Bảng xếp hạng vị thế kinh tế 34 tỉnh, thành mới năm 2025; Việt Nam liệu có đạt mục tiêu GDP 8%?

Năm 2025 đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của Việt Nam khi cả nước chính thức vận hành một máy hành chính mới với 34 tỉnh, thành phố sâu sắp nhập. Đây là một phép thử cho khả năng điều hành, phong bổ nguồn lực và tạo ra động lực tăng trưởng mới. Những con số ấn tượng từ các địa phương như Bắc Giang, Đà Nẵng hay Lai Châu cho thấy tiềm năng bức phá đang dầm hiện hữu. Nhưng phía sau đó vẫn là những bùng trụng tăng trưởng, nơi kết nối kém, đầu tư hạn chế và cơ hội bị bỏ lỡ. Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP 8% trong năm 2025, trong khi bối cảnh toàn cầu lại tiềm ẩn nhiều bất ổn. Xuất khẩu tăng, vốn đầu tư nước ngoài đổ vào, đầu tư công tiếp tục được đẩy mạnh, nhân liệu đại đủ để tạo phú hích cho toàn nền kinh tế. Đứng trước ngã rẽ của những cơ hội vàng và thách thức dồn dập, Việt Nam cần sự quyết đoán, tâm nhìn và sự trung sức từ trung ương đến địa phương để kiến tạo một hành trình tăng trưởng bên vẩn. Chỉ số P-E-B-I, Công cụ định hướng phát triển Từ ngày 1 tháng 7 năm 2025, Việt Nam chính thức vận hành 34 tỉnh thành phố mới sau khi sắp nhập. Một công cụ mới vừa được VSTAT công bố, Chỉ số vị thế kinh tế các tỉnh, gọi tắt là P-E-B-I, giúp đánh giá và xếp hạng các tỉnh thành dựa trên 3 yếu tố quan trọng, mức độ kết nối, vị trí địa lý và quy mô nền kinh tế. Chỉ số này sẽ hỗ trợ chính phủ và địa phương xây dựng các chiến lược phát triển, phân bổ đầu tư và tăng cường kết nối vùng, giúp các tỉnh tạm dụng cơ hội từ việc tái cấu trúc hành chính. 3 Yếu tố làm nên Chỉ số P-E-B-I Tổng điểm tối đa của P-E-B-I là 70 điểm, chi đều cho 3 yếu tố. 1. Kết nối kinh tế – 35 điểm Đây là tiêu chí quan trọng nhất. Nó phản ánh khả năng kết nối của một tỉnh thông qua sân bay quốc tế, cạn biển lớn, đường cao tốc và mạng lưới vận chuyển hàng hóa. Những nơi có hạ tầm giao thông hiện đại và kết nối xuyên vùng sẽ được điểm cao. Ví dụ TP.HCM, Hải Phòng và Quảng Ninh dẫn đầu nhờ hệ thống như sân bay tăng sân nhất, cạn cái mét thị vãi. 2. Vị trí không gian – 25 điểm Nói cách khác, đây là vị trí chiến lược của tỉnh đó. Như gần các trung tâm kinh tế lớn, các hành lang giao thương hay vùng cửa ngõ quốc tế. Bắc Ninh và Tây Ninh là ví dụ tiêu biểu nhờ nằm gần các vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc và phía Nam. 3. Quy mô kinh tế – 10 điểm Bao gồm tổng sản phẩm trong tỉnh, GRDB, năng suất lao động và lượng vốn đầu tư từ nước ngoài. Dù chiếm số điểm nhỏ nhất, nhưng tiêu chí này phản ánh rõ quy mô và sức mạnh kinh tế hiện tại. Thành phố Hồ Chí Minh dẫn đầu, nhiều tỉnh nổi lên Theo kết quả BEPI 2025, thành phố Hồ Chí Minh đạt điểm tuyệt đối 70 trên 70 và tiếp tục giữ vị trí đầu tàu kinh tế. Xếp sau lần lượt là Hải Phòng – 66 