Trời hại ta rồi, trời hại ta rồi, Kim Quy đâu, mong mong giúp ta Thần Kim Quy hiện lên mặt nước và nói rằng Giặc ở sau lưng nhà người đó Nhà vua quay lại thì chỉ thấy con gái cùng những dấu áo lông ngỗng bay lả tả Thế ông tưởng là con gái đã phản bội lại mình Nên muốn rút gươm ra xử trảm con gái mình Tôi kể bạn nghe chuyện Mỹ Châu Trái tim lầm chỗ để trên đầu Nỏ thần sơ ý trao tay giặc Nên nỗi cơ đồ đắm biển sâu Ví dụ như một lần nỏ Linh Châu Bắn một lần được 5 mũi tên Vâng Thì người ta xếp hàng Nếu 10 người một hàng bắn theo hiệu lệnh Tiếng chống hoặc là hô Chống chống đông là chẳng hạn như thế Vâng Thì với cái hiệu lệnh như thế nào đó Thì một lượt là 10 người bắn Cùng bắn một lượt Thể ra 5 mũi 5-10 mũi tên Đúng không? Lượt 2 bắn tiếp Tức là bắn xong di chuyển Lượt 2 bắn tiếp, lượt 3 bắn tiếp Thì lượng mũi tên ra rất là nhiều Vâng thưa quý vị và các bạn Có thể nói Đông Anh là vùng đất có bề dày truyền thống Về văn hóa lịch sử Và nổi tiếng với tòa thành Chiến vòng xoáy trôn ốc Hơn 2000 năm tuổi Và khi về với Đông Anh Về với Thành Cậu Loa Là về với những truyền thuyết kỳ thú của người Việt Về với An Dương Vương định đô xây thành Về với Nọ Thần Kim Quy bắn một phát hàng trăm tên giặc Về với mối tình đầy bi thương Và cảm động của Mỹ Châu Trọng Thủy Và Thành Cậu Loa còn có tên loại khác Đó là loa thành Và có nền đại cổ nhất tại Việt Nam Được xây dựng vào thế kỷ thứ ba trước công nguyên Để làm kinh đô cho nước Âu Lạc Và trong số ngày hôm nay thì quý vị và các bạn Hãy cùng Viết Quyền chúng ta Khám phá Thành Cậu Loa Khám phá những câu chuyện bí ẩn đằng sau ngôi thành này Và bây giờ thì mời quý vị và các bạn Chợp chân Viết Quyền nhé Và khi đến với điểm di tích Thành Cậu Loa thì chúng ta sẽ thăm Đầu tiên đó là đền thờ Vua An Dương Vương tại đây Và trong số ngày hôm nay để cho thông tin được chi tiết Và đẻ đủ nhất thì quyền Có nhờ một hướng dẫn viên du lịch Đó là chị Lương Chị giới thiệu cho quý vị và các bạn Bây giờ thì chúng ta vào bên trong nhé Bây giờ chị có thể giới thiệu Giúp em tới quý vị khán giả được biết Về tổng khu di tích Thành Cậu Loa Được không ạ Xin phép giới thiệu với các bạn Chúng ta đã đến với điểm đầu tiên Là đền thờ Vua An Dương Vương Thì phía bên ngoài này được gọi là Nghi Môn Ngoại Là cổng phía bên ngoài Trên này có bốn chữ hạn lớn là Phủ Ngưỡng Thiên Cổ Dịch ra là ngàn đời ngưỡng mộ Tức là di tích này đã được thờ từ ngàn xưa Ở phía dưới có đôi rồng Được làm bằng đá thời kỳ hậu lê Đôi rồng này thể hiện rất nhiều Những vẻ đẹp cùng sự dũng mãnh Của các con thú Mắt quỷ, lồi dấu khởi hốc, miệng lang Lang sói, sừng nai Có hai nhánh, tai thú Hình dáng các con thú của tai kiểu như vậy Mình rắn, vẩy cá chép Chân cá sấu Móng vuốt chim ưng, mũi sư tử Dâu là cổ con dê Và tính theo hướng quay ra Thì được tính là tạ nam hữu nữ Tại bên hữu Mà trái là nam Phải là nữ, hoặc là giống Thì là giống đực, giống cái Đôi rồng trầu ra ngoài hồ nước Vòng tròn ở giữa hồ chính là Diếng Ngọc Nơi Trọng Thủy và Mỹ Châu Thường trung bóng xoay gương Và liên quan đến câu chuyện tình Mỹ Châu Trọng Thủy Thì một lát chúng ta sẽ di chuyển và nghe Kể chuyện về câu chuyện tình đó Xin mời, chúng ta sẽ di chuyển Vào phía bên trong Toàn bộ khu vực đền này là Thế đất đầu rồng hay còn gọi là Ngôi đền được xây trên đất gò trán rồng Vị trí ngôi đền Trong cùng được xây dựng trên trán của rồng Và hai bên sân này Có hú tròn được gọi là mắt rồng Cổng phía sau này Tự trưng là miệng của rồng Há ra đất Viên Ngọc Chúng ta sẽ quan sát từ trên này Sẽ rõ hơn Ở Vua ăn Dương Vương thì được xây trên Thế đất là đầu rồng Ngôi đền ở phía bên trong Là xây dựng trên trán của rồng Sân rồng hạ ở hú tròn Hai bên được gọi là mắt rồng Còn cổng phía bên ngoài Tự trưng là miệng của con rồng Há ra đất Viên Ngọc Và ở trên vòng cổng giữa này Có bốn chữ hán này Được khác họa của bốn chữ hán bên này Cổng này là cổng nghi môn ngoại Một cổng nghi môn ngoại là Cổng phía bên ngoài Nghi môn nội là cổng phía bên trong Thì bên trên này có bốn chữ là Tiên từ đệ nhất Có nghĩa rằng rất nhiều nơi thờ Ăn Dương Vương, nhưng nơi đây được xác định là Nơi chính, nơi to và đẹp nhất Bên này có Một bên là bên tạ hả chị? Đúng rồi, bên tạ, nơi sắp lễ Và bên hữu mình có thể Tập trung để nghe giới thiệu Của những đoàn khách lớn Chúng ta sẽ hình dung lại Thế đất đầu rồng này Chán này Mắt này, miệng này Còn sang bên này Là sơ đồ thành