Khám Phá Tiểu Sử PHẠM NGŨ LÃO Danh Tướng Chưa Hề Biết Mùi Thất Bại - Bí Ẩn Lịch Sử Việt Nam

Kính chào quý vị và các bạn, rất vui được gặp lại tại Viện Sử Toàn Thư Quý vị thân mến, Phạm Ngũ Láo là một danh tướng nổi tiếng thời Trần Ông không chỉ lậm nhiều công lao trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông mà còn có phần rẹp loạn trong nước, đánh giặc giữ yên bờ cõi phía Nam và phía Tây Theo sử sách, cuộc đời của Phạm Ngũ Láo, vị tướng xuất thân từ nông dân, đánh trận bách chiến bách thắng Có nhiều câu chuyện thú vị xoay quanh cuộc đời ông Hãy cùng Viện Sử Toàn Thư tìm hiểu câu chuyện về vị danh tướng nông dân này trong video ngay sau đây Trước đó, đừng quên đăng ký kênh Viện Sử Toàn Thư để không bỏ lỡ video từ chúng tôi Tiểu sử của Phạm Ngũ Láo Phạm Ngũ Láo sinh năm 1255, mất năm 1320, là danh tướng nhà Trần trong lịch sử Việt Nam Ông là người góp công rất lớn trong cả hai cuộc kháng chiến chống Mông Nguyên lần thứ hai năm 1285 và lần thứ ba năm 1288 Điện thoại danh tiếng của ông chỉ xếp sau Hương Đạo Vương Trần Quốc Tuấn người được xem là vị tướng vĩ đại nhất trong lịch sử quân sự phong kiến Việt Nam Phạm Ngũ Láo sinh ra tại làng Phù ủng, nay thuộc huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên và đúng lúc Vương Triều Trần đang động viên sức dân cả nước chuẩn bị cho cuộc chiến đấu chống giặc Nguyên Mông lần thứ hai Ông cùng tuổi với Thượng Tướng Quân Trần Nhật Duật, Hoàng tử thứ sáu của Vua Trần Thái Tông, chú ruột Vua Trần Nhân Tông cũng là một danh tướng kiệt xuất của Hương Triều. Sinh thời hai ông đều mến mộ và kính trọng đức độ tài năng của nhau. Phạm Ngũ Láo thoạt tiên là gia tướng của Hương Đạo Vương Trần Quốc Tuấn, một vị thánh tướng của dân tộc Việt Nam và thế giới. Chính những ngày tháng được gian gặp giới tướng của quốc công đã giúp ông trở thành toàn diện, phát huy được sở trường văn hóa của mình để sau này trở thành vị tướng tài năng kiệt xuất. Về việc xuất thân của ông đã trở thành huyền thoại dân gian, chàng trai làng Phụ ủng Đường Hào, thời nhỏ có chí khí khác thường, tính tình khẳng khái. Khi ở làng có người nổi tiếng sĩ, bùi cung tiến, tổ chức ăn mừng, cả làng kéo đến, riêng Ngũ Láo thì không. Người mẹ hỏi tại sao con không đến, Ngũ Láo thư với mẹ. Chí làm trai phải lập công danh rạng rỡ non sông mà con chưa lập được bằng người, đi mừng người ta, nhục lắm. Đang sọt giữa đường và cuộc gặp gỡ định mệnh với Hưng Đạo Vương. Theo sách giai thoại lịch sử Việt Nam, khi Giặc Nguyên kéo sang xâm lược nước ta lần thứ hai, 1285, vua Trần Nhân Tông giao cho Trần Hưng Đạo làm tiết chấy, thống lĩnh toàn bộ quân đội. Một hôm đoàn quân của Trần Hưng Đạo từ Vạn Kiếp về Thăng Long, thấy một thanh niên ngồi đang sọt bên vệ đường. Mà quân lính quát tháo, anh chàng vẫn không để ý. Lính bực mình, lấy giáo đâm thủng đùi. Chàng thanh niên không hề đau đớn, vẫn thẳng nhiên ngồi đang sọt, nhưng không có chuyện gì xảy ra. Nghe tiếng âm ý Hưng Đạo Vương định sai một viên quan hồ cận lên xem có việc gì, thì tướng Nguyễn Chế Nghĩa tiến lại trước mặt ông, cuối đầu thưa rõ sự việc. Trường Hưng Đạo lấy lạ liền