Bí Ẩn Bánh Trung Thu Ế: Tại Sao Năm Nào Cũng Bán? | Camera Nóng

Xin chào, đây là kênh Camera Nóng, nơi chúng ta cùng khám phá những câu chuyện đời thường đầy bí ẩn. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng đi tìm câu trả lời cho một câu hỏi mà nhiều người từng thắc mắc. Bánh trung thu ế, tại sao năm nào người ta vẫn bán? Mỗi năm, cứ đến dầm tháng 8, khắp các con phố từ thành thị đến nông thôn, đầu đầu cũng thấy những quầy bánh trung thu rực rỡ sắc mẩu. Biển khuyên mãi ghi mua 1 tặng 1, rồi mua 1 tặng 3, thậm chí có nơi còn mua 1 tặng 4, hoặc mua 1 tặng 5. Nhưng mà, có một điều lạ, nhiều quầy bánh vắng hoe, bánh chất đầy trong tủ kính, người bán thì ngồi không thở dài. Vậy tại sao, dù biết bánh trung thu ế, người ta vẫn cứ nhập về bán? Có bí mật gì phía sau không? Hay chỉ đơn giản là vì lợi nhuận cao nên cứ bán? Hôm nay, Camera Nóng sẽ đưa các bạn đi vào một hành trình điều tra thực tế, từ những quầy bánh lẻ trên đường phố Sài Gòn, đến những công ty lớn sản xuất bánh trung thu. Chúng ta sẽ gặp những người bán, những doanh nghiệp và cả những người mua, để tìm hiểu xem câu chuyện bánh trung thu ế này thực ra là thế nào. Chúng ta đang có mặt tại đường Phạm Văn Đồng, thành phố Thủ Đức, thành phố Hồ Chí Minh. Đây là một con đường sầm út, nơi có rất nhiều quầy bánh trung thu. Nhưng không khí ở đây có vẻ ảm đạm. Những tấm biển khuyến mãi mua 1 tặng 3 đang được thay bằng mua 1 tặng 4. Có quầy còn hét lên mua 100 cái, tặng thêm 5 cái. Nghe thì hấp dẫn, nhưng khách đâu mà mua. Chúng tôi đã gặp chú Nguyễn Đình Vũ, một người bán bánh trung thu lâu năm ở đây. Chú Vũ bảo rằng quầy của chú còn hơn 400 cái bánh chưa bán được, và nếu không đẩy nhanh, chắc chắn sẽ lỗ nặng. Chú Vũ chia sẻ, nói thật, năm nay ế lắm. Tôi nhập ít hơn mọi năm tới 30-35% rồi, mà vẫn không bán được. Giờ phải giảm giá sâu, kiểu mua 1 tặng 4, để mong đẩy hết hàng. Chứ để qua giảm tháng 8, ai mà mua nữa? Hạn dùng tới giữa tháng 11, nhưng ai lại đi mua bánh trung thu sau tết trung thu đâu mà? Khi được hỏi tại sao năm nào cũng nhập bánh về bán, dù biết là ế, chú Vũ cười. Bánh trung thu nó có cái đặc biệt, nếu bán được lại nó cao lắm. Có khi gấp đôi, gấp 3 tiền vốn. Nhưng mà nếu ế thì coi như lỗ nặng. Năm nay tôi tính toán kỹ lắm, giảm lượng nhập rồi, mà vẫn không ngờ sức mua nó chậm thế này. Nhìn vào tủ kính, bánh đồng khánh xếp đầy, ánh đèn sáng trưng nhưng không một bóng khánh. Chúng tôi để ý, da bánh ở quầy chú Vũ lại cao hơn một số quầy khác, dù cùng là bánh đồng khánh hiệu bông núa vàng. Vậy tại sao lại có sự khác biệt này? Chúng tôi quyết định ghé một quầy bánh khác ngay kế bên để tìm hiểu thêm. Người bán ở đây đang lọc kính, khách lác đác. Biển khuyến mãi ghi, mua một tặng ba, mua nhiều tặng hơn. Người bán chia sẻ, giá thì mỗi nơi mỗi khác tùy chính sách, nhưng nói thật giờ bánh ế không