Cách Xử Phạt Phân Minh, Thấu Tình Đạt Lý Của Các Vua Nhà Trần Giúp Thu Hút Hiền Tài, Quy Tụ Lòng Dân

Theo sách Đại Việt sử tý Toàn Thư, nhân huệ vương Trần Khánh Dư quê ở Trí Linh, Hải Dương, ông là võ tướng thời nhà Trần được thừa hưởng tước hầu từ người cha thượng tướng nhân huệ hầu Trần Phó Duyệt. Sau này khi được vua Trần Thánh Tông nhận làm con nuôi, ông mới được hưởng tước nhân huệ vương. Ông nổi tiếng về tài cầm quân và đã góp công trong cuộc kháng chiến chống quân nguyên mông của nước Đại Việt. Là người có tài kiêm văn võ và được vua Trần rất yêu mến, nhưng ông cũng có tật xấu là tham lam hiếu sắc. Năm 1257, khi quân nguyên vào cướp nước ta, Trần Khánh Dư nhân sơ hở đánh út quân giặc. Thượng Hoàng khen ông có chính lược lập làm thiên tử nghĩa nam tức con nuôi. Sau đó ông lại đánh người man ở vùng núi Thắng Nỡn được phong làm phiêu kỳ đại tướng quân. Trước phiêu kỳ tướng quân này nếu không phải là hoàng tử thì không được phong. Vì Khánh Dư là thiên tử nghĩa nam cho nên mới có lệnh đó. Rồi từ trật hầu thăng mãi đến từ phục thượng vị hầu. Vẻ sau, vì Trần Khánh Dư thông dâm với công chúa Thiên Thủy nên bị phạt đánh trường ở Hồ Tây. Theo quy luật đời Trần, ông sẽ bị phạt 100 gầy, hình phạt này là đánh cho đến chết. Nhưng vua lại rằng khi đánh thì chút đầu gậy xuống đất, như vậy sức đánh một phần xuống đất một phần vào người. Khi hết 100 trường Trần Khánh Dư đau quá nhưng không chết. Cũng theo luật đời ấy nếu không chết sau 100 trường thì có nghĩa là được thần linh phỏ hộ và được tha chết. Ít lâu sau nhà vua Xuống Chiếu đoạt hết quan tước quân tịch thu tài sản không để lại cho Trần Khánh Dư một chút gì. Châu Trí Linh vốn là của riêng của Thượng tướng Trần Phó Duyệt nên Khánh Dư mới giữ lại được. Khánh Dư luôi về ở Trí Linh cùng đám hèn hạ làm nghề bán than. Khi vua Trần cho tổ chức hội quân sự ở Bình Than, nhà vua đang cho thuyền đi trên sông Đuống qua vùng Trí Linh Hải Dương. Thấy người trèo đỏ bán than, vua biết đó là Trần Khánh Dư và cho binh sĩ đến mời vào họp. Trong cuộc họp, Trần Khánh Dư đã trình bày nhiều chiến lược hợp với ý nhà vua nên vua phong ông làm phó tướng. Lúc Trần Khánh Dư đánh Âu Mã Nhi nhưng lại bị thua, nhà vua gọi về phạt. Trần Khánh Dư xin hoãn vì ông có thể phá giặc ở trận kế tiếp. Quả thật, ông lừa Âu Mã Nhi rồi đánh đoàn thuyền đương của Trương Văn Hổ tan thành. Nhờ đó mà quân dân nhà Trần đã đại thắng trong trận Bạch Đằng. Cũng nói về việc thưởng phạt thời Trần, sách Đại Việt sử ký Toàn Thư có đoạn chép. Trước kia người Nguyên vào cướp, Vương Hầu quan lại nhiều người đến doanh chạy giặc xin hàng. Đến khi giặc thua bắt được cả một hòm biểu xin hàng, Thượng Hoàng sai đốt hết đi để yên lòng những kẻ phản chắc. Chỉ có kẻ nào đầu hàng trước đây thì giấu bản thân ở triều đình giặc cũng kết án vắng mặt sự tội đi đẩy hoặc tử hình. Như Trần Tiện là con của tỉnh quốc thì đổi làm họ mai, người khác cứ theo lẽ ấy mà đổi. Riêng Trần Ích Tắc là chỗ tình thân cốt nhục, tuy trị tội cũng thế nhưng không nỡ đổi họ xóa tên, chỉ gọi là Ả Trần, có ý chê hắn hèn nhát như đàn bà vậy. Đối với quân lính và dân thường, nếu phạm tội hàng giặc thì được miễn tội chết, nhưng bắt chở gỗ, đá, xây cung điện. Quan viên phạm tội thì tùy tội nặng nhẹ mà xét xử. Cũng vào thời ấy, có người tên Đặng Long là cực thần của nhà vua, người này rất giỏi văn học và đã được ri trú để cất nhắc. Vua định cho làm hàng năm học sĩ nhưng Thượng Hoàng ngăn lại và nói, hắn mang giả bất bình, đến giờ cũng hàng giặc, giặc thua, hắn bị bắt nên đem chém để răn vào kẻ khác. Hiền tài là nguyên khí quốc gia. Trong quá trình dựng nước và giữ nước, việc dùng người nói chung và việc sử dụng hiền tài nói riêng luôn được các triều đại phong kiến ở nước ta đặc biệt quan tâm. Ngay trong giai đoạn mở đầu kỳ nguyên Đại Việt, ông cha ta cũng đã có những phương sách dùng người rất tài tình và đắc dùng. Và một trong những cái sách thưởng hiệu trong việc sử dụng hiền tài của Tổ tiên chúng ta Nội dung của giai thoại trên đây đã phần nào chứng minh cho việc thưởng phạt của thời Trần kể cả lúc kháng chiến cũng như thời bình. Chính vì vậy mà nhà Trần đã quy tụ được những bậc hiền tài tiệt suốt của thời đại và đặc biệt thu phục được trăm họ về một mối, toàn dân một ý chí và nhờ đó mà triều đại nhà Trần đã làm nên hào khí Đông A. Đó là tinh thần độc lập tự cường, lòng yêu nước, khát vọng lập công, giúp nước, ý chí quyết chiến, quyết thắng mọi kẻ thù. Thế mới hay rằng, cách thưởng phạt phân minh đúng lúc đúng nơi và đúng người đúng tội sẽ tạo ra sức mạnh chống lại mọi kẻ thù. Bởi việc làm này bao giờ cũng tạo cho nhân dân tin tưởng vào sự công minh chính đại của người cầm quyền. Theo website Bình Phước Online, video được thực hiện bởi kênh Bí Ẩn Sự Việt qua dọc đọc Trọng Tuân. Mời quý vị và các bạn đăng ký kênh, nhấn chuông nhận thông báo để đón xem những câu chuyện tiếp theo. Đăng ký kênh Bí Ẩn Sự Việt khám phá những bí ẩn để suy nghĩ sâu sắc hơn về lịch sử và thêm phần phun đắp niềm tự hào dân tộc. Đăng ký kênh Bí Ẩn Sự Việt để đón xem clip mỗi tuần.