đến trước mặt chàng trai, thấy người này ước chừng 20 tuổi, đầu trần áo rách, khuôn mặt khôi ngô, một đênh đùi bị giáo đâm chảy máu, vẫn ngồi đang sọt. Hưng Đạo Vương cất giọng hỏi. Người quê ở đâu? Bị giáo đâm thế, không biết đâu hay sao mà ngồi im thế. Phạm Ngũ Lão ngức lên, thấy vị tướng gián uy nghi, vẫn lộ rõ vẻ hiền từ, liền kính cận thưa. Thưa đức ông, thân họ Phạm tên Ngũ Lão, quê ở làng Phù ủng, châu Thượng Hồng. Nhà nghèo, ruộng không có, phải làm nghề đang sọt nuôi mẹ già. Thân mãi nghĩ mấy câu trong bên thư, nên không biết có quân của đức ông qua đây, xin đức ông xá tội. Thấy gián vẻ và khổ khí của Phạm Ngũ Lão đường hoàng, trưởng Hưng Đạo sai người lấy thuốc đắp vết thương cho ông rồi dò hỏi xem có quan tâm đến việc Nguyên Mông sắp tiến vào Đại Việt hay không. Phạm Ngũ Lão thưa, thân tuy ở nơi thôn giả, song cũng biết đến giặc Nguyên Mông lâm le tiến vào nên cũng trai tráng trong vùng luyện tập võ nghệ, chờ thời cơ đầu quân. Hưng Đạo Vương nhìn thấy một chiếc sọt có nguyện sách liền hỏi sách gì, Ngũ Lão kính cận dâng lên. Vương hỏi về bên thư, không ngờ ông trả lời rành rọt mọi vấn đề về cách dùng binh, binh chỉ cầm tin chứ không cần nhiều. Hưng Đạo Vương mừng rỡ nói, Người có trí lớn ta rất mừng, hiện ta chiêu mộ quân lính kháng trọng tướng tài, người muốn về vạn kiếp giúp ta huấn luyện quân lính. Người thấy thế nào? Phạm Ngũ Lão vui mừng, xong không đi ngay mà xin phép về thư lại với mẹ, khiến Hưng Đạo Vương xúc động. Sau một thời gian, Ngũ Lão đến quân doanh của Trần Hưng Đạo huấn luyện quân sĩ. Ông còn được Hưng Đạo Vương gã con gái cho. Điều này rất hiếm xảy ra trong vương Triều Trần, và để làm điều gì đó một cách thuận tình đặc lý, Trần Quốc Tuấn phải dán con gái anh Nguyên xuống làm con nuôi. Không chỉ trở thành con rể và được Hưng Đạo Vương kèm cặp, Phạm Ngũ Lão còn có tình bạn đẹp với con út của vua Trần Thái Tông là Minh Hiến Vương Trần Út, người ấn tượng với câu chuyện đang sọt bên đường của ông. Phạm Ngũ Lão được Hưng Đạo Vương tiến cử cho cai quản quân cấm vệ. Vệ sĩ thấy thế không phục, bèn tâu sinh được thử sức. Phạm Ngũ Lão bằng lòng, nhưng trước khi đấu sức, ông xin về quê 3 tháng. Ngày nào ông cũng ra cái gò lớn ngoài đồng, nhảy cho đến khi gò bị sạt bất một nửa. Hết hạn ông trở về cấm thành, cùng vệ sĩ xoa tại. Thấy ông tiến thoái như bay, tay đắm chân đá vùng mục. Quân lãnh bái phực Phạm Ngũ Lão và nhận ông làm vị chỉ huy cao nhất của họ. Trong cuộc kháng chiến chống quân nguyên lần thứ hai 1.285, Phạm Ngũ Lão cùng Trần Quang Khải tiến đánh Chương Dương hàm tử, đập tan nội binh thuyền lớn của giặc và diệt quân nguyên, chiếm đóng Thăng Long. Sau đó ông phục kích đánh địch ở Vạn Kiếp, chặn đường địch rút chạy lên biên giới phía Bắc, diệt được nhiều tướng địch. Trong cuộc kháng chiến chống quân nguyên lần thứ ba 1.287-1.288, Phạm Ngũ Lão cùng các tướng bay trận phục, kích đường rút lui của địch trên sông Bạch Đăng, sau đó truy kích cánh quân của Thoát Hoang trên đường Bộ. Ngoài ra, Phạm Ngũ Lão còn ba lần cất quân đi trừng phạt quân Ai Lao, hai lần nam chinh đánh thắng quân Chiêm Thành. Học