Ngày nay nhiều thầy cô khi giáo dục học sinh, cũng đều nói, em phải chịu trách nhiệm với bản thân, học tập chẳng phải là việc của em sao? Học thành tích tốt, tương lai vào được trường đại học tốt, tìm được công việc tốt, sống một cuộc sống sung túc, ổn định. Thực ra nghĩ kỹ về cách nói này, sẽ phát hiện ra rằng mục đích học tập như vậy, bề ngoài dường như là vì mình, thực ra không phải. Việc học tập của em, sự khổ công và nỗ lực của em, đều không phải vì bản thân, mà là vì vào đại học, tìm việc tốt, sống cuộc sống tốt, em đang học vì mục tiêu đó. Vậy, sau khi đạt được mục tiêu đó thì sao? Còn động lực học tập không? Còn nội dung cần học không? Trong người thường có câu tục ngữ “Nhà nhà đều có quyển kinh khó đọc”, bất kể bạn có bao nhiêu của cải, có địa vị cao đến đâu, có thể chất và tâm lý tốt đến đâu, bạn đều có vấn đề và mâu thuẫn phải đối mặt, bạn đều sẽ cảm nhận được sự khó khăn và đau khổ trong đó, vậy, việc học tập của chúng ta có liên quan gì với việc đọc quyển kinh khó đọc này không?
Kính chào quý khan thính già
Ngày nay nhiều thầy cô khi giáo dục học sinh
Cũng đều nói
Em phải chịu trách nhiệm với bản thân
Học tập chẳng phải là việc của em sao
Học thành tích tốt
Tương lai vào được trường đại học tốt
Tìm được công việc tốt
Sống một cuộc sống xung túc, ổn định
Thực ra nghĩ kỹ về cách nói này
Sẽ phát hiện ra rằng mục đích học tập như vậy
Bề ngoài giường như là vì mình
Thực ra không phải
Việc học tập của em
Sự khổ công và nỗ lực của em
Đều không phải vì bản thân
Mà là vì vào đại học, tìm việc tốt
Sống cuộc sống tốt
Em đang học vì mục tiêu đó
Vậy sau khi đạt được mục tiêu đó
Thì sao
Còn động lực học tập không
Còn nội dung cần học không
Trong người thường có câu tục ngữ
Nhà nhà đều có quyền kinh khó đọc
Bất kể bạn có bao nhiêu của cải
Có địa vị cao đến đâu
Có thể chất và tâm lý tốt đến đâu
Bạn đều có vấn đề
Và mâu thuẫn phải đối mặt
Bạn đều sẽ cảm nhận được sự khó khăn và đau khổ trong đó
Vậy
Việc học tập của chúng ta có liên quan gì
Với việc đọc quyền kinh khó đọc này không
Vậy
Hãy để chúng ta xem giáo dục văn hóa
Thời cổ đại Trung Quốc như thế nào
Sau thời Minh Thanh
Có một quyển sách gần như mọi sĩ tử đều phải đọc
Đó là tứ thư tập trú do nhà lý học đời
Tống Chu Hy biên soạn
Đây là hợp tập của 4 tác phẩm
Bao gồm đại học
Trung Dung, Luận ngữ, Mạnh tử
Trong đại học chương Cú Tự
Chu Hy tổng kết về giáo dục
Học đường 3 đời hạ
Thương, Chu Nói, Trẻ đến 8 tuổi
Từ con của Vương Công Đại Thần
Đến con của Bách Tính Bình Thường
Đều phải vào trường học
Tiểu học, nội dung học tập
Là vẩy nước quét nhà
Đối đáp tiến thoái những nội dung sinh hoạt hàng ngày
Và lễ tiết cơ bản
Ngoài ra còn phải học lễ nghi
Đến 15 tuổi
Thành tích học tập tốt
Thì vào đại học học tập
Lúc này nội dung học tập có sự thay đổi rất lớn
Phải học cùng lý
Tìm hiểu
Nghiên cứu đến tận cùng bản chất
Quy luật và đạo lý của sự vật
Chính tâm, tu kỷ, đạo trị nhân
Cũng chính là học tập tìm hiểu
Quy luật nội tại của sự vật
Tu luyện thân tâm bản thân
Khiến bản thân trở thành một người
Có tố dưỡng đạo đức sâu dày
Và nền tảng làm người
Sau đó dùng để xử lý quan hệ giữa người với người