điểm, Quảng Ninh – 65 điểm, Hà Nội – 64 điểm, Đồng Nai – 62 điểm và Đà Nẵng – 61 điểm. Những địa phương này nổi bọc nhờ hạ tầng hiện đại, kết nối quốc tế mạnh mẽ và đóng góp lớn vào nền kinh tế quốc gia. Ngoài ra, một số tỉnh như Bắc Ninh, Tây Ninh, Cần Thơ và Lâm Đồng cũng đang vương lên mạnh mẽ, hứa hẹn trở thành những trung tâm kinh tế mới nếu được đầu tư đúng hướng. Thành phố Hồ Chí Minh – Trung tâm Kinh tế số 1 Thành phố Hồ Chí Minh là thành phố lớn nhất và có nền kinh tế mạnh nhất Việt Nam hiện nay. Năm 2023, GDP của thành phố đạt hơn 2,5 triệu tỷ đồng, chiếm 24% tổng GDP cả nước, tức là cứ 4 đồng tiền tạo ra ở Việt Nam thì có 1 đồng đến từ thành phố Hồ Chí Minh. Thành phố này cũng dẫn đầu cả nước về xuất khẩu với 89 tỷ USD năm 2024, chiếm 21,9% tổng xuất khẩu cả nước và đứng đầu về thu hút đầu tư nước ngoài với hơn 8 tỷ USD năm 2023. Hệ thống hạ tầng như sân bay quốc tế tăng sân nhất và cạn các lái giúp thành phố Hồ Chí Minh dễ dàng giao thương với thế giới. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng trong quý một 2025 chỉ đạt 7,51%, thấp hơn mục tiêu 1,03%. Điều này cho thấy thành phố cần nỗ lực hơn để duy trì vị thế dẫn đầu trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gây gắt. Hải Phòng và Quảng Ninh đầu tàu phía Bắc Hải Phòng đứng thứ hai với 66 điểm nhờ có cạn biển nước sâu và hệ thống logistics hiện đại. Năm 2024, xuất khẩu của thành phố đạt gần 41 tỷ USD, chiếm 10% toàn quốc. Hải Phòng cũng thu hút gần 5 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài trong năm 2023 và đang phát triển nhanh về hạ tầng công nghiệp. Trong quý một 2025, GRDB của Hải Phòng tăng 10,91% thuộc nhóm dẫn đầu cả nước, nhưng lĩnh vực dịch vụ còn thấp hơn mục tiêu 1,71%. Quảng Ninh đạt 65 điểm, nổi bọc nhờ cạn Cẩm Phả và các khu công nghiệp lớn. Năm 2023, GRDB tỉnh này đạt hơn 313.000 tỷ đồng, thu hút trên 3 tỷ USD vốn FDI. Với lợi thế gần biên giới Trung Quốc và tiềm năng du lịch hạ lòng, Quảng Ninh đang vương lên thành trung tâm kinh tế du lịch phía Bắc. Tăng trưởng GRDB quý một năm 2025 đạt 10,91%, cho thấy Quảng Ninh đang tận dụng tốt lợi thế để vương lên. Hà Nội – Thủ đô Kinh tế và Hành chính Hà Nội đứng thứ hai về quy mô kinh tế với GRDB hơn 1,29 triệu tỷ đồng năm 2023, chỉ sau thành phố Hồ Chí Minh. Thành phố này là trung tâm hành chính, tài chính và văn hóa, với sân bay quốc tế nội bài và hệ thống giao thông đồng bộ. Hà Nội thu hơn 381.000 tỷ đồng ngân sắc nội địa năm 2023, đứng thứ hai cả nước, và xuất khẩu đạt 19,2 tỷ đô la Mỹ năm 2024. Tuy nhiên, tăng trưởng GRDB quý một năm 2025 chỉ đạt 7,35%, thấp hơn mục tiêu, chủ yếu do ngành công nghiệp và xây dựng tăng chậm 5,54%. Đồng Nai – Đà Nẵng Kết nối mạnh, tiềm năng lớn Đồng Nai, với 62 điểm PEBI là công sự sản xuất lớn ở miền Nam, GRDB năm 2023 đạt hơn 548.000 tỷ đồng, xuất khẩu gần 30 tỷ đô la Mỹ năm 2024, và thu hút 1,2 tỷ đô la Mỹ vốn FDI. Cạn cái mép thị vải giúp Đồng Nai trở thành cửa ngõ giao thương quốc tế. Tuy nhiên, GRDB quý một năm 2025 tăng thấp hơn mục tiêu, đòi hỏi tỉnh này cần cải thiện kết nối với miền vùng và đầu tư vào công nghiệp giá trị cao. Đà Nẵng đạt 61 điểm PEBI là trung tâm kinh tế và du lịch của miền Trung. GRDB quý một năm 2025 tăng 11,36%, dẫn đầu nhóm thành phố trực thuộc Trung ương nhờ du lịch và dịch vụ phát triển mạnh. Sân bay quốc tế Đà Nẵng và cạn biển là lợi thế lớn, giúp thành phố này kết nối với các thị trường quốc tế. Bắc Ninh, Tây Ninh, Lâm Đồng – những ngôi sao mới Nhóm tỉnh đạt 53-59 điểm PEBI như Bắc Ninh, Tây Ninh, Cần Thơ và Lâm Đồng đang nổi lên với tiềm năng lớn. Bắc Ninh là trung tâm sản xuất công nghiệp với GRDB năm 2023 đạt hơn 401.000 tỷ đồng và xuất khẩu đạt 70 tỷ USD năm 2024, đứng thứ hai cả nước. GRDB quý một năm 2025 tăng 9,05%, vượt mục tiêu 2,75% nhờ dịch vụ và công nghiệp phát triển. Tây Ninh có vị trí chiến lược gần thành phố Hồ Chí Minh và cửa khẩu Ngọc Bài, phù hợp để phát triển logistics và thương mại biên giới. Năm 2024, tỉnh xuất khẩu 16,2 tỷ USD cho thấy tiềm năng lớn nếu được đầu tư đúng hướng. Lâm Đồng, vốn nổi tiếng với du lịch và nông nghiệp công nghệ cao, cũng đang thu hút mạnh vốn đầu tư với 1,34 tỷ USD năm 2023. GRDB năm 2023 đạt hơn 276.000 tỷ đồng. Nếu cải thiện thêm hạ tầng giao thông, tỉnh này có thể trở thành trung tâm kết nối vùng Tây Nguyên. Những điểm cần quan tâm từ BE-BI Chỉ số BE-BI giúp nhìn rõ hơn điểm mạnh và điểm yếu của từng địa phương. Ví dụ Phú Thọ và Tây Ninh có nhiều tiềm năng nhưng còn được đầu tư thêm vào hạ tầng để bước phá. Ngược lại Lai Châu, Cao Bằng, những tỉnh ở vùng Tây Bắc lại là nơi khó khăn hơn, cần các chính sách hỗ trợ đặc biệt để vượt khỏi tình trạng chậm phát triển. Với công cụ này, chính phủ có thể phong bổ đầu tư công hợp lý, tránh giàn trải. Các nhà đầu tư cũng dễ dàng lựa chọn nơi có tiềm năng phát triển và xin lời cao. Trong giai đoạn tới, nếu các tỉnh tập trung đầu tư hạ tầng, tăng cường kết nối vùng và tận dụng cơ hội sau sắp nhập hành chính thì tốc độ phát triển kinh tế sẽ được nâng cao đáng kể. Với mục tiêu tăng trưởng GDP 8% trong năm 2025, sự chuyển mình của các địa phương sẽ là động lực then chốt để Việt Nam tiến gần hơn tới một nền kinh tế hiện đại và cân bằng hơn giữa các vùng miền. Những tỉnh chưa phát huy hết tiềm năng Theo Chỉ số Vị Thế Kinh tế Cấp tỉnh PEBI năm 2025 do Vietstat công bố, bên cạnh những địa phương đã phát triển mạnh, vẫn còn nhiều nơi có tiềm năng lớn nhưng chưa tận dụng được để vương lên. Trong số đó có thể kể đến Khánh Hòa, Làng Sơn, Hà Tĩnh cũng như các khu vực Tây Bắc, Tây Nguyên và đồng bằng sông Cửu Long. Khánh Hòa, Viên Ngọc chưa được mài dũa Khánh