Mẫu Nhà Sàn Truyền Thống Của Đồng Bào Người Tày ở Việt Nam, Một Nét Đẹp Văn Hóa Trường Tồn.

Thì đối với ngôi nhà này là hết khoảng tầm sáu nghìn cái tấm lá này Thì sau khi mà Cô dâu về nhà chồng thì sẽ thắp hương cho tổ tiên trước Sau đó sẽ ngủ lại một đêm đầu tiên Đêm đầu tiên không phải là đêm động phòng đâu Đêm đầu tiên là đêm ngủ với phù dâu có nghĩa là cái cô phù dâu ấy là đêm đầu tiên Và đêm thứ hai thì bắt đầu mới động phòng Vâng miễn chào quý vị và các bạn đã quay trở lại với series khám phá nhà truyền thống của 54 dân tộc Việt Nam Và trong số trước thì chúng ta đã khám phá ngôi nhà rồng của người Ba Na Và trong số ngày hôm nay thì Viết Quyền sẽ giới thiệu tới quý vị và các bạn ngôi nhà truyền thống của người dân tộc Tài Và trước khi xem video thì rất mong quý vị và các bạn ủng hộ Viết Quyền bằng cách like subscribe để không bỏ lỡ những video tiếp theo Và bây giờ thì chúng ta sẽ vào khám phá ngôi nhà truyền thống của người dân tộc Tài nào Người Tài với các nhóm địa phương là Ba Dí, Thổ, Ngạn, Phén, Thu Lao Là một trong số 54 dân tộc tại Việt Nam, là dân tộc lớn thứ hai sau người Kinh Người Tài nói tiếng Tài, một ngôn ngữ thuộc ngữ tri Thái của hệ ngôn ngữ Radai Họ sinh sống chủ yếu ở vùng miền núi thấp phía Bắc Việt Nam Người Tài trước đây hay được gọi là người Thổ Tuy nhiên tên gọi này hiện nay được dùng để chỉ người mường nghe an Họ sinh sống chủ yếu bằng người trồng luôn nước Người Tài sống thành từng bản, mỗi bản có vài trụng đốc nhà Có bản tới trên 100 nhà Họ thích sống gần nguồn nước và thường dựng nhà dưới chân núi hoặc ven sông, ven suối Nhà của người Tài có cả 3 loại hình là nhà sàn, nhà đất và nhà nửa sàn, nửa đất Trong đó nhà sàn là loại hình phổ biến nhất và là nhà ở truyền thống Còn nhà đất mới xuất hiện sau này do chịu ảnh hưởng của người Việt Và trước mắt quý vị và các bạn đây là ngôi nhà của ông Đào Thế Diện Ở xã Bình Yên, huyện Bình Hóa, tỉnh Thái Nguyên Ngôi nhà này được chủ nhà dựng vào năm 1967 Và đến cuối năm 1999, được Bảo Tàng Dân Tộc Học Việt Nam dựng lại tại khuôn viên này Và việc dựng lại ngôi nhà tại Bảo Tàng Dân Tộc Học Được thực hiện bởi 12 người thợ dân tộc Tài hoàn thiện trong vòng 15 ngày Ngôi nhà này có 4 mái, 3 gian và 2 trái Sườn khung được làm bằng gỗ và được liên kết với nhau bằng mộng Phần mãi được làm bằng tre, luồng và lá cọ Các bộ phần khác như rui, mè, lá cọ được liên kết với nhau bằng lạt răng Và phần sàn được làm bằng tre Để hoàn thiện căn nhà này, các dụng cụ làm gồm như rìu, dao, búa, cưa Về cơ bản, những cái cấu kiện cũng như nguyên liệu làm nhà truyền thống của người Tài Và đây là khuôn viên Khuôn viên như quý vị thấy đây Hàng rào vẫn được làm bằng hàng rào tre, đan chéo với nhau Và phía đằng cộng vào sẽ có một cái bàn thờ của ông Thổ Công Thợ Địa Cái bàn thờ này thì nhà của người Việt, khuôn viên của người Việt cũng có Như quý vị thấy