LẬT TÀU VỊNH XANH 58 - HẠ LONG QUẢNG NINH 19/7/2025

Sau khoảng hơn 30 phút kể từ lúc rời bến, tàu du lịch Vịnh Xanh 58, số hiệu Queener 7105 vừa rẽ sóng rời khỏi vùng biển ven cản quốc tế Hạ Long thì bầu trời bất ngờ đổi màu. Một cơn giông lốc dữ dội xuất hiện từ phía ngoài khơi, quét qua mặt biển vốn đang yên ả. Không có còi cảnh báo, không có tín hiệu khẩn cấp, trong một tình huống gần như không thể xoay trở. Con tàu bị gió quật nghiêng rồi lất úp hỏa toàn, kéo theo gần 50 con người rơi xuống vùng biển đang nổi dông. Và chỉ trong vòng vài giây, chuyến tham quan mùa hè đã biến thành một cuộc truy tìm sinh mạng giữa biển cả lạnh léo. 12h35, ngày 19 tháng 7 năm 2025, Cảng tàu quốc tế Hạ Long, thành phố Hạ Long, Quảng Ninh. Cảng tàu quốc tế Hạ Long hay còn gọi là Cảng Săn là một trong hai cảng du thuyền hiện đại bậc nhất của thành phố biển Quảng Ninh, nằm ngay trung tâm khu du lịch bãi cháy Samut. Trong không khí nhộn nhịp của mùa du lịch, 46 du khách lần lượt bước lên tàu Vịnh Xanh 58 mang số hiệu Queener 7105. Họ đang chuẩn bị cho hành trình khám phá Vịnh Hạ Long. Các hành khách thuộc nhiều độ tuổi khác nhau, bao gồm các nhóm nhỏ và gia đình. Trong đó có 21 trẻ em, em nhỏ nhất sinh năm 2023, số còn lại chủ yếu là người lớn tuổi. Trước tàu gặp nạn là tàu gỗ du lịch, vỏ sắt 2 tầng, dài 24 mét, trọng tải 12 tấn, với sức chứa tối đa 49 hành khách. Tàu được trang bị đầy đủ phương tiện cứu sinh theo quy định, bao gồm áo phào cá nhân cho toàn bộ hành khách, phào cứu sinh tròn, cùng các thiết bị hỗ trợ thoát hiểm. Phương tiện này được đóng mới vào năm 2015, thuộc sở hữu của công ty trách nhiệm hữu hạn vận tải và du lịch Vịnh Xanh. Tính đến thời điểm xảy ra sự việc, tàu vẫn còn hiệu lực đăng kiểm, có hạn đến tháng 6 năm 2026 và đủ điều kiện pháp lý để khai thác tuyến tham quan trên Vịnh Hạ Long. Tàu Vịnh Xanh 58 vận hành bằng động cơ diesel thủy nối điện, tàu lực đẩy qua một chân vịt đơn đặt ở phía đuôi. Hệ thống điều khiển hướng đi hoạt động theo cơ chế thủ công truyền thống với vô lăng liên kết với bánh lái đặt dưới đáy tàu. Đây là thiết kế phổ biến ở các tàu du lịch ven bờ, đảm bảo tính ổn định trong điều kiện bình thường. Tốc độ hành trình của tàu tương đối thấp, chỉ khoảng 10 km trên giờ, phù hợp với mục tiêu ngắm cành và đảm bảo an toàn cho anh khách. Về định hướng và liên lạc, tàu được trang bị cơ bản với là bàn tử, một số thiết bị định vị cầm tay và bộ đàm VHF để duy trì liên lạc với cảng vụ hoặc các tàu khác trong vùng hoạt động. Tuy nhiên, tàu không có radar, không có hệ thống lái tự động nên hoàn toàn phụ thuộc vào kinh nghiệm quan sát và phản xạ thực tế của thuyền trường trong mọi tình huống. Ngoài ra, Queener 7105 cũng có trang bị hệ thống GPS để xác định vị trí và trả cứu lộ trình. Theo kế hoạch, hành trình