Hòa sở hữu cảng nước sâu Vân Phong và sân bay quốc tế Cam Ranh, hai điểm kết nối rất quan trọng với thị trường trong và ngoài nước. Ngoài ra tỉnh còn là điểm đến nổi bật về du lịch biển với nhiều cảnh quan nổi tiếng. Tuy nhiên hiện nay cảng Vân Phong vẫn chưa được khai thác hết công suất, hệ thống kho bãi và vận chuyển hàng hóa còn thiếu sự liên kết, chưa hiệu quả. Du lịch phát triển nhưng công nghiệp và các dịch vụ vận chuyển hiện đại vẫn chưa được đầu tư đúng mức. Trong năm 2023, Khánh Hòa thu hút gần 4,1 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài, con số không nhỏ nhưng so với tiềm năng thì vẫn còn khá phim tốt. Nếu muốn bước phá, tỉnh cần tập trung nâng cấp hạ tầng và phát triển chuỗi cung ứng giúp hàng hóa, dịch vụ đi xa hơn, nhanh hơn. Lãng Sơn – Cửa ngõ thương mại chưa trọn vẹn Lãng Sơn có vị trí rất đặc biệt khi là một trong những cửa ngõ lớn thông thương với Trung Quốc. Các cửa khẩu như Hữu Nghị hay Tân Thanh là nơi hàng hóa từ hai nước qua lại hàng ngày. Nhưng hoạt động ở đây vẫn chủ yếu dựa vào hình thức mua bán nhỏ lẻ hoặc theo mùa vụ, thiếu hệ thống vận chuyển, kho bãi chuyên nghiệp. Điều này khiến hàng hóa dễ bị ung ứ, giá trị gia tăng thấp. Nếu tỉnh đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng Logistics, mở rộng kho bãi, hệ thống vận tải chuyên dụng và thu hút các doanh nghiệp công nghiệp mỗ trợ, thì Lãng Sơn hoàn toàn có thể trở thành trung tâm thương mại và vận chuyển lớn của cả miền Bắc. Hà tỉnh – Phụ thuộc dự án lớn Hà tỉnh có điều kiện rất thuận lợi khi sở hữu cảng nước sâu Vũng Án, khu kinh tế trọng điểm và có mặt nhà máy thép Formosa, một trong những dự án đầu tư lớn nhất tại Việt Nam. Nhưng hiện tại, nền kinh tế tỉnh vẫn phụ thuộc nhiều vào một vài dự án lớn, chưa lan tỏa sang các ngành khác như dịch vụ, sản xuất phụ trợ hay du lịch. Hà tầng kết nối liên tỉnh, đặc biệt với vùng Bắc Trung Bộ và phía Tây, vẫn còn hạn chế. Trong quý I năm 2025, Hà tỉnh ghi nhận mức tăng trưởng kinh tế là 6,5%, vượt chỉ tiêu đề ra. Tuy nhiên, mức tăng trưởng này chưa tương xứng với tiềm lập của tỉnh. Muốn phát triển và bền vững, Hà tỉnh còn tạo thêm các ngành kinh tế khác để tránh rủi ro từ sự phụ thuộc, đồng thời tăng cường kết nối vùng để mở rộng cơ hội hợp tác và phát triển. Tây Bắc, Tây Nguyên, Đồng bằng Sông Cửu Long, Vùng lõm phát triển Các tỉnh Tây Bắc như Lai Châu, Điện Biên, Tuyên Quang, Cao Bằng, Tây Nguyên và một số tỉnh Đồng bằng Sông Cửu Long được xem là vùng lõm phát triển. Những khu vực này có hạ tòng yếu, quy mô kinh tế nhỏ và chưa kết nối tốt với mạng lưới kinh tế quốc gia. Chẳng hạn Cao Bằng có GRDB thấp nhất cả nước hơn 22.200 tỷ đồng năm 2023 và ngân sách nội địa chỉ hơn 1.300 tỷ đồng. Dù Lai Châu đạt GRDB tăng 11,32% quý I năm 2025 nhờ sản xuất điện nhưng tiềm năng tổng thể vẫn bị hạn chế