22/Th9/2025 - 06:24

Hàng không mẫu hạm phúc kiến mới của Trung Quốc gặp trục trặc, lỗi trí mạng khiến chiến đấu cơ không thể cất cánh và hạ cánh đồng thời. Chiến hạm Đảng Cộng sản Trung Quốc tự đâm vào chính mình, 2 thùy thủ thiệt mạng trong thảm kịch kỳ lạ. Virus Helgeta bùng phát ở Hà Nam, lan rộng toàn quốc với tỷ lệ tử vong đáng báo động. Thảm họa mò ở Zambia, do dì độc tố từ công ty Trung Quốc, 200 nạn nhân khởi kiện đòi bồi thường 2,4 ngàn tỷ đô la. 90% cửa hàng đã phá sản, tiểu thương Trung Quốc cảnh báo mở cửa hàng là con đường chắc chắn dẫn đến diệt vong. Bữa ăn thối dữa trong trường học Thượng Hải gây phẫn nộp, huyết bày khủng hoảng an toàn thực phẩm ngày càng trầm trọng ở Trung Quốc. Mẹ Lý xin kính chào quý khán tính giá thân mến, xin kính chúc quý vị một bữa tối ăn lành và nhiều niềm vui. Sau đây là phần nội dung chương trình tối nay, xin kính mời quý vị cùng theo dõi. Hàng không mẫu hạng phúc kiến mới của Trung Quốc gặp trục trặc, lỗi trí mạng khiến chiến đấu cơ không thể cất cánh và hạ cánh đồng thời. Thưa quý vị, vẫn đây trên kênh truyền hình nhà nước CCTV, hàng không mẫu hạng phúc kiến, niềm hy vọng lớn nhất của Hải quân Trung Quốc xuất hiện trong một bộ phim tài liệu. Thế nhưng, thay vì phô diễn hệ thống máy phóng điện từ được quảng bá rầm rộ, công chúng và sự phân tích quân sự lại phát hiện một điểm yếu trí mạng. Phúc kiến không thể đồng thời triển khai và thu hồi máy bay chiến đấu. Đây vốn là tiêu chuẩn cơ bản mà mọi hàng không mẫu hạng hiện đại đã đạt được kể từ thế chiến thứ hai. Hình ảnh cho thấy khi máy bay hạ cánh trên đường băng chéo phía sau, chúng phải chạy cắt qua máy phóng số 1 và số 2 ở mũi tàu. Điều này có nghĩa là hai máy phóng đó không thể hoạt động khi có máy bay đang hạ cánh, làm giảm đáng kể tần suất xuất kích. Với một hàng không mẫu hạng có lượng rãn nước 80.000 tấn, Phúc kiến vốn được kỳ vọng mang lại hiệu quả chiến đấu cao, thế nhưng bong tàu rộng lớn lại dường như mang tính nghĩ thức nhiều hơn là thực dụng. Trong khi đó, hàng không mẫu hạng Love Need Mix của Mỹ thực hiện có thể khoảng 120 phi vụ mỗi ngày, còn Love Fort đạt tới 160 nhờ quy trình tiếp dầu, nạp vũ khí và bảo dưỡng tích hợp tại cùng một trạm. Phúc kiến không những thiếu những quy trình tối ưu hóa này mà còn không thể song song hóa các hoạt động cất cánh và hạ cánh. Kết quả là tần suất xuất kích thấp hơn hẳn, đồng nghĩa với sức mạnh tác chiến suy giảm trực tiếp. Vấn đề bắt nguồn từ thay đổi thiết kế. Trung Quốc ban đầu dự định sử dụng máy phóng hơi nước, nhưng sau đó chuyển sang máy phóng điện tử để đuổi kịp công nghệ Mỹ. Tuy nhiên, máy phóng điện tử dài hơn và lấn vào khu vực hạ cánh, làm xáo trộn bố trí bong. Hơn nữa, Phúc kiến chỉ có 3 máy phóng, ít hơn cả tàu Kittercock của Mỹ, dù có lượng giã nước tương tự, cho thấy hệ thống động lực không đủ mạnh để hỗ trợ thêm. Trong khi đó, tiêm kích hạng chủ lực J-15 lại có nhiều hạn chế. Đây là phiên bản Southep 4SU-33 của Liên Xô. Được xem là tiêm kích hạng nặng nhất thế giới, khi đầy tải nặng tới 33 tấn. Trọng lượng lớn, cộng thêm động cơ AL-31 của Nga với lực đẩy yếu và tỷ lệ lực đẩy trọng lực kém hơn động cơ F-414 của F-A-18 Mỹ, khiến J-15 bị gán biệt danh máy bay lỗi thời. Nhiều vụ rời đã xảy ra nhưng nguyên nhân gốc dễ vẫn chưa được giải quyết. Bắc Kinh đã quảng bá J-35 như tiêm kích tàng hình thế hệ mới, nhưng thiết kế lại rất giống với F-35 của Mỹ. Washington từng báo cáo vụ đánh cắp dữ liệu liên quan đến F-35 vào năm 2009. Chỉ 3 năm sau, nguyên mẫu FC-31 của Trung Quốc đã bày thử lần đầu. Dù có nhiều cải tiến sau này, J-35 vẫn bị chê về khí động học và động cơ không đáng tin cậy. Ban đầu WS-13, sau là WS-19. Đáng chú ý, J-35 hoàn toàn vang bóng trong phim tài liệu về Phúc Kiến. Cho thấy nó vẫn chưa đủ khả năng hoạt động trên hàng không mẫu hạng. Bản thân tàu Phúc Kiến cũng đối mặt khủng hoảng năng lượng. Tàu vẫn dùng tùa viên hơi nước chạy dầu, kho đen dày đặc, và riêng nhiên liệu đã chiếm tới một phần tư tài trọng. Hệ thống động lực phải vừa vận hành máy phóng điện tử, vừa cung cấp năng lượng cho toàn tàu, dẫn đến tình trạng thiếu hụt thường xuyên. Nâng cấp khả thi duy nhất là chuyển sang năng lượng hạt nhân như hàng không mẫu hạng Mỹ. Dù có tin Trung Quốc đang thử nghiệm lò phản ứng trên đất liền, tiến độ bị cản trở bởi tham nhũng, tai nạn công nghiệp và hạn chế trong vật liệu cũng như sản xuất. Cả ba hàng không mẫu hạng của Trung Quốc, Liêu Ninh, Sơn Đông và nay là Phúc Kiến, được xem nhiều hơn là các nền tảng thử nghiệm thay vì tài sản tác chiến thực thụ. Tuy nhiên, Bắc Kinh buộc phải phô trương Phúc Kiến dù còn nhiều nhượng điểm vì 3 lý do. Thứ nhất, tuyên truyền. Để tạo hình ảnh Trung Quốc đã gia nhập hàng ngũ cường quốc hải quân, có thể xây hàng không mẫu hạng như làm bánh bao. Thứ hai, chính trị nội bộ. Để phóng đại sức mạnh quân sự nhằm đánh lạc hướng khó khăn kinh tế và xã hội. Thứ ba, nhu cầu quan liêu. Để biện minh trà trì tiều khổng lồ trong bối cảnh tham nhũng tràn lan trong ngành đóng tàu quân sự. So với các siêu hàng không mẫu hạng Mỹ, Phúc Kiến chẳng khác nào một võ sĩ có bệnh tim bẩm sinh và đôi tay yếu ớt nhưng vẫn lớn tiếng thách thức nhà vô địch. Nó chưa chứng minh được khả năng cất cánh và hạ cánh đồng thời, thiếu hẳn một tiêm kích hạm hiện đại thực sự, và tiếp tục chật vật với hệ thống động lực. Trên trường quốc tế, Phúc Kiến không phải là biểu tượng của sức mạnh như Bắc Kinh kỳ vọng, mà là bằng chứng rõ rệt cho thấy khoảng cách công nghệ mênh mông giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ. Chiến hạm Đảng Cộng sản Trung Quốc tự đâm vào chính mình hai thùy thủ thiệt mạng trong thảm kịch kỳ lạ. Thưa quý vị, vào tháng 8 năm 2025, một vụ va chạm hiếm có trên Biển Đông đã khiến ít nhất hai thùy thủ Trung Quốc thiệt mạng. Khi đang truy đuổi một tàu của lực lượng bảo vệ bờ biển Philippines, một tàu hải cảnh Trung Quốc và một tàu hải quân Trung Quốc đã đâm vào nhau. Sự cố này không chỉ khiến Bắc Kinh mất mặt nghiêm trọng ngày trước thêm cuộc diệt binh ngày 3 tháng 9, mà còn phơi bầy mức độ leo thang nguy hiểm trong tham vọng xiết chặt quyền kiểm soát vùng biển tranh chấp. Cố vấn An ninh Quốc phòng Philippines Eduardo Arno gọi đây là một sự xấu hổ tột cùng cho lực lượng Trung Quốc, đồng thời kêu gọi Bắc Kinh phải minh bạch giải thích cho chính người dân của mình. Trái lại, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc chỉ lên án Philippines xâm phạm chủ quyền, né tránh mọi câu hỏi liên quan đến thương vong. Theo bằng chứng phía Philippines công bố, ngày 11 tháng 8, tàu tuần tra PRP Sulian khi làm nhiệm vụ gần bãi cạn Scarborough đã bị tàu hải cảnh Trung Quốc số hiệu 3104 cùng tàu hải quân Quế Lâm dồn ép. Trong cuộc rượt đuổi tốc độ cao, chính tàu Quế Lâm đã đâm trực diện vào mũi tàu 3104, khiến con tàu này hư hỏng nặng và bất động. Dù nhẹ hơn, Quế Lâm vẫn bị móp rõ rệt ở mạng trái. Phía Philippines cho biết đã ngỏ lời hỗ trợ cứu hộ, nhưng Trung Quốc không phản hồi. Phải đến một giờ sau, Bắc Kinh mới điều tàu tiếp tế Hồng Hồ cùng nhiều tàu dân quân biển tới hiện trường. Thượng nghị sĩ Panfilo Larsson xác nhận hai nhân viên hải cảnh Trung Quốc thiệt mạng, trong khi trên Weibo hình ảnh ba ngọn nến lan truyền làm dây lên suy đoán rằng con số thực tế có thể cao hơn. Ngay sau sự cố, Trung Quốc gần như áp đặt lệnh bưng bít thông tin, đặc biệt nhẹ cảm khi tai nạn diễn ra ngay trước lễ duyệt binh. Truyền thông nhà nước hoàn toàn không nhắc tới vụ việc, trong khi giới quan sát quốc tế theo dõi sát sao. Căng thẳng chưa dừng lại, chỉ trong cùng tuần đó, tàu hải cảnh Trung Quốc lại dùng vòi rồng tấn công một tàu của Cục nghề cá Philippines gần Scarborough, làm hỏng tàu và khiến một ngư dân bị thương. Bắc Kinh lập lại luận điệu quen thuộc rằng phía Philippines xâm nhập trái phép. Họ đang làm mọi cách để ngăn cản chúng ta tiếp cận Scarborough. Sau đó, Trung Quốc đơn phương tuyên bố biến bãi cạn Scarborough thành khu bảo tồn thiên nhiên quốc gia. Manila ngay lập tức phản đối ngoại giao, lên án động thái này vi phạm chủ quyền và luật pháp quốc tế. Bãi cạn Scarborough nằm cách tỉnh Jambas của Philippines khoảng 120 hải lý, từ lâu là ngư trường quan trọng nhưng từ năm 2012 đã rơi vào sự kiểm soát thực tế của Trung Quốc. Dù Tòa trọng tài thường trực năm 2016 đã bác bỏ yêu sách đường chiến đoạn của Bắc Kinh, Trung Quốc vẫn vất lờ phán quyết và duy trì lực lượng hải cảnh tại đây. Tái khẳng định lập trường kiên quyết, ông Eno tuyên bố Scarborough là lãnh thổ của chúng ta, chúng ta sẽ tránh bạo lực nhưng sẽ không bao giờ lùi bước. Trong bối cảnh Trung Quốc đưa ra yêu sách bao trùm gần như toàn bộ Biển Đông, trồng lấn với vùng đặc quyền kinh tế của nhiều quốc gia, thì ngày 13 tháng 8, Hoa Kỳ đã điều một tàu chiến tuần tra gần Scarborough để thể hiện sự ủng hộ đối với Philippines. Virus Helgeta bùng phát ở Hà Nam, lan rộng toàn quốc với tỷ lệ tử vong đáng báo động. Thưa quý vị, ngày 18 tháng 