cổ loa Sơ đồ thành Đây là sơ đồ ngày xưa đến giờ đúng không chị? Cái này là sơ đồ từ xưa Từ xưa Theo truyền thuyết thì vua An Sương Vương Ông lên ngôi vào ngày 6 tháng riêng Năm 257 trước công nguyên Khi đó đất nước ta đã trải rộng Đến vùng thanh nghệ Kinh đô của nước Văn Lang không còn là Trung tâm của đất nước An Sương Vương sát nhập 2 bộ tộc Âu Việt và Lạc Việt lầm 1 Đổi tên nước thành Âu Lạc Và chuyển kinh đô từ vùng núi xuống đồng bằng Chọn cổ loa làm nơi định đô Để ổn định cuộc sống của người dân Ông cho xây dựng ở đây 1 tòa thành Theo hình xoáy trôn ốc Theo truyền thuyết là thành của nhà vua Ông đắp theo kỹ thuật Là lấy đất đào hào đổ lên đắp thành Nhưng mà như vậy thì mùa khô Thành đứng vững nhưng mùa mưa Thì đất trên thành cao lại trôi xuống Theo truyền thuyết thì mới là Câu chuyện rùa vàng giúp vua xây thành Sau khi thành đắp xong Thì nhà vua được rùa vàng tặng móng rùa Và nhà vua đã cử tướng quân cao lỗ Chế tạo ra nỏ liên châu Hay còn gọi là nỏ thần Nỏ bắn hàng trăm mũi tên đấy ạ Đó là theo truyền thuyết Còn trên thực tế thì chính là vua An Dương Vương đắp thành Theo kỹ thuật là lấy đất đào hào Đổ lên đắp thành nhưng mùa khô Nó đứng vững mùa mưa nó trôi xuống Và sau đó thì ông đã rút ra được kinh nghiệm Cho kẻ đá ở lớp dưới cùng của chân thành Tiếp theo là đến lớp đất đắp ngược lên Giữa lớp đất dải Thêm lớp gạch ngói để tạo độ vững chắc Với kỹ thuật như vậy Sau gần hai mươi năm Thì tòa thành này của nhà vua mới được tồn tại Như bây giờ Bây giờ vẫn còn tòa thành này đúng không chị? Đúng rồi Tòa thành cả ba phòng vẫn còn Nhưng độ cao thấp sẽ khác nhau Độ cao trung bình thì khoảng độ bốn mét Bề mặt là mười mét Chân thành hai mươi mét Nhưng ngày xưa thành cao hơn bây giờ rất là nhiều Các cụ không đo bằng mét Mà ví với câu thơ như sau Kỳ thành tối cao Thì hào tối sâu Đứng trên mặt thành Trông xuống chân thành Đội khăn rơi khăn Và đứng dưới chân thành Trông lên trên thành Đội nón thì rơi nón Thế còn hiện tại Vòng thành trong cùng được gọi là thành nội Của chu vi là một nghìn sáu trăm năm mươi mét Bao bọc các công trình tưởng niệm bây giờ Đền, đình, am, chùa Vòng thành ở giữa là thành chung Chu vi sáu nghìn năm trăm mét Vòng thành ở ngoài cùng là thành ngoại Chu vi tám nghìn mét Về cách bố trí ngày xưa Thành nội này sẽ là nơi vua Ở cùng với nơi thiết triều Thành chung sẽ là nơi của các quan Và thành ngoại là nơi Ở của dân chúng Về cách bố trí quân sự Thành có bốn hướng là đông, tây, nam, bắc Thì quân địch tấn công Từ phía bắc xuống Vì vậy mà khoảng cách các vòng thành Từ vòng thành này đến vòng thành kia Cách nhau vài trăm mét Tức là bên này, bên bắc sẽ là bên phòng thủ Phía nam sẽ là bên rút lôi Thì hướng nam các vòng thành chỉ cách nhau Vài chục mét Trên ba vòng thành này có khoảng mười cửa Thì di chuyển sẽ không đi theo đường thẳng Mà di chuyển theo kiểu Dích dắt, so, le, chéo góc Để bắt buộc khi người ngoại đột nhập Thì phải đi theo đường vòng Còn di chuyển theo kiểu dích dắt như vậy Thì nếu quân của vua Anh Sương Vương Biết cửa ra vào là dùng thuyền Đi quanh ba vòng thành Vì thành của nhà vua Đắp là trong là thành Hào, thành, hào, thành, hào Thế cho nên là sẽ dùng thuyền Đi quanh ba vòng thành Mà người ngoại tấn công vào Không nắm được cái kỹ thuật đấy sẽ rất là khó Mình sẽ quan sát cái ngôi đền này Thì hiện nay ngôi đền Được xây dựng lại trên Cái nền cung thất cũ Và được trùng tu lại vào thời kỳ Nhà Nguyễn năm 1893 Khi trùng tu năm đó thì nhân dân có đào Trong lòng cung điện 1 kho đồng Và cho là đồng quý của nhà vua Thì đem đúc bức tượng Và bức tượng hiện nay thì là nặng 255 cân và đúc Năm 1897 Tức là sau 4 năm khi tìm thấy kho đồng Thì xin mời quý vị lên chiêm bái Đức vua Anh Sương Vương Xin mời Thưa quý vị là hệ thống bài trí Ở trong hậu cung này thì Băn thờ đầu tiên là băn thờ Tất cả các quan văn võ trong triều Ở trên băn thờ Có 4 chữ hán lớn Liễm phúc tích dân Tích phúc cho dân Ở bên cạnh Có đôi ngựa hồng Được làm năm 1716 Tiếp theo băn thờ thứ 2 Sẽ là băn thờ tứ trụ triều đình Băn thờ 4 vị quan đại thần Trong triều Ở trên cái ô vuông Có 2 ô cửa sổ này Hoa văn của thời mạc Chúng ta sẽ đi tiếp theo Vào băn thờ Nỏ thần cùng với thần kim quy Trên băn thờ Có biểu tượng Thần kim quy cùng với nỏ Có đôi câu đối ca ngợi Thần kim quy là Thiên niên vận hội quy năng bốc Tứ cố sơn hà Thục bất vong Dịch nghĩa Ngàn năm vận hội Dùa hay biết