bởi giao thông và logistics kém phát triển. Nếu không có chính sách riêng để hỗ trợ như đầu tư hạ tòng, thu hút doanh nghiệp, kết nối với các vùng phát triển mạnh thì các địa phương này có nguy cơ bị bỏ lại phía sau trong hành trình phát triển chôn của cả nước. Nhìn chôn muốn phát triển kinh tế đồng đều, Việt Nam cần nhìn nhận rõ những vùng trũng này và có hành động cụ thể để giúp các địa phương vượt qua giới hạn hiện tại. Khi đó sự phát triển không chỉ tập trung ở một vài thành phố lớn mà sẽ lan tỏa ra khắp các vùng miền tạo ra một nền kinh tế toàn diện hơn. Tăng trưởng kinh tế, điểm sáng và thách thức Ba tháng đầu năm 2025, kinh tế Việt Nam ghi nhận mức tăng trưởng GDP 6,93% cao nhất trong 5 năm qua. Đây là tín hiệu tích cực sau khi cả nước thực hiện sắp nhập 34 tỉnh thành phố để tinh gọn bộ máy. Trong số 34 tỉnh thanh mới có đến 26 nơi đạt hoặc vượt kế hoạch đề ra. Trong đó có 9 địa phương tăng trưởng mạnh với mức trên 10%, gồm Bắc Giang, Hòa Bình, Nam Định, Đà Nẵng, Lai Châu, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hải Dương và Hà Nam. Tuy nhiên một số tỉnh quan trọng tăng trưởng chưa như kỳ vọng gây lo ngại về khả năng hoàn thành mục tiêu tăng GDP 8% cho cả năm mà chính phủ đề ra. Bắc Giang dọn đầu cả nước với GDP tăng 13,82%, vượt mục tiêu 0,82%. Sự bước phá này đến từ các nhà máy sản xuất và xây dựng, với giá trị sản xuất lên tới hơn 183.000 tỷ đồng. Ngoài ra, tỉnh còn thu hút 680 triệu USD vốn đầu tư nước ngoài trong quý I năm 2025, tăng 9% so với cùng kỳ. Bên cạnh đó, Đà Nẵng cũng gây ấn tượng khi đạt mức tăng trưởng 11,36%. Thành phố này phục hồi mạnh nhờ du lịch và dịch vụ khởi sát trở lại. Một bất ngờ khác đến từ Lai Châu, một tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn nhưng vẫn đạt mức tăng 11,32% nhờ có nguồn thu lớn từ ngành điện, tăng 35%. Tuy nhiên, các đầu tàu lớn như thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội dù vẫn tăng trưởng nhưng không lọt vào nhóm 30 tỉnh có tốc độ cao nhất. Thành phố Hồ Chí Minh đạt GDP tăng 7,51%, cao nhất 6 năm nhưng thấp hơn mục tiêu 1,03%. Hà Nội tăng 7,35%, chỉ vượt mục tiêu 0,15% do công nghiệp và xây dựng tăng chậm 5,54%. Ngoài ra, một số tỉnh công nghiệp lớn như Hải Phòng, Đồng Nai, Bình Dương, Thanh Hóa và Nghệ An cũng không đạt chỉ tiêu, tăng thấp hơn từ 0,9% đến 1,46% so với kế hoạch. Đáng chú ý là tỉnh Bà Rì Vũng Tàu chỉ tăng trưởng 2,48%, chỉ bằng khoảng 1,3% so với mục tiêu ban đầu. Nguyên nhân chính là vì một số dự án lọc hóa dầu phải tạm dần và việc khai thác dầu thô giảm mạnh. Trước tình hình đó, chính phủ yêu cầu các địa phương cần tăng tốc trong các quý còn lại của năm. Đặc biệt những tỉnh có quy mô kinh tế lớn như thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng hay Đồng Nai phải xem xét lại những lĩnh vực đang tăng chậm, từ đó