9 năm 2025, trên các nền tảng mạng xã hội ở Trung Quốc đại lục xuất hiện nhiều báo cáo cho rằng dịch virus Helgeta đã bùng phát tại các trang trại nuôi heo ở Hà Nam, Quảng Đông, Phúc Kiến, Giang Tây và Tứ Xuyên. Ở một số trang trại, tỷ lệ lây nhiễm được cho là lên tới 95%, tỷ lệ tử vong đạt 100% và loại virus này đã biến dị. Tại một trang trại ở Hà Nam, heo con chết hàng loạt một cách đột ngột. Hiện dịch bệnh được cho là đang âm thầm lan rộng khắp cả nước, gây lo ngại nghiêm trọng. Ngày 9 tháng 9, bác sĩ thú y Cơ Hồng Ba tại Hà Nam đăng một video trên Tàu Yin, phiên bản TikTok của Trung Quốc, cho biết một loại bệnh heo mới, virus Helgeta, đã xuất hiện. Ông tiết lộ rằng các ca bệnh được ghi nhận từ năm ngoái và gần đây lại phát hiện thêm nhiều ca với triệu trứng mới. Theo lời bác sĩ Cơ, vào đầu tháng 8, ông nhận được yêu cầu tư vấn từ một trang trại ở Tứ Xuyên nuôi 5.000 heo nái. Heo con khoảng 10 ngày tuổi bất ngờ xuất hiện các triệu trứng như nằm bẹp, run dày, uê hoài rồi lần lượt chết. Khám nghiệm từ thi cho thấy cơ nhật nhạt, ruột suất huyết, gan thăm đen. Vài ngày sau, heo con từ 3-4 ngày tuổi cũng bắt đầu xuất hiện triệu trứng tương tự. Kết quả xét nghiệm trong phòng thí nghiệm xác nhận nguyên nhân là virus Helgeta ở heo. Bác sĩ Cơ cho biết thêm, virus này thực tế đã được xác nhận từ năm ngoái nhưng không được công bố rộng rãi vì số ca giảm dần và mức độ thiệt hại với các trang trại chưa qua lớn. Nếu công bố vào thời điểm đó, theo ông, chỉ khiến dư luận hoang mang. Báo cáo cho thấy nhiều trang trại ở miền nam Trung Quốc đã có kết quả dương tính với virus này vào năm ngoái. Riêng ở Hà Nam có tới 12 thành phố báo cáo ca bệnh. Các nghiên cứu phòng thí nghiệm hiện nay chứng minh virus có thể lây qua đường hô hấp, miệng và mũi. Ngày 17 tháng 9, Tài khoản Tàu Yên, Linh quân Tài tín thông tin tư vấn, định vị IP tại Hà Nam cho biết dữ liệu mới nhất năm 2025 đã phát hiện biến chủng Helgeta G111 độc lực mạnh hơn. Virus Helgeta đã biến dị với chủng mới gây tỷ lệ tử vong 100% ở Hèo Con, bài đăng khẳng định. Ngày 18 tháng 9, Tài khoản Tàu Yên của Phòng Dịch vụ Trần nuôi An thủ, khu hệ dân Trịnh Châu, tỉnh Hà Nam đăng video cho biết một trang trại của ông Trương tại Hà Nam đã chứng kiến hiện tượng Hèo Con chết hàng loạt chỉ trong ngày hôm trước. Nguyên nhân được cho là do virus Helgeta lây truyền qua mũi. Theo video này, biến chủng mới G3 đã gây tỷ lệ tử vong 100% ở Hèo Con. Ngày 15 tháng 9, Tài khoản Tàu Yên, Minh Đức Tri Sơn báo cáo rằng virus Helgeta đã được phát hiện với một số tỉnh có tỷ lệ lây nhiễm cao tới 95%. Virus được cho là đang âm thầm lan khắp cả nước. Theo dữ liệu công khai, virus Helgeta G-E-T-V thuộc họ Tocaviridae T-alpha virus, đây là virus RNA sợi đơn có vỏ bọc, đường kính khoảng 70 nm, nhạy cảm với nhiệt độ cao cũng như môi trường acid hoặc kiềm. Virus được truyền qua mũi với vật chủ bao gồm heo, ngựa, bò và thậm chí cả con người. Nhiễm virus có thể gây sốt cao và phát ban ở ngựa, rối loạn sinh sản ở heo và gây chết hàng loạt ở heo con. Thảm họa mò ở Zambia do rỉ độc tố từ công ty Trung Quốc, 200 nạn nhân khởi kiện đòi bồi thường 2,4 ngàn tỷ đô la. Thưa quý vị, tại Zambia, một trong những vụ kiện môi trường lớn nhất châu Phi đang gây chấn động khi gần 200 cư dân địa phương kiện hai công ty Trung Quốc yêu cầu bồi thường lên tới 80 tỷ đô la. Vụ kiện bắt nguồn từ sự cố tràn chất thải độc hại tại một mỏ đồng ở miền Bắc đã tàn phá môi trường, sinh kế và sức khỏe cộng đồng. Sự cố xảy ra vào tháng 2 năm 2025, khi một đập chứa bùn thải tại mỏ đồng gần thị trấn Kitwi, cách thủ đô Lushaka khoảng 285 km, bất ngờ bị vỡ. Hàng triệu lít nước thải có tính acid tràn xuống sông ngòi, canh rạch và rụng đồng, gây ô nhiễm trên diện rộng. Phản ứng của cả doanh nghiệp Trung Quốc lẫn chính quyền Zambia đều bị soi xét gắt cao, khi các tổ chức xã hội dân sự và giới quan sát môi trường cho rằng quy mô thực sự của thảm họa lớn hơn nhiều so với số liệu chính thức được công bố. Ngày 12 tháng 9, đại diện của 176 cư dân đã nộp đơn khởi kiện tại tòa. Họ cáo buộc rằng các hóa chất độc hại đã hủy hoại môi trường sống, khiến cá chất hàng loạt, nhà cửa ngập trong bùn thải, mùa màng thất bác, đồng cỏ bị phá hủy, già súc chết và người dân rơi vào cảnh khốn cùng. Ngoài thiệt hại kinh tế, cư dân còn báo cáo nhiều vấn đề sức khỏe cấp tính, từ nôn mửa, đau bụng, kích ứng da, khó thở cho đến tiểu da máu. Nguyên đơn yêu cầu mọi khoản bồi thường phải được gửi vào một quỹ tín thác độc lập để sử dụng cho việc khôi phục môi trường và tái thiết cộng đồng. Họ cũng đề nghị cấp trợ cấp hàng tháng 8.000 kawacha Zambia, khoảng 336 đô la, để các gia đình có thể di rời khỏi khu vực bị ô nhiễm. Bị đơn trong vụ kiện gồm công ty khai thác kim loại màu Chambisi Shino Metals Litch, chủ sở hữu đập chứa bị vỡ và NFC Africa Mining, đơn vị phụ trách khai thác bề mặt. Chambisi thừa nhận khoảng 50 triệu lít chất thải đã bị dò dỉ, nhưng công ty kiểm soát môi trường Drizzt được chính phủ thuê đánh giá thảm họa, cho biết con số thực tế cao gấp 20 lần. Theo phân tích của Drizzt, nước thải chứa hàm lượng nguy hiểm của cyanide, ti, cadmium, chromium, arsenic, đồng và kem, những chất mà Tổ chức Y tế Thế giới cảnh báo có thể gây ung thư và dị tật bẩm sinh. Thế nhưng, ngay trước khi Drizzt công bố báo cáo cuối cùng, Chambisi bất ngờ chấm dứt hợp đồng, làm ra lên nghi ngờ có sự che giấu mức độ nghiêm trọng thực sự của thảm họa. Những lo ngại về cách vận hành mỏ của các công ty Trung Quốc không chỉ dới hạn ở Zambia. Tại Ghana, một tranh chấp lớn bùng nổ giữa công ty Trung Quốc Shanxi Mining và công ty Úc Cassius về mỏ vàng Talensie ở miền bắc nước này. Ngay từ năm 2017, Cassius phát hiện rằng các đường hầm ngầm của Shanxi đã vượt xa phạm vi được cấp phép 0,25 km2, xâm nhập vào phần diện tích 13,79 km2 thuộc quyền khai thác của mình. Dù chỉ có giấy phép hạn chế, Shanxi vẫn thuê hàng trăm công nhân, xây cả cơ sở y tế riêng và được đại