nhà của người Tài sẽ có 2 phần Thứ nhất là phần sàn, gầm sàn Và phía trên đó là sàn Mỗi gian thì sẽ được trổ một cái cửa sổ này Về mùa hè rất là mát Giờ mình vào bên trong gầm sàn nhé Đây là cái hàng cột Thì nhà này có 36 cái cột Mỗi hàng cột này thì được răng với nhau bởi cái Đây là cái thân của cây cọ Đây, phần sàn này Phần sàn được đan một lớp Cây tre này Sau đó thì một lớp cái Cũng là tre, nhưng mà được chẽ ra Và được làm thành Giống như tấm phản ấy Thì do cái Địa hình Cũng như là đồi núi Thời tiết ấm thấp Và tránh thu dữ thì Cái nhà sàn này rất là phù hợp Cho người Tài Ngày xưa thì khu vực chỗ này được Dùng để Nhốt chậu bò Lợn gà Súc vật ở phía dưới này Và ngày nay thì Họ đã không còn nhốt ở dưới này nữa Thay vào đó Là để thành khu vui chơi Cũng như là Để củi, chất củi ở phía dưới này Đây Như bên này vẫn để cái đồ nông cụ Sau bên này Đồ nông cụ Nông cụ người Tài gồm có Đây là cái cày này Đấy Và đây là cái xay lúa Xay bột, xay lúa Cái này xay lúa Cái quạt lúa này Quạt lúa này Đây là cái bừa nhá Đây là cái bừa Mọi người lại sát lại đây một chút Đây là cái bừa Cày bừa Bây giờ thì mình sẽ di chuyển lên phần Trên nhá, trên sàn nhá Hôm nay thì Chủ nhật, ngày cuối tuần nên là rất là đông Những các bạn sinh viên Những các bạn thực tập, những khách du lịch Muốn khám phá Môi nhà truyền thống của tất cả Những cái đồng bào ở trong Bảo tàng dân tộc học này Rồi bây giờ thì chúng ta lên bên trên Kiến trúc nhà ở của Người dân tộc Tài, tồn tại bốn Kiểu nhà ở khác nhau, bao gồm Nhà quan ma, loại nhà sàn Sàn thường có bốn sàn, có đặc điểm là Cột được chôn sâu xuống đất, được biến thể Từ kiểu nhà lều, để nhằm bảo vệ Con người và vật nuôi khỏi thú dữ Nhà lều, là loại nhà có kết cấu Đơn giản và sơ khay nhất của người Tài Nhà cai tư Là kiểu nhà biến thể tiếp của nhà quan ma Thường có đặc điểm là 5 sàn 3 sàn chính và 2 sàn trái Cột nhà cai tư được kê bằng đá tảng Nhà con thông Là loại nhà sàn được người Tài dùng để Ở phổ biến nhất hiện nay, nhà con thông Có tính năng vượt trội so với Những kiểu nhà còn lại, bởi không phải Sử dụng nhiều cột gỗ to, mà chỉ dùng 8 cột gỗ chính và 16 cột quân Diện tích sử dụng của nhà Rộng rãi hơn nhà cai tư rất nhiều Về kiểu dáng thì nhà con thông Có thêm một hành lang chạy dọc theo sàn nhà Làm cho ngôi nhà bên cạnh Thêm sự vững trãi, xong vẫn có Vốc dáng và tính thẩm mỹ cao Và đây là lối Cầu thang chính lên nhà Và nhà này chỉ có mỗi duy nhất Một chiếc cầu thang như thế này Thì số bậc Sẽ được làm lẽ là 7 bậc, 9 bậc và 11 bậc Thì cầu thang này được làm 11 bậc Và trước khi lên thì cũng có Chỗ giữa chân ngay ở phía này Sau đó thì lên nhà Bây giờ thì mời quý vị và các bạn Theo chân vĩnh quyền lên trên nhà Đây là khu phần khu sạch Lối vào Mái này Mái cọ đây Mái lá, lá cọ, lá kẻ Kẻ cũng được Như người Kinh thường Nhà mình ngày xưa là dùng lá kẻ Để lợp Đối với ngôi nhà này là hết khoảng tầm 