Bốn phía non sông nước thục còn Chúng ta sẽ di chuyển Vào hậu cung Trong hậu cung Có khám thờ Trên khám Có bức tượng của nhà vua bằng đồng Nặng 255 cân Đúc năm 1897 Đặc biệt là khối lượng đồng này Được tìm thấy Chính trong lòng cung điện Khi nhân dân trùng tu Năm 1893 Và nhân dân đã đem khối lượng đồng đó Để đúc bức tượng Vua An Sương Vương Sát tường hậu cung Là ban thờ phụ mẫu Ban thờ bố mẹ của nhà vua Di chuyển sang bên kia Là ban thờ Hoàng hậu Người sinh ra công chúa Mỹ Châu Điểm tiếp theo thì chúng ta sẽ đến Với điểm là di tích nhà bia Nhà bia phía trên này Nhà bia thì nằm Ở góc bên tay phải Của đền thờ vua An Sương Vương Hướng của nó sẽ là hướng tây Hướng tây ạ Hướng tây của cái ngôi đền này Thì nhà bia này Là nơi ghi tục lễ Lễ hội ngày 6 tháng riêng Và ghi tên những người cung tiến Để xây dựng đền vua Từ xưa đến nay đúng không ạ? Trong lòng nhà bia thì hiện nay có 5 tấm bia đá Lớn nhỏ khác nhau Và niên đại xa nhất Đó là năm 1716 Cái tấm bia trụ này Là có 4 mặt Đều khác chữ Hán Và bia này được chia thành 3 phần Phần đế này, giật 3 cấp Thì tạo thành một cái thế đứng vững chắc Cho toàn bộ khối bia này Chiều rộng của bia, một mặt này Là 80cm, chiều cao Khoảng hơn 2m Nội dung là ghi chép lại Những lệnh dụ sắc phong Quy định về nghi lễ tế tự Trong cái Ngày lễ hội của vua An Sơn Vương Ngày mùng 6 tháng riêng Và một số quy định khác 4 mặt đều là chữ Hán hả chị? 4 mặt đều khác chữ Hán Cho em hỏi chút là Trong một năm thì có bao nhiêu ngày lễ chị? Ở Cổ Loa thì Bình thường thì chỉ tổ chức ngày lễ hội Cổ Loa này Ngày lễ hội của bát xã Tức là nó liên quan đến Lễ hội Cổ Loa là có 8 làng Cùng tham gia lễ hội Được gọi là bát xã Hội Nhi Thì từ ngày mùng 6 Sau khi kết thúc của ngày lễ hội mùng 6 đó Mùng 6 Tết Thì từ ngày mùng 6 đến ngày 16 là sẽ có 7 lễ hội Còn lại diễn ra trong Mấy cái ngày đó Từ mùng 6 đến mùng 10 16 Tại vì là nó liên quan đến câu chuyện Đó là bát xã Hội Nhi Ngày xưa là 8 làng đều Có nhiệm vụ riêng với triều đình Thế trong cái ngày lễ hội Thì 8 làng sẽ cùng tổ chức Tế lễ và sau đó sẽ có lễ Dước kiệu Thì cũng gọi là lễ dước kiệu của bát xã Thế thì mỗi 1 làng sẽ có 1 kiệu Cái độ to nhỏ của kiệu Sẽ khác nhau và Mình sẽ tập trung dước kiệu từ trong đền thượng này Đi xuống sân rồng hạ Đi qua cổng nghi môn ngoại Vòng quanh giếng ngọc và sau đó Thì sang bên đình là nơi thiết triều Thì cái lễ dước kiệu Bắt đầu khoảng lúc 11 giờ Của cái ngày mùng 6 Còn 8 giờ sáng cho đến 11 giờ Thì lễ tế diễn ra ở sân rồng thượng Dạ vâng Bây giờ thì điểm tiếp theo là mình đến đầu gì nhỉ Điểm tiếp theo thì chúng ta sẽ di chuyển Sang đền thờ Đình Ngự Triều Di Quy À Đình Ngự Triều Như lúc trước thì chúng ta Theo sơ đồ này nhé, thì chúng ta đang ở từ khu giếng ngọc này Thì vừa mới vào thăm quan Đền thờ Vua An Sương Vương ở đây đúng không Đúng ạ Thì bây giờ chúng ta di chuyển sang bên này Để sang đình này An thờ Mỹ Châu và Chùa Bảo Sơn Thì khu vực cụm di tích này Nó cách khu vực đền thờ Vua An Sương Vương Khoảng 300 mét về hướng đông Thì cái khu vực này Nó về phía tây này Của cái tòa thành, cái tòa thành trong cùng Được gọi là thành nội Thì cái ngôi đền này nó được xây Ở cái góc trong cùng của cái ngôi đền đó Dạ Vâng, thì bây giờ mình Di chuyển vào bên trong chị nhé Rồi, xin mời đoàn Wow, bên này rộng phết nè Ở bên này được gọi là cụm di tích Thì ngôi nhà lớn này Chính là được gọi là đình Và nó có cái tên rất là đặc trưng Đình Ngự Chiều Di Quy Nơi nhà vua họp bàn việc nước Cùng với các bô lão và các quần thần Ngôi đình này được xây trên một cái nền Cao hơn mặt sân khoảng độ 80 cm Và đình có 5 gian, 2 trái Mỗi 1 gian được tính bằng 2 cột Trái là từ phần mái phía bên ngoài Nghiêng ra, được gọi là Phần trái Và cái đặc trưng của ngoài miền Bắc của mình Mới có ngôi đình Và cái biểu tượng mái cong này Biểu tượng như là sừng của con châu Nền nông nghiệp là chính Chào bạn Wow Quá đẹp Tất cả những cái mảng chạm khắc gỗ Đẹp nhất được các cụ ngày xưa Hay tập trung ở gian giữa của ngôi đình Thế ở đây cũng vậy Đình Ngự Chiều Di Quy Thì ở đây có cái bức này Người ta gọi là bức cửa võng Bức cửa võng có trang trí Nghệ thuật tứ linh Long, ly Quy, phượng Tứ linh là long, ly, quy, phượng Thì dòng là biểu tượng chỗ uy quyền của nhà vua này Và tương truyền Làn này biểu tượng cho là Trí của người quân tử Dùa thì trường tồn với thời gian Tức là ông dùa sống rất là lâu Còn phượng là biểu tượng cho nữ Là hoàng hậu hoặc là công chúa Và tứ quý Là Tùng, Cúc, Trúc, Mai Tùng là mảng hình chữ nhật này Cúc là bên này Và sang bên này là Trúc, Mai Thể hiện cho 4 mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông Với ý nghĩa của các cụ là Cầu mong mưa thuận gió hòa Cây cố sẽ sinh sôi, nể nở và phát triển Thì là cuộc sống sẽ yên bình 4 chữ Hán này Là thần, cao, dai, lệ Ca ngợi một vị tướng trong chiều Đó chính là tướng Cao Lỗ Người có công chế tạo dân nở Liên Châu Hay còn gọi là nở thần 4 chữ ở trong này Là Ngự, Chiều, Di, Quy Chỉ nơi đây là nơi thiết chiều của nhà vua Và ngôi đình này Thì cũng được trùng tu lại vào thời kỳ nhà Nguyễn Và trước kia Tất cả những cái cột này Đều được làm bằng gỗ Gỗ này là gỗ đinh Đứng đầu trong tứ thiết là đinh, lim, sến, táu Sàn đình Thì được làm bằng gỗ lim Cột này, có những cái cột rất là cao Cột ở giữa này, cao khoảng 5 m Nó được gọi là cột cái Sau bên cạnh là cột trốn Và cột quân Với hệ thống cột ở ngôi đình này Thì nó phía khoảng hơn 50 cột 48, 50 đúng không chị? Hơn đấy Tại vì mặt đằng trước của nó là 8 Nhưng sau dọc này là 6 6, 8, 4, 8 Chưa kể những cái cột phía bên ngoài Em nhìn thì Kiên trúc cũng như là Cũng giống như là đình làng Bình thường đúng không chị nhỉ? Nhưng mà đây là làm trong hoàng thành Trong thành nội Thời kỳ vô ăn sương vương Với cái biểu tượng là đình Là nơi thiết chiều của nhà vua Thì ở đây có một ban thờ chính Cùng với những biểu tượng là giống là Bậc thấp này Tiến cao, cao dần lên Thì phía trong cùng, trên cùng kia Sẽ là bài vị Của nhà vua cùng với lại áo hoàng bào Còn tầng thấp hơn Thì gọi là biểu tượng là thờ tướng Cao Lỗ Và các quan, tức là cái biểu tượng thấp dần Tướng Cao Lỗ Cho nên là ở đây ban thờ sẽ ghi là Vua và Cao Lỗ Hầu Vâng Ở trên sàn đình hiện nay Thì có Trưng bày hai kiệu Hai kiệu này khá là đẹp Kiệu này được gọi là kiệu Bát cống, là kiệu tám người khiêng Dành cho nhà vua Kiệu ở bên trong Được gọi là kiệu võng dành cho nữ Thì kiệu võng ở đây dành cho Công chúa Mỹ Châu Thì hai kiệu này sẽ được đem ra Rước trong ngày lễ hội Mùng 6 tháng riêng Là ngày mùng 6 tháng riêng là cả dân làng Sử dụng hai kiệu này Rồi đúng rồi Tức là mình sẽ làm lễ rước kiệu Thì sẽ có quan viên tế Lính, quân trầu Thì riêng cái đám rước kiệu bát xã Đó nó đã rơi vào khoảng gần 1 nghìn người Chưa kể người tham dự lễ hội Thì đã tạo ra một cái không khí Rất là hoành tráng cho cái đám rước này Và đặc biệt là kiệu của nhà vua Thì cái đầu đòn khiêng này Sẽ toàn là đầu rồng Còn kiệu dành cho nữ này Là đầu phượng Điểm tiếp theo thì chúng ta sẽ di chuyển Xuống am thờ công chúa Mỹ Châu Thì hiện nay trong am Có thờ một phò tự đá Hình người con gái không có đầu Bên góc sân có một cây đa To thế Ở góc sân này có một cây đa Thì tương truyền Đó là cái thời kỳ ngô quyền Thì ông có trồng một cây đa Ở đây nằm nước niệm À đây là cây đa vua ngô quyền trồng hả Nhưng mà cây này là con rồi Hậu ruệ rồi Chúng ta chuẩn bị đi bước qua Một cái vòng cổng tò vò Mà chính là lúc trước Cây đa ngô quyền Cái gốc của cây đa nó mọc ra Và nó tạo thành một cái vòng cổng tò vò Và các cụ ngày xưa xây cẩm cái vòng cổng này Trong cái gốc cây đa Khi mà nó còn sống À là cái cây đa to mà ngô quyền trồng nó mất rồi Rồi đúng rồi Thì là bây giờ là nhân dân gây được Những cái cây đa con ở phía chung quanh này Đấy Thì cái vòng cổng này là Trong cái gốc cây đa của ngô quyền thời xưa Và cái vòng cổng này thông vào cửa chính Của an thờ công chúa Mỹ Châu Rồi xin mời Mời quý vị và các bạn vào bên sau Chúng ta đã đến với điểm là An thờ công chúa Mỹ Châu Thì hiện nay trong an là có thờ một pho tượng đá Hình người con gái không cỡ đầu Thì Mỹ Châu Là con gái của An Sương Vương Cô Kết Duyên cùng với Trọng Thủy con trai của Triệu Đà Thực hiện mâu kế của cha Thì Trọng Thủy sang Bến Ninh Đất nước Âu Lạc thì ông Phải tìm hiểu cái bí mật quân sự Chính là tìm hiểu cái cách này Cái đường đi lối lại trong tòa thành Một chuộc tướng chấn giữ cửa thành Và biết cách chế tạo Cùng cách sử dụng nỏ liên châu Sau khi có được bí quyết quân sự như vậy Thì Trọng Thủy xin phép An Sương Vương về nước Trước khi chia tay với vợ Thì có giao ước Tôi về lỡ hay nước có xảy ra chuyện binh đao Tôi lại đến đây tìm nàng Thì biết làm thế nào Mỹ Châu gạt nước mắt và nói rằng Thiếp là phận gái Gặp cảnh loạn ly thì đâu xót biết chừng nào Thiếp có áo lông ngỗng Thiếp đi đâu sẽ mang theo