ĐẠO CỦA KHỔNG TỬ

Lão Tử và Khổng Tử, hai bậc thánh nhân trong lịch sử, đã có lần tương ngộ. Cuộc đàm đạo của các ngài đã để lại giai thoại ngàn năm. Khổng Tử trầm mặt ba ngày không nói, sau khi bái kiến Lão Tử trở về. Năm 538 trước Công Nguyên, Khổng Tử nghe tiếng Lão Tử, bác cổ thông kim, biết cội ngường của lễ nhạc, hiểu rõ mấu chốt của đạo đức. Nên ông đã lên đường sang chu, tầm sư học đạo. Thấy Khổng Tử xa xôi ngàn dặm đến, Lão Tử vô cùng vui mừng. Ông hỏi Khổng Tử, ông đã đắc đạo rồi chứ? Học trò vẫn chưa đắc đạo, sau 27 năm cầu tầm. Lão Tử nói, khi cái tâm con người không nhận thức đúng đắn về đạo, thì đạo sẽ không bao giờ vào đến tâm người ấy. Khổng Tử nói, học trò nghiên cứu Kinh Thi, Kinh Thư, Chu Lễ, rồi còn cả Kinh Xuân Thu, Tam Hoàng. Lục nghệ của ông đều là lịch sử cũ của các đời vua xưa. Những thứ ông đang tu luyện đều là những tích xưa cũ. Sau đó, Lão Tử dẫn Khổng Tử đi gặp Đại Phu Trường Hoàng. Trường Hoàng cực kỳ tinh thâm âm nhạc, truyền thụ cho Khổng Tử nhạc luật, nhạc lý. Truyền rằng, sau này Khổng Tử có lần được thưởng thức nhạc vũ, thì ngay người khoan khoái, miệng không còn biết được mùi vị suốt ba tháng rồng. Ông cảm động than rằng, không ngờ nhạc lại có thể đạt đến cảnh giới kỳ diệu như thế. Đây chính là điện cố, ba tháng không biết mùi vị thịt được ghi chép lại. Khổng Tử lưu tại đây vài ngày rồi từ biệt Lão Tử. Lão Tử tiễn đưa ông rồi nói, kẻ phú quý tặng người của cãi, kẻ nhân nghĩa tặng người lời nói, tôi không phú cũng chẳng quý, không có của cãi, chỉ muốn tặng ông vài lời. Thời nay, kẻ thông minh sâu sắc, sợ dĩ gặp nạn, là do hay chê cái sai của người. Kẻ giỏi hùng biện, thông hiểu sự việc gặp họa lên miên, là do hay vạch ra cái xấu của người. Là bậc làm con, đừng cho là mình cao. Là bậc bề to, đừng cho là mình hơn. Khổng Tử bái lại, học trò nhất định ghi nhớ trong lòng. Khi hai người đến bờ sông Hoàng Hà, nước sông sóng cuộn đục ngầu, âm thanh như xấm động. Khổng Tử bất giác nói lời thương cảm, nước sông cuộn chảy không ngừng. Cuộc đời con người qua đi chẳng dừng, sông chẳng biết chảy đi đâu, đời người chẳng biết đi về đâu. Nghe vậy, Lão Tử nói, Con người sống ở giữa trời đất, nên hòa cùng trời đất là một thể. Sinh ra trong tự nhiên, chết trong tự nhiên, thì bản tính không loạn. Đời người từ trẻ đến già, cũng giống như trời đất, có xuân, hạ, thu, đông, có gì buồn đâu. Lúc sao Lão Tử chỉ con sông, nói với Khổng Tử, Ông sao không học đức của nước? Nước thiện, không tranh giành, ở nơi mà mọi người đều ghét, đó là đức khiêm nhường. Nước mềm mại, yếu đuối, nhưng những thứ cứng rắn, không thể thắng được, đó là đức nhu. Khổng Tử nghe đến đây, bỏng bừng tỉnh, phép lờ. Mọi người ở trên cao, riêng nước ở dưới thấp. Mọi người ở chỗ dễ chịu, riêng nước ở chỗ hiểm trở. Mọi người ở chỗ sạch sẽ, riêng nước ở chỗ dơ bẩn. Chỗ nước ở là chỗ mà mọi người ghét, thì ai còn tranh giành với nước đây? Chính là cái thiện cao nhất của nước. Lão Tử gật đầu, Ông là người có thể dạy được. Rồi tiếp, Bật thánh nhân hành sự, tùy theo thời vận. Bật hiền giả ứng biến, tùy theo sự việc. Bật trí giả vô vi, mà trị vì cai quản. Bật đạt giả, thuận theo lẽ trời mà sinh ra. Lão Tử còn khuyên Khổng Tử, Ông nên bỏ cái ngạo khí trong lời nói và biểu cảm. Xóa bỏ cái chí dục ở dung mạo. Nếu không, Người chưa đến mà tiếng tâm đã đến. Thần chưa tới mà gió đã động. Hiển lộ phô trương, như hổ đi trên phố, ai dám dùng người. Khổng Tử vô cùng cảm phục. Lời của tiên sinh là từ đáy lòng, mà vào tận tâm can của trò. Học trò cả đời không quên. Nói xong, Khổng Tử từ biệt Lão Tử, đi về hướng nước lỗ. Suốt ba ngày, từ chỗ Lão Tử trở về, Khổng Tử im lặng, không nói năng gì. Học trò ông lấy làm lạ, thắc mắc hỏi, Khổng Tử lúc này mới đát. Cảnh giới tư tưởng của Lão Tử, như rồng ngao du, trong thái hư, huyền ảo. Trong vũ trụ mơ mông, huyền bí, không ảnh, không hình. Ta chẳng có cách nào đuổi theo bắt được. Điều đó khiến cho ta tâm thần bất định, chẳng biết ông rốt cuộc là người hay là thần. Lão Đàm thực sự là thầy của ta. Đã trải qua hàng ngàn năm tới tận ngày nay, những tư tưởng sâu xa, thâm thúy của Lão Tử, vẫn là những lời răn dạy vô giá đối với hậu nhân. Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn