Sụp Đổ Trong Chớp Mắt! Giải Mã 3 Sai Lầm Chí Mạng Khiến Triều Nguyên Biến Mất Sau 90 Năm

Dxyz Du Lịch - Lịch Sử
45 Người theo dõi
1 Lượt xem video·28 thg 1, 2026
Sụp Đổ Trong Chớp Mắt! Giải Mã 3 Sai Lầm Chí Mạng Khiến Triều Nguyên Biến Mất Sau 90 Năm
3 Nguyên Nhân Khiến Triều Nguyên Chỉ Tồn Tại Được Hơn 90 Năm
Tháng 10 Năm Hồng Vũ Thứ Hai Nhà Minh
1369, Minh Thái Tổ Chu Nguyên Trường Viết Thư Gửi Nguyên Thuận Đế
Khuyên Ông Ta Quy Hàng Đại Minh
Trong Thư Viết, Hồ Không Có Vận Trăm Năm
Nên Thuật Đạo Trời
Quy Thuộc Trung Quốc Ta
Đó Là Thượng Sách
Cái Gọi Là Hồ Vận Không Quá Trăm Năm Chính Là Xuất Xứ Từ Đây
Vậy Vì Sao Triều Nguyên Lại Chỉ Ngắn Ngủi Hơn 90 Năm Đã Bị Diệt Vong
Ác Giả Cho Rằng
Nguyên Nhân Trước Hết Là Không Tiến Hành Thi Cử
Không Thể Đưa Người Có Học Thức Vào Trong Hệ Thống Cai Trị
Trong Thời Kỳ Nhà Nguyên Thống Trị
Trước Sau Tổng Cộng Tiến Hành 16 Qua Thi
Lấy Được Tổng Cộng 1139 Tiến Sĩ
Số Lượng Người Đỗ Đạt Như Vậy So Với Số Lượng Người Có Học Hành Đông Đảo
Thì Khá Là Thưa
Bởi Thế Rất Nhiều Người Đọc Sách Có Tài Năng Không Ra Làm Việc Cho Nhà Nguyên
Những Người Mông Cổ Quen Đoạt Thiên Hạ Trên Lưng Ngựa
Không Có Sự Giúp Đỡ Của Những Sĩ Phù Người Hán Cho Nên Năng Lực Cai Trị Rất Thấp Là Điều Có Thể Thấy
Thứ Hai
Không Có Một Chế Độ Thừa Kế Ngai Vàng Ổn Định
Ngôi Vua Luôn Luôn Bị Chanh Giành
Việc Kế Thừa Ngôi Vua Là Một Đại Sự Thời Cổ Đại
Người Mông Cổ Có Tập Quán Ấu Từ Thủ Táo Khác Hẳn Chế Độ Con Trường Con Đích Kế Thừa Ngai Vàng
Có Nghĩa Là Người Mông Cổ Đem Tuyệt Đại Bộ Phận Cơ Nghiệp Của Người Cha Truyền Cho Đứa Con Nhỏ Nhất
Chế Độ Kế Thừa Này Khi Ở Trên Thảo Nguyên Du Mục Tương Đối Hiếu Dụng
Có Thể Giúp Đứa Con Út Giành Được Địa Vị
Nhưng Khi Ở Trong Vấn Đề Kế Vị Nghiệp Lớn Thì Nó Lại Tiêm Ẩn Những Rủi Ro
Sau Khi Thành Cát Tư Hán Chết
Hoa Khoát Đải Kế Thừa Ngôi Vị Đại Hán
Nhưng Con Út Đã Lôi Lại Kế Thừa Tuyệt Đại Bộ Phận Binh Lực Của Thành Cát Tư Hán
Đợi Khi Hoa Khoát Đải Chết Xong
Gia Tộc Đã Lôi Dựa Và Lực Lượng Hùng Mạnh Đã Lật Đổ Quyền Thống Trị Của Gia Tộc Hoa Khoát Đải
Đây Cũng Là Một Trong Những Căn Nguyên Của Nội Chiến Mông Cổ
Sau Khi Hốt Tất Liệt Thành Lập Triều Nguyên
Vẫn Chưa Giải Quyết Vấn Đề Chế Độ Thừa Kế
Trong Thời Gian Ngắn Ngủi Từ 1295 Đến 1368 Chỉ 70 Năm
Triều Nguyên Đã Có 10 Vị Hoàng Đế
Một Vương Triều Hỗn Loạn Như Vậy
Tự Nhiên Là Sẽ Phải Đem Tuyệt Đại Đa Số Tinh Lực Dùng Vào Đấu Đá Nội Bộ
Thêm Nữa Mỗi Lần Nội Loạn
Số Chết Nhiều Nhất Lại Là Những Cấm Quân Tinh Nghệ Tranh Ngôi Vị
Cho Nên Sự Tổn Thương Đối Với Sức Chiến Đấu Nói Chung Của Vương Triều Là Rất Lớn
Sau Đó Đến Thời Nguyên Mạc
Các Cuộc Khởi Nghĩa Lớn Nổ Ra
Trung Nguyên Trương Bắc Phạt
Nội Bộ Triều Nguyên Vẫn Còn Bị Hãm Trong Cuộc Đấu Đá
Thứ Ba Là Triều Nguyên Liệt Người Hán Vào Đẳng Cấp Tiện Dân Thấp Nhất
Thời Kỳ Đầu Nhà Nguyên Thống Trị
Đem Toàn Bộ Dân Chúng Trong Nước Chia Thành 4 Đẳng Cấp
Trong Đó Người Mông Cổ Là Nhất Đảng
Các Cư Dân Ở Tây Vực Là Nhị Đảng
Người Hán Ở Trong Lãnh Thổ Nước Kim
Người Khiết Đan
Người Nữ Trân Là Tam Đảng
Còn Đại Bộ Phận Người Dân Từ Sông Hoàng Hà Về Phía Nam Liệt Hết Là Nam Nhân
Cuối Cùng
Sự Thống Trị Của Triều Nguyên Chính Là Bị Khởi Nghĩa Của Nông Dân Từ Phương Nam Lật Đổ
Cho Nên Triều Nguyên Ngay Từ Đầu Đã Phạm Sai Lầm
Đem Dân Chúng Phân Chia Ra Thành 4 Đẳng Cấp
Mấy Trăm Năm Sau
Những Người Thống Trị Mãn Thanh Chính Là Học Được Bài Học Của Triều Nguyên Nên Đã Mở Khoa Thi
Định Chế Độ Kế Thừa
Và Các Biện Pháp Khác
Mới Có Thể Duy Trì Được Đến Tận Năm 1911
Triều Đại Nhà Nguyên Bị Diệt Phong Dưới Tay Một Thái Giám Ngoại Quốc
Thái Giám Ngoại Quốc Đầu Tiên Trong Lịch Sử Trung Hoa
Theo Sách Sử Ghi Lại
Dưới Triều Đại Nhà Nguyên
Có Một Vị Thái Giám Ngoại Quốc Tên Là Pháp Bất Hòa
Người Sứ Cao Lì
Triều Tiên Ngày Nay
Ông Ta Sinh Vào Thời Vua Nguyên Văn Tông
1304-1332
Cuộc Đời Thái Giám Của Pháp Bất Hòa Bắt Đầu Từ 5-7 Tuổi
Khi Ông Ta Tịnh Thân Và Vào Cung Làm Nô Tại
Chuyên Ló Quét Dọn
Trả Nước
Cùng Vào Cung Với Ông Pháp Bất Hòa Lúc Đó
Còn Có Cô Bé Đồng Hương Tên Là Kỳ Lạc
Sau Này Trở Thành Kỳ Hoàng Hậu
Âm 1369
Kỳ Lạc Cùng Nhiều Thiêu Nữ Khác Bị Vua Cao Lì
Là Trung Nguệ Vương Lên Danh Sách Cống Cho Nhà Nguyên
Theo Chính Sách Cống Nạc Con Người
Vì Sau Chiến Tranh Mông Cổ
Cao Lì
Các Vị Vua Của Cao Lì Được Yêu Cầu Gửi Một Số Lượng
Nhất Định Các Cô Gái Trẻ Tuổi Sinh Đẹp Đến Đại Nguyên
Kỳ Lạc Khi Sang Nhà Nguyên Được Giao Cho Việc Mày Vá
Theo Thủ Trọng Cung
Ở Trốn Hậu Cung Xa Lạ
Đầy Dẫy Những Quy Tắc Khắt Khè
Hai Đứa Trẻ Đã Trở Thành Đôi Bạn Thân
Hai Người Đã Cùng Nhau Chia Sẻ Mọi Buồn Vui Của Cuộc Sống
Và Nỗi Nhớ Quê Hương
Những Ngày Tháng Khổ Cực Trong Cung
Hai Đứa Trẻ Luôn Biết Quan Tâm Và Nương Tựa Vào Nhau
Vì Thế Cuộc Sống Trong Cung Đối Với Hai Người Họ Cũng Vui Vẻ
Và Dễ Thở Hơn Rất Nhiều
Dần Dần
Kỳ Lạc Lớn Lên Trở Thành Một Thiêu Nữ Xinh Đẹp Kiểu Diễm
Khi Đó
Con Trai Của Vua Nguyên Văn Tông Là Thỏa Hoan Thiệp Mộc Nhĩ
Một Lần Chơi Đùa Trong Cung Đã Nhìn Thấy Kỳ Lạc Bén Đưa Nàng Về Phủ
Không Lâu Sau
Thỏa Hoan Lên Ngôi Lấy Hiệu Nguyên Thuận Đế
1320-1370
Từ Khi Được Hưởng Ân Sùng
Kỳ Lạc Ngày Càng Được Lòng Nguyên Thuận Đế
Ân Sùng Của Bà Còn Vượt Hơn Cả Hoàng Hậu Của Huệ Tông
Nguyên Thuận Đế Vẫn Luôn Sùng Ái Bà Nên Sang Năm Thứ Sáu
1340
Kỳ Lạc Được Lập Làm Đệ Nghị Hoàng Hậu
Mặc Dù Trở Thành Bậc Mẫu Nghi Thiên Hạ
Hưởng Thụ Mọi Vinh Hoa Phú Quý
Nhưng Kỳ Lạc Vẫn Luôn Nhớ Đến Người Bạn Cũ Là Phát Bất Hoa
Bà Điều Phát Bất Hoa Tới Hưng Thánh Cung Của Mình
Phòng Làm Vinh Lộc Đại Phù Kiêm Tư Chính Viện Sứ
Tư Chính Viện Là Bộ Phận Chuyên
Quản Lý Tài Chính Trong Nước Dưới Thời Nguyên
Được Hoàng Hậu Ban Cho Cơ Hội Tốt
Họ Phát Không Hề Bỏ Qua
Sự Thông Minh, Nhanh Nhạy Và Gian Manh
Đã Giúp Thái Giám Họ Phát Nhanh Chóng Sở Hữu Gia Tài Cách Sù
Đồng Thời Chia Trác Tiền Của Cho Kỳ Hoàng Hậu
Hành Vi Tham Ô Của Phát Bất Hoa
Vô Cùng Cẩn Thận Khéo Léo Nên
Không Bị Triều Đình Phát Hiện
Ông Ta Thường Mang Lễ Vật Tặng Giới Quyền Quý
Hoặc Hoàng Thân Quốc Thích Khiến Mọi Người Đều Tán Thưởng
Vua Nguyên Bấy Giờ Vô Cùng Tín Nhiệm Họ Phát
Thường Phái Ông Đi Vi Hành, Cứu Tế
Huynh Đạo Triều Đại
Có Hoàng Hậu Nâng Đỡ
Hoạn Quan Người Cao Ly Này Chiếm Được Cả Lòng Tin Của Hoàng Đế
Nhanh Chóng Bước Vào Con Đường Tắt
Để Đi Tới Trung Tâm Quyền Lực Của Nguyên Triều
Sau Khi Con Trai Hoàng Hậu Kỳ Lạc Được Phong Thái Tử
Họ Phát Đặt Hết Kỳ Vọng Vương Quyền Vào Đó
Bữa Ăn Giấc Ngủ Của Thái Tử
Thuận Đế Vốn Chán Ghét Chính Sự
Yêu Thích Hưởng Lạc
Nguyên Thuận Đế Giao Hết Quyền Lực Cho Thái Tử
Vua Còn Phong Cho Sóc Tư Giám
Người Được Pháp Bất Hoa Tiến Cử
Làm Tể Tướng
Pháp Bất Hoa Càng Được Dịp Can Dự Sâu Vào Chuyện Triều Chính
Thậm Chí Trở Nên Truyền Quyền
Độc Đoán
Lúc Bấy Giờ Phàm Là Việc Thăng Quan
Bái Chức Của Các Quan Lại Lớn Nhỏ
Đều Phải Qua Tài Pháp Bất Hoa
Ngay Tới Các Chế Định Của Nguyên Triều
Cũng Nằm Trong Quyền Quyết Định Của Thái Giám Ngoại Quốc Này
Cũng Bởi Vây Cánh Của Hoạn Quan
Y Thế Làm Bấy, Nguyên Triều Lúc Bấy Giờ
Không Có Lấy Một Ngày Yên Ổn, Triều Chính Dối Ghen
Các Thế Lực Phản Loạn Liên Tục Nổi Dậy
Bách Tính Lầm Than
Sau Khi Hậu vị Của Mình Trở Nên Ổn Định
Kỳ Lạc Dần Bộc Lộ Ra Dã Tâm Thao Túng
Triều Chính Của Mình, Khi Ấy Kỳ Hoàng Hậu
Nguyên Thuật Đế Nghe Biết Tâm Kế Của Bà
Ông Bèn Giận Giữ Mà Sa Lánh Bà
Hai Tháng Liền Không Chịu Gặp
Khi Ấy Phác Bất Hoa Vì Có Kỳ Hậu Nên Mới Được Sủng Hái
Này Bị Phé Cánh Đối Lập Kể Tội
Kỳ Hậu Bèn Dùng Ngữ Sử Đại Phu Phật Giano
Khuyên Can Biện Minh
Sau Phật Giano Lệ Mưu Tấu Thêm Tội Trạng
Của Phác Bất Hoa
Kỳ Hậu Biết Trước
Bèn Đẩy Phật Giano Đến Triều Hạ
Phác Bất Hoa
Nguyên Thuật Đế
Khi bị 25 vạn quân bắt tiến tấn công vào kinh đô nhà Nguyên,
Hoàng đế Nguyên Thuận Đế sai khoách khoách thiếp Mộc Nhi điều động binh lực ngay chiến nhưng thất bại tan tác.
Cùng đường, Nguyên Thuận Đế mang quần thần và gia quyến chạy khỏi Đại Đô đến Thượng Đô, Mông Cổ.
Tại đây, ông lập ra nhà Bắc Nguyên và xương khả hãn.
Năm sau, 1369, kỳ Hoàng hậu qua đời, không rõ bao nhiêu tuổi.
Cũng trong năm đó quân minh đánh đến Thượng Đô, Huệ Tông phải chạy lên ứng xương.
Sau đó, Huệ Tông vì kiết lị mà qua đời, Thái tử Ái Du thức Lý đạt lạc kế vị,
tức Nguyên Triều Tông, truy thủy hiệu cho bà là Phổ Hiển Thục Thánh Hoàng hậu.
Nguyên nhân khiến nhà Nguyên sụp đổ trong chưa đầy 100 năm.
Nhà Nguyên sụp đổ chỉ trong chưa đầy 100 năm,
một mốc thời gian ngắn nhưng chứa đựng rất nhiều yếu tố lịch sử, chính trị và xã hội.
Dù đã chiếm được một lãnh thổ rộng lớn và khống chế nhiều vùng đất quan trọng nhưng sự phân hóa xã hội,
những sai lầm trong chính sách và sự đấu tranh quyền lực nội bộ đã khiến triều đại này suy tàn.
Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu nguyên nhân sâu xa
và những yếu tố dẫn đến sự sụp đổ nhanh chóng của nhà Nguyên.
Nguyên nhân nhà Nguyên sụp đổ trong chưa đầy 100 năm.
Nhà Nguyên, dù chiếm giữ lãnh thổ rộng lớn, chỉ tồn tại chưa đầy 100 năm.
Các yếu tố chính dẫn đến sự suy tàn gồm
Thiếu trọng dụng nhân tài.
Vào tháng 10 năm Hồng Vũ thứ 2 của nhà Minh, 1369,
Minh Thái Tổ Chu Nguyên Trương đã gửi thư đến Nguyên Thuận Đế, quyên ông quy phục đại Minh.
Trong thư có đoạn, Hồ không có vận trăm năm nên thuận theo đạo trời,
quy thuộc Trung Quốc tà, đó là thượng sách.
Câu nói về Hồ vẫn không quá trăm năm bắt nguồn từ đây.
Vậy vì sao triều Nguyên chỉ tồn tại chưa đầy 100 năm mà đã suy tàn?
Theo tác giả, triều Nguyên đã phạm phải 3 sai lầm lớn dẫn đến sự sụp đổ của vương triều này.
Nguyên nhân đầu tiên là việc không thực hiện thi cử,
Trong suốt thời kỳ thống trị của nhà Nguyên, tổng cộng đã tiến hành 16 khoa thi và đã lấy được 1139 tiến sĩ.
Tuy nhiên, con số này vẫn rất khiên tốn so với lượng người có học thức rộng rãi trong xã hội.
Vì vậy, nhiều người tài năng và học thức lại không được trọng dụng trong bộ máy cai trị của nhà Nguyên.
Người Mông Cổ, vốn quen với việc trinh phục thiên hạ bằng sức mạnh quân sự
và không có sự trợ giúp của những sĩ phu người Hán đã gặp khó khăn trong việc quản lý đất nước.
Do đó, năng lực cai trị của họ đã bị hạn chế một cách rõ rệt.
Tranh giành quyền lực nội bộ
Không có một hệ thống thừa kế ngai vàng ổn định khiến ngôi vua luôn luôn phải chịu sự tranh giành.
Việc kế thừa ngôi vua là một sự kiện trọng đại trong các triều đại cổ đại.
Người Mông Cổ có phong tụng ấu tử thủ táo, khác hẳn với chế độ thừa kế theo con trường hoặc con đích.
Theo đó, người Mông Cổ thường truyền lại phần lớn cơ nghiệp cho người con út.
Mặc dù chế độ này có thể hoạt động hiệu quả trong xã hội ru mục trên thảo Nguyên,
nhưng khi áp dụng vào việc kế vị ngai vàng nó lại tiêm ẩn nhiều nguy cơ.
Sau khi thành các tư hãn qua đời, Hoa Khuất Đài kế thừa ngôi vị đại hãn,
nhưng con út đã lôi lại thừa hưởng phần lớn binh lực.
Khi Hoa Khuất Đài qua đời, gia tộc đã lôi đã lật đổ gia tộc Hoa Khuất Đài, gây ra nội chiến Mông Cổ.
Mặc dù hốt tất liệt đã lập ra Triều Nguyên, ông vẫn chưa giải quyết được vấn đề thừa kế ngai vàng.
Trong khoảng thời gian từ 1295 đến 1368, chỉ trong 70 năm, Triều Nguyên đã có tới 10 vị hoàng đế.
Một vương triều hỗn loạn như vậy không thể tránh khỏi việc nội bộ phải dồn nhiều sức lực vào các cuộc đấu tranh quyền lực.
Mỗi lần xảy ra nội loạn, cấm quân tinh nhuệ thường là những người thiệt mạng nhiều nhất, làm giảm sức chiến đấu chung của triều đình.
Cuối cùng, khi Triều Nguyên suy tàn, các cuộc khởi nghĩa lớn nổ ra và Trung Nguyên Trương tiến hành chiến tranh,
trong khi nội bộ Triều Nguyên vẫn chìm đắm trong các cuộc đấu đá.
Phân biệt đẳng cấp
Thứ ba, Triều Nguyên đã phân biệt người Hán và đưa họ vào đẳng cấp thấp nhất, tạo ra sự phân biệt rõ rệt giữa các dân tộc.
Trong giai đoạn đầu của sự thống trị, nhà Nguyên đã chia toàn bộ dân chúng trong vương quốc thành 4 đẳng cấp.
Người Mông Cổ được xếp vào đẳng cấp cao nhất.
Tiếp theo là các cư dân Tây Vực ở đẳng cấp thứ hai.
Người Hán sống trong lãnh thổ của nhà Kim, người Khiết Đan và người Nữ Chân Bị xếp vào đẳng cấp thứ ba.
Còn đại đa số dân chúng từ sông Hoàng Hà chở vào Nam Bị coi là Nam Nhân, tức đẳng cấp thấp nhất.
Sự phân biệt đẳng cấp này đã dẫn đến sự phản kháng mạnh mẽ từ phía dân chúng,
đặc biệt là khởi nghĩa nông dân từ phương Nam đã lật đổ Triều Nguyên.
