#15 [PL&ĐS] Một số điểm mới của Luật BHXH Việt Nam năm 2024.

Kênh Pháp luật và đời sống xin chào các bạn Hôm nay chúng tôi xin giới thiệu với các bạn một chuyên đề Đó là về một số điểm mới của luật bảo hiểm xã hội năm 2024 Luật bảo hiểm xã hội năm 2024 Được ban hành vào ngày 29 tháng 6 năm 2024 Và có hiệu lịch thi hành vào ngày 1 tháng 7 năm 2025 Luật này gồm có 11 chương và 141 điều Nó thay thế cho luật bảo hiểm xã hội năm 2014 Ban hành đồng thời còn có một số văn bản hướng dẫn thi hành Như nghị định 158 hướng dẫn luật bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội bắt buộc Hoặc là nghị định 159 hướng dẫn thi hành về bảo hiểm xã hội tự nguyện Và một số văn bản khác Dựa trên nền tảng các quy định của luật bảo hiểm xã hội năm 2014 Thì luật bảo hiểm xã hội năm 2024 Được ban hành có một số điểm mới nổi bật Trong đó phải kể đến vấn đề đầu tiên Là đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đã được mở rộng Theo quy định tại điều 2 Thì đối tượng người lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc Đã bổ sung thêm một số nhóm như là Chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh Người hoạt động không chuyên trách ở cất xã, thôn, tổ dân phố Hoặc là người lao động làm việc không chọn thời gian Với hợp đồng lao động ít nhất là được ký từ một tháng trở lên Và cuối cùng là người quản lý doanh nghiệp Hay là quản lý hợp tác xã Và không được trả lương hàng tháng Điểm mới thứ 2 Đó là quy định về thời gian đóng bảo hiểm xã hội Để được khưởng tiền lương hưu Theo quy định tại điều 64 luật bảo hiểm xã hội năm 2024 Thời gian tối thiểu đóng bảo hiểm xã hội Để được khưởng lương hưu hàng tháng là 15 năm Thay vì là 20 năm như quy định trước đây Điều này đã tạo thật lợi để nhiều người lao động Có cơ hội nhận được từng tiền lương hưu sớm hơn Như vậy là người lao động sẽ có một khoản trợ cấp ổn định hàng tháng Thay vì là khi không đủ hiệu kiện Họ phải rút tiền một lần Luật cũng cho phép người lao động có thể đóng bổ sung Để đủ thời gian khưởng mức lương hưu cao hơn Điểm mới thứ 3 Đó là quy định về trợ cấp du trí xã hội Theo quy định tại điều 21 luật bảo hiểm xã hội năm 2024 Những công dân Việt Nam từ đủ 75 tuổi trở lên Hoặc là cá nhân thuộc hội nghèo, hội tận nghèo từ đủ 70 tuổi trở lên Sẽ được nhận trợ cấp du trí xã hội hàng tháng Tuy nhiên đi kèm theo đó là điều kiện Nhóm nối tượng này đang không hưởng tiền lương hưu Hoặc là tiền trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng Đồng thời có văn bản đề nghị Thì họ sẽ được trợ cấp du trí Quy định này đã mở rộng đối tượng được hưởng trợ cấp xã hội Đảm bảo an sinh cho người cao tuổi Luật bảo hiểm xã hội năm 2024 Có thêm chương số 8 quy định về bảo hiểm hưu trí bổ sung Theo đó thì nội dung của chương sẽ quy định về đối tượng Nguyên tắc quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung Và chính sách của nhà nước đối với loại hình này Quy định này tạo điều kiện cho người sử dụng lao động và người lao động Có thêm sự lựa chọn tham gia đóng góp Để được hưởng mức lương hưu cao hơn Như vậy cùng với lương hưu được hưởng từ quỹ bảo hiểm xã hội Thì người sử dụng lao động cũng có thể được hưởng thêm một phần lương hưu Từ quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung Quỹ này được hình thành dựa trên sự đóng góp theo thỏa thuận Giữa người sử dụng lao động và người lao động Tiền góp từ quỹ sẽ được đầu tư sinh lời Và sau đó được chia lại theo tỷ lệ mà các bên tham gia lại thỏa thuận Điểm mới thứ 5 là luật bảo hiểm xã hội năm 2024 Đã bổ sung chế độ trợ cấp hàng tháng Cho công dân Việt Nam không đủ điều kiện hưởng lương hưu Và chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp thu trí