Rắc ở những ngả đường rẽ Làm giấu cho chàng tìm Trọng Thủy có được lời hứa của vợ Thì quay trở về phương Bắc Và báo cho vua cha tất cả những bí mật quân sự như vậy Sau một thời gian ngắn Thì quân Triệu Đà đem quân đến đánh chiếm đất nước Âu Lạc Vua An Sương Vương cho rằng Quân địch không thể đánh được Vì vậy vẫn chủ quan Ngồi đánh cờ cười và nói rằng Đà không dần nở thân của chấm sao Khi quân Triệu Đà kéo quân sát đến chân thành Nhà vua đem nở ra bắn Thì quân địch quá đông Và ông đã thua trận Ông cùng con gái phải lên ngựa chạy trốn Hai cha con chạy đến đèo mộ dạng ngây An Trước mặt là biển cả Sau lưng quần giặc đuổi theo Cùng đường nhà vua cố kêu lên Trời hại ta rồi Kim Quy đâu mong mong giúp ta Thần Kim Quy hiện lên mặt nước Và nói rằng Giặc ở sau lưng nhà người đó Nhà vua quay lại Thì chỉ thấy con gái cùng những dấu áo Lông ngỗng bay lả tả Thì ông tưởng là con gái đã phản bội lại mình Nên muốn rút gươm ra Xử trảm con gái mình Trước khi hành hình Thì nàng công chúa có quỳ xuống dưới chân cha Và xin thề rằng Thư vua cha, oan này đất thấp trời cao Nghĩa này đổi với lưỡi dao cho toàn Thân này ngọc nát vàng tan Máu này thầm với giang san nước nhà Nếu con có lòng nào Cố tình phản bội cha Khi chết, thân con sẽ hóa thành cho bụi Còn con vô tình mắc tội Khi chết, nguyện hóa thành ngọc đá Trôi về cửa cha Sau đó thì nàng quỳ xuống Cho vua cha xử trảm Máu của nàng chảy xuống biển Loài chai ăn phải hóa thành ngọc Hồn của nàng biến thành tảng đá Trôi về đường cấm cổ loa Các cụ bồ lão cổ loa có mang võng đào ra khấn Xin mang về Thì khênh được tượng đá đó lên Về đến đây thì tượng đá tự trôi xuống Và nhân dân lập an thờ Chính là vị trí này Còn Trọng Thủy thì sau khi chiếm được kinh thành Thì bắt đầu nhớ đến vợ Và đi tìm nhưng không thấy nữa Thì Trọng Thủy là một người con Thì phải thực hiện chữ hiếu trước Thực hiện chữ hiếu thì phải làm hành động Là lừa dối người vợ của mình Để đánh cắp bí mật quân sự Nhưng Trọng Thủy cũng là một người có tình Thế vì vậy mà đi tìm vợ không thấy Và cuối cùng thì chàng về bên Giếng Ngọc Tức là trước cái vòng tròn Trong cái vòng tròn ở giữa hồ bên kia Là nơi Trọng Thủy và Mỹ Châu Thường trung bóng soi gương Thì một mình Trọng Thủy soi gương xuống nước Thì lại tưởng tượng ra hình ảnh của vợ mình Và cuối cùng chàng đã nhảy xuống Giếng Chết theo người vợ của mình Người đời sau khi kiếm được Ngọc Ở Biển Đông đem về Giữa nước Giếng Ngọc này Thì Ngọc vẫn sáng trong Vì vậy người ta vẫn ca ngợi cái mối tình Mỹ Châu Trọng Thủy là một mối tình rất đẹp Nhưng cũng rất là bi thương Chúng ta đã vào đến hậu cung Nơi đây là am thờ Công chúa Mỹ Châu Thì hiện nay hệ thống ban thờ Là ban thờ các quan Tiếp theo là ban thờ công đồng Phía trong cùng sẽ là hậu cung Nơi thờ công chúa Mỹ Châu Xin mời quý khách di chuyển vào hậu cung Chúng ta đã tiến vào hậu cung Thì nơi đây là thờ nàng công chúa Mỹ Châu Thì ở phía ban thờ Có một cái biểu tượng của các cụ Ngày xưa với cái ý nghĩa là do tượng đá không có đầu Cho nên ở trong này sẽ là mũ Của nàng công chúa để biểu tượng đầu Của nàng Còn chúng ta sẽ di chuyển vào phía bên trong Thì với pho tượng đá không đầu này Thì những người đời sau Có rất là nhiều những lời thơ nhắn nhủ Ví dụ như Nhà thơ Tố Hữu có câu thơ như sau Tôi kể bạn nghe chuyện Mỹ Châu Trái tim lầm chỗ Nên nỗi cơ đồ đắm biển sâu Với cái ý nghĩa là nhắc nhở Chúng ta là bài học cảnh giác Lúc nào phải đặt lên đầu tiên Cảnh giác cao độ Nhà trưng bày của khu di tích cổ loa có 2 tầng Trên tầng 2 trưng bày khoảng hơn 200 hiện vật Tư liệu hình ảnh khác nhau Các hiện vật này có niên đại khoảng 3.500 năm cho đến ngày nay Tiêu biểu là trống đồng cổ loa Trống đồng cổ loa Trống này được phát hiện Ở khu vực Mả Tre Từ đây về phía đông khoảng 500 mét Do một gia đình nông dân đào Trong khoảnh ruộng của mình Khi đào lên trống không nằm Theo chiều bây giờ mà nằm theo chiều ngược lại Trong bụng của trống Được khoảng gần 200 hiện vật Tư liệu hình ảnh khác nhau Ngày xưa các vụ Có cái gì người ta trôn theo Tiếp theo Đây là những mũi tên bằng đồng Mũi tên bằng đồng đây Cái đầu mũi tên Năm 1959 Một nhóm công nhân làm việc Người ta đào cái mương nước Người ta đã phát hiện ra một cái hố Mà có khoảng gần 1 vạn Đầu chiếc mũi tên này Cân lên khoảng 93kg Đầu mũi tên bằng đồng Từ năm 1959 Còn ở đây hình ảnh này được gọi là Bộ sưu tập khuôn đúc Hai mang và khuôn đúc Khuôn đúc