Vì vậy, ngay từ đầu Triều Nguyên đã phạm phải sai lầm lớn trong cách đối xử với các nhóm dân tộc, tạo ra sự bất bình trong xã hội.
Bài học từ sự thất bại của nhà Nguyên
Sự xúc đổ của nhà Nguyên là bài học quan trọng cho các triều đại sau.
Nhà Mãn Thành đã rút kinh nghiệm bằng cách cải cách hệ thống thi cử,
ổn định chế độ kế thừa và xây dựng chính sách quản lý xã hội hợp lý hơn.
Nhờ đó Triều Mãn Thành mới có thể tồn tại cho đến tận năm 1911.
Nhà Nguyên sụp đổ chỉ trong vòng chưa đầy 100 năm là kết quả của nhiều yếu tố từ sự bất bình trong nội bộ triều đình,
sự phân biệt xã hội đến các sai lầm trong quản lý.
Mặc dù đã xây dựng được một đế chế rộng lớn,
nhưng Triều Nguyên không thể duy trì sự ổn định do các vấn đề cơ bản chưa được giải quyết.
Đây là bài học lớn cho các triều đại sau, khi họ cần nhìn nhận và cải cách kịp thời để tránh được số phận tương tự.
Tại sao nhà Nguyên lại sụp đổ trong vòng chưa đầy 100 năm dù có đội quân chiến đấu mạnh mẽ?
Đế chế Mông Cổ, từng thống trị thế giới và trải giải khắp lục địa Á Âu,
đã nhanh chóng diệt vong trong vòng 100 năm sau khi nắm quyền kiểm soát Trung Nguyên, lập ra nhà Nguyên ở Trung Hoa.
Trong tiến trình lịch sử hàng nghìn năm của Trung Quốc, sự thay đổi của các triều đại là một hiện tượng tất yếu.
Dù những người cây trị các triều đại đều hy vọng nền móng họ lập ra xé trường tồn với non sông đất nước,
nhà Nguyên do người Mông Cổ lập ra ở Trung Quốc, kiểm soát toàn bộ lãnh thổ rộng lớn nhưng cũng chỉ tồn tại ngắn ngùi 97 năm.
Đế chế Mông Cổ, từng thống trị thế giới và trải giải khắp lục địa Á Âu,
đã nhanh chóng diệt vong trong vòng 100 năm sau khi nắm quyền kiểm soát Trung Hoa.
Triều Nguyên do nguyên thế tổ hốt tất liệt lập nên vào năm 1271,
định đô tại đại đô sau khi đế quốc Mông Cổ bị phân nhánh thành bốn quốc gia và hốt tất liệt lên ngôi hoàn đế.
Tuy nhiên, nhà Nguyên chỉ tồn tại trước đầy 100 năm, 1271-1368.
Theo China Times, có bốn lý do chính khiến nhà Nguyên nhanh chóng sụp đổ khi trước đầy 150 cây trị Trung Hoa.
Theo Lù Quang, nhà Nguyên diệt vong trong vòng trước đầy một thế kỷ có bốn nguyên nhân chính là quan trọng nhất.
Thứ nhất, chính là sự suy thoái của quân đội nhà Nguyên.
Sau khi quân Mông Cổ chiếm lấy trung nguyên, kỷ luật trong quân đội nhanh chóng tụt dốc,
không còn là đội quân bất khả chiến bại như trước đây.
Theo các nhà sự học, quân đội nhà Nguyên nhanh chóng buông lỏng,
không còn sự kiên trì và dũng cảm chiến đấu để chinh phục thế giới như trước đây.
Bình lính cũng bị xa đà vào cuộc sống hưởng thụ, xa hoa.
Ngoài ra, nội chính nhà Nguyên cũng rất hỗn loạn, dẫn đến bất ổn chính trị.
Trong thời gian ngắn 97 năm, đất nước có 11 vị hoàng đế.
Nếu tính cả những thái tử được kế vị, con số sẽ là gần 20 người.
Ảnh minh họa, ảnh internet.
Thứ hai, sự phân hóa chính sách dân tộc của chiều Nguyên được cho là không có lợi cho chiều đại này.
Dưới thời nhà Nguyên, các hoàng đế chia thành thành 4 giai cấp để phân biệt và cai trị là người Mông Cổ,
người Sắc Mục, SMU, người Hán và người Phương Nam.
Người Hán ở trung nguyên dùng để chỉ người Hán ở phía bắc sông Hoài Hà.
Người Hán cũng là dân tộc chiếm tỷ lệ lớn nhất trong dân số Trung Hoa.
Tuy nhiên, nhà Nguyên lại coi đây là người thuộc tầng lớp thấp hơn và chịu nhiều giang buộc chính sách nghiêm ngặt
bởi lo sợ họ sẽ nổi dậy, giấy binh cầm quyệt lật đổ nhà Nguyên.
Vào năm 1304, nhà Nguyên quy định tất cả mọi người ngoại trừ người Mông Cổ,
người Hán và người Miền Nam đều là người Sắc Mục.
Chính sự phân biệt này cùng nhiều loại thuế đẻ nén khiến lòng người bất mãn.
Nhiều lực lượng sau này đã nổi dậy nhằm lật đổ nhà Nguyên.
