Chuyện Lương Sơn Bá – Chúc Anh Đài: Lời nhắc thế nhân hãy tỉnh cõi mê?

Chào mừng quý vị đến với hòa tháng năm, không gian lan tỏa thiện lành, gieo mầm tỉnh thức, kết nối đồng cảm. Chương trình ngày hôm nay chúng tôi xin gửi tới quý vị bài viết Chuyện Lương Sơn Bá Trúc Anh Đại, lời nhắc thế nhân hãy tỉnh cõi mề. Trong kho tảng văn hóa Á Động có những câu chuyện đã vượt thời gian, lưu truyền hàng nghìn năm, khiến người đời rơi lệ, ngầm ngà và xem như biểu tượng bất diệt của tình yêu. Đương Sơn Bá Trúc Anh Đại là một câu chuyện như vậy. Từ dân gian đến ý kịch, từ thơ ca đến âm nhạc, thậm chí đến tận ngày nay trên mặt ảnh, câu chuyện này vẫn được người ta nhớ đến với niềm thương cảm của người. Thế nhưng, nếu ta thử lùi lại một bước, quan sát bằng con mắt lý trí, câu chuyện tưởng chừng đẹp đẽ này lại mang trong nó nhiều điều khó tin. Một tiểu thư thời phong kiến như Trúc Anh Đại, dẫu thông minh hiếu học, khó có thể ngang nhiên cải trang thành nam tử để vào trường, lại còn sống chung với các nam sinh nhiều năm. Và liệu có bậc cha mẹ nào, ngay cả ở thời nay, lại mạo hiểm cho phép con gái mình làm điều đó? Với gia thiết của nàng, việc thình thề về dạy tải da chẳng phải hợp lẽ hơn sao? Ngay cả khi chấp nhận tình tiết ấy, cũng thật khó tin một thiêu nữ chỉ nhờ búi tóc và khoác áo nam nhân mà có thể giấu kín thân phận lâu đến vậy. Giọng nói, giáng điệu, cử chỉ, đầu dễ che lấp. Lại càng khó lý giải khi cùng một con người ấy, vừa mới hóa trai hoàn hảo thì ngay sau đó trở về nữ nhi liền được tôn sừng là tuyệt thế dài nhân. Những điều phi lý này, nếu nhìn bằng con mắt hiện thực, quả thật khó lòng chấp nhận. Câu chuyện Lương Trúc đúng là phi lý ngày từ đầu. Nhưng nghịch lý thay, chính điều phi lý ấy lại làm nên sức sống mạnh liệt cho nó. Người đời vẫn tin, vẫn yêu, vẫn khóc thương cho câu chuyện ấy suốt hàng nghìn năm. Vì sao vậy? Bởi con người vốn mang trong mình những khát khao khó dứt, thích cái mới lạ, hiếm kỳ, phá cách và nổi loạn. Kiểu như nữ nhì thời phong kiến cải trang thành nam, hơn nữa lại còn táo bảo rời nhà tới sống chung với nhiều nam nhì thời gian dài. Bên cạnh đó, ai cũng thích cảm giác lãng mạn, hư ảo và nhạy cảm với sự đổ vỡ, chưa trọn vẹn, với nỗi chia lì. Vốn là những vết thương chung của nhân thế. Tất cả những điều đó đều có trong câu chuyện tỉnh Lương Trúc. Chúng đã tạo nên xúc cảm mạnh liệt, vốn con người dần chìm đắm vào điều hư cấu lúc nào mà chẳng tự hành. Có lẽ đó cũng là điều lý giải cho việc nhiều người khi nghe những bản violon concerto Lương Trúc, luôn bị cuốn hút, nhói đau với từng tiếng đàn cùng cảm giác thẫn thở tiết nối cho một mối tình giang dở. Tuy nhiên, với người tu luyện, khi tĩnh tâm và đứng ngoài câu chuyện Lương Trúc ấy mà nhìn, mà ngẫm, lại thấy một cảnh tượng khác, đó là nhân gian đã bị chìm đắm trong bi lụy của tình, không tự biết rằng mình đang để tình cảm chi phối, khiến sinh mệnh mãi quẩn quanh trong vòng ư ảo. Có lẽ vì thế mà những người tu luyện của đoàn nghệ thuật Sandrine muốn làm nên một điều khác biệt, khi họ tái hiện câu chuyện Lương Trúc qua một bản violon concerto. Dường như họ không tái diễn để người xem nhập vai và đau thương cùng nhân vật, mà họ khơi mở một tầng ý nghĩa khác. Bi kịch của Lương Trúc chẳng phải chỉ là bi kịch của một đôi tình nhân, mà là bi kịch chung của nhân loại, bị xúc cảm, bị tình cảm dẫn dắt tới khờ khạo mà lý giả làm thật và từ đó rơi lạc trong mê. Có lẽ chính nhờ những bi kịch hoa mỹ như Lương Trúc mà ta càng thấy rõ hơn một điều, nhân gian vốn chỉ là cõi tạm kiếp người mong manh và hư huyễn, đời không phải để mãi lạc trong tình ái thương hận, mà để tỉnh thức, trân trọng cơ duyên hiếm hoi, bước lên con đường du luyện tìm lại trần ngã của mình. Chương trình của Hoa tháng 5 hôm nay xin được khép lại tại đây. Cảm ơn quý vị đã chú ý theo dõi. Xin kính chào và hẹn gặp lại quý vị trong những chương trình sau.