theo tấm gương của Trần Hơn Đạo, ông là con người yêu tướng sĩ như con, đồng cam cọng khổ, nhưng đồng thời cũng hết sức nghiêm minh. Theo những tư liệu lịch sử còn lưu lại đến nay, suốt sự nghiệp cầm quân lửng lẫy của mình, Phạm Ngũ Lão chưa hề biết ngùi thất bại. Cuộc đời và sự nghiệp của Phạm Ngũ Lão đã trở thành huyền thoại lớn trong lịch sử dân tộc, minh chứng cho tư tưởng và nghệ thuật quân sự của nhân dân thời Trần. Tài năng xuất chúng đã khiến ông, dù không phải vương hầu, nhưng đều được các chiều vua Trần nể trọng. Về các chiến công của ông, theo sự chết thì chủ yếu là trong các lần đánh dẹp ai lao và chiêm thành. Nhưng thực ra, tài năng quân sự của ông đã được thể hiện và khẳng định nổi trội ngay từ khi ông tham gia trường trinh đánh quân Nguyên Mông lần thứ hai. Tuyên quả lớn những diễn biến quan trọng này, và cũng đừng quên subscribe kênh youtube Việt Sử Toàn Thư nếu đây là lần đầu bạn theo dõi video. Cuộc Hưng Đạo Vương đánh thắng giặt Nguyên Mông Được gian cặp dưới trướng Hưng Đạo Vương, Phạm Vũ Lão trưởng thành phát huy được những sở trường để trở thành vị tướng tài năng kiệt xuất, lập được nhiều chiến công. Tháng 9 năm 1284, để đối phó với tình hình căng thẳng từ sức ép chiêu hàng của triều đình nhà Nguyên và sự lung lay, đánh hay hòa của nội bộ triều Trần, Trung Quốc Tuấn tổng duyệt các quân tại Đông Bộ Đầu để nâng cao sự khí toàn quân, củng cố tinh thần chiến đấu của các vua Trần. Trong đại việc ấy, trưởng quân Tuấn đã cắt cử bố phòng và điều những tướng giỏi nhất lên mặt trận quân sự quan trọng. Phạm Vũ Lão được giao trọng trách bố trí quân đội bảo vệ vùng biên giới Đông Bắc. Thượng tướng quân Trần Nhật Duật bảo vệ vùng biên giới Tây Bắc cho thấy sự tin cậy tuyệt đối của trưởng quân Tuấn cũng như các vua Trần với vị tướng trẻ không cùng dòng tộc Phạm Vũ Lão, khi ấy ông mới 30 tuổi. Bố trí Phạm Vũ Lão phòng thủ ở mặt trận Đông Bắc, nơi 50 vạn quân do thoát hoang dẫn đầu, chuẩn bị đánh săn là một tính toán có tính chiến lược cao, xuất sắc của Trần Quốc Tuấn. Bởi nếu là một vị tôn thức khác trước thanh thế cực lớn của quân xâm lược, sẽ rất dễ giao động. Trên thực tế, những ngày đầu chiến đấu chống lại đội quân xâm lược hồn mạnh, quân ta thất lợi và liên tiếp phải lui binh chiến thuật, bảo tàng lực lượng cho thời cơ phản kích. Nếu không phải là một tướng giỏi am tường chiến lược chiến tranh lâu dài, một chủ trương hết sức đúng đắn của Trần Quốc Tuấn sẽ không thể thực hiện được, và khi ấy sự thất bại của cả một vương Triều là không thể tránh khỏi. Thực tế lịch sử đã chứng minh, nhiều tôn thức nhà Trần thời điểm này đã đầu hàng giặc mà điển hình là chiêu quốc vương Trần Ích Tắc. Khi nhận trọng trách phòng thủ hướng chính diện mà tập đoàn quân thoát hoang tiếng đánh ồ ạt như triều dân thác đổ, thòng ngũ lão đã bố phòng ở các cửa ấy chàn giặc, cùng dân binh đánh những trận đầu tiên khi chúng xâm phạm vào đất đai tổ quốc. Không khéo từng bước luôn luy binh theo ý đồ chiến lược đã định. Khi được Trần Hưng Đạo tin tưởng, phòng ngũ lão đem hết sở học và tài năng quân sự của mình trong chiến cuộc luy binh thần dự