6.000 cái tấm lá này Là Khá nhiều đấy Có những ngôi nhà khoảng 9.000 9.000 lá Sợ thật, thật tất là dày Xong lớp Đây là cái rui mè Và lá thì được liên kết bởi cái lạt giang Đây này, cái lạt giang Được liên kết với nhau Đây là cái đoàn tay, đoàn tay thì được làm 2 loại Một là cái cây luồng Cây tre giải Và cái Thân của cây cọ được ngâm Toàn bộ gỗ này Rồi là cái thân của cây cọ này Được ngâm Trước khoảng 3 tháng khi làm nhà Thì nó mới bền, nó không bị Mối mọt Ngày xưa mình nhớ là khi nhà mình Là khi mỗi khi mà Làm nhà thì Sẽ nhờ một ông gọi là Ông trèo Cây kè, cây cọ này để lấy cây lá Thì ông sẽ có một cây Cây luồng rất là dài Bắt từ cây kè bên này Sang cây kè bên kia Để bò sang sau đó để chặt lá Và Nhờ cả làng bên dưới đi khuân lá về Mỗi cái nhà như này thì rất là nhiều lá Và khuân lá về sau đó thì Phơi khô khoảng 3 đến 4 ngày Nó hơi khô để lợp làm sao cho nó nhẹ Đấy nó nhẹ Sau đó bắt đầu mới lợp Còn phía này là cái đựng nước Còn cái này là cái mà Người đồng bào người ta sẽ Lấy nước từ Ngoài khe, ngoài suối về, sau đó thì gánh về Dùng cái này gánh về vào đỗ vào đây Thì toàn bộ cái hoạt động như là Tắm, rửa, giặt quần áo Tứ là đều ngoài suối hết Không có ở trong này Trong nhà mà toàn bộ là ngoài suối Chỉ có là nước ăn thôi Thì bên này là cái mà Mặt bằng bố trí của cái ngôi nhà Thì mình sẽ nói qua một chút là Nhà sàn sẽ có là Gầm sàn và sàn là phía trên này Gầm sàn là ở dưới và có các phòng Phân chia ra thì có phòng Đây là lối cầu thang vào Vào trong này là khu này là khu bếp Bếp nấu ở giữa này Và bên này là cái khu để Đồ bếp nút Ví dụ như là bát đỏ các thứ Và Bên này Là để đồ nông cụ Ví dụ như là Nia sàng đồ các thứ Các cái đồ làm nông ấy Còn phòng đầu tiên Phòng 1 số 1, cái góc này Là vùng của dâu Và thứ 2 là kho thóc Thứ 3 là bàn thờ, bàn thờ thì nằm ở đây Giữa ở đây Và chỗ số 4 là chỗ ngủ Của cô con gái Số 5 là của mẹ Và số 6 là của bố ở đây Và số 7 Là chỗ tiếp khách Phía này có cái bàn Tiếp khách Và số 8 nó là cái phòng của Cậu con trai Bây giờ thì mời quý vị và các bạn Chúng ta sẽ di chuyển vào bên trong Trên sàn này là toàn bộ Sinh hoạt Của gia đình Phần sàn này giống như Đây là cái phần sàn được làm Lát bằng tre Và 1 cây tre thì người ta trẻ ra Người ta trẻ ra nhưng mà không để cho đứt hẳn đâu Nó từng Tấm 1 tấm 1 đan vào Còn phía bên tay Phải này là khu vực để Những cái đồ bếp núc Ví dụ như là Ở đây có Nơm Có những cái đồ bắt cua Cối chày Mầm cơm Trên kia là Chỗ bát nồi dế Múc nước Cái này là cái đựng xôi Còn phía đằng này Là bếp Đây Trên vùng cao Cái đặc biệt nhất có 2 cái điểm Thứ nhất là bếp thường Đặt ở khu vực này Lý do là ở trên này Những cái mùa mà rất là lạnh Thì họ sẽ Có bếp để luôn luôn sửa ấm Thứ 2 là Khi có cái ngôi bếp trong nhà này Thì sẽ có những cái khói tạo ra cái mỏng hóng đen này Bám vào tất cả những cái Cái đồ đặc Ở đây Và toàn bộ cái gỗ trong nhà Mãi trong nhà thì nó bám vào thì nó sẽ bền Nó không bị mối mọt Một cái nữa đó là Người ta treo những cái đồ ăn Ví dụ như là thịt trâu, thịt bò, thịt thú rừng Treo ở đây Để dự trữ Ngày nay thì có tủ lạnh nhưng mà Đối với người ở trên đồng bào Thì là người ta trữ bằng Thịt uôn khói Rồi tiếp tục sang bên phía bên này Bên này thì Cũng là cái không gian để Cái nông cụ Ví dụ như là cái tràng này Cái này là cái nia Đây là cái nia để sàng gạo Khi mà gạo muốn lọc Những cái hạt mặn Các thứ nhỏ nhỏ thì dùng cái này để người ta sàng Đây là phía đồ Để nông cụ nhé Tiếp theo sang phòng bên này Là phòng của cô dâu Phòng cô dâu Thì sau khi mà Cô dâu về Nhà chồng thì sẽ Thắp hương cho tổ tiên trước Sau đó sẽ ngủ lại Một đêm đầu tiên Đêm đầu tiên không phải là đêm động phòng đâu Đêm đầu tiên là đêm ngủ với Phù dâu có nghĩa là Cái cô phù dâu ấy là đêm đầu tiên Và đêm thứ hai thì bắt đầu mới động phòng Là ở nơi phòng này Trong phòng thì có Một cái rương Và một số cái đồ để quần áo Phòng cô dâu Theo phong tục truyền thống Hầu hết người Tài kết hôn trong cùng dòng họ Gia đình người Tài theo chế độ Gia đình hạn nhân, phụ hệ Một vợ, một chồng Thanh niên nam nữ được tự do tìm hiểu trước khi đi đến hôn nhân Thế nhưng Có đi đến hôn nhân hay không lại do hai gia đình quyết định Hồ lễ truyền thống của người Tài Được tiến hành qua các nghi thức Lễ dạm, lễ ăn hỏi, lễ xêu Tết Lễ báo ngày cưới, lễ cưới Lễ bán dâu, đưa dâu Đây là các nghi lễ Thể hiện bản sắc văn hóa của một tộc người Sau khi cưới Cô dâu ở nhà bố mẹ đẻ Cho đến khi có mang, sắp đến ngày sinh nở Mới về ở hẳn bên nhà chồng Gia đình người Tài thường quý con trai hơn Và có quy định rõ ràng trong quan hệ Giữa các thành viên trong nhà Còn bên này là Khu vực để Thóc, bổ thóc Là khu vực này Rồi tiếp theo sang cái Không gian này là không gian Gần như là trang trọng nhất Là không gian thờ cúng Là giữa nhà Giữa cái gian giữa này Thì cái tục lệ thờ cúng Của người Tài Nó cũng Giống với lại Người Kinh, người Việt Không gian thờ Tục lệ, thờ cúng Ngày lễ hằng năm đặc trưng, tính ngưỡng và tôn giáo Người Tài chủ yếu theo Tính ngưỡng thờ cúng Tổ tiên Trong ngôi nhà của họ, bàn thơ luôn được đặt Ở nơi trang trọng nhất của ngôi nhà Đồng bào quan niệm, vạn vật hữu linh Nên họ coi mọi thứ đều có linh hồn Người chết đi về thế giới bên kia Và vẫn theo dõi mọi hoạt động của người Trần Trong gia đình Có bất cứ công việc gì xảy ra Thì gia chủ đều phải khẩn báo với gia tiên Khách và phụ nữ có thai Mới sinh, không được phép ngồi Hay nằm trên ghế, dường trước bàn thờ Trong tôn giáo của người Tài Ngày Tảo Mộ Tức là ngày 3 tháng 3 âm lịch Là ngày lễ quan trọng nhất của người Tài Có một số nơi Người Tài đi Tảo Mộ trước Tết Nguyên Đán Ngày 1 tháng 1 âm lịch Khoảng 2 đến 5 ngày Và coi Tết Nguyên Đán như là ngày lễ quan trọng nhất trong năm Tuy nhiên, ngoài tín ngưỡng thờ cúng Tổ tiên Người Tài còn chịu ảnh hưởng Của tôn giáo như Phật, Đạo, Nho Mặc dù họ không theo Một tôn giáo nào Tiếp theo là phòng ngủ của chị gái Của người con gái Đây là phòng ngủ của người con gái Và bên này là gian ngủ của mẹ Mẹ là ngủ ở đây Như mọi người thấy đây Trên vùng cao Về mùa hè Mà khi nằm ngủ Mình sẽ mở cái cửa này ra Gió thiếp rất là mát Đúng không ạ? Bây giờ hiện tại ngoài trời đang mưa Mưa rất là to Cửa này thì Bây giờ thì họ dùng cửa Cửa mở Ngày xưa thì đa số Là dùng cửa này Sau khi mưa bão Thì kéo cái này sập xuống Kéo cái thanh này trống lên Cửa trống Tiếp theo sang bên này là Không gian ngủ của bố Đây Không gian ngủ bên này Còn không gian bên này là không gian Của khách, ví dụ như là khách khứa Khách đến thì sẽ là ngủ ở đây Và đây cũng là không gian tiếp khách Ở đây luôn Còn trong kia là cái phòng ngủ của cậu con trai kìa Đấy cái phòng trong kia là Bây giờ mình sẽ Xem qua một chút Cái cấu kiện xem Có cái gì đặc biệt không Đây là nhà Căn này thì có 3 gian Đúng rồi, 4 mái, 3 gian Và 2 trái, 2 trái là 1 trái Để đứng thóc Phòng ngủ cho chị, gái Và gian thờ Đấy, 2 trái là 2 đầu, 2 đầu bên này 3 gian là mỗi Hàng cột này là 1 gian Hàng này 1 gian, và bên này 1 gian Đây, bên này 1 gian 3 gian Thì cái Giằng ở đây thì Cột chính, đây là cột chính này Còn đây là cái quái giang, là cái giằng Để sử dụng Gỗ Và có cả phía đằng kia Là có cái cây kè Đấy, kết hợp Giữa cả gỗ và cây kè Ví dụ như là họ đủ, có đủ gỗ Có dư gỗ này thì họ làm bằng gỗ Nếu mà thiếu thì họ bổ sung bằng cái Cây cò, cây kè Đấy Và ở đây thì mình quan sát thì Về cái hoa văn, trạm sổ Sẽ không có Mà mình thấy có cái đặc biệt nhất là cái này Cái này là cái Bông hoa hồi Đấy, có mỗi cái này thôi, vào trong nhà của người Tài Cái điểm nhấn là cái bông hoa hồi này Đó Bông hoa hồi này Đấy, bông hoa hồi Có 1, 2, 3, 4 cái 4 cái, 4 góc Ở gần cái trái nhà sẽ có cái bông hoa hồi này Đây, phần này là phần trái nhà Trái nhà là cái phòng thờ, có cái phòng thờ ở đây Thì Như cái hàng đây gọi là cái trái Và cái vì kèo Cái vì là cái nào Mỗi cái hàng cột như thế này gọi là cái vì Cái vì kèo, vì cột Đấy, chạy thẳng thế này Là 1 cái vì Trong quá trình mà người ta dựng cái đầu tiên, người ta sẽ Dựng cái vì này trước Đầu tiên là dựng 1 cái vì này Có 1 cái điểm tựa, người ta sẽ làm bằng cái tre Là 1 cái điểm tựa để dựng cái vì này lên Sau khi dựng cái vì này lên thì Sẽ lắp cái thanh rẳng Cái quái răng như thế này Răng hết lại toàn bộ Răng lại Sau đó thì bắt đầu là lắp cái vì thứ 2 Cái vì thứ 3 và Cái vì thứ 4 Nhà to thì khoảng Có 48 cái cột Còn nhà này thì là 36 cái cột Máy tranh thì rất là mát Nhưng mà nó có cái nhược điểm là Dùng 1-2 năm Là phải thay lại vì nó Mưa trên xuống thì nó Bị mọt Bị mại đi Nó bị mại đi Thì lại lợp lại Và như ở nhà Như ngày xưa nhà mình là Chuột bỏ nó cứ lên nó cắn Thúng khi mưa nó hay bị rột Theo quan điểm của người Tây Ngày tháng khởi công nhà lấy nguyên vật liệu xây nhà