ba mang Là cái khuôn đúc Để tạo nên được cái mũi tên bằng đồng này Mỗi một cạnh Của mũi tên này sẽ cần một mảnh khuôn này Thì ba cái mảnh khuôn cao nhất này Úp vào Nó sẽ thành một cái khuôn hoàn chỉnh Đun đồng nóng chảy như hình ảnh này Đun đồng nóng chảy đổ vào khe này Sau một thời gian kết dính nguội này Tách ra thì sẽ được Một mũi tên đồng giống ở bên cạnh này Và bộ khuôn này Đã được công nhận là bảo vật quốc gia Năm 2020 Đây là hiện vật gốc Độc bản Được phát hiện duy nhất ở tại Việt Nam Được biết cho đến ngày nay Và hơn thế nữa nó còn là một minh chứng Thuyết phục cho cái danh sưng Của cái tên đồng Mũi tên đồng cổ loa Mà chỉ có ở cổ loa mới có Không có nơi nào khác Thì nó sẽ gắn liền với câu chuyện là vua An Dương Vương Được rùa vàng xuống giúp vua xây thành Và sau khi thành đắp xong Thì nhà vua đã được rùa vàng tặc bóng rùa Và nhà vua cử tướng quân cao lỗ Để chế tạo ra nỏ liên châu Hay còn gọi là nỏ thần Thế đây chính là cái minh chứng thuyết phục nhất Mà năm 2007 là người ta mới đào được Tất cả những cái bộ khuôn này Giống như mình xem phim Hoặc là về phim báo công Thì phải có vật chứng Chẳng hạn như thế Thì đây là minh chứng thuyết phục Và chúng ta di chuyển đến bên này Thì có rất nhiều nhà khảo Nghiên cứu Đã Kiểu như là người ta đã chế tạo ra Những cái mô hình nỏ để minh chứng Cho cái câu chuyện nỏ thần Thì ở đây là có nghiên cứu Mô hình của nỏ liên châu này Của viện bảo tàng sử quân sự Việt Nam Bên cạnh này là của một khí sư tên lửa Vũ Đình Thanh Thì giống như cái biểu tượng Ví dụ như một lần nỏ liên châu Bắn một lần được 5 mũi tên Thì người ta xếp hàng Nếu 10 người một hàng Bắn theo hiệu lệnh tiếng trống Hoặc là hô Chẳng hạn như thế Với cái hiệu lệnh như thế nào đó Thì một lượt là 10 người bắn Cùng bắn một lượt thì ra 50 mũi tên Lượt 2 bắn tiếp Tức là bắn xong di chuyển Lượt 2 bắn tiếp, lượt 3 bắn tiếp Thì lượng mũi tên ra rất là nhiều Vì vậy nhân dân thần thành hóa là nỏ thần Với cái đầu mũi tên bằng đồng này Thì trước khi bắn của ngày xưa Người ta sẽ tẩm thuốc độc của lá cây rừng Hoặc là côn trùng Người xưa ăn mặc theo kiểu đống khố ở Trần Thì với mũi tên bằng đồng tẩm thuốc độc Nó chỉ cần xước vào da Là chết người ở cái chất độc đó Chứ không phải là Mũi tên nó phải găm vào tim Vì nếu như ở một khoảng cự li xa Nhất định, không thể nào mũi tên nào trúng nước vào tim Đúng không? Thế thì chỉ cần là chất độc đó Nó dẫn vào Xước vào người Thì nó sẽ tạo ra độ chết người Còn ở đây là những hình ảnh trên tường này Chúng ta sẽ quan sát hình ảnh này Người ta làm khảo cổ Là cắt, sẻ đoạn thành Em nhìn cho rõ nha Từ trên xuống dưới Thế như chị giới thiệu là kỹ thuật đắp thành của nhà vua Là lấy đất đào hào đổ lên đắp thành Với kỹ thuật như vậy Mùa khô thành đứng vững như mùa mưa Sau đó thì ông cho kè đá Ở lớp dưới cùng Giống như mình làm nhà Làm móng nhà Phải tạo được cái móng vững chắc Sau đó mới đến lớp đất đắp ngược lên Thì nó mới tạo thành độ vững chắc Đây là bờ thành đúng không chị? Đây là bờ thành Cái độ cao ở chỗ đoạn thành này khá là cao Nó phải cao 5 đến Khoảng 7 mét Em nhìn thế thôi Rất là cao Nó có từng đoạn Có chỗ cao chỗ thấp Thì đây là chỗ đoạn khá là cao Đây này em nhìn đây Đây là người đứng Đoạn dưới này Đoạn trên này Thì đây là cách khảo cổ học Là đào cả thành và hào Tức là người ta làm nghiên cứu khảo cổ học Là người ta cắt cả đoạn thành đoạn hào Thì thấy rằng lúc đầu là nhà vua Đắp đất theo kiểu đắp ngược lên Thì sau thời gian thì mưa ráo Thì đất nó lại trôi xuống trôi ngược xuống Thì đây là cả 3 vết cắt Của thành nội này Thành trung này Và thành họa Thì đều có dấu vết là của thời kỳ An Sương Vương Vì là Có một số sử sách chỉ nói là Khẳng định là nhà vua chỉ đắp có 2 vòng thành Là vòng thành ở giữa Là vòng thành trung và vòng thành ngoại thôi Còn vòng thành nội trong cùng với cái hình chữ nhật đó Thì bảo là không phải là Thời kỳ An Sương Vương đất Thì người ta đã làm khảo cổ là cả 3 vòng thành Và các nhà khảo cổ đã khẳng định là Tất cả 3 vòng thành này đều có dấu tích Của thời kỳ An Sương Vương Và đây là cái Gạch ngói thuộc về thời kỳ An Sương Vương Và bên kia là cái gì? Đây là lưỡi cày bằng đồng Lưỡi cày bằng đồng Thì thể hiện Thành của nhà vua nhé Trong là thành, ngoài là hào Về quân độ thì hào nước sẽ là chiến tuyến Ngăn cách giữa ta và địch Nhưng về nông nghiệp thì hào nước chính là Nguồn nước sự chữ để tưới tiêu Cho việc