sau khi kết thúc quả cảm đánh giặc tại các cửa ấy nội bàng Chi Lăng, và theo kế sách luy binh thành công về giãn kiếp. Năm 1285, khi giặc nguyên mong xâm lược Đại Việt lần thứ hai, phòng ngũ lão đưa giữ chức Điện Tiền Chỉ huy sứ trấn giữ vùng ải Bắc, đem quân phối hợp với các cánh quân của Trần Nhật Duật, Trần Quốc Toản, đánh cho giặc đại bại ở Tây Kết, Hàm Tử, Chương Dương, chém đầu Ta Đô và khiến chủ tướng giặc là Thoát Hoang phải bạc vía. Sách những danh tướng chống ngoài xâm thời Trần ghi rõ, Thoát Hoang phải bạc vía đến nổi khi hắn chỉ huy quân sang xâm lược Đại Việt lần thứ ba. Hãy chạm trán với phòng ngũ lão là rụng rời tay chân, chỉ lo bảo toàn tính mạng. Bi danh của phòng ngũ lão khiến kẻ thù khiếp sợ không phục. Chúng gọi ông là viên hổ tướng họ Phạm. Trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông lần thứ ba, 1.287, có lần phòng ngũ lão được do nhiệm vụ chặn đánh giặc ở ải Nội Bàng nhằm tiêu diệt đội quân địch do Thoát Hoang cầm đầu trên đường rút chạy. Đến tướng Thoát Hoang, tham sống sợ chết, luôn tìm cách đẩy tay chân đối đầu với phòng ngũ lão, còn hắn định thoát thân bằng hướng khác. Phòng ngũ lão biết trước điều đó nên chi quân may phục hết những ngã đường tắt sang biên giới, khiến tiền quân của Thoát Hoang bị đánh út bất ngờ, còn hậu quân bị chặn không tiến được. Quân Thoát Hoang đi tới đâu đều vắt phải phục binh của quân Đại Việt và bị tiêu diệt gần hết. Chủ tướng phải tra trộn vào đám tàn quân mới thoát được về nước và không dám đặt chân lên Đại Việt thêm lần nào nữa. Phòng ngũ lão viên hổ tướng mà giặc Nguyên Mông phải khiếp sợ, khi đó mới ngoài 30 tuổi. Những năm sau đó, ông còn được triều đình giao chỉ huy nhiều trận đánh. Ông nhiều lần dẫn quân trừng phạt sự xâm chiếm của Ai Lao và Chim Thành. Trận đánh nào cũng danh chiến thắng nên được gọi là bị tướng bắt chiến bắt thắng. Không chỉ là tướng giỏi khi ra trận, phòng ngũ lão còn rất tài tình trong làm thơ. Trong Đại Việt sở ký toàn thư, ngô sĩ liên viết. Phòng ngũ lão thích đọc sách ngâm thơ, là người phóng khoáng, có chí làm việc lớn. Năm 1320, phòng ngũ lão mất ở Thàng Long. Thơ văn của ông đến nay còn được 2 bài. Văn hương đạo Đại Vương, Biến hương đạo Đại Vương và Thuật hoài, Tỏa lòng. Trong đó, bài Biến hương đạo Đại Vương được ông sáng tác để khóc Trần Quốc Tuấn. Bài thơ đánh giá hương đạo Đại Vương là muôn dặm thành dài của nhà Trần và không quên nhắc lại sự nghiệp bất hữu của ông. Sử gia nhận định về phạm ngũ lão Sử gia Phan Huy Chú trong lịch triệu Hiến chương loại trí, phần ghi chép và bàn về các vị danh tướng tài giỏi đã tôn minh 16 vị tướng từ thời Lý đến thời Lê Sơ. Riêng Triều Trần có 4 người là Trần Quốc Tuấn, Trần Nhật Duật, Trần Khánh Dư và Phạm ngũ lão. Điều đó cho thấy ngay cả sử quan thời phong kiến, luôn bảo vệ tôn thức, nhiều khi đã thiên lệch, khách quan nhìn nhận tài năng quân sự của ông. Xếp ông vào hàng danh tướng bật nhất, khẳng định vai trò vị trí của ông trong các võ công hiển hách của Vương Triều Trần. Nhà sư học lỗi đạc nước ta thế kỷ 15 là tiến sĩ Ngô Sĩ Liên, đánh giá rất cao về tài năng phi thường của ông. Tôi