giảm giá sâu thì không bán được. Hàng nhập về lô cuối hạn dùng tới tháng 11, nhưng qua trung thu rồi thì khó bán lắm nên phải đẩy hàng đi. Có khi lỗ ít còn hơn lỗ nhiều. Khi được hỏi lời khuyên cho người mua bánh, người bán nói, mua bánh thì cứ chọn chỗ uy tín, thương hiệu rõ ràng. Đừng ham rẻ quá, coi chừng mua phải bánh giòm, không rõ nguồn gốc. Còn nếu muốn mua rẻ thì chờ tới gần rằm, khuyến mãi sẽ mạnh hơn nhiều. Nghe người bán hàng nói, chúng ta nhận ra một điều, bánh trung thu không chỉ là chuyện bán và mua mà còn là một cuộc chơi đầy rủi ro. Người bán lẻ như chú Vũ, như người bán hàng, họ phải tính toán từng ngày, từng giờ để đẩy hàng đi trước khi quá muộn. Nhưng mà tại sao bánh ế mà người ta vẫn nhập về bán? Có phải chỉ vì lợi nhuận cao như chú Vũ nói? Hay còn bí mật nào khác? Để hiểu rõ hơn tại sao người bán lẻ vẫn nhập bánh trung thu dù biết sức mua giảm, chúng tôi đã tìm đến đường Quang Trung, quần Gò Vấp, TP.HCM, để gặp cô Đỗ Bích Liên, một người bán bánh trung thu lâu năm. Cô Liên sẽ tiết lộ một bí mật quan trọng, lợi nhuận từ bánh trung thu thực ra lớn thế nào. Cô Liên chia sẻ, nói thật, bánh trung thu nó giống như một canh bạc, giá nhập bánh chỉ bằng một nửa giá bán lẻ, có khi còn thấp hơn. Mà chiếc khấu thì cao, có loại được chiếc khấu 30-40% thậm chí hơn, nếu bán chúng lãi đậm lắm. Năm nay tôi biết sức mua giảm nên nhập ít hơn, nhưng vẫn nhập vì bỏ lỡ cơ hội kiếm lợi thì tiếc. Khi được hỏi có khi nào bị lỗ không, cô Liên nói, có chứ, năm nào ế quá, không đẩy được hàng là lỗ, nhưng mà người bán lẻ chúng tôi tính toán kỹ. Nhập ít, bán nhanh, khuyến mãi mạnh, coi như hỏa vốn hoặc lời ít còn hơn không làm gì. Nhìn vào bảng giá bánh, một số loại ghi giá gốc 100.000 đồng một cái, nhưng đang khuyến mãi mua một tặng một. Nghe cô Liên chia sẻ, chúng ta thấy rõ, bánh trung thu không chỉ là một món ăn truyền thống, mà còn là một món hàng đầy cám rỗ với người bán lẻ. Chiếc khấu cao, lợi nhuận lớn nhưng rủi ro cũng không nhỏ. Nếu bán được, họ có thể kiếm lời gấp đôi, gấp ba, nhưng nếu ế thì chỉ còn cách giảm giá sâu, thậm chí tặng thêm bánh để đẩy hàng đi. Nhưng mà, có một điều đáng chú ý, cô Liên nhắc đến giá nhập bánh chỉ bằng phân nửa giá bán lẻ. Vậy ai là người quyết định giá bán này? Và tại sao giá bánh trung thu lại cứ tăng mỗi năm, dù sức mua đang giảm? Để tìm câu trả lời, chúng tôi đã liên hệ với một số doanh nghiệp sản xuất bánh trung thu lớn. Nếu người bán lẻ đang loay hoay với hàng ế, thì các công ty sản xuất bánh trung thu lớn lại có một câu chuyện khác. Chúng tôi đã liên hệ với ông Phan Văn Thiện, để tìm hiểu xem thị trường bánh trung thu từ góc nhìn của nhà sản xuất như thế nào. Ông Thiện chia sẻ, thực ra, thị trường bánh trung thu năm nay có hai mảng rõ rệt. Bánh bán lẻ, kiểu bán từng cái ngoài đường, đúng là khó khăn. Người dân thấp chặt