sẽ xuất phát từ cảng quốc tế Hạ Long, đưa du khách tham quan các điểm nổi tiếng như Hàng Sửng Sốt, Đảo Tý Tốp trước khi quay trở lại cảng vào cuối buổi chiều. Chuyến đi được vận hành bởi 3 thuyền viên, trong đó thuyền trưởng kiêm chủ con tàu là ông Đoàn Văn Trình, 50 tuổi, với sự giám sát của cảng vụ quốc tế Hạ Long. Trước mỗi chuyến đi, phương tiện đều phải hoàn tất thủ tục báo cáo lộ trình, kiểm tra thiết bị an toàn và chỉ được xuất bến khi điều kiện thời tiết cho phép. Lúc 12h55, tàu du lịch Vịnh Xanh 58 chính thức rời bến. Thời điểm khởi hành, thời tiết vẫn nắng nhẹ, biển lạc và không có bất kỳ cảnh báo thời tiết nguy hiểm nào được phát hành. Tuy nhiên, chỉ sau hơn 30 phút lênh đỉnh, những dấu hiệu bất thường đầu tiên xuất hiện. Khoảng 13h30, khi tàu vừa di chuyển được khoảng 4km gần khu vực hàng đầu gỗ, bầu trời đang trong xanh bất ngờ chuyển sang màu xám xịt. Cơn giông kéo đến, gió nổi lên từng đợt, rồi mưa lớn đổ xuống. Nước mưa hắt cả vào bên trong, tàu bắt đầu trao đảo dữ dội theo từng cơn sóng, có lúc nghiêng tới hơn 40 độ, khiến nhiều hành khách hoảng sợ. Một số người tỏ ra lo lắng và đã đề nghị thuyền trưởng quay đầu trở lại càng. Tuy nhiên, do tàu đang trong trạng thái sủi sóng, thuyền trưởng cũng là chủ tàu đã chấn ảnh hành khách, đề nghị mọi người giữ bình tĩnh và cố gắng chờ đợi. Vì tàu cần tiến vào khe núi phía trước để tránh gió trước khi có thể quay đầu. Thế nhưng, tình hình nhanh chóng chuyển biến theo chiều hướng xấu. Sóng mỗi lúc bột mạnh hơn, gió giật từng đợt dữ dội, mưa xối xa khiến tầm nhìn gần như bằng không. Tàu trao nghiêng gió re sau mỗi con sóng đập vào thân. Toàn bộ không gian tàu lúc này bị bao phủ bởi tiếng gió rít, tiếng sóng đập, tiếng lạ hét và tiếng nước đổ ảo ạt. Hoảng loạn bắt đầu lan ra khi con tàu dần mất kiểm soát. Mọi người bị đẩy dồn về một phía, cố gắng lấy áo phào từ dưới gầm ghế và khoác vội lên người trong sự hỗn loạn. Thế nhưng, với sức gió lên đến cấp 7, tương được 60km trên giờ, con tàu càng ngày càng tróng tranh, nghiêng mạnh sang phải và rồi bất ngờ bị lật úp hoàn toàn khi chưa đầy 10 phút sau khi cơn giông bắt đầu xuất hiện. Toàn bộ hành khách và thuyền viên bị hất xuống biển trong điều kiện sóng to, gió lớn, mưa dày đặc. Vào khoảnh khắc tàu bị lật, nước biển ập vào khoang cabin một cách dữ dội và nhanh chóng. Nam thuyền viên Vũ Anh Tú cố gắng giữ bình tĩnh chọng hỗn loạn. Cánh tay bị chẻ rách, nhưng không kịp suy nghĩ nhiều anh lập tức lặn xuống dòng nước lanh để tìm đường thoát. Trong bóng tối đặc quánh dưới mặt biển, mọi phương hướng đều mờ mịt. Chỉ đến khi thấy ánh sáng le lói phía trên, anh mới gắn sức bơi theo và ngoay lên mặt nước. May mắn thay, vừa nổi lên, anh vứa được một tấm ghế gỗ trồi rạt khi thơi bấu víu trong tuyệt vọng. Khi lấy lại được