sứ Trung Quốc khi đó hậu thuẫn. Trong khi đó, Cassius dù nắm diện tích nhượng quyền gấp 30 lần nhưng chỉ duy trì một lực lượng lao động nhỏ. Các khảo sát bằng ảnh nhiệt sau đó xác nhận mạng lưới hầm của Shanxi đã ăn sâu tới 500m vào lãnh thổ Cassius. Cassius cáo buộc Shanxi khai thác vàng trái phép trong nhiều năm, với sản lượng ước tính 142 triệu đô la một năm, gây thiệt hại hàng chục triệu đô la cho công ty Úc. Dù Cassius đã khởi kiện tại Ghana, vụ việc kéo dài suốt bốn năm do bị nghi ngờ có sự thông đồng giữa đại diện Shanxi và giới chức từ Pháp địa phương. Năm 2019, bi kịch xảy ra khi một mỏ của Shanxi bất ngờ phát nổ, khiến 16 người thiệt mạng. Nhân chứng cho biết có mùi clò nồng nặc làm ra lên nghi ngờ vụ nổ là hành động cố ý nhằm che giấu việc tinh luyện vàng bất hợp pháp tại chỗ. Người dân địa phương cáo buộc công ty cho nổ miên, dù biết rõ vẫn còn thợ mỏ mắc kẹt bên trong, biến sự cố thành một vụ thảm sát tập thể. Trước đó, anh trai của một lãnh đạo cộng đồng địa phương cũng đã thiệt mạng trong một mỏ của Shanxi. Gia đình nạn nhân tố cáo đây là vụ sát hại nhằm gieo rắc nỗi sợ và bịt miệng những người phản đối. Shanxi bác bỏ mọi cáo buộc. Tháng 4 năm 2022, Cassius đưa tranh chấp lên Tòa trọng tài quốc tế London yêu cầu chính phủ Ghana bồi thường 395 triệu đô la vì đã làm ngơ trước hoạt động khai thác trái phép của Shanxi và thậm chí che sán cho công ty này. Từ Zambia đến Ghana, các vụ việc này phơi bầy một thực tế đáng lo ngại. Hoạt động của một số doanh nghiệp khai khoáng Trung Quốc tại châu Phi không chỉ gây hủy hoại nghiêm trọng môi trường, mà còn bị vấy bẩn bởi những cáo buộc tham nhũng, vi phạm pháp luật và cả những bi kịch thương tâm về sinh mạng con người. 90% cửa hàng đã phá sản, tiểu thương Trung Quốc cảnh báo mở cửa hàng là con đường chắc chắn dẫn đến diệt vong. Thưa quý vị, những năm gần đây, kinh tế Trung Quốc rơi vào suy thoái, việc làm khăn hiếm, thu nhập bấp binh. Trong hoàn cảnh đó, nhiều người buộc phải ra đường làm hàng rong để mưu sinh. Thế nhưng thực tế khắc nghiệt, phần lớn đều chật vật, doanh thu ngày càng tèo tóp, nhiều người cuối cùng thất bại và buộc phải từ bỏ. Theo những người trong nghề, có tới 90% cửa hàng nhỏ vừa mở đã nhanh chóng phải đóng cửa, không thể chịu nổi chi phí cao và nhu cầu tiêu dùng suốt giảm. Một blogger ở Quảng Tây có biết danh Tiểu Vũ Đêm Khuya đã thực hiện phóng sự thực tế tại Nam Ninh và một số thành phố khác, trực tiếp phỏng vấn các tiểu thương. Trong video đăng ngày 17 tháng 9 năm 2025, một người bán đồ nướng lâu năm thẳng thắn nói, mở cửa hàng là tự kết liễu. Người đàn ông kể rằng anh đã làm hàng rong được 5 năm, bắt đầu từ thời dịch Covid-19. Ban đầu anh bán cá nướng, sau đó chuyển sang đồ nướng than để có khách rộng hơn. Thời kỳ dịch bệnh, công việc còn tạm được, mỗi tháng có thể kiếm từ 10.000 đến 30.000 nhân dân tệ, khoảng 34 đến 103 triệu đồng. Nhưng nay mọi thứ thay đổi hẳn, có ngày chỉ được một bàn khách, coi như không