trồng trọt Bắt đầu từ thời kỳ An Sương Vương Là nền nông nghiệp phát triển Ở đây thì có những hiện vật Trước khi vua An Sương Vương về định đâu Thì đã có những cư dân sinh sống Những hiện vật này có niên đại khoảng 3500 năm cho đến ngày nay Với cái biểu tượng là Trước khi vua An Sương Vương về định đâu Thì ở đây đã có những cư dân sinh sống Và nó đã hình thành Những cái làng xóm rất là trù phú Và đã có thủ lĩnh của tộc người Hùng Mạnh Nó góp phần Để xây dựng lên nhà nước Âu Lạc sau này Cuộc sống của người xưa Là săn bắn hái lượm cùng với đánh bắt cá Thì đây có chỉ lưới này Thể hiện là đánh bắt cá Chỉ lưới để cho nó chìm Đúng rồi để quăng lưới Đây là những cái đồ dụng cụ Trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày Và các cụ người xưa Không phải bây giờ mới biết làm đẹp đâu nhé Ngày xưa các cụ đã biết làm đẹp rồi đấy Hình ảnh ở đây là Hạt chuỗi hình ống này Đây này Chuỗi hạt này Đây giống như kiểu khuyên tai này Còn ở dưới này là vòng này Các cụ ngày xưa cũng đã rất là Chú trọng cái vấn đề đấy rồi Còn đây là qua đá này Rồi thì những cái mảnh đá Có vết cưa này Bên cạnh này là đục, rìu, bôn này Thì sử dụng Giống như là những con rau nhỏ của mình bây giờ Tại vì là ngày xưa Thời kỳ trước Vũ An Dương Vương Giống như thời kỳ đồ đá Vẫn lấy đá để đánh lửa Thì cuộc sống rất là Toàn bộ là đào được Trong cái nội thành này Đúng rồi, thì những cái di chỉ này Thì đào được ở Bãi Mèn Tức là vẫn thuộc về Ba Vòng Thành Trong khu vực Ba Vòng Thành Vì các địa danh Vì khảo cổ học ở đây thì có Đồng Vông, Bãi Mèn Đình Tràng, Đường Mây, Tiên Hội Thì trong sử sách Đã ghi chép rất là Những cái địa danh đấy nổi bật Với những cái di chỉ khảo cổ học Đây là hình ảnh Bộ xương người nhé Thời xưa đấy Phát hiện ở di chỉ Đình Tràng Năm 2010 Và ở đây có những cái xương Của con vật rất là lớn Tức là vùng cổ loa được xác định là cuối Trung Du Đầu Đồng Bằng Thời kỳ đó thì đã có những con vật Rất là lớn sinh sống ở đây Và nó chết sau đó Người ta phát hiện ra những cái xương này Bây giờ thì mình xuống Ở đây thì có trưng bày Ví dụ như là nếu mà tham quan tổng thể Thì gọi là chuyên đề trưng bày Ở đây có hơn 200 hiện vật Trưng bày theo 4 chuyên đề đó là Cổ loa trước thời kỳ An Sương Vương Các hiện vật đó có niên đại khoảng 3.500 năm Cổ loa thời kỳ An Sương Vương Với các Chống đồng, mũi tên bằng đồng Cùng các hiện vật phía trung quanh này Gạch ngói thuộc về thời kỳ An Sương Vương Và biểu trưng đó là Mô hình nỏ liên châu Và tiếp theo là chuyên đề 3 Thuộc về giai đoạn của Ngô Quyền Vua Ngô Quyền Đúng rồi Sau chiến thắng quân Nam Hán năm 1938 Thì chúng ta nhìn những cái cọc này Thì giống là nhớ lại Cuộc chiến năm 1938 Trên sông Bạch Đằng của Ngô Quyền Thì đến năm 1939 Ngô Quyền đã chọn về cổ loa Làm nơi định đô Và khi định đô thì ông lập hoàng hậu Và cái niên biểu chiều ngô đây Chúng ta sẽ quan sát Niên biểu chiều ngô này từ 1939 Cho đến năm 1965 Về thời kỳ Ngô Quyền thì các hiện vật Mà khảo cổ học tìm thấy Ở đây cũng không nhiều Ở đây chỉ có những cái vật dụng này Vật dụng là đồ dùng sinh hoạt Hằng ngày thôi, nhưng nó cũng không được nhiều lắm Cái này thì không Trong tương lai thì Ở đây sẽ xây dựng đền thờ Ngô Quyền Nó ở vị trí cạnh Đình Ngụy Triều Di Quy Tại vì là ông Ngô Quyền Thì là một vị vua thứ hai Nhưng mà về di tích thờ Ngô Quyền ở đây từ xưa đến nay vẫn chưa có Sau thời kỳ Ngô Quyền Theo dòng lịch sử là chúng ta Rơi vào loạn 12 sứ quân Tiếp theo thì Đình Bộ Lĩnh thống nhất được Và Kinh Đô chuyển vào trong Hóa Lư Nhưng ở Cổ Đoa lúc đó Không còn là Kinh Thành nữa Nó rất là hoang sơ Nhưng mà vẫn có những cư dân sinh sống Ở đây Vì vậy mà ở đây vẫn tìm được những hiện vật Và đặc biệt là Có những hiện vật khá là đẹp Như cái viên gạch Hình chim phượng Với biểu tượng dòng Ở đây vẫn có những di tích Rất là đẹp Cái viên gạch ngói này đẹp Chúng ta đến cái phòng Cổ Loa ngày nay Thì ở đây là những biểu tượng Hình ảnh của di tích này Với cái hình ảnh này Thì du khách có tâm Người ta cung tiến Những cái áo này cho bà chúa Vì vậy lúc trước chúng ta ở trong kia Áo màu khác, áo màu vàng Khoảng thời gian chúng ta sẽ thay áo cho bà Có rất là nhiều Cung tiến là Ai cũng được hay là làng cung tiến chị ạ? Tức là với Những người người ta Giống như là người ta Có căn Vâng Người ta được báo mộng Phải sắm cái nọ sắp cái kia Với cái ý tưởng như vậy Phải đến Cái thủ tục Mà bên này có nhận hay không