nhịp thở, anh nhận ra mình đã bị sóng cuốn trôi cách sắp tàu lật vài trăm mét giữa vùng biển động. Cùng thời điểm đó, anh đã anh Tuấn, một trong những hành khách cũng liêu minh lặn xuống hai lần để tìm đường thoát thân. Lân theo khoảng sáng mờ nhạt, anh may mắn thoát ra khỏi khoảng tàu. Dù bị kính cửa rách chân, anh vẫn cùng một vài người khác quay lại tìm những người còn mắc kẹt. Anh kéo được bốn người ra ngoài, nhưng hai trong số họ đã không quả khỏi. Trên cung vùng biển động hôm ấy, anh Nguyễn Văn Quân cùng ba người đàn ông khác đã cố gắng sống sót bằng cách ôm lấy một chiếc ghế gỗ trồi đổi. Họ ra sức bơi về phía bờ trong vô vọng nhưng giữa cơn sóng lớn và mưa rông, một người đã bùng tay vì kiệt sức ba người còn lại cố bơi về phía luồng tàu, hi vọng gặp được tàu cá đi ngang qua. Một nữ ảnh khách đã kịp chui lên khoang dâu nơi còn sót lại một khoảng không nhỏ để thở khi tàu vừa mới bị lật. Từ đó, chị cố gắng bơi ra ngoài rồi bơi quay lại nhiều lần với hy vọng giúp những người còn mắc kẹt tìm được đường thoát thân. Tuy nhiên, đến lần quay trở lại thứ ba, khoang tàu đã ngập hoàn toàn và chị không thể tiếp cận bên trong được nữa. Giữa biển khơi mây mông, chị còn cố gắng cứu lấy một người đàn ông lớn tuổi đang trong tình trạng nửa tình nửa mê. Chị liên tục hét lớn, nhắc ông thở sâu, mặc áo phao và giữ cho đầu nổi lên mặt nước. Dù đã cố hết sức, nhưng người đàn ông vẫn không thể tự thở được. Cuối cùng, chị và những người đi cùng phải buộc ông vào dây thừng để giữ thi thể nổi trên mặt biển, chờ lực lượng cứu hộ tiếp cận. Đến 14h05, tín hiệu GPS cuối cùng của tàu Vịnh Xanh 58 biến mất hoàn toàn. Giữa vùng biển lớn, trong cơn rộng lốc bất ngờ, gần 50 người rơi xuống biển mà không một ai kịp phản ứng. Đến 15h30, bộ đôi biên phòng tỉnh Quảng Ninh nhận được tin báo đầu tiên xác nhận tàu gặp nạn, và ngay lập tức điều động 2 con tàu, 2 xuồng cùng 22 chiến sĩ tiếp cận hiện trường. Do tính chất đặc biệt nghiêm trọng của vụ việc, chính quyền tỉnh đã huy động đồng loạt các lực lượng, biên phòng, hải quân, cảnh sát biển, công an, cảng vụ với tổng công khoảng 1.000 người và hơn 100 phương tiện, đồng thời kêu gọi sự hỗ trợ từ hơn 500 người dân để tham gia tìm kiếm cứu nạn. Chỉ khoảng 10 phút sau, các xuồng cứu hộ đầu tiên dẽ sóng lào nhanh ra khu vực được xác định là nơi tàu lật úp, cách bờ biển hơn 3 hải lý, khoảng gần 6 km. Bất chấp mưa rông, sóng lớn, vỡ tâm nhìn hạn chế, lực lượng cứu hộ tiếp cận hiện trường trong tình trạng khẩn cấp. 7 người đầu tiên được kéo lên khỏi mặt biển, phần lớn trong tình trạng ngạt nước, hạ thân nhiệt và hoảng loạn. Phần lớn những người sống sót đều không thể kể lại trọn vẹn những gì đã xảy ra. Mọi việc diễn ra quá nhanh, quá bất ngờ và không hề có bất kỳ cảnh báo nào được đưa ra. Không có khỏi báo