Như Thế Nào Là Người Lương Thiện | Nuôi Dưỡng Tâm Hồn

Người dưỡng tâm hồn xin miến chào quý khán thính giả. Thưa quý vị, mở đầu Tam tự kinh có câu nhân chi sơ tính bản thiện, con người vốn mang bản tính ban sơ là thiện. Tuy nhiên thuận theo thời gian, sau khi tiếp thu các quan niệm hậu thiện, bản tính thiện này dân dân biến đổi và mai một. Ngày nay để hiểu thế nào là người dương thiện và thế nào là việc thiện là điều không hề dễ dàng. Trong quá khứ, nhiều thánh nhân từng giảng về người thiện và việc thiện. Liệu có khác gì với quan niệm hiện đại ngày nay hay không? Mời quý vị cùng lắng nghe. Lão Tử từng nói, Thượng thiện nhược thủy, thủy thiện lợi vạn vật nhì bất tranh, xử chúng nhân chi sở ác, cố kỳ ư đạo. Lão Tử muốn nói rằng, phẩm hạnh tối cao của bậc nhân nghĩa cũng giống như nước. Nước có lợi cho vạn vật, trước sau như một, không hề ganh đùa hơn kém với ai, luôn bao dung với tất cả mọi vật, có thể ở nơi mà người khác không muốn ở, cho nên nước rất gần với đạo. Phạm Trọng Yêm thời Tống từng mua một trang viên ở Tô Châu. Có vị thầy phong thủy nói rằng, trang viên này long mạch rất tốt, sau này ác sẽ xuất sinh một đại quan. Phạm Trọng Yêm nghe xong, lập tức đem trang viên tặng cho vùng Tô Châu để làm trường học. Ông cho rằng, mình không thể độc chiếm mảnh đất cát kinh tri địa này được, cần đem lục trời chia sẻ với bách tính để Tô Châu càng có nhiều người học được lên cao, cài biến hoàn cảnh của mọi người. Cũng nhờ vào phẩm chất và đức hạnh của mình mà gia tộc Phạm Trọng Yêm trương thịnh bất thoái bao đời. Trong khi các gia tộc khác không ngừng gặp nhiều sóng gió thăng trầm, để rồi đi đến lụi tàn một cách nhanh chóng, thì gia tộc Phạm Trọng Yêm lại trương tôn tới hơn 800 năm, mãi cho đến thời kỳ đầu dân quốc, vẫn cường thịnh và không ngừng phát triển. Qua câu chuyện trên, chúng ta có thể thấy rằng người thiện lương là người biết nghĩ cho người khác trước khi nghĩ cho bản thân mình. Không thể cố ý làm việc thiện. Lão Tử cũng nói trong Đạo Đức Kinh, Thượng Đức vô vi, nhì vô sĩ vi. Hạ Đức vô vi, nhì hiểu sĩ vi. Nghĩa là, người Thượng Đức là người tùy kỳ tự nhiên, sống thuận với tự nhiên, mà làm người đối nhân sự thế một cách vô vi. Còn người Hạ Đức là người sống theo tự nhiên, nhưng làm việc thiện là hữu ý. Trong cuốn Liêu Trai Chí Dị lại viết, Hữu ý làm việc thiện, tùy thiện nhưng không thưởng. Vô ý mà làm ác, tuy ác nhưng không phạt. Đây gọi là vì thiện mà thiện. Vì muốn được phúc báo của việc làm thiện, nên cố ý đi làm việc thiện thì chính là nguy thiện. Bởi vì, việc thiện cần phải được làm nguyện ý từ chính cái tâm của mình. Mạnh Tử từng nói, nhân tính chi thiện giã, do thủy chi tự hạ. Thiện lương cũng giống như nước, luôn chảy về chỗ trúng một cách tự nhiên. Người thiện lương cũng lại như thế. Làm việc thiện bởi đó là điều nên được làm xuất phát từ nội tâm, chứ không phải làm vì được lợi. Vì muốn được điều tốt, vì muốn người khác