từng thấy các danh tướng nhà Trần như Hưng Đạo Nguân thì học vấn tỏ ra bài hịch. Phạm Điện Xúy chỉ Phạm ngũ lão thì học vấn biểu thị ở câu thơ mà nào phải riêng chuyện về võ. Thế mà dùng binh tinh diệu, hãy đánh là thắng, hãy tấn công là chiếm được. Người xưa cũng không ai có thể vượt qua nổi các ông. Bài hịch mà tiến sĩ Ngô Sĩ Liên nói đến chính là bài hịch tướng sĩ của Hưng Đạo Nguân Trần Quốc Tuấn. Còn lời thơ mà Ngô Sĩ Liên nhắc chính là bài thơ trong bài tứ tuyệt của Phạm ngũ lão được hậu thế đặt cho tiêu đề là thuộc hoài. Phạm ngũ lão là vị tướng luôn có mặt trong những trận chiến quyết định quan trọng và luôn tự mình sông lên giết giặc làm gương cho ba quân tướng sĩ. Cuộc đời ông là cuộc đời gắn liền với chiến trận và những chiến công vang dội. Theo tấm gương của Hưng Đạo Nguân, ông luôn yêu lính như con, đồng cam cộng khổ, trên chiến trường cực kỳ dũng cảm, khi ràng quân lại hết sức nghi minh, tự mình làm gương, biết phát huy các sở trường, địa hình, thời tiết để giành chiến thắng. Bạn bè ông Lê Quý Đông từng nói, Phạm ngũ lão là người trong trẻo, cứng rắn, cao thượng, thanh liêm, có phong độ như kẻ sĩ, quân tử đời Tây Hán. Thật không phải người tầm thường có thể theo kịp, bởi vì nhà trần đáy ngộ sĩ phu rộng rãi mà không bó buộc, hoa nhã mà có lễ độ, cho nên nhân vật trong một thời có khí tự lập, hào hiệp cao siêu, vững vàng vượt ra ngoài thói thường, làm rạng rỡ trong sự sách, trên không hổ với trời, dưới không thẹn với đất. Tài năng, đất độ và uy tín của Thượng Tướng Quân Phạm Ngũ Lão đã đi vào lịch sử và được nhân dân các thế hệ, nhất là quê hương ông tôn thờ, mà đến cao là lễ hội đền phù ủng, hàng năm tưởng nhớ công đức của ông. Cũng có nhiều nơi thờ ông, đặc biệt là các đền thờ hưng đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn thường có cả tượng thờ ông, một danh tướng xuất sắc, được Đức Thánh Trần phát hiện và ràng cặp. Tại đền phù ủng ở thủ đô Hà Nội, nơi vọng thờ Phạm Ngũ Lão có đôi câu đối, ca ngợi tài đức và sự nghiệp kỳ vĩ của ông. Văn Thi Thao Lược Thiên Cổ, tỉnh Hiền Hào Được Thanh Minh Bi, Hải Hữu, Vịnh Sử Mong Thác, Chiêm Lào, nhất thời giao ý phục, Trần Triều kỹ tích, Việt Quốc lưu danh Tạm dịch Văn Thơ Thao Lược, Muôn Thở Ngợi Hùng Tài, Lời Răng Khắc Đá, Biển Sông Ca Vịnh Nguyên Mong, Chiêm Lào, một thời đều ý phục, Triều Trần ghi công, sử Việt lưu danh Đó cũng là tấm gương ngưỡng vọng của nhân dân dành cho ông, vị tướng xuất thân từ nông dân. Quý vị thân mến, có thể nói Vương Triều Trần, một Vương Triều với nhiều võ công hiển hách, có những đóng góc quan trọng về văn hiến trong tiến trình phát triển của dân tộc Việt Nam. Một trong những nền đặc sắc của Triều Trần là việc xuất hiện những vị tướng văn võ song toàn ở mọi tầng lớp, mà tiêu biểu nhất là Thượng Tướng Quân Phạm Mũ Láo, một danh tướng xuất thân từ tầng lớp nông dân. Xin được trích lại bài thơ thuật hoài của Phạm Mũ Láo Hoành Sóc Giang Sơn Cáp Kỷ Thu Tam Quân Tì Hổ Khí Thôn Nghiêu Nam Nhi Vị Liễu Công Danh Trái Tu Thính Nhân Gian Thuyết Vũ Hầu Xin cảm ơn quý vị và các bạn đã quan tâm theo dõi các video của Việt sự toàn thư.