động, không hướng dẫn sử tán, thậm chí nhiều người còn chưa kịp mặc áo vào trước khi tàu lật. Ngay trong đêm 19 tháng 7, các đội cứu hộ triển khai đồng loạt nhiều phương án tìm kiếm, bao gồm Questona đáy biển, lặn sâu theo dòng chảy và răng lưới giả soát khu vực quanh xác tàu. Lực lượng lặn chủ yếu là các quân nhân chuyên nghiệp, phối hợp với ngư dân địa phương giàu kinh nghiệp, được chia thành từng kiếp nhỏ, làm việc luân phiền xuyên đêm, bám sát từng tòa độ dưới mặt nước lạnh và tối, tối. Đến ràng sáng ngày 20 tháng 7, thi thể của 18 nạn nhân đã được tìm thấy và đưa vào bờ. Tuy nhiên, con số thương phong vẫn tiếp tục tăng nhanh trong ngày. Tính đến ngày 24 tháng 7, đã xác định có 38 người thiệt mạng, 10 người may mắn sống sót và 1 người vẫn đang mất tích. Nguyên nhân ban đầu và những câu hỏi Ngay sau vụ tài nạn, dư luận cả nước không khỏi băng hoang, đồng thời hàng loạt câu hỏi lập tức được đặt ra. Vì sao con tàu vẫn được phép rời bến? Tại sao khi tàu nghiêng không ai nhảy xuống? Liệu có trở quá tải? Công tác cứu hộ có bị chậm chế? Và quan trọng hơn cả, liệu có ai phải chịu trách nhiệm? Tuy nhiên, các phân tích ban đầu và dữ liệu khí tượng cho thấy đây là một biến cố thời tiết cực đoan, xảy ra quá nhanh, vượt ngoài khả năng dư báo tại thời điểm đó. Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, vùng biển Hạ Long trong ngày 19 tháng 7 đã hình thành một giải mây đối liều mạnh, gây rông lốc cục bộ với gió cấp 7 đến cấp 8. Hiện tượng này thường xuất hiện nhanh, tàn nhanh và rất khó được phát hiện sớm bằng các mô hình dự báo thông thường. Bản tin cảnh báo thời tiết biển chỉ được phát hành vào lúc 13h30, trong khi tàu Vịnh Xanh 58 đã rời bến từ lúc 12h55. Như vậy, khoảng thời gian lúc tàu xuất phát đến khi thời tiết chuyển biến xấu chỉ vọn vẹn chưa đẩy 40 phút. Mặt khác, theo hồ sơ đăng kiểm, tàu Vịnh Xanh 58 hoạt động hoàn toàn theo đúng quy định, đó là được phép trở tối đa 48 hành khách, trung khớp với số người có mặt trên tàu tại thời điểm xảy ra sự cố. Không có dấu hiệu nào cho thấy tàu trở quá tải. Tại thời điểm khởi hành, không có lệnh cấm xuất bến, cũng không có bản tin cảnh báo thời tiết nguy hiểm nào được phát hành. Thậm chí, tâm báo số 3 khi đó còn đang cách Vịnh Hạ Long hơn 1.000 km về phía đông, hoàn toàn không ảnh hưởng trực tiếp đến khu vực này. Tuy nhiên, chỉ 35 phút sau, khoảng 13 giờ 30 phút, một trận dông lốc cục bộ bất ngờ hình thành, mang theo mưa lớn và gió giật mạnh cấp 7, cấp 8, tương đương 50 đến 60 km trên giờ. Cơn nhiễu động đột ngột này đã gây mất ổn định nghiêm trọng cho tàu, một loại phương tiện bằng gỗ 2 tầng, thân mảnh và trọng tầm cao vốn không được thiết kế để chịu sóng gió lớn. Trong điều kiện mưa sối xa, san tàu trơn trượt và sóng dồn dập, hành khách hoảng loạn di chuyển, dồn