biết, nên cố tình đi làm việc thiện. Suy cho cùng, động lực vẫn là vì lợi ích của bản thân. Người như vậy không phải là người thiện thực sự. Việc như vậy cũng không phải là việc thiện thực sự. Về phương diện này lại giống như đạo tặc, xuất phát từ lợi ích bản thân mà lấy đồ của người khác. Vậy nên cũng nói, không thể cố ý đi làm việc thiện. Không vì việc thiện nhỏ mà không làm. Lão Tử nói, việc khó trong thiên hạ thì cần làm chỗ dễ, việc lớn trong thiên hạ thì cần phải làm tỉ mỉ. Ở đây Lão Tử muốn nói, xử lý việc khó phải bắt đầu từ chỗ dễ, giải quyết việc trọng đại phải từ việc nhỏ bắt đầu. Cũng như câu, nước chảy đá mòn. Tuy một giọt nước chẳng đủ để làm nên điều vĩ đại, nhưng nhiều giọt nước tích lại thì đá kia có cứng cũng bị mài mòn theo năm tháng. Nếu như không bắt đầu bằng những việc thiện nhỏ thì cũng không cách nào tu thành thánh nhân. Cũng như vậy, đừng nên xem thường việc xấu nhỏ mà không mang tội. Việc nhỏ tích tụ dần dần cũng lại thành việc lớn, đủ hại một đời. Đừng cho rằng việc thiện nhỏ không đáng kể gì. Từ việc nhỏ mà bắt đầu, dù là việc thiện bé cỡ nào đi chăng nữa, dần dần tích lũy, tâm thái tự nhiên có thay đổi. Năm tháng dài qua, dung mạo, khí chất cũng từ đó mà đổi thay. Sự thiện lương, hòa ái, dung nhấn với mọi việc cũng thuận theo năm tháng hiện lên khuôn mặt của bạn. Bởi vì tướng tự tâm sinh, nội tâm sẽ phản ánh ra dáng vẻ bên ngoài. Thế nhưng có một điều đáng nói là trong xã hội thật giả lẫn lộn ngày nay rất khó để làm việc thiện. Có những việc tưởng chừng là thiện cũng đã thực hiện rồi, sau này nhìn lại thì nhận ra đó lại là việc không thiện. Nhất định cần phải có lý trí để phân biệt đúng sai, tốt xấu. Và làm mọi việc thiện thuận theo tự nhiên, không đi tới cực đoan. Hành trang mà chúng ta mang theo trên con đường dẫn tới những điều tốt đẹp, ngoài sự thiện lương còn cần có thêm sự chân thành và nhấn nại. Cảm ơn quý vị đã lắng nghe chủ đề ngày hôm nay của nuôi dưỡng tâm hồn. Hãy để lại cảm nhận cho chúng tôi biết nhé. Thưa quý vị, một trong những phương pháp giúp vùng đắp trí tuệ và nuôi dưỡng tâm hồn tốt nhất đó chính là đọc sách. Nuôi dưỡng tâm hồn muốn giới thiệu tới các bạn một cuốn sách rất đặc biệt. Đây là cuốn sách được dịch ra tiếng nước ngoài nhiều nhất trong số các tác phẩm kinh điển của Trung Quốc xuyên suốt năm ngàn năm văn minh. Được dịch ra hơn 40 thứ tiếng, sử dụng ngôn ngữ đơn giản nhưng lại giúp trả lời những câu hỏi hóc búa nhất từ cổ trí kim như Con người từ đâu đến? Tôn tại để làm gì? Rồi sẽ đi về đâu? Nếu quý vị quan tâm, hãy một lần đọc thử xem sao nhé. Đường link đọc sách miễn phí chúng tôi có gắn trên màn hình. Mong rằng quý vị sẽ không bỏ lỡ cờ duyên này nhé. Nếu có bất cứ thắc mắc nào, hãy để lại bình luận cho chúng tôi. Chúc cho quý vị luôn có một tinh thần và sức khỏe tốt. Hãy bấm theo dõi Nuôi dưỡng tâm hồn trên 2 nền tảng Youtube và Kanching World để không bỏ lỡ những video tiếp theo.