chi tiêu, thay vì mua 4 cái, giờ họ chỉ mua 2 cái, hoặc không mua mà chọn đồ thiết thực hơn. Nhưng bánh biếu tặng, bánh hộp cao cấp thì lại bán rất tốt. Khi được hỏi vì sao bánh biếu tặng bán tốt, ông Thiện nói, bánh biếu tặng thường được các cơ quan doanh nghiệp mua để tặng đối tác, nhân viên. Năm này, BBK tập trung vào các dòng bánh mới, như bánh ít ngọt, ít béo hoặc bánh cho người ăn kiêng, người bị tiểu đường. Kết quả là, chúng tôi bán được khoảng 500 tấn bánh, tăng 10% so với năm ngoái, có dòng bánh còn không đủ cung cấp. Hộp bánh trung thu cao cấp, giá từ 1 đến 2 triệu đồng một hộp, được gói cẩn thận, nhân viên giao bánh cho khách hàng doanh nghiệp. Nghe ông Thiện chia sẻ, chúng ta thấy một sự đối lập rõ ràng. Bánh bán lẻ thì ế, nhưng bánh biếu tặng lại bán chạy. Tại sao lại có sự khác biệt này? Một lý do mà ông Thiện nhắc đến là, người dân đang thấp chặt tri tiêu, nhưng các công ty, cơ quan thì vẫn chi mạnh tay cho bánh biếu tặng. Chúng tôi cũng đã liên hệ với đại diện chi nhánh Công ty Cổ phần Thực phẩm Hữu nghị Miền Nam. Họ xác nhận rằng, phân khúc bánh hộp cao cấp chủ yếu dùng để biếu tặng, đang chiếm tới 40% doanh thu của họ Đại diện Hữu nghị chia sẻ, năm nay, bánh hộp cao cấp của chúng tôi bán rất tốt, đặc biệt là các đơn hàng từ cơ quan doanh nghiệp. Khách mua sỉ thường đặt từ sớm, còn khách lẻ thì thường chờ đến tuần cuối trước rằm tháng 8. Có những khu vực khách lẻ chiếm tới 40-50% doanh số trong tuần cuối, nên chúng tôi vẫn kỳ vọng kênh bán lẻ sẽ tăng. Khi được hỏi liệu bánh biếu tặng có đang cứu thị trường bánh trung thu không, đại diện Hữu nghị nói, đúng vậy, bánh biếu tặng là phân khúc ổn định, vì nó gắn với văn hóa tặng quà của người Việt. Dù kinh tế khó khăn, các công ty vẫn muốn giữ mối quan hệ với đối tác, nên họ vẫn chi tiền mua bánh đẹp, bánh sang. Một thực tế mà ai cũng nhận ra, giá bánh trung thu cứ mỗi năm lại tăng, thường từ 4-8% tùy thương hiệu. Một hộp bánh đẹp, sang trọng có thể lên tới 1-2 triệu đồng. Nhưng tại sao, trong bối cảnh sức mua giảm, giá bánh lại không giảm mà cứ tăng? Chúng tôi đã tìm hiểu và phát hiện ra một số lý do quan trọng. Thứ nhất, bánh trung thu là một sản phẩm mùa vụ. Các công ty chỉ sản xuất trong vài tháng, nên họ phải tính toán kỹ lưỡng để bù đắp rủi ro. Nếu bánh ế, tồn kho, coi như lỗ nặng. Thứ hai, bánh trung thu không chỉ là món ăn, mà còn là một món quả. Các công ty thường đầu tư vào bao bì đẹp, thiết kế sang trọng để tăng giá trị. Một hộp bánh biếu tặng giá 1 triệu đồng có khi chi phí sản xuất chỉ vài trăm nghìn, nhưng bao bì và thương hiệu đã đẩy giá lên cao. Thứ ba, nguyên liệu làm bánh trung thu không thể dùng cho các loại bánh khác. Ví dụ, nhân đậu xanh, nhân thập cẩm hay vỏ bánh đều được chuẩn bị riêng cho mùa trung thu. Nếu không bán hết, nguyên liệu này coi như bỏ đi, nên nhà sản xuất phải tính