trọng lượng về một phía khi tàu nghiêng, khiến mô men lệch tâm vượt ngỡ ổn định, tàu mất khả năng hồi phục, mất cơn bằng hoàn toàn và lớn úp chỉ trong vài giây. Vụ tai nạn này cho thấy, dù không vi phạm quy định xuất bến, các hiện tượng thời tiết cực đoàn nhưng ngắn hạn như dông lốc vẫn có thể gây ra thảm họa tức thời đối với các tàu du lịch quy mô nhỏ nếu không có cơ chế cảnh báo và ứng phó ngay từ thời điểm nhiễu động phát sinh. Khoảng thời gian giữa lúc dông hình thành và tàu lật quá ngắn không đủ để lực lượng chức năng can thiệp và cũng không đủ để thuyên viên và các hành khách kịp phản ứng. Về câu hỏi vì sao không nhảy khi tàu nghiêng, thoạt nghe có vẻ hợp lý nhưng thực tế thì không hề đơn giản như vậy. Thời điểm lật tàu, toàn bộ diễn biến chỉ kéo dài trong vài giây. Nhiều hành khách bị và đập mạnh, chóng váng, hoảng loạn đặc biệt là trẻ nhỏ và những người lớn tuổi. Một số người chạy vào cabin tìm nơi chú mưa nhưng bị mắc kẹt khi tàu bất ngờ úp ngược. Ngay cả những người biết bơi trong điều kiện mưa gió dữ dội, tầm nhìn hạ chế, phương hướng đảo lột cũng không thể xác định được lối thoát kịp thời. Về phương án cứu hộ, không có dấu hiệu chậm chế. 15 phút sau khi tàu lật, trời xuất hiện mưa đá và gió lớn tiếp tục đến khoảng 15 giờ Tuy nhiên chỉ khoảng 10 phút sau khi nhận được thông tin, các lực lượng biên phòng, hải quân, công an và ngư dân địa phương đã đồng loạt xuất phát, không cần chờ phe duyệt. Các đội cứu hộ lập tức lên đường ra biển trong điều kiện sóng lớn, mưa rồng với quyết tâm tìm kiếm người sống sót càng nhanh càng tốt. Từ chiều 19 tháng 7 đến nay, toàn bộ lực lượng vẫn đang hoạt động không ngừng nghỉ, bám trú suốt ngày đêm kể cả khi thời tiết diễn biến xấu. Tàu có trang bị áo phao nhưng không có yêu cầu hành khách mặc trước khi khởi hành và cũng không có hướng dẫn sửa tán được đưa ra. Ngoài ra thì theo quy định, việc mặc áo phao chỉ bắt buộc đối với các tuyến tàu khách ngang sông. Trong khi đó, tàu du lịch như Vịnh Xanh 58 không bắt buộc hành khách phải mặc áo phao trừ khi xảy ra tình huống khẩn cấp. Việc trục vớt tàu cũng không thể tiến hành ngay lập tức. Sau khi bị lật úp, tàu rơi vào trạng thái bán nổi bán chìm, nên nếu không kéo đúng kỹ thuật, toàn bộ thân tàu có thể bị chìm hẳn gây nguy hiểm cho những nạn nhân còn mắc kẹt bên trong, đồng thời khiến thi thể trôi xa theo dòng chảy gây khó khăn lớn cho công tác tìm kiếm. Các thờ lạn phải làm việc tỉ mỉ theo từng khu vực xác định, vừa đảm bảo an toàn, vừa giữ nguyên hiện trường phục vụ điều tra. Tổng hợp tất cả dữ kiện cho thấy đây không phải là một vụ việc do chủ quan, vi phạm quy định hay thiếu trách nhiệm, mà là một vụ tai nạn bất khả kháng xảy ra khi thiên nhiên thay đổi đột ngột, vượt quá khả năng dự báo và ứng phó tức thời của con người.