xã hội Cụ thể như sau Về độ tuổi nghỉ hưu Họ đã đủ tuổi Nhưng về thời gian đóng bảo hiểm xã hội Thì chưa đủ tối thiểu là 15 năm Cá nhân này cũng dưới 75 tuổi Như vậy cũng chưa đủ điều kiện để hưởng trợ cấp thu trí xã hội hàng tháng Thứ 3 là cá nhân không giúp bảo hiểm xã hội một lần Và không bảo lưu Thời gian hưởng và mức hưởng trợ cấp hàng tháng Được tính theo thời gian đóng và căn cứ đóng bảo hiểm xã hội của người lao động Theo quy định tại Điều Nghị định 158 năm 2025 của Chính phủ Hướng dẫn luật bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội bắt buộc Thì mức trợ cấp hàng tháng thấp đất cũng bằng mức trợ cấp thu trí xã hội Hiện tại đang quy định là 500.000 một tháng Điểm mới thứ 6 là luật bảo hiểm xã hội năm 2024 Cũng đã bổ sung chế độ cho bảo hiểm xã hội tự nguyện Theo quy định tại Điều 4 Người lao động tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện Sẽ được thưởng thêm 2 chế độ mới Đó là trợ cấp thai sản và bảo hiểm tai nạn lao động Như vậy là trong chế độ bảo hiểm xã hội tự nguyện Đã bao gồm 4 chế độ Trợ cấp thai sản, trợ cấp thu trí, trợ cấp tử tuất và trợ cấp bảo hiểm tai nạn lao động Luật bảo hiểm xã hội năm 2024 cũng bổ sung quyền thụ hưởng chế độ Thứ nhất là những người hoạt động không chiên trách ở cấp xã Sẽ được hưởng thêm chế độ uống đau và thai sản Bên cạnh với cả chế độ thu trí và tử tuất như trước đây Thứ hai, người lao động nữ phải nghỉ việc để điều trị vô sinh Thì cũng được hưởng chế độ thai sản Điểm mới thứ 8 là quy định về tăng thời gian nghỉ thai sản cho lao động nam Theo quy định tại Điều 53 Luật bảo hiểm xã hội năm 2024 Lao động nam có vợ sinh con sẽ được nghỉ từ 5 đến 14 ngày Để chăm sóc vợ con tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể Ví dụ trong những trường hợp thông thường, lao động nam sẽ được nghỉ 5 ngày làm việc Còn trong trường hợp vợ sinh đôi phải phẫu thuật Lao động nam sẽ được nghỉ 14 ngày làm việc Và sinh từ 3 con trở lên phải phẫu thuật Thì mỗi con sẽ được nghỉ thêm 3 ngày làm việc Lao động nam có thể chọn cách là nghỉ một lần trong vòng 60 ngày kể từ ngày vợ sinh con Hoặc có thể chọn chế độ là nghỉ nhiều lần Ngày bắt đầu nghỉ của lần cuối cùng phải trong vòng 60 ngày đầu kể từ ngày vợ sinh con Điểm mới thứ 9 là quy định về mức tham chiếu Theo đó, luật bảo hiểm xã hội năm 2024 đã thay thế mức lương cơ sở và mức tham chiếu Để tính các khoản trợ cấp, nhằm đảm bảo tính minh bạch và cập nhật Mức tham chiếu được điều chỉnh trên cơ sở mức tăng của chỉ số giá tiêu dùng, tăng trưởng kinh tế Phù hợp với khả năng của ngân sách nhà nước và quỹ bảo hiểm xã hội Ví dụ, đối với nghỉ dưỡng sức thì mức trợ cấp sẽ là 30% mức tham chiếu cho một ngày sau thời gian nghỉ ổn đau thai sản Hoặc là về trợ cấp mai táng phí, mức hưởng sẽ là 10 lần mức tham chiếu Hoặc là đối với trợ cấp thai sản, sẽ là 2 lần mức tham chiếu cho mỗi con, v.v. Hiện tại, chưa xác định được mức tham chiếu cụ thể Các cơ quan nhà nước vẫn dùng mức lương cơ sở trong việc tính toán các khoản trợ cấp Luật bảo hiểm xã hội năm 2024 cũng bổ sung những quy định rõ ràng về các biện pháp xử lý hành vi trốn đóng hoặc chậm đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thức nghiệp Đối với những hành vi vi phạm, ngoài việc bắt cuộc đóng đủ thì người vi phạm còn phải chịu nộp phạm là 0,03% trên một ngày đối với số tiền chậm đóng hoặc chốn đóng Hành vi vi phạm này cũng có thể bị xử phạt hành chính hoặc là truy cứu trách nhiệm hình sự Luật cũng bổ sung trách nhiệm của người sử dụng lao động Trong trường hợp người sử dụng lao động không tham gia hoặc tham gia bảo hiểm xã hội bắt cuộc không đầy đủ không kịp thời, dây thiệt hại đến quyền lợi của người lao động