Đây Là Cuộc Sống Ở Myanmar: Vùng Đất Trên Bàn Cờ Của Trung Quốc | Thiên Hà TV

Nằm giữa lòng Đông Nam Á Miến Điện là một đất nước khiến thế giới vừa tò mò vừa say mê Người ta biết đến nơi này qua ngôi đền vàng sông Irrawaddy nước uống và nền văn hóa pha trộn của hàng trăm nền văn hóa khác nhau Tuy nhiên đằng sau bức ảnh đó là một thực tế đầy biến động chính trị và những tội ác của các quốc gia mạnh đã chiếm đoạt cuộc sống của người Nhật Vậy điều gì đã đưa Myanmar đến tình trạng đó Và thực sự người dân ở đây đang sống như thế nào Hãy cùng nhau bắt đầu một hành trình khám phá vùng đất bí ẩn này ngay bây giờ Để hiểu rõ hơn về Myanmar ngày nay chúng ta cần xem xét lịch sử của đất nước này Vào thế kỷ 19 Miến Điện là một vương quốc độc lập đã dần rơi vào tay người Anh sau ba cuộc chiến Vào năm 1886 toàn bộ lãnh thổ đã bị Anh sáp nhập vào Ấn Độ Trong thời kỳ thực dân Miến Điện được phát triển như một kho dự trữ gỗ dầu và lúa Nhưng bên cạnh đó là sự phân chia xã hội Người Anh ưu tiên một nhóm thiểu số trong quân đội và chính quyền trong khi phần lớn dân số Myanmar buộc phải rời đi Chính sách này vô tình dẫn đến một cuộc diệt chủng kéo dài cho đến ngày nay Năm 1948 Miến Điện giành được độc lập Tuy nhiên không lâu sau đó các cam kết về tự trị cho các cộng đồng thiểu số không được thực hiện Kể từ đó nhiều nhóm vũ trang địa phương đã xuất hiện để khẳng định bản sắc và quyền lợi của họ Nội bộ của quốc gia trẻ này đã phải đối mặt với những căng thẳng ngay từ đầu Đến năm 1962 quân đội đã nắm quyền với cam kết về sự ổn định Chính sách đóng cửa biên giới và quốc hữu hóa đã khiến nền kinh tế suy thoái Cuộc sống đang trở nên khó khăn hơn từng ngày Đến cuối những năm 1980 Miến Điện được xếp vào một trong những quốc gia nghèo nhất thế giới Các cuộc biểu tình lớn đã nổ ra vào năm 1988 và 2007 Khát vọng thay đổi của người dân được phản ánh Năm 1989 chính phủ đổi tên thành Myanmar như một cách khẳng định một danh tính mới nhưng vẫn gây ra tranh cãi Và khi bước vào thế kỷ 21 những nỗ lực mở cửa và hy vọng về dân chủ xuất hiện nhưng bị gián đoạn bởi biến động chính trị năm 2021 Chỉ cần nhìn vào đó bạn có thể thấy lịch sử Myanmar là sự pha trộn giữa khát vọng dân chủ chính sách đóng cửa và các xung đột chưa được giải quyết Đây là bối cảnh của cuộc sống hàng ngày mà chúng ta thấy ở Myanmar ngày nay Yangon sự sôi động và hương vị đường phố Khi bạn bước vào Yangon bạn cảm giác như đang bước vào rạp chiếu phim Trên cùng một con phố những tòa nhà cổ điển đứng cạnh nhau với các khách sạn sáng sủa trung tâm mua sắm hiện đại và các chợ truyền thống nhộn nhịp Thành phố lớn nhất Myanmar không cố gắng che giấu sự mong manh của nó mà để nó hòa quyện vào chính bản sắc của mình Yangon hiện đại và tươi mới Vào buổi sáng những con phố yên tĩnh với âm thanh bán bữa sáng và tiếng xe buýt cũ Mọi người tất bật đi làm Học sinh mặc đồng phục trắng đang trên xe buýt Các người bán hàng rong bán món cà ri và bánh paratha ngon Mưa lớn rơi nhanh và khiến mọi người dừng lại vài phút Sau đó họ tiếp tục di chuyển trên những con đường quen