có thu nhập. Anh nhớ lại rằng 9 năm ngoái, mỗi ngày vẫn có thể thu 1.000 đến 2.000 nhân dân tệ, 3,4 đến 6,8 triệu đồng, cuối tuần có thể tới 3.000 nhân dân tệ, khoảng 10,3 triệu đồng. Năm nay, ngay cả mức 1.000 tệ một ngày cũng khó đạt. Tôi còn thuê thêm người phụ, giờ thì không đủ trả lương. Anh cho biết, vài tháng trước còn gắng ngượng được, nhưng dạo này khách thua hẳn, vì không ai còn tiền để chi tiêu. Điều khiến tiểu thương lo sợ nhất chính là chi phí thuê mặt bằng. Anh nhấn mạnh, nếu chỉ bám lấy gánh hàng rong thì còn sống được, nhưng nếu thuê cửa hàng thì chắc chắn sụp đổ. Một người bạn từng thử mở rộng, thuê mặt bằng, thuê thêm nhân viên, kết quả phá sản rồi quay lại làm thuê. Bản thân anh từng định mở cửa hàng, nhưng sau khi chứng kiến bạn bè lần lượt thất bại, anh dừng lại. May mắn là tôi không xa vào cái bẫy đó. Những gian khổ này cũng để lại hậu quả cá nhân. Hai năm nay tóc tôi bạc nửa đầu vì thức khuya, hàng rong không dám mơ ước xa xôi, chúng tôi chỉ chọn con đường này vì không còn lựa chọn nào khác. Những khó khăn tương tự cũng được một cặp vợ chồng bán mì vịt quầy chia sẻ. Họ bám lấy xe đẩy suốt năm tới sáu năm, kể từ khi khốn khó vụt phải vài tiền mới dám bắt đầu. Mỗi tối, họ làm từ 7 giờ tối đến tận 6 giờ sáng hôm sau mới về. Người vợ thừa nhận, công việc này còn cực hơn đi làm thuê, có thể kiếm hơn một chút, nhưng gian khổ gấp 10 lần. Nếu có được một công việc ồn định, lương điều đạn tôi sẽ chọn ngay. Khách hàng của họ đa phần là người quen nên bán giá thấp để giữ quan hệ, lợi nhuận rất mỏng và chỉ chồng vào số lượng. Chúng tôi làm gần như suốt cả tháng, dù mưa gió vẫn phải ra. Chỉ khi kiệt sức ngã xuống mới dám nghỉ, khi được hỏi có tính mở cửa hàng không, chị đặt đầu. Chi phí quá cao, thị trường ăn uống ngày càng tồi tệ. Ở tuổi này chúng tôi không thể đổi nghề nữa, gia đình vẫn còn trách nhiệm phải gánh. Còn những câu chuyện lan truyền trên mạng về việc tiểu thương kiếm hàng trăm nghìn tệ một tháng, tương đương hàng chục nghìn đô la, thì chị bác bỏ thẳng thùng. Tôi làm 5 năm nay, thu nhập chỉ đủ nuôi gia đình. Mơ mộng lớn là không thể, kiếm hàng chục nghìn mỗi tháng. Tôi không bao giờ tin. Những lời chia sẻ trên thực này đã khơi dậy tranh luận sôi nổi trên mạng xã hội Trung Quốc. Nhiều bình luận cho rằng đây chính là bức tranh trung thực nhất về ngành ăn uống hiện nay. Chủ quan đã nói thật lòng. Đa số người đều nợ nần, không còn tiền để tiêu. Giữa thời buổi kinh tế khó khăn, lời chứng thực của tiểu thương đã phơi bày mặt tối của cái gọi là giấc mơ khởi nghiệp về hè. Với nhiều người dân thương, buôn bán nhỏ lẻ giờ đây không còn là con đường dẫn đến thịnh vượng, mà là dấu chấm hết cho hy vọng mưu sinh. Bữa ăn thối dữa trong trường học Thượng Hải gây phẫn nổ, phơi bày khủng hoảng an toàn thực phẩm ngày càng trầm trọng ở Trung Quốc. Thưa quý vị, cuộc tranh luận về thực phẩm chế biến sẵn tại Trung Quốc còn chưa láng xuống, thì một vụ bê bối mới liên quan đến bữa trường học