giá cao để bù rủi ro. Đại diện một công ty sản xuất bánh chia sẻ, giảm giá thì khó lắm. Giá bánh trung thu không chỉ dựa vào chi phí sản xuất, mà còn phụ thuộc vào bao bì, thương hiệu và rủi ro mùa vụ. Nếu bán hết, chúng tôi lại lớn, nhưng nếu ế thì lỗ nặng, nên giá bánh phải cao để bù cho rủi ro đó. Khi được hỏi có giải pháp nào để người dân mua bánh dễ hơn không, đại diện công ty nói, một số công ty đã làm bánh giá rẻ hơn hoặc làm dòng bánh nhỏ phù hợp với người tiêu dùng bình dân. Nhưng để giảm giá mạnh thì khó, vì thị trường đã quen với giá bánh trung thu ở mức cao rồi. Ngoài chuyện giá cả và lợi nhuận, chúng tôi còn phát hiện ra một yếu tố bất ngờ, thời tiết. Năm nay, nhiều khu vực từ miền Trung đến miền Bắc bị ảnh hưởng bởi mưa báo, đúng vào cao điểm mùa trung thu. Điều này khiến người dân ít ra đường và các quầy bánh lẻ càng thêm ế âm. Không chỉ thời tiết, mà thị trường thương mại điện tử cũng đang làm thay đổi cách người dân mua bánh trung thu. Thay vì ra quầy, nhiều người chọn mua bánh trên các nền tảng như Shopee, Lazada, với giá rẻ hơn và giao tận nhà. Điều này khiến các quầy bánh lẻ càng thêm khó khăn. Một người mua bánh online chia sẻ, mua online tiện hơn, giá rẻ hơn, lại có nhiều lựa chọn. Có khi mua trên Shopee còn được tặng thêm quà hoặc miễn phí vận chuyển. Ra quầy thì xa, mà trời mưa nữa, ngại lắm. Thời tiết và thương mại điện tử đang làm thay đổi thị trường bánh trung thu. Nhưng có một điều đáng chú ý, bánh trung thu bán online thường là bánh từ các thương hiệu lớn hoặc bánh giá rẻ. Còn bánh lẻ, bánh truyền thống ở các quầy nhỏ lại đang chịu áp lực lớn. Vậy là sau một hành trình dài, chúng ta đã phần nào hiểu được bí ẩn đằng sau câu hỏi, bánh trung thu ế, tại sao vẫn bán? Câu trả lời không chỉ nằm ở lợi nhuận, mà còn ở văn hóa, ở thói quen tặng quà và ở những tính toán rủi ro của cả người bán lẻ lẫn nhà sản xuất. Người bán lẻ chấp nhận nhập bánh vì chất khấu cao, lợi nhuận lớn, dù biết rủi ro ế hàng. Các công ty sản xuất thì tập trung vào bánh biếu tặng vì đây là phân khúc ổn định, ít chịu ảnh hưởng từ thói quen thắt chặt chi tiêu của người dân. Nhưng bên cạnh đó, giá bánh tăng, thời tiết bất lợi và sự cạnh tranh từ thương mại điện tử đang làm thị trường bánh trung thu trở nên khốc liệt hơn bao giờ hết. Dù bánh trung thu cổ ế hay không, thì nó vẫn là một phần không thể thiếu của Tết trung thu. Mỗi chiếc bánh không chỉ là một món ăn, mà còn là tình cảm, là sự sẻ chia trong dịp đoàn biên. Vậy nên, lần tới khi mua bánh trung thu, hãy chọn những chiếc bánh chất lượng từ những thương hiệu uy tín để đảm bảo sức khỏe và niềm vui cho gia đình mình nhé. Hãy để lại bình luận chia sẻ câu chuyện của bạn về bánh trung thu, và đừng quên nhấn thích và đăng ký kênh Camera Nóng để xem thêm những câu chuyện thú vị khác nhé. Hẹn gặp lại trong video tiếp theo.