Thì mình phải liên lạc trước Chứ không phải là ai đem đến Phải liên lạc với phản lý trước Để xem nó có được không Thì ở đây là những cái ảnh Trước kia Diếng Ngọc Cái hình ảnh này là chụp lâu rồi này Trước kia Diếng Ngọc của nó là cái bờ Bằng đất Và đến năm 1997 Thì người ta mới kè lại Bằng gạch đá ong Và cái bờ hồ thì kè Năm 1998 Thì trông nó khang trang hơn Còn lúc trước là nó như thế này Trông nó đơn giản như thế này Còn đây là ảnh này Chụp đầu thế kỷ 20 Thời kỳ ảnh đen trắng Nhà bia này Thì kiến trúc nhà bia vẫn như Nó hoang sơ như thế này Ngày xưa đình này Thì khu dụng trũng Lúc trước của nó Ở cái chỗ sân bãi Bây giờ là để để không Ngày xưa là khu dụng trũng Để người ta có thể cấy được lúa Thời xưa Thời các cụ vẫn mặc Quần áo của ngày xưa Đây hình ảnh lễ hội bên này Đây là những cái lễ hội Lễ hội thì Sẽ có lễ tế của nam Tức là quan viên nam này Mặc quần áo này, tế này Còn nữ này Thì chỉ là lễ thôi nha Chứ không gọi là tế nữ đâu Lễ của nữ thì là hành lễ Là chỉ có các động tác vái Như thế nào thế kia Còn đâu là tế Tế nam thì sẽ có động tác hô Hoặc là đọc những cái lời Lời văn Ở trong cái lúc tế đó Lễ dứt kiệu đây Thì chị nói là có 8 kiệu này Thì riêng cái đám dứt kiệu này Lính quân trầu này Đó, đúng không? Thì nó đã phải rơi vào gần 1 nghìn người rồi Và ngày xưa Trong cái lễ hội cổ ngày xưa Thì không thể thiếu cái món đấu vật này Đấu vật đấy, từ thưa đấy Thì hiện nay ở Cổ Loa Cái lễ hội đấu vật này Vẫn cứ tổ chức Cùng với bắn đảo này, đấu cờ người này Đu tiên Thì ở Cổ Loa Trong cái ngày lễ hội mùa 6 tháng riêng Tất cả những cái trò chơi truyền thống này vẫn được tổ chức Được tổ chức tại khu vực này Chúng ta sẽ di chuyển sang phòng làng nghề Ở phòng nhỏ này Thì trưng bày những cái vật dụng này Thì ở đây là những cái vật dụng Để làm lên món bún Của làng Mạch Tràng Thì đây là 1 đặc sản nhé Với cái cách gì nhỉ Cái nghề truyền thống của người ta Thì sẽ có những cái kỹ thuật, những cái bí quyết gia truyền Thì bún của làng Mạch Tràng Cái sợi bún rất là dai và giòn Đặc biệt là nó có thể xào được với 1 loại rau Đó là rau cần bún Rau cần cổ loa Còn sang bên này Đây là quá trình người ta làm Giã gạo cho đến xay Rồi ủ bột Bên này Những cái sản phẩm này là làm lên bỏng chủ Bỏng chủ của cổ loa Nó giống như là Lương khô của thời sư Bây giờ nhé, ví dụ như cái tác dụng của bỏng chủ này Là giống như lương khô Cách làm của nó Thóc nếp hoa vàng này Giang lên này Cho vào 1 cái chảo rất là to này Giang lên này Thế thì cái phần hoa bỏng này Cái chấu nó sẽ bong ra khỏi cái hạt thóc Đấy, gọi là hoa bỏng này Thì cái hoa bỏng này sẽ được trộn với mật mía Mật mía Là thảo quả Trộn tất cả lên Đúng rồi, thì nó tạo thành 1 cái độ kết dính Cho vào cái khuôn như thế này Để ép Như cái ép đổ Thế sau đó nó thành 1 cái phong Bỏng như thế này Gói vào cái giấy hồng điều này Màu đỏ này, biểu tượng của sự may mắn Cái đồ này bây giờ Có làm gì? Bỏng chủ này thì Trong bắt đầu dịp Tết thì mới làm Vì nó ưa cái mùa lạnh Mùa lạnh, à Thì trong ngày lễ hội sẽ có 1 làng Làm bỏng chủ dâng lên đất vua An Sương Vương Và kết thúc cái lễ hội cổ loa Thì là 7 cái làng còn lại Sẽ được chia những cái phong bỏng này Về và Các cụ sẽ đem những cái phong bỏng này Dâng lên đỉnh làng của làng nhà mình Thế và tổ chức Kết thúc cái lễ hội thì sẽ hạ cái bỏng này xuống Dạ vâng Chúng ta di chuyển xuống tầng 1 Ở đây dưới tầng 1 này Thì có trưng đồ Trưng bày sơ đồ cái quy hoạch thành Trong tương lai, thế như lúc trước Chúng ta ở trong đền Thì với cái sơ đồ thành Chúng ta chỉ nhìn thấy cái đường thành thôi Thì cái quy hoạch này Sẽ tôn tạo lại để tạo thành cái đường Hệ thống hào nước Vì thành của nhà vua đắp theo kiểu lấy đất đào hào Đổ lên đắp thành Thì khi khôi phục Thì chúng ta sẽ hình dung Thấy là 3 cái vòng thành này Bên cạnh của nó là hệ thống hào nước Với cái tác dụng của hào nước này Thời kỳ của vua An Sương Vương Là dùng thuyền Đi quanh 3 vòng thành Sau này trong tương lai Mình tôn tạo lại cái đường hào nước này Thì du khách cũng có thể đi thăm quan Đi vòng thuyền Quanh 3 vòng thành Cái này có dự kiến là khi nào hả chị? Cái này Bây giờ đang đưa ra quy hoạch thế này thôi Nhưng còn tương lai sẽ Về cái thời gian Thì chúng ta cũng khó để Mà có thể nói Thế chương trình thăm quan của Chúng ta đến đây là tạm dừng Thế thì cảm ơn Viết Quyền đã theo chị Thăm quan tất cả toàn bộ khu di tích này Xin chào và hẹn gặp lại