điều chỉnh kế hoạch và tìm thêm ứng đi mới. Một số biện pháp được đề xuất như đẩy nhanh tiến độ đầu tư công, kích thích tiêu dùng, quảng báo du lịch và mở rộng giao thương với nước ngoài. Những địa phương như Bà Rịa Vũng Tàu cần nhanh chóng xử lý các dự án chậm trễ, tận dụng tốt hơn nguồn vốn đã có. Tổng thể Quý 1 2025 cho thấy kinh tế Việt Nam có sự khởi đầu tích cực. Tuy nhiên để đạt được mục tiêu tăng trưởng 8% cả năm, các tỉnh thành phải cùng tăng tốc, khai thác cơ hội từ việc sáp nhập hành chính và tập trung nâng cấp hạ tầng, vận chuyển và liên kết vùng một cách hiệu quả. Chính phủ đạt mục tiêu cao Ngày 3 tháng 7 năm 2025, tại hội nghị trực tuyến đầu tiên sau khi cả nước hoàn tất việc sáp nhập, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nhấn mạnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế đạt ít nhất 8% trong năm nay. Đây được xem là bước đệm để Việt Nam tiến tới những năm có mức tăng trưởng 2 con số, một mục tiêu lớn, phản ánh tham vọng đưa nền kinh tế tiến xa hơn trong giai đoạn mới. Việc sáp nhập và tinh gọn bộ máy chỉ còn 34 tỉnh thành phố được xem là bước ngoặt quan trọng trong việc tổ chức lại bộ máy hành chính. Theo Thủ tướng, bộ máy mới cần hoạt động hiệu quả, đặc biệt ở hơn 3.300 xã, phường, thị trấn vừa sáp nhập. Mục tiêu không chỉ là giảm chi phí mà còn để tăng tốc xử lý công việc và phục vụ người dân tốt hơn. Trên bình diện quốc tế, chính phủ đang nỗ lực mở rộng thị trường xuất khẩu trong bối cảnh thương mại toàn cầu gặp nhiều trở ngại. Chỉ một ngày trước hội nghị, ngày 2 tháng 7, Việt Nam và Hoa Kỳ đã thống nhất tuyên bố chung về thương mại công bằng, giúp giảm thiệu tác động từ các chính sách thuế mới của Mỹ và mở ra cơ hội cho hàng hóa Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào thị trường này. Về mặt hạ tầng, Thủ tướng yêu cầu đảy nhanh tiến độ xây dựng đường cao tốc, đồng thời hoàn thành việc xóa nhà tạm, nhà xuống cấp trên cả nước. Năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt lớn với việc sáp nhập còn 34 tỉnh-thành phố, tạo điều kiện để Việt Nam tái cơ cấu nền kinh tế theo hướng tinh gọn, kết nối và hiệu quả hơn. Nhiều địa phương như Bắc Giang, Đà Nẵng, Quảng Ninh hay Lai Châu đã vương lên mạnh mẽ, cho thấy tiềm năng tăng trưởng rõ rệt nếu có chiến lược đúng đắn. Tuy nhiên, các đầu tàu lớn như TP.HCM, Hà Nội hay Đồng Nai vẫn chưa đạt kỳ vọng, trong khi nhiều tỉnh như Khánh Hòa, Lạng Sơn, Hà Tĩnh và khu vực Tây Bắc, Tây Nguyên vẫn chưa khai thắt hết lợi thế. Mục tiêu GDP 8% trong năm 2025 là thích thức không nhỏ, trong bối cảnh kinh tế thế giới chậm lại, cạnh tranh thương mại tăng cao và biến đổi khí hậu tác động ngày càng rõ nét. Tuy vậy, cơ hội vẫn rộng mở nếu Việt Nam tận dụng tốt xuất khẩu, đầu tư công, vông SDI và động lực từ sáp nhập để thúc đẩy tăng trưởng bền vững.