Xử lý quan hệ giữa các nước chư hầu
Và quan hệ quân thần bách tính
Trị lý quốc gia
Thời đại đó là gốc giữa
Văn hóa truyền thống Trung Hoa của chúng ta
Giáo dục học đường của chúng ta
Ngày nay cơ bản được kết thừa từ đó
Năm
6.000 năm lịch sử
Lâu đời biết bao
Đại học là tác phẩm của đệ tử
Không môn là tăng tử
Câu đầu tiên đã nói ra mục đích học tập
Đại học tri đạo
Tại minh minh đức
Tại thân dân
Nghĩa là
Con đường và mục tiêu đại học muốn đạt đến
Là trừ bỏ quan niệm và dục vọng hậu thiên
Khiến bản thân thông với đạo đức thanh minh tiên thiên
Ban đầu sản sinh ra mình
Trên con đường này
Mỗi ngày bản thân đều khác với ngày hôm qua
Mỗi ngày đều tiến bộ
Đổi mới
Cho đến khi đạt tới cảnh giới nắm bắt
Bao hàm quy luật và đạo đức sâu xa nhất
Của vạn sự vạn vật
Cũng chính là trí thiện tới vô cùng của nguyên lý
Ban đầu đương nhiên của vạn sự vạn vật
Đây chính là mục đích học tập
Của người xưa
Họ không học hướng ngoại
Mà là hướng nội tìm
Ngược lại hoàn toàn với chúng ta ngày nay
Mọi người có thể nghĩ xem
Học hướng ngoại và hướng nội tìm có gì khác nhau
Kiến thức các em học trên lớp ngày nay
Đối với cuộc sống hàng ngày
Suy nghĩ vấn đề
Giao tiếp sự thế của các em có ý nghĩa trị đạo bao nhiêu
Đó chính là sự khác biệt
Hiện đại nhiều người cho rằng
Người xưa ngu ngụn
Không hiểu khoa học
Thực ra khoa học người xưa nắm vững
Không biết là cao hơn người bây giờ bao nhiêu lần
Cảnh giới mà người xưa đạt được
Thông qua tư duy trực giác tính tọa thiền định
Trong khi vật lý lượng tử
Sinh học lượng tử
Và lý thuyết thống nhất toàn bộ vũ trụ hiện đại của chúng ta
Chỉ vừa mới chạm tới
Về điểm này
Chúng ta sẽ nói trong một chủ đề khác
Tôi chỉ nêu một ví dụ
Mà tất cả chúng ta đều quen thuộc
Từ
Vũ trụ chắc chắn mọi người rất quen thuộc
Cách giải thích truyền lại từ thời cổ đại
Chính là cổ vãng kim lai vi vũ
Tứ phương thường hạ vi trụ
Từ xưa cho đến nay gọi là vũ
Bốn phương và trên dưới gọi là trụ
Vũ là thời gian
Trụ là không gian
Vũ trụ chúng ta sống là một khái niệm
Thời không bốn chiều đan sen với nhau
Giữa thời gian và không gian
Mà khoa học hiện đại mãi đến
Thức tương đối của Einstein mới nhận ra
Thời không là bốn chiều
Còn chúng ta thì đã có từ xưa
Đừng dễ dàng phù định tổ tiên của chúng ta
Chí tuệ họ nắm vững
Là điều nhân loại ngày nay khó có thể biết tới
Chúng ta sau này sẽ từ từ bàn đến
Con đường tìm hiểu
Đạo lý sự vật không xa
Không tử nói
Đạo bất kiễn nhân
Đạo không xa người
Thực ra con đường học tập không nhiều ở sách vở
Mà là trong cuộc sống hàng ngày
Vậy là đi như thế nào
Nhọ ra chỉ ra một con đường
Đó chính là tu thân
Tề gia, trị quốc, bình thiên hạ
Nói thấu đáo một chút
Chính là phải đặt đúng quan hệ của bản thân
Với gia đình, quốc gia
Thiên hại
Đây là một mạng hướng dần dần mở rộng
Cũng có thể nói là một bậc thang tiến dần
Mỗi một mạng lưới lớn
Đều lấy mạng lưới nhỏ hơn trước đó
Làm nền tảng
Ở trung tâm mạng lưới chính là bản thân
Vì vậy tu thân là cơ bản nhất
Đầu tiên phải đặt đúng mối quan hệ
Đầu tiên chính là quan hệ
Với cha mẹ anh em
Vì vậy có đạo lý hiếu đễ truyền thống nhất
Của Trung Quốc gọi là phụ tử tử hiếu
Huỳnh hiếu đệ cung