Thứ ba, sau khi lên nắm quyền cai trị Trung Hoa, đế chế Mông Cổ lại không biết cách cai trị.
Tờ Suohu cho rằng, người Mông Cổ chỉ biết chinh phục thiên hạ chứ không biết cai trị.
Đây là sai lầm lớn khiến nhà Nguyên chỉ tồn tại một thời gian ngắn.
Sau khi chiếm được Trung Nguyên, nhà Nguyên không những không xây dựng chính sách cai trị theo điều kiện địa phương
mà còn phát triển trăn nuôi theo phong cách ru mụ.
Đây vốn không phải lợi thế của người Hán mà là phong tục của người Mông Cổ trên Thảo Nguyên.
Chính vì thế, hành động này của các hoàng đế nhà Nguyên đã vô tình tản phá nền văn minh nông nghiệp ở khu vực đồng bằng,
làm chậm sự phát triển kinh tế.
Sau một thời gian, người dân đều phàn nàn về mức sống xa suốt, khổ sở nhưng giới cầm quyền lại nhắm mắt lặng ngờ.
Việc làm này khiến nhà Nguyên mất đi sự ủng hộ của người dân Trung Nguyên.
Nguyên nhân thứ tư là do thiên tai thường xuyên xảy ra.
Theo cuốn lịch sử nhà Nguyên, dưới thời trị vị của Nguyên Huệ Tông tức Nguyên Thuận Đế,
thời tiết cực lạnh giá kéo dài xảy ra trung bình hai năm một lần khiến người dân rơi vào cảnh cuốn cùng,
sản lượng lương thực giảm mạnh gây ra những bất ổn và xã hội.
Nhận thấy tình hình lúc đó, triều đình nhà Nguyên tuy đã cố gắng ứng phó với thiên tai
nhưng vẫn bất lực trước những thảm họa thiên nhiên lắp đi lại lại liên tục.
Nhà Nguyên cực hùng mạnh, vì sao diệt vong trong nháy mắt.
Theo phân tích của các chuyên gia sử học, sự suy vong này bắt nguồn từ
Bốn yếu tố cốt lõi gồm quan lại yếu kém, giới quý tộc hủ bại, quân đội mục ruộng, thiên tai liên miên.
Đế chế Mông Cổ từng làm dung truyền lục địa Á-Âu, trải dài lãnh thổ bao la.
Thế nhưng triều đại do họ lập nên ở Trung Quốc, Triều Nguyên, lại có sự chỉ vì ngắn ngủi đáng ngạc nhiên.
Chỉ vòn vẹn 97 năm tồn tại, sự sụp đổ nhanh chóng của Triều Nguyên,
triều đại thống nhất đầu tiên do dân tộc thiểu số kiến lập, ẩn chứa những bài học lịch sử sâu sắc.
Theo phân tích của các chuyên gia sự học, sự suy vong này bắt nguồn từ bốn yếu tố cốt lõi.
Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự suy tàn chóng vánh của Triều Nguyên là chất lượng quan lại yếu kém.
Triều đình nhà Nguyên áp dụng chính sách phân biệt chủng tộc khắc nghiệp, chia dân chúng thành bốn đẳng cấp,
người Mông Cổ, người SMU, những người có địa vị đặc BIE, người Hán và người Nam.
Các vị trí quan trọng từ trung ương đến địa phương hầu hết do người Mông Cổ nắm giữ.
Thêm vào đó, chế độ tra truyền con nối khiến nhiều quý tộc Mông Cổ trẻ tuổi,
thậm chí khi còn nhỏ, đã được trao những chức vụ then chốt.
Đáng chú ý, phần lớn quan lại người Mông Cổ này không thông thạo tiếng Hán,
mù chữ Hán, chủ yếu dựa vào đóng dấu và ký tên để giải quyết công việc.
Điều này cho thấy năng lực quản lý và điều hành đất nước của bộ máy quan lại thời bấy giờ là một vấn đề nghiêm trọng,
gây cạn trở lớn cho việc vận hành hiệu quả của Triều đình.
Nguyên nhân thứ hai nằm ở sự suy đổi, phủ bại của giới quý tộc.
Bắt đầu từ thời Nguyên Vũ Tông, các hoàng đế nhà Nguyên Dân đánh mất sự sáng suốt trong việc quản lý quốc gia,
thay vào đó là lối sống xa hoa, lãng phí.
Điển hình như Nguyên Vũ Tông, chỉ trong chưa đầy một năm sau khi lên ngôi,
số tiền thưởng ông ban ra đã lên tới 8,28 triệu lạng bạc,
trong khi tổng thu nhập của quốc hố cả năm chỉ đạt 2,8 triệu lạng.
Thậm chí, sự phung phí này còn leo thang dưới thời Nguyên Nhân Tông,
Sự tiêu xài vô độ của giới cầm quyền đã làm cạn kiệt ngân khố quốc gia,
tạo gánh nặng lớn cho dân chúng và làm suy yếu nền tảng kinh tế của Triều Đại.
Yếu tố thứ ba góp phần vào sự sụp đổ của Triều Nguyên là sự suy yếu, mục ruộng của quân đội.
Sau khi chinh phục Trung Nguyên, quân đội Mông Cổ dần đánh mất tinh thần chiến đấu và ý chí chinh phục thuở ban đầu.