thuộc Khi trời trong Yangon trông hoàn toàn khác biệt Những chiếc đèn đường sáng lên biến thành một thiên đường ẩm thực Tiếng xèo xèo của cháo dầu mùi thịt nướng và vị cay nồng của sốt cà ri lan tỏa khắp nơi Trong đám đông bạn có thể bắt gặp những hình ảnh quen thuộc Một bát mì với sợi mì mềm sốt cà chua đậm đà thêm một ít đậu phộng rang hoặc một ly trà sữa Myanmar ngọt Tất cả đều có mặt tại các quán ăn nhỏ nơi mọi người ngồi trò chuyện cả tiếng đồng hồ Ẩm thực ở đây không chỉ để làm no bụng mà còn là cách để kết nối với cộng đồng giữ lại không khí ấm áp trong cuộc sống bận rộn Một đặc điểm độc đáo khác là thói quen cắn vào cầu Bittenut Trên nhiều góc phố những chiếc cầu nhỏ xinh đẹp xuất hiện như một phần không thể thiếu của thành phố này Cây cầu có màu đỏ mùi hương trầm lan tỏa trong gió tạo nên một không khí đặc trưng và đặc biệt của Yangon Đối với du khách đó có thể là một trải nghiệm chưa quen ưng đối với người dân đó là một thói quen lâu đời gắn liền với giao tiếp hàng ngày Điều khiến Yangon trở nên hấp dẫn không chỉ là kiến trúc hay ẩm thực mà còn là lối sống ở đây Đó là sự đối lập giữa ồn ào và náo nhiệt Mọi người đi làm vội vã nhưng sẵn sàng dừng chân ở quán trà để trò chuyện Những con phố ồn ào nhưng một cơn mưa nhỏ cũng đủ khiến cả thành phố chậm lại Nhìn vào Yangon chúng ta có thể thấy hình ảnh nhỏ bé của Myanmar một quốc gia có quá khứ nặng nề hiện tại đầy thách thức nhưng vẫn giữ được nhân phẩm sức mạnh và sự ấm áp Những con phố và ẩm thực nơi đây không chỉ là những bức tranh sinh động về cuộc sống mà còn là nhịp đập của một trái tim không bao giờ ngừng dù cho thời gian có thay đổi Tôn giáo và bản chất tâm linh Nếu ẩm thực phản ánh sự đơn điệu của cuộc sống hàng ngày thì tôn giáo là linh hồn tạo nên bản chất của Myanmar Với khoảng 70% dân số theo đạo Phật ình ảnh chùa tháp và các nhà sư xuất hiện ở khắp nơi từ những ngôi chùa vàng ở Nguyễn Nga đến các ngôi chùa nhỏ ở làng mạc Đền Tháp Cedargon ở Yangon với tháp vàng cao hơn 100 mét không chỉ là biểu tượng quốc gia mà còn là điểm hội tụ tinh thần thiêng liêng Đây là nơi mà hàng nghìn người cầu nguyện cho hòa bình mỗi ngày Tôn giáo ở Myanmar không chỉ là những nghi lễ thiêng liêng mà còn gắn liền với cuộc sống hàng ngày Người ta thường bắt đầu buổi sáng bằng cách dâng cúng đồ ăn cho các nhà sư trên đường Hành động đơn giản này thể hiện niềm tin rằng việc chia sẻ một phần nhỏ thức ăn cũng mang lại niềm vui cho cả gia đình Kết nối này đã giúp cộng đồng Myanmar duy trì tinh thần chia sẻ trong những thời điểm khó khăn nhất Ngoài Phật giáo Myanmar còn có các cộng đồng Công giáo Hồi giáo và Kitô giáo Tại Yangon bạn có thể thấy các chùa tu viện và đền Hồi giáo chỉ cách nhau vài con phố một minh chứng cho sự tồn tại của một xã hội đa văn hóa Mặc dù đã có những thay đổi Trong cuộc sống hàng ngày nhiều gia đình vẫn hòa hợp Cha theo Phật giáo mẹ theo Công giáo và các con được tự do tham gia vào cả hai lễ hội Các lễ hội tôn giáo cũng là dịp quan trọng để kết nối với cộng đồng Lễ hội Tết là thời điểm mọi người tụ họp ca hát cùng nhau nhảy múa trên đường phố Những lễ hội này vừa mang ý nghĩa tinh thần vừa tạo ra niềm vui cho toàn xã hội Ở Myanmar niềm tin tôn giáo giống như một con lũ bình yên nhưng vẫn bình yên Nó đã nuôi dưỡng tinh thần của người dân qua nhiều thế hệ Nó giúp họ duy trì đức tin của mình tìm thấy sự bình yên trong tâm hồn và tiếp tục vượt qua những ngày đầy biến động với nụ cười thân thiện thông thường Bức tranh kinh tế của Myanmar hiện nay đầy màu sắc u ám Thu nhập bình quân của người dân là một trong những mức thấp nhất châu Á và theo các ước tính Hơn một nửa dân số sống dưới mức nghèo quốc tế Và con số đáng báo động này xuất hiện trong mỗi bữa ăn đói khổ trong những nhóm người nhỏ và trong nỗi lo lắng không ngừng về ngày mai Giá than đá đang khiến cuộc sống trở nên khó khăn hơn Một chuyến xe buýt một chai dầu một bữa ăn hoặc ngay cả một nắm rau củ trong chợ cũng đang trở thành gánh nặng Không ít người đặc biệt là giới trẻ phải rời bỏ quê hương để đến Thái Lan Malaysia hoặc thậm chí xa hơn để làm việc Số tiền họ gửi về nhà không nhiều ưng đó là nguồn sống cho hàng triệu gia đình Vì vậy Kyaw Hoi đã trở thành người giữ gìn bí mật cho nền kinh tế gia đình Myanmar Để tồn tại nhiều người phải đến chợ đen Ở đó tiền ngoại tệ vàng và thậm chí cả hàng hóa nhập khẩu được trao đổi tự do bất kể rủi ro Điều này giúp họ duy trì một mức sống cơ bản khi quầy hàng cùng loại liên tục thua lỗ Ngoài ra nhiều công việc khác cũng xuất hiện từ sửa xe vá quần áo Bán hành tây lái xe máy giao hàng Họ không mang lại thu nhập cao nhưng đủ để mỗi gia đình trang trải Ở thành phố đặc biệt là Yangon vẫn tồn tại một lớp thương nhân giả tạo khá phổ biến các chủ cửa hàng lớn và những người ngoài Những tòa nhà được chiếu sáng những chiếc xe nhập khẩu thể hiện một phần của nền kinh tế Nhưng chỉ vài con phố xa bạn sẽ thấy phía bên kia Những đứa trẻ bán kẹo bên lề đường người đàn ông già ngồi yên lặng bên quầy hàng nhỏ Xung đột đang trở nên rõ rệt hơn bao giờ hết ư hai thế giới tồn tại song nhưng không hề chạm đến nhau Tuy nhiên trong bức tranh đó vẫn còn rất nhiều ánh sáng rực rỡ Người dân Miến Điện quen với việc lang thang Biết cách chia sẻ trong cộng đồng Họ sửa chữa những thứ cũ thay vì vứt bỏ chia sẻ từng phần nhỏ thức ăn và luôn giữ nụ cười dịu dàng ngay cả khi cuộc sống khó khăn Chính lòng trắc ẩn đó đã giúp họ vượt qua những thay đổi tiếp tục nuôi dưỡng hy vọng về một ngày mai ổn định hơn Các vùng nông thôn và biên giới rời Yangon hành trình đến các vùng nông thôn của Myanmar mở ra một khung cảnh hoàn toàn khác Thay vì khách sạn và xe sang ơi này là một cánh đồng lúa Những con đường đất đỏ và những con sóng chậm liên quan đến mùa mưa Hơn 60% dân số Myanmar sống ở vùng nông thôn ưng phần lớn trong số họ dựa vào nông nghiệp quy mô nhỏ Lúa vẫn là cây trồng chính sản lượng nước thấp và phụ thuộc rất nhiều vào thời tiết khiến cuộc sống của người dân trở nên khó khăn Xe máy cũ xe ngựa hoặc xe tải cũ vẫn là phương tiện phổ biến nhất ở nhiều làng mạc Mạng lưới không luôn ổn định Người dân quen dùng đèn dầu máy phát điện hoặc tấm pin mặt trời