đường ở Thượng Hải đã thổi bùng lăn sóng phẫn nộ trong dư luận, khiến chuyên gia cho rằng đây không chỉ là một vụ việc về vệ sinh thực phẩm, mà còn là sự bộc lộ rõ ràng của một cuộc khủng hoảng niềm tin xã hội đã âm ý từ lâu. Ngày 15 tháng 9 năm 2025, nhiều trường tiểu học và trung học cơ sở ở Thượng Hải buộc phải thay đổi thực đơn bữa trưa sau khi học sinh phản ánh món tôm xào trúng có mùi hôi. Đến ngày hôm sau, một phụ huynh ở quận Mẫn Hàng cho biết con gái bà không thể nuốt nổi món ăn và thậm chí còn nôn vì mùi vị khó chịu. Sự việc nhanh chóng lan truyền trên mạng gây ra làn sóng phẫn nộ khắp xã hội. Các phóng sự điều tra cho thấy nhà cung cấp chính của những bữa ăn này là công ty phát triển công nghiệp Lưu Kiệt, đơn vị cung cấp xuất ăn học đường lớn nhất Thượng Hải. Một người trong ngành tiết lộ rằng Lưu Kiệt có chống lương quyền lực, khiến phụ huynh gần như không thể yêu cầu thay đổi nhà cung cấp dù rất bất mãn. Đáng lo ngại hơn, bữa ăn của giáo viên được chế biến từ nguyên liệu tươi, trong khi bữa ăn của học sinh chủ yếu dựa vào thực phẩm đông lạnh và bán chế biến, tức là thực phẩm đóng gói sẵn hoặc đã qua xử lý công nghiệp. Trong bối cảnh tranh luận về thực phẩm chế biến đang nóng lên trên toàn Trung Quốc, vụ việc ở Thượng Hải càng làm dư luận phẫn nộ. Ngày 17 tháng 9, các chủ đề liên quan nhanh chóng leo lên top tìm kiếm trên mạng xã hội. So sánh quốc tế cho thấy sự khác biệt rõ rệt. Tại Mỹ và Nhật Bản, thực phẩm chế biến chiếm hơn 60% thị trường, nhưng được quản lý chặt chẽ để vừa đảm bảo an toàn, vừa tiện lợi. Ở Trung Quốc, dù tỷ lệ mới chỉ ở mức 10-15%, ngành này đã liên tục vướng vào bê bối. Bình luận viên Vương Hách viết trên The Epoch Times rằng vụ việc này đã xé toang giới hạn cuối cùng của an toàn thực phẩm, một danh giới lẽ ra bất khả xâm phạm. Theo ông, sự tồn tại của những kẻ trục lợi bất chính cộng với sự buông lỏng giám sát đã đẩy toàn bộ ngành thực phẩm chế biến vào cuộc khủng hoảng niềm tin. Nhà văn tưởng Bình Siêu nhấn mạnh, ở Trung Quốc, pháp luật chẳng khác nào một tờ giấy, chỉ viết ra cho dân xem mà thôi. Ông liên hệ tới ba cuộc khủng hoảng niềm tin trước đây, niềm tin tôn giáo, niềm tin giữa con người với nhau và niềm tin vào xã hội, và cho rằng tình hình hiện nay đã vượt xa với mọi lĩnh vực điều chìm trong một cuộc khủng hoảng toàn diện. Vương Hách nhận định rằng trong một nền kinh tế thị trường bình thường, các công ty và sản phẩm đáng lẽ phải cạnh tranh công bằng, kẻ yếu sẽ bị đào thải. Nhưng tại Trung Quốc, nghịch lý là kẻ xấu để lùi kẻ tốt. Căn nguyên của vấn đề, theo ông, không chỉ nằm ở những lỗ hỏng giám sát, mà còn ở sự suy thoái đạo đức xã hội, nơi mà hệ thống ưu tiên bảo vệ quyền lực thống trị thay vì bảo vệ lợi ích của nhân dân. Melly xin chân thành cảm ơn quý vị đã quan tâm, theo dõi và ủng hộ chương trình. Một lần nữa, mình chúc quý vị một buổi tối ấm áp và tràn đầy yêu thương. Xin kính chào và hẹn gặp lại quý vị trong những chương trình lần sau.