Cũng chính là phải tề gia
Gia đình ngày xưa là đại gia đình
Có khi là bốn đời
Năm đời cùng sống
Anh em chị em đông đúc
Củi gạo dầu muối tương dấm trà
Bảy việc mở cửa này vào ruộng đất kinh doanh
Thu nhập
Chi tiêu trong nhà đều phải lo lắng
Còn có quan hệ qua lại
Với bà con láng giềng
Sự vụ trong xã hội
Còn phải đặt đúng quan hệ
Với thiên địa chư thần và tổ tiên
Đúng thời trai giới tế tự vân vân
Muốn trong nhà có thể xử lý sự việc công bằng
Khiến gia đình đạt đến trạng thái bình tể
Công bằng như nhau
Trong các phân phối lợi ích trước tiên
Phải học cách khống chế tư tâm
Dục vọng và tình cảm kịch liệt
Của bản thân gặp mâu thuẫn
Phải tự kiểm điểm trong lòng
Giống như Tăng Tử nói
Ngô nhật tam tỉnh ngô thân
Ta trong ngày phải ba lần soi xét kiểm điểm
Lại bản thân
Phải thành tâm chính ý
Phải hành thiện giúp người
Phải coi trọng tích lũy đạo đức
Biết sai phải sửa
Biết không dung túng
Như vậy mới có thể khiến một gia đình vận hành hài hòa
Tục Ngũ nói
Bách thiện hiếu vi tiên
Chăm điều thiện thì hiếu là đầu tiên
Rất khó tưởng tượng ra việc một người không biết kính yêu cha mẹ
Không biết cung kính anh chị
Không biết nuôi dạy con cái
Sẽ là một người có đạo đức
Có khí tiết
Có thể nghĩ cho người khác
Thời Xuân Thu có một bá chủ tên là Tề Hoàn Công
Ông ta liên kết chín nước chư hầu
Sửa sang lại thiên hạ
Là một nhân vật không tầm thường
Ông ta có một đại thần sùng ái
Tên là Dịch Nha
Giỏi nấu nướng
Để lấy lòng ông ta
Dịch Nha đem con trai mình hấp chín cho ông ta ăn
Ông ta cảm thấy Dịch Nha đối với mình rất tốt
Vì mình mà con trai cũng có thể hiến dân
Ông ta còn có một đại thần
Tên là Quảng Trọng
Phỏ tá ông ta lập nền nghiệp bá
Quảng Trọng lúc sắp chết
Tề Hoàn Công hỏi Quảng Trọng là Dịch Nha
Quảng Trọng nói
Giết con để vừa ý quân vương
Không có tình người, không thể được
Một người vì đạt được mục đích của mình
Ngay cả con trai cũng có thể hấp mà ăn
Sự trái với tình người
Tàn nhẫn, ích kỷ
Có thể tưởng tượng được
Người như vậy
Khi đối mặt với sự lựa chọn trọng đại
Làm sao có thể đặt lợi ích của mình ra ngoài
Tề Hoàn Công không nghe lời Quảng Trọng
Quả nhiên
Do Dịch Nha với mấy vị công tử
Của Hoàn Công và bọn nịnh thần tranh quyền
Loạt lợi, Hoàn Công bị đói chết trong cung
Thi thể thối giữa
Mà không ai an tán
Nếu một người thật sự có thể khiến gia đình
Hòa thuận, vui vẻ xung vậy
Mỗi người đều vui vẻ làm chính mình
Vừa phụ thuộc vào anh ta mà anh ta
Lại không cần việc gì cũng tự mình làm
Vị trí của người này
Nhất định phải vượt trên vị trí của bản thân
Trong gia đình thậm chí trong tư tưởng
Đặt bản thân ở ngoài gia đình
Chỉ có như vậy
Mới có thể vừa coi gia đình như một thể thống nhất
Để đối đái, lại có thể đặt mỗi thành viên
Trong lòng
Thỏa mãn nguyện vọng của họ
Bao dung việc làm của họ, ảnh hưởng tư tưởng của họ
Hơn nữa có thể thuận theo tự nhiên
Nước chảy thành cây mà làm
Nếu không tự bỏ tư tâm
Nếu không có chân thành
Thiện ý và khoan dung
Không có hành vi trung dung, không cố chấp
Là hoàn toàn không thể làm được
Niềm vui tu thân trước tiên
Được thực hiện trong gia đình
Hơn nữa còn không phải vui một mình
Mà là cùng vui với gia đình