Dựng nhà và làm lễ vào nhà mới Thường chọn ngày không sung khắc Với tùy chủ nhà Đồng thời cũng không chọn ngày khởi công Chung với ngày hỏa Hoặc ngày có tiếng sấm đầu năm Ngày chung với ngày chết của cha mẹ Bởi những ngày đó được coi là những ngày xấu Không mang lại may mắn cho việc làm tiếp công đoạn sau Người Tây còn kiên không làm những việc Linh quan đến công việc làm nhà Vào tháng 3 âm lịch Bởi họ cho rằng tháng này là tháng tảo mộ Xây dựng nhà cửa cho Tổ tiên Quá trình dựng nhà truyền thống của người Tây Được toàn bộ người dân trong bản làng Hứa cho biết là mỗi nhà mỗi người Ngày dựng nhà Truyền thống trong bản sẽ báo cho cả làng Bằng 3 hồi kèm Mỗi 3 đến 4 giờ sáng Sau đó dân làng tập trung để kiến hành việc dựng nhà Đàn ông phụ trách việc dựng nhà Phụ nữ sắp lá quạ Để chuẩn bị cho việc lợm mái Theo tục lệ dựng nhà của người Tây Trước khi trời sáng phải dựng xong một hàng Vì kèo vì cột Việc tiếp theo là luôn xa ngang qua vì Qua quán giang phía trên Và cứ thế lắp lần lượt hết 6 vì như vậy Sau khi dựng xong vì kèo xa ngang Thì lắp phần rui mề Để chuẩn bị cho bước tiếp theo là lợm mái lá quạ Lợp xong phần mái Thì việc còn lại là hoàn thiện phần sàn Cửa bên trong nhà Quá trình hoàn thiện nhà truyền thống của người Tây Giao động vào 10 cho đến 15 ngày Tùy vào nhà to hay nhỏ Sau khi làm nhà xong Người Tây vào nghi thức làm nhà mới Người ta chọn 2 người cao tuổi Một nam ở họ nội và một nữ ở họ ngoại Những người được chọn Phải là những người có uy tín Nhà không có tang Gia đình hòa thuận Có cả con trai lẫn con gái Trước tiên mỗi người cầm một bó đuốc vào nhóm lửa Và cùng chúc tụng gia đình chủ nhà may mắn Làm ăn phát đạt Theo sau người nhóm bếp là anh em mang theo thắp ống nước Ống mẻ và bình vôi Cùng vào nhà mới Bếp lửa phải cháy liên tục trong 3 ngày 3 đêm không tắt Trong ngày vào nhà mới của người Tây Còn có nghi lễ cài xào Cài xào là thức đo khung nhà bằng tre Do chính chủ nhà đi chặt về Cho thợ cả làm Đặt ở giữa 2 quái giang của 2 bộ vì kèo Ở gian chính Nơi có bàn thờ tổ tiên Trên xào có khắc kích thức tỷ lệ của các cột Vì kèo của ngôi nhà Giữa thân xào bụng một dài vại đỏ Trước khi trao cho chủ nhà Thợ cả lấy khăn lau cây xào Với mục đích làm sạch cây xào Để từ đây cây xào thuộc về chủ nhà Sau đó thầy cả và chủ nhà Uống mỗi người 2 chén rượu Rồi 2 người cầm cây xào miến thở Đâm đầu nhọn của cây xào Vào cột cái 3 lần Tiếp theo chủ nhà đặt cây xào Vào vị trí như đã quy định Và để ở đó cho đến khi sửa chữa nhà Và như vậy là chúng ta đã khám phá xong Ngôi nhà truyền thống của người Tày Và trong quá trình review Sẽ có một số thông tin còn thiếu Rất mong quý vị và các bạn Hãy bình luận phía bên dưới Góp ý cùng viết quyền Cũng như là nhà đạp niêu Và bây giờ thì xin chào và hẹn gặp lại quý vị và các bạn Bye bye Hãy subscribe cho kênh lalaschool Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn