Kính chào quý vị và các bạn! Trong tâm thức người Việt tự xưa,"cây đa, giếng nước, sân đình" vẫn vẹn nguyên hình ảnh gợi nên biết bao thân thuộc. Đình làng không chỉ đơn thuần là nơi thờ cúng linh thiêng của cộng đồng, là không gian sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng, cùng trải qua biết bao thăng trầm, biến cố của thời gian. Ở Thái Bình có một ngôi đình rất đặc biệt. Đó là đình An Cố xã Thụy An – Thái Thụy. Điểm đặc biệt của đình An Cố không chỉ vì nó là kiệt tác kiến trúc mà còn là nhân chứng của thời đại, chứng kiến một giai đoạn lịch sử đầy biến động của dân tộc. Và xa xưa hơn nữa, vị thành hoàng được thờ trong đình là một nhân vật có từ thời đại Thần và người cùng chung sống - thời đại Hùng Vương. Xin cảm ơn quý vị đã giành thời gian theo dõi video của chúng tôi. Nếu thấy video hay và ý nghĩa xin vui lòng chia sẻ tới người thân và bạn bè để mọi người hiểu thêm về lịch sử . #khamphathaibinh#anco #
Kính chào quý vị và các bạn
Trong tầm thức ghề Việt từ xưa
Cây đá dướng nước Xuân Đình
Vẫn vẹn nguyên hình ảnh
Gợi nên biết bao thân thuộc
Đình làng không chỉ đơn thuần
Là nơi thở cúng linh thiêng của cộng đồng
Là không gian sinh hoạt văn hóa
Tín ngưỡng
Cùng trải qua biết bao thăng trầm
Biến cố của thời gian
Ở Thái Bình có một ngôi đình
Rất đặc biệt
Đó là đình An Cố sát Thụy An
Điểm đặc biệt của đình An Cố
Không chỉ vì nó là kết tác kiến trúc
Mà còn là nhân chứng của thời đại
Chứng kiến một giai đoạn lịch sử
Đầy biến động của dân tộc
Và xa xưa hơn nữa
Vị Thành Hoàng được thờ trong đình
Là một nhân vật có tư thời đại
Thân và người cùng chung sống
Thời đại Hùng Vương
Cách đây
2300 năm
Thời Hùng Vương thứ 18
Ở vùng cửa biển ấp An Cố
Có vợ chồng ông lão
Làm nghề trải lưới
Tù nhân tích đức
Khi tuổi đã cao
Ông bà mới được trời ban phúc cho một đứa con
Người vợ mang thai 12 tháng
Sinh ra có con trai thuần phong tuấn tú
Khí vũ khôi kì
Khác hạn người thường
Ông bà tạo ơn trời biển
Và đặt tên cho con là Hải Công
Khi 13 tuổi
Hải Công đã đi khắp đó đây
Để tầm sư học đạo
Đọc văn luyện võ
Nên tài lược thao
Thiền văn địa lý
Lục giáp thần phù đều tinh thông
Lừng danh là thần đồng giáng thế
Năm 21 tuổi
Phụ thân và phụ mẫu của Hải Công
Lần lượt qua đời
Sau 3 năm để tăng giữ trọn đạo hiếu
Hải Công mới đi tìm
Bạn hiện tại
Đem thần phù nước giúp dân
Hải Công đến núi Tản Viên
Thuộc đạo Sơn Tây
Để kết giao với 3 anh em
Tản Viên Sơn Thánh
Khi vua Hùng Rệ Vương
Kén tuyển Phỏ Mã
Gà công chúa Ngọc Hoa
Cho người anh cả là Sơn Thánh
Hai em ruột của Sơn Thánh là Cao Sơn
Và Quý Minh cùng bạn kết nghĩa
Là Hải Công đều được
Vào triều nhận việc giúp vua
Hải Công chỉ huy
Một trong bốn đạo quân của triều đình
Một thời gian sau
Đạo Sơn Nam
Chính là quê gốc của Hải Công
Thiền tài dịch bệnh hoành hành
Làm môn dân thống khổ
Được thần báo mộng
Hải Công là thiên thánh rãng trần
Thủy thần xuất thế
Hùng Rệ Vương đã sai Hải Công về huyện Thủy Anh
Phủ Thái Ninh
Lập đàn tế cáo trời đất
Tại cơ bề Bình Lạc, Đại Bàng
Thiền tài chấm dứt
Nhân dân An Cố
Nganh đón Hải Công về Trang ấp
Hùng Vương phong cho Hải Công
Làm chúa đạo Sơn Nam
Lập cung sở làm việc trên đất An Cố
Để nuôi dạy thần dân
Khi vua Hùng Rệ Vương
Tuổi cao
Quân Thục Vương đem quân sang xâm phạm
Sơn Thánh Tâu Vua
Chịu Hải Công về triều
Để bàn kế phá giặc
Hải Công cùng Sơn Thánh tuyển mộ
30 vạn quân
Đánh 5 cánh quân Thục
Bị đánh tan thành
Thắng trận vua bàn thưởng
Hải Công xin vua được đi Chu Du Thiên Hạ
Để thỏa chí tang bồng
Sau những tháng năm
Chu Du Tứ Hải
Hải Công trở về quê An Cố
Làm lễ bái ít Tổ Tiên
Đến ngày 15 tháng 11 âm lịch
Năm ấy, trời đất tối sầm
Mưa to sóng dữ
Hải Công đi về phía cửa bề
Phía Nam, hoát thánh trở về trời
Sau khi Hải Công về trời
Có cây gỗ lớn
Cứ đêm đêm lại trôi vào
Cung sở của ông
Người trong ấp An Cố được báo mộng rằng
Cây gỗ đó chính là hiện thân
Của Hải Công
Cần phải giúp thần hiệu của Ngài
Về viết vào cây gỗ
Rồi lập đình trên đất cung sở để thỏ
Nhân dân An Cố liền viết biểu
Tâu Vua
Vua đã truy phong Ngài là Nam Hải Đại Vương
Thượng Đẳng Phúc Thần
Đồng thời Vua cho kinh phí để lập đình
Đền thờ Đức Thánh Nam Hải Đại Vương
Tại ấp An Cố
Từ đời Vua Hùng Dệ Vương
Cho phép lập đình và đền
Đã hơn 2.000 năm
Đất nước đã bao lần thay đổi chiều đại
Và có tới 13 chiều đại
Chiến thắng ngoại sâm
Đều sắc phong cho Ngài
13 đạo sắc phong còn nguyên triện đỏ
Vẫn giữ được cho đến nay
Ngôi đình hiện tại
Là ngôi đình to nhất
Thay thế những ngôi đình
Dựng trên nền đất cung sở trước đây
Ngôi đình này được xây dựng
Vào năm 1527-1528
Giai đoạn chuyển giao
Giữa nhà Lê Sơ
Và nhà Mạc
Tính đến nay là 500 năm
Nếu như nhà Lê Sơ
Từ khi Thái Tổ Lê Lợi
Đuổi Giặc Minh lập ra nhà Hậu Lê
Truyền đến Lê Thánh Tông
Đã đưa Đại Việt phát triển
Tột đình về mọi mặt
Thì mấy chục năm sau
Lại sinh ra vua quỷ
Lê Uy Mục Bạo Ngược thích chết người
Rồi lại có vua lợn
Lê Tiên Dực ăn chơi xa đoạn
Hàm mê tiều sắc
Xây cất cung điện vô tội vạn
Nhân dân khổ không kể đâu cho hết
Trong chiều ngoài chiều
Đều chán ghét nhà Lê
Lòng người hướng về vị chúa mới
Là Mạc Đăng Dung
Năm 1527
Thuận theo lòng người
Mạc Thái Tổ Mạc Đăng Dung
Phế nhà Lê lập ra nhà Mạc
Nhà Mạc vẫn đóng đô ở Thăng Long
Nhưng xây thêm kinh đô nữa
Gọi là Dương Kinh
Ở xứ Đông Tức
Tỉnh Hải Dương Cũ
Này thuộc Thùy Nguyên Hải Phòng
Vừa là quê hương vua Mạc
Vừa để phòng thù mặt biển
Bảo vệ Thăng Long
Trước đó vua Lê đang cho xây dở cung điện
Rất lớn ở Thăng Long
Nay nhà Mạc lên thay
Một vị quan gốc công
Lập ra nhà Mạc là Nguyễn Thế Ân
Xin vua cho đưa một phần công trình
Đang làm giang dở ở Thăng Long
Về quê ngoại ông là
Làng An Cố
Vị điện cũ chưa xong
Mới hoàn tất hai vị trung tâm
Còn hai vị hồi chưa làm xong
Chiều đại mới nhiều việc
Nguyễn Thế Ân đánh cấp tiền
Cho dân An Cố lo việc hoàn tất
Bây giờ
Thợ thuyền giỏi đang sửa sang kinh kỳ
Tân tạo dương kinh
Các cánh thợ khác không đủ tài
Theo được phong cách các vị đã hoàn tất
Nên đỉnh An Cố
Còn có hai vị cạnh trung tâm
Không được chạm khác gì cả
Vì được thừa hưởng
Một phần của cung điện ở Kinh Thành
Nên đỉnh An Cố có quy mô rất lớn
Đỉnh An Cố
Cùng với đỉnh Tra Cổ, Quảng Ninh
Và đỉnh Hàng Kinh, Hải Phòng
Là ba ngôi đỉnh cổ
Và lớn nhất vùng ven biển bắc bộ
Đỉnh An Cố
Có tầm vóc một đại điện
Cấu trúc như đại điện ở Kinh Thành
Bố cục kiểu chữ Đinh
Bái đỉnh cao 0,32m
Thêm dài 18m
Rộng 12m
Đại bờ xoài chỉ mớ trộn hoa chanh
Hai đỉnh hồi đắp ngọc long lớn
Cao 0,6m
Dài 1,2m
Miệng lớn, răng nhọn ngậm chập bờ nóc
Mắt tròn trợn ngược
Mi nhọn như mác
Bầm sắc như dao
Dựng ngược như trông gai
Hất ra phía sau như cờ bay trong gió
Hai chân sau tì góc hồi
Giống thế hổ ngồi
Tạo dáng uy nghi cho đại đỉnh
Hệ thống bờ cánh
Bờ đao cũng xoài hai tầng chỉ mớ
Trổ hoa chanh
Góc bờ cánh đắp ngê thần
Giàn đao quột đắp
Rồng trầu phượng múa
Ngề tùy tư thế hiên ngang
Bầm rồng mắt hổ
Chân ôm quả cầu
Chân vườn mây cuộn
Chân đạp hoa chanh
Đào phượng mỏ dài
Bầm xoắn cánh xải như chim phượng
Đuôi dài như chim công
Đao rồng dâu bầm vất phới
Cổ dài vươn cao
Cửa tản vân như đang cất cánh bay
Bộ cửa bức bàn cũ
Được chạm khắc hoa văn kỳ công
Qua thời gian đã bị hỏng
Khi trủng tu thợ mộc không thể bắt trước được
Những nét chạm của người xưa
Nên đành thay bằng bộ cửa trơn
Đình được chạm trổ hoành tráng
Tinh xảo với 500 bức đầu rồng
Nội thất kiểu trồng dương
Hệ thống dương xà
Kết thành mảng
Tổng cộng trong đình có 56 màng chạm
Đặc biệt có một bức chạm
Thể hiện rồng lớn rồng nhỏ
Đối nghịch nhau
Rồng và lửa là đề tài phổ biến
Được thể hiện trong điêu khắc
Hai chiều lê mạc
Bức chạm phản ánh
Tình hình xã hội đường thời
Là thời kỳ mâu thuẫn chính quyền phong kiến
Lê trịnh lê mạc
Trành chấp quyền lực lên tột đỉnh
Đình có tổng cộng 46
Cột gỗ lim
Đường kính 40-50cm
Một số cột bị hư hỏng
Được thay thế bằng cột lim mới
Số còn lại là các cột cũ
Tồn tại gần 500 năm
Ngày nay
Đình An Cố trở thành viên ngọc quý
Trong các di sản kiến trúc văn hóa
Thời lê mạc của đất nước
Là điểm đến của nhiều du khách
Và các nhà nghiên cứu văn hóa
Trong và ngoài nước
Đình đã được Bộ văn hóa thể thao
Và du lịch xếp hạng
Di tích quốc gia từ năm 1962
Về tiêu chí
Kiến trúc nghệ thuật
Trải qua sự biến thiên
Và thăng trầm của lịch sử
Đình vẫn luôn là ngôi nhà chung
Của cộng đồng
Nơi duyên giữ
Trao truyền những nét văn hóa của dân tộc
Phong tục tập quán của quê hương
Nghệ thuật kiến trúc
Điều khác của thời đại
Dù cuộc sống có thay đổi
Thì mái đình vẫn luôn là nơi gắn kết
Của cộng đồng làng xã người Việt
Đình An Cố
Là một công trình kiến trúc cổ kính
Là nơi lắng động
Linh khí của đất trời
Và tâm hồn con người
Ẩn chứa sau từng đường nét chạm khác
Từng mái cong, cột gỗ
Là một thế giới tinh thần sâu lắng
Nơi con người gửi gắm
Niềm tin vào đạo lý
Vào tổ tiên và vào
Những giá trị bền vững vượt thời gian
Cũng chính trong dòng chảy
Thầm lặng ấy
Những đôi tài nghệ nhân xưa
Đã không đơn thuần dựng nên một ngôi đình
Họ đang gieo vào từng thớ gỗ
Từng đường đục
Nét khác cả trái tim
Trí tuệ và đạo hành của người làm nghề
Với lòng tôn kính thiên địa
Và tinh thần hòa mình với đạo
Họ đã tạo nên
Một công trình giao thoa giữa
Con người và vũ trụ
Giữa nghệ thuật và tâm linh
Đỉnh An Cố
Vì thế không chỉ là một chứng tích
Của thời gian
Mà là một trốn dừng chân
Cho những ai còn lắng lòng tìm về cội nguồn
Nơi có niềm tin
Có vẻ đẹp thâm trầm
Và có cả sự tình thức dịu dàng
Trong từng hơi thở của kiến trúc
Và văn hóa dân tộc
Cảm ơn quý vị
Đã dành thời gian theo dõi video của chúng tôi
Nếu thấy hay và ý nghĩa
Hãy cho chúng tôi một like
Và đăng ký kênh
Để chúng tôi có thêm động lực
Ra các video với chất lượng tốt hơn
Kênh chúng tôi chuyên làm nội dung
Về văn hóa, di tích lịch sử
Và làng nghề
Với mục đích lưu giữ truyền thống quê hương
Hãy liên hệ với chúng tôi
Kính chúc quý vị có những phút giây
Thật thư giãn và thoải mái
Xin kính chào tạm biệt
Và hẹn gặp lại