nhỏ để thắp sáng Các hội chợ vẫn giữ vai trò trung tâm ông chỉ là nơi trao đổi gạo gà cá khô mà còn là cơ hội gặp gỡ chia sẻ thông tin trong cộng đồng Mọi thứ đều đơn giản ưng rất khó tìm thấy ở thành phố Tại các khu vực biên giới như Shan Kachin hay Rakhin cuộc sống có phần đặc biệt hơn Đây là nơi giao thoa của nhiều dân tộc thiểu số Mỗi cộng đồng đều có ngôn ngữ riêng của mình quần áo và tùy chỉnh Mặc dù khung cảnh rất đẹp với các dãy núi rừng những hồ nước trong vắt như Inle hoặc đồng bằng xanh ngắt nhưng do tình hình bất ổn kéo dài Đây không phải là nơi dễ dàng để chuyển đến Du khách muốn đến thường phải xin phép và người dân đã quen với sự cô lập và hy sinh trong cuộc sống Du lịch từng mang lại sự sôi động cho những khu vực này Hồ Inle nơi người dân chèo thuyền bằng một chân các làng nổi trên mặt nước từng là biểu tượng của du lịch Miến Điện Nhưng sau những thay đổi chính trị số lượng du khách đã giảm nhiều hộ gia đình mất đi nguồn tài nguyên quan trọng Người dân quay lại với các nghệ thuật truyền thống dệt vải làm ra các sản phẩm thủ công đẹp Trồng trọt và đánh bắt cá để duy trì cuộc sống Sự khác biệt giữa nông thôn và thành phố ở Myanmar rất rõ rệt trong khi Yangon vẫn còn giữ được một phần không khí của một thành phố Ở các làng quê cuộc sống chậm rãi không có các dịch vụ hiện đại nhưng đầy ắp tình yêu Ở khu vực biên giới các dân tộc thiểu số dưới bức ảnh phong phú hơn Mặc dù cũng có những giới hạn về di chuyển và phát triển Đó là ở những vùng nông thôn nơi chúng ta có thể nhìn thấy rõ sức mạnh của người dân Myanmar Họ không ngừng dệt vải hái lúa lưới dệt Những công việc này dường như bình thường nhưng đã duy trì cuộc sống của đất nước qua nhiều thay đổi Đó là khía cạnh yên tĩnh khác với cái nóng của Yangon ưng vẫn giữ cho Miến Điện luôn hiện diện trên bản đồ thế giới Myanmar trên bàn cờ của quốc gia láng giềng khổng lồ Nếu Yangon được mô tả là trái tim của Myanmar khu vực biên giới phía bắc là lối vào Trung Quốc quốc gia có ảnh hưởng mạnh nhất đến tình hình tại đây Với chiều dài hơn 2.100 km mối quan hệ giữa Myanmar và Trung Quốc không chỉ là hàng xóm một bàn cờ địa chính trị nơi mà mỗi quốc gia đều tham gia trực tiếp ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của người dân Trung Quốc đã coi Myanmar như một lối đi chiến lược đến Ấn Độ Dương Hai đường ống dẫn dầu và khí đốt qua Myanmar Từ cảng Kyopyu trên bờ của vùng trũng Bengal đến tỉnh Vân Nam phía nam đây là bằng chứng rõ ràng nhất Nhờ có họ Bắc Kinh có một tuyến vận chuyển năng lượng qua eo biển Malacca Điểm chiến lược này luôn trong tình trạng nguy cơ bị chặn Đối với Trung Quốc Việc giữ an toàn cho các tuyến đường này quan trọng không kém bất kỳ thỏa thuận chính trị nào Ảnh hưởng của Trung Quốc rõ rệt trong đời sống kinh tế của Myanmar Nhiều khu vực biên giới hình thành nên các thành phố thương mại Tiền của người dân được sử dụng song với tiền của chính phủ Hàng hóa giá rẻ Từ điện tử xe máy đến quần áo tất cả đều tràn ngập thị trường Với nhiều gia đình Myanmar bán hàng ở biên giới là một trong những cách duy nhất để có cuộc sống ổn định dù phải đối mặt với rủi ro chính trị Thật thú vị Trung Quốc không chỉ hợp tác với chính phủ trung ương mà còn duy trì quan hệ với các nhóm địa phương và ngay cả các tổ chức vũ trang dân tộc Cách làm này giúp Bắc Kinh luôn ở phía sau để bảo vệ lợi ích Bên nào cũng có thể lợi dụng Nhờ đó các nhóm địa phương có thể tiếp cận hàng hóa đôi khi ngay cả nguồn lực trong khi Trung Quốc đảm bảo rằng ảnh hưởng của họ không bao giờ biến mất Về tổng thể Myanmar giống như một quân cờ trong lòng bàn tay bạn Một mặt là khát khao tự chủ mặt còn lại là sức mạnh của các nước láng giềng khổng lồ Người dân chỉ quan tâm đến việc mua gạo đổi tiền hoặc bán hàng hóa tại chợ Nhưng những yếu tố địa chính trị vẫn ảnh hưởng đến lựa chọn của họ Và đó là lý do tại sao khi nói đến Miến Điện ngày nay chúng ta không thể bỏ qua vai trò của Trung Quốc một cơ hội và thách thức đồng thời điều sẽ quyết định tương lai của đất nước này Cuộc sống ngắn ngủi và công nghệ khan hiếm Từ các số liệu ở khu vực này quay trở lại cuộc sống hàng ngày để có cái nhìn khác về thế giới số tại Myanmar Ở nhiều quốc gia mạng xã hội và Internet là một cây cầu tự nhiên giữa con người và thế giới Nhưng ở Myanmar khoảng cách này nhỏ hơn nhiều so với tưởng tượng Sau cuộc chuyển đổi năm 2021 chính phủ đã chặn Facebook Twitter và Instagram các nền tảng phổ biến công cụ để biểu tình và lan truyền tin tức WhatsApp không bị cấm hoàn toàn nhưng việc sử dụng nó thường bị gián đoạn Tùy thuộc vào mạng và khu vực VPN vốn là chìa khóa để vượt qua rào cản cũng đang bị giới hạn liên tục Ngày hôm nay nó vẫn hoạt động nhưng ngày mai có thể bị chặn buộc người dùng phải thay đổi và tìm ứng dụng mới Mạng lưới nội địa bị giám sát chặt chẽ do đó thẻ SIM bị buộc phải đăng ký thông tin cá nhân khiến việc sử dụng Internet luôn cảm thấy bị theo dõi Không ít du khác Người vừa hạ cánh tại Yangon bị bất ngờ bởi các ứng dụng quen thuộc mà họ không thể truy cập Và người địa phương đã quen với việc nhận gói và mạng để tìm cách kết nối Trong bối cảnh đó Nhiều thói quen độc đáo xuất hiện Tin tức video hoặc tài liệu thường được tải xuống và chia sẻ qua Bluetooth USB hoặc thẻ nhớ Sự giới hạn này vô tình tạo ra một khoảng cách lớn với thế giới bên ngoài Nhiều cơ hội học tập trực tuyến làm việc từ xa hoặc trao đổi văn hóa bị hạn chế Thế hệ trẻ Myanmar dù rất mong muốn tiếp cận tri thức toàn cầu vẫn phải lo lắng rằng có nhiều rào cản trong môi trường mạng Tuy nhiên sự hoài nghi luôn tồn tại Khi mạng xã hội lớn không thể sử dụng nhiều người chuyển sang các nền tảng nhỏ hơn để viết blog cá nhân ãy tạo một cuộc trò chuyện nhóm để duy trì mối liên hệ Mặc dù thế giới số ở Myanmar còn hạn chế nhưng vẫn còn những khoảng trống nơi con người chứng minh rằng họ luôn có thể tìm thấy cách để mở rộng tầm nhìn ra ngoài biên giới Người dân Myanmar thân thiện và kiên cường Nếu lịch sử kinh tế hay địa chính trị đã khiến Myanmar trở nên phức tạp thì người dân ở đây đã mang đến một hình ảnh đối lập với sự chân thành đoàn kết thân thiện và tràn đầy năng lượng Dù cuộc sống khó khăn người dân Myanmar vẫn chào hỏi bằng nụ cười dù là với bạn bè thân thiết hay một người lạ đến quán trà Ở Yangon hay các làng quê Không hiếm gặp khi mọi người chủ động giúp đỡ du khách chia sẻ đồ ăn hoặc thậm chí từ chối nhận tiền vì họ cho rằng đó là hình thức phục vụ cộng đồng Đối với họ sự thân thiện là điều tự nhiên Không bị ép buộc Những câu chuyện ngày ấy dù nhỏ bé tạo nên cảm giác ấm áp giữa một quốc gia thường được liên tưởng đến hình ảnh không ổn định Sức mạnh của người dân Myanma cũng được thể hiện qua cách họ thích sống Khi thu nhập không đủ họ mở một cánh đồng lúa Khi điện bị cúp oàn bộ gia đình hết dầu lửa và tiếp tục sống Khi mạng Internet bị chặn họ tìm cách kết nối Tinh thần sợ hãi này đã giúp cộng đồng duy trì cuộc sống qua nhiều giai đoạn khó khăn Trước hết người dân Myanmar vẫn giữ vững niềm tin của họ vào các giá trị tinh thần Họ tìm thấy sự bình yên bằng cách đến đền chùa tham gia lễ hội hoặc đơn giản là ngồi cùng nhau uống một tách trà nóng Niềm tin và hy vọng không chỉ giúp cuộc sống cá nhân mà còn đoàn kết cộng đồng trong một xã hội thay đổi Có thể nói rằng nếu Miến Điện vẫn đứng vững trên bản đồ Đông Nam Á giữa những thách thức vàng ròng Đây là người dân ở đây với lòng hiếu khách sự tôn nghiêm và sức mạnh đã giữ vững đất nước này tiến về phía trước Myanmar trong mắt thế giới trong mắt các phương tiện truyền thông quốc tế thường được nhắc đến với các từ ngữ liên quan đến sự bất ổn Những hình ảnh trên báo chí là các nhóm người di cư các khu vực biên giới căng thẳng hoặc các cuộc biểu tình bị đàn áp Đối với nhiều người sống cách xa nơi đó Myanmar dường như chỉ là một điểm nóng trên bản đồ thời gian toàn cầu Tuy nhiên đối với những người đã đặt chân đến đây những hình ảnh dường như phong phú hơn nhiều Họ nhìn thấy những chùa vàng ánh sáng rực rỡ vào buổi chiều các chợ đêm đầy hương vị nụ cười dịu dàng từ tài xế thân thiện mời khách lên xe Dù đối mặt với nghèo đói và những giới hạn người dân Myanmar vẫn duy trì một cuộc sống trang trọng sự tôn trọng đối với các giá trị và lòng hiếu khách Sự khác biệt giữa nhìn từ xa và trải nghiệm thực tế tạo nên một Myanmar đầy bí ẩn Quốc gia này đã khiến thế giới lo lắng và đã khiến những người từng tiếp xúc không còn buồn bã Đó chính là lý do khiến Myanmar trở nên khó quên Một đất nước không thể nào được nhìn thấy chỉ qua những tin nhắn ngắn gọn mà phải được cảm nhận bằng trái tim con người và sống mỗi ngày Myanmar xuất hiện như một đất nước đầy mâu thuẫn đầy những chùa vàng ẩm thực phong phú và nụ cười thân thiện đầy bất an nghèo đói và sự giả dối từ bên ngoài Nhưng trong sự phản đối đó chúng ta có thể thấy sức mạnh phi thường của người dân ở đây Người dân vẫn làm việc chăm chỉ mỗi ngày vẫn tin vào tương lai vẫn đón khách bằng sự chân thành Miến Điện không chỉ là một câu chuyện về chính trị hay kinh tế mà còn là bằng chứng cho sức mạnh của văn hóa và con người Và có lẽ đó là hình ảnh đáng nhớ nhất Một quốc gia mong manh nhưng chưa từng từ bỏ hy vọng và vẫn tiếp tục tỏa sáng bằng ánh sáng riêng của mình giữa dòng chảy của thời đại