Cuộc sống xa hoa, trụi lạc đã làm sói mòn kỳ luật và sức mạnh của quân đội.
Các cướng lĩnh thiếu kiến thức về chiến thuật, binh lĩnh không còn thuần thục kỹ năng chiến đấu.
Hậu quả là quân đội Nguyên Triều liên tiếp thất bại trong các cuộc chiến tranh bên ngoài,
thể hiện rõ sự suy yếu về mặt quân sự.
Bên cạnh đó, tình hình chính trị nội bộ Triều Nguyên cũng vô cùng bất ổn,
với những cuộc tranh giành quyền lực liên miên.
Trong suốt 97 năm tồn tại ngắn ngủi, Triều Nguyên đã trải qua tới 11 đời hoàng đế,
cho thấy sự thiếu ổn định và chia rẽ trong nội bộ triều đình.
Cuối cùng, thiên tài liên miên cũng đóng vai trò quan trọng trong việc đẩy Triều Nguyên đến bờ vực sụp đổ.
Theo ghi chép trong nguyên sử, vào thời Nguyên thuận đế,
cứ trung bình 2 năm lại xảy ra một đợt rét đậm.
Những đợt rét kỷ lục này đã tàn phá mùa màng, khiến sản lượng lương thực giảm suốt nghiêm trọng,
đẩy người dân vào cảnh đói khổ và gây ra bất ổn xã hội trên diện rộng.
Mặc dù triều đình đã cố gắng đưa ra các biện pháp cứu trợ,
Sự kết hợp giữa thiên tài và những yếu tố nhân họa như bộ máy quan liêu yếu kém,
sự hù bại của giới quý tộc và sự suy yếu của quân đội đã đẩy hàng ngàn người dân đến bước đường cùng,
buộc họ phải nổi dậy chống lại triều đình, dẫn đến sự sụp đổ không thể tránh khỏi của Triều Nguyên.
Sự sụp đổ nhanh chóng của một đế chế hùng mạnh như Triều Nguyên là một minh chứng rõ ràng cho thấy tầm quan trọng
của việc duy trì một bộ máy chính quyền hiệu quả, sự liêm chính của giới lãnh đạo,
sức mạnh quân sự và khả năng ứng phó với các thách thức từ thiên nhiên.
Giải mã chiến thuật chinh phục thế giới của quân Mông Cổ
Ngoài những yếu tố nổi tiếng như kỵ binh, ngựa, kỹ thuật bắn cung, bản tính hung bạo hiếu chiến,
thì đội quân của thành các tư hãng còn cần đến cả những chiến thuật độc nhất vô nhị để đánh bại các đối thủ.
Vậy các chiến thuật phía sau huyền thoại vó ngựa Mông Cổ là gì?
1. Quân đội Mông Cổ không hằn chỉ có người Mông Cổ
Một sự thật mà rất ít người để ý đến đó là đội quân thiện chiến từng tung hoành khắp thế giới
của người Mông Cổ lại không phải chỉ toàn người Mông Cổ. Phần lớn các kỵ sĩ du mục chiếm đa số lại là dân tốc.
Ngay trong thời của thành các tư hãng thì kỵ sĩ gốc Mông Cổ cũng chỉ khoảng 23.000 người.
Giải mã chiến thuật chinh phục thế giới của quân Mông Cổ
1. Sử dụng cung và giáo vì bị thiếu sắt
Ở thời kỳ sơ khai của mình, quân đội Mông Cổ gặp khó khăn trong việc tìm nguồn cung cấp sắt để rẻn vũ khí.
Khó khăn này bắt nguồn từ chính sách hạn chế xuất khẩu sắt cho các bộ tộc du mục
của các triều đại Trung Hoa để làm suy yếu những bộ lạc này.
Thế nên ở thời kỳ đầu, bàn đạp sắt hay đao Mông Cổ chủ yếu chỉ dành cho giới quý tộc,
còn lại vũ khí chủ yếu của quân đội vẫn là cung và giáo những loại vũ khí đòi hỏi ít sắt hơn.
3. Kỹ thuật làm cung đáng kinh ngạc được thừa hưởng từ Ba Tư và Trung Hoa
Mông Cổ kế thừa kỹ thuật chế tạo cung của người Ba Tư và Trung Hoa,
sau đó đã phát triển thành công nghệ sản xuất cung riêng của mình.
Vào khoảng thế kỷ 13, cung Mông Cổ đặt tầm bắn 250 mét và hiệu quả gấp đôi trường cung của người Anh.
4. Áo giáp gia thuộc vũ khí tối thượng của Kinh kỵ Mông Cổ
Trong các cuộc chiến với trọng kỵ của châu Âu nói chung,
lớp áo giáp hiệp sĩ có thể vô hiệu hóa cung tên, thế nên điểm yếu duy nhất có thể tấn công là ngựa cưỡi.
Các hiệp sĩ và quân thiết kỵ vốn bị hạn chế hoạt động vì lớp áo giáp nặng
Thế nên, với lớp áo giáp gia thuộc thì Kinh kỵ Mông Cổ vừa được che chán tốt, vừa hoạt động linh hoạt và nhẹ nhàng hơn.
5. Học hỏi tốt kỹ thuật công thành và sử dụng pháo từ chí người Trung Hoa
Vì thế mạnh của quân Mông Cổ chủ yếu phát huy trên chiến trường mở.
Vì thế ngoài việc học hỏi cách sử dụng pháo và kỹ thuật công thành từ người Trung Hoa,
quân đội Mông Cổ thường áp dụng chiến thuật bao vây, cô lập các thành trì.
Quá trình này sẽ bao gồm cả việc tàn sát các cư dân xung quanh để chặn tiếp tế,
bỏ đói thành đồng thời gây áp lực nên quân thủ thành.
Tất nhiên, nếu thành trì nào mất kiên nhẫn mà đưa quân ra ứng cứu thì sẽ ngay lập tức phải đối đầu với quân Mông Cổ trên chiến trường.
6. Chính sách khắt khẽ đối với tù binh
Do tính chất linh động nên quân đội Mông Cổ rất ít khi giữ tù binh.
Các thành trì bị đánh chiến thường có hai sự lựa chọn,
hoặc đầu hàng ngay thì sẽ được tha còn chống lại thì kết cục là tàn sát cả thành.
Chính sách này vừa phục vụ cho mục đích cướp bóc, vừa tránh phải tốn lương thực không cần thiết.
Hơn thế nữa, nó còn giúp đảm bảo sự an toàn cho các thương gia Mông Cổ,
nhờ vậy sự giao lưu văn hóa và công nghệ với các khu vực khác cũng dễ dàng hơn.
Bởi bất kỳ thành trì nào giết thương gia Mông Cổ đều bị tàn sát chả đũa.
Trung Nguyên Trương tiêu diệt nhà Nguyên, 10.000 phụ nữ Mông Cổ có kết cục ra sao?
Từ góc độ lịch sử mà xét, Trung Nguyên Trương có thể đưa ra 3 quy định,
làm quy định lâu dài để đối đái với các tù nhân, đã thể hiện phong thái đế vương của ông.
Từ trước đến nay, người thắng trận luôn đối xử vô tình đối với phụ nữ nước thua trận.
Riêng về điểm này thì vị Hoàng đế khai quốc nhà Minh thực sự là một đống minh quân đáng ngưỡng mộ.
Khi các triều đại xảy ra chiến tranh, bi kịch nhất là trở thành tù nhân và bị ngoại bang đẩy đọa,
đặc biệt trong thời đại phong kiến trọng nam khinh nữ.
Giống như sự kiện mối nhục tĩnh khang và thời tống,
một số lượng lớn phụ nữ quý tộc bị làm nhục và chịu đau khổ.
Nhưng khi Trung Nguyên Trương tiêu diệt nhà Nguyên, khoảng 10.000 phụ nữ bị bắt làm tù nhân.
Nếu theo tính cách tàn bạo của Trung Nguyên Trương thì số phận những người phụ nữ này thật đáng lo ngại.
Vậy cuối cùng Trung Nguyên Trương đã đối đái với họ như thế nào?
IMG! Trung Nguyên Trương đối với 10.000 phụ nữ Mông Cổ đã ban ra 3 mệnh lệnh.
Thứ nhất, bái bỏ chế độ kế hôn của nhà Nguyên.
Thế nào là chế độ kế hôn?
Tức là sau cái chết của người cha,
người con trai không chỉ thừa kế gia sản mà còn kết hôn với vợ của cha,
ngoại trừ mẹ ruột của mình.
Người Hán rất coi trọng đạo đức, và tất nhiên Trung Nguyên Trương không chấp nhận phong tục đó.
Ông đã bái bỏ ngay sau khi lên môi và đó là một điều tốt cho người phụ nữ.
Thứ hai, yêu cầu phụ nữ Mông Cổ học tập phụ nữ người Hán, mặc y phục người Hán.
Tất nhiên, đối với phụ nữ Mông Cổ mà nói, đó có lẽ là một sự xỉ nhục.
Nhưng đối với thân phận là nô lệ, trong thời lịch sử cổ đại và cận đại,
yêu cầu này có thể nói là quá khoan hồng.
Thứ ba, phụ nữ Mông Cổ chỉ có thể kết hôn với người Hán.
Mệnh lệnh này thực ra là nhằm đảm bảo an nguy của Vương Triều Đại Minh,
biến kẻ thù thành người thân.
Đó là biện pháp lý tưởng nhất, với ràng buộc gia đình, không dễ để các tù nhân nổi loạn.
Đương nhiên cách làm này không phải hạ thấp đàn ông người Hán,
mà là Trung Nguyên Trương không coi những người phụ nữ bị bắt là chiến lợi phẩm,
và ông thực sự là một quân tử.
Từ góc độ lịch sử mà xét, Trung Nguyên Trương có thể đưa ra ba quy định,
làm quy định lâu dài để đối đái với các tù nhân, đã thể hiện phong thái đế vương của ông.
Từ trước đến nay, người thắng trận luôn đối xử vô tình đối với phụ nữ nước thua trận.
Không chỉ ở sự kiện bối nhục tỉnh Khang, vô số phụ nữ người Hán bị làm nhục,
mà khi Triều Đại Nam Tống bị quân Mông Cổ tiêu diệt, phụ nữ Nam Tống cũng chịu nỗi khổ tương tự.
Nhưng Trung Nguyên Trương đã không đối đái với phụ nữ Mông Cổ theo cách đó.
Về điểm này, vị Hoàng đế khai quốc nhà Minh thực sự là một đấng minh quân đáng ngưỡng mộ.
