TP.HCM Đang Chìm: Sẽ Có Cuộc Đại Xoay Trục Hàng Trăm Nghìn Tỷ Lên Củ Chi - Hóc Môn?

Một căn nhà 4 tầng tại phường An Lạc, quận Bình Tân Cửu, dù đã đóng móng cọp sâu 30 mét, vẫn bị lúng 60cm trong 10 năm qua, khiến nền nhà nứt toát. Nhiều căn nhà bên cạnh nghiêng hẳn, tạo ra khe hở 20cm so với vắt. Cách đó không xa, Trung tâm Văn hóa Thể thao của phường, một công trình công cộng, đã ghi nhận mức sụp lúng kỷ lục 81,8cm. Tại quận 8, cầu bộ hành số 2 bắt qua đại lộ Võ Văn Kiệt bị lúng 40cm, buộc chính quyền phải xây thêm bậc tam cấp để người dân có thể đi lên. Đây không phải là những sự cố cả biệt, đây là hiện thực vật lý, là bằng chứng rõ ràng nhất cho một vấn đề mang tầm chiến lược. Thành phố Hồ Chí Minh, đầu tàu kinh tế của cả nước, đang chìm dần. Mối đe dọa này không còn là dự báo lý thuyết, nó là một cuộc khủng hoảng về an toàn kết cấu đang diễn ra hàng ngày, đe dọa tài sản và hạ tầm của hàng triệu người. Và chính thực tế phủ phàng này đang buộc thành phố phải đưa ra một trong những quyết sách chiến lược lớn nhất trong lịch sử phát triển đô thị của Việt Nam. Phát triển thành phố về hướng nào? Trong phân tích ri sâu ngày hôm nay, chúng ta sẽ làm rõ. Bằng chứng vật lý nào cho thấy thành phố đang sụp từ bên trong? Nguyên nhân khoa học cốt lõi là gì? Và các nhà hoạch định và nhà đầu tư liệu có đang tạo ra một cuộc xoay trục tầm nhìn không thể đảo ngược về hướng Tây Bắc hay không? Kính mời quý vị cùng theo dõi! Hiện trường 1, thành phố đang chìm dần Bằng chứng vật lý Trước khi phân tích các con số vĩ mô, chúng ta phải nhìn vào thực địa. Những gì đang xảy ra tại các công trình dân dụng và hạ tầm công cộng Các điểm nóng sụp lúng nặng nhất của thành phố tập trung ở khu Tây và Nam Tại quận Bình Tân Củ, đặc biệt là phường An Lạc và khu công nghiệp Tân Tạo các số liệu đo đạt cho thấy mức độ sụp lúng không tưởng Trung tâm văn hóa thể thao phường An Lạc Nơi này được ghi nhận là một trong những điểm lúng nhanh nhất thành phố Các báo cáo đo đạt cho thấy mức lúng tích lủy lên đến 73,3cm Các số liệu quan trắc sau đó cập nhật con số này lên tới 81,8cm Khu công nghiệp Tân Tạo ghi nhận mức lúng tương tự 73,2cm trong 10 năm Như đã đề cập ở phần mở đầu, nhiều ngồi dân tại phường An Lạc đang sống trong bất an khi nhà cử nước toát nghiêng ngã Một căn nhà 4 tầng kiên cố, đóng cọc 30m vẫn bị lúng 60cm Tình trạng cũng xảy ra ở cả hạ tầng công cộng Tại huyện Bình Chánh, trung tâm y tế huyện tại thị trấn Tân Túc đã lúng 44cm trong 10 năm và con số cập nhật sau đó là 48,8cm Dọc đại lộ Võ Văn Kiệt, cầu Bộ Hành số 2 gần quận 8 bị lúng 40cm, phần chân cầu hở ra một khoảng lớn buộc đơn vị quản lý phải xây thêm bọc tạp cấp thảm thời Dưới dạ cầu Phú Mỹ, quận 7, phần nền đường bị lúng nặng tạo ra các vết nước rõ rẹt giữa mặt đường và chân cầu Ngay cả các khu vực ven sông, nơi tập trung phát triển đô thị cũng đang báo động Bán đảo Thanh Đa, quận Bình Thạnh cũ Tình trạng sạt lỡ, sụp lúng bờ kè diễn ra nghiêm trọng nút chận phần đất ven sông khiến chính quyền phải dây dời khẩn cấp nhiều hồ dân Khu Nam Sài Gòn và Thảo Điên, thành phố Thủ Đất cũ Đây là những khu vực được xác định là nằm trên nền địa chất yếu, địa hình thấp Tình trạng sụp lúng đang làm trọng trọng thêm vấn nạn ngập lục kinh niên mỗi khi triều cường hoặc mưa lớn Những bằng chứng này cho thấy sụp lúng không còn là một con số khoa học dự báo theo lý thuyết Nó là một cuộc khủng hoảng về an toàn kết cấu công trình đe dọa trực tiếp tài sản công và tài sản tư nhân Chính thực tế này đã xóa tan mọi sự chủ quan và buộc các nhà hoạch định chính sách phải tìm một lời giải triệt để Giải mã tốc độ sụp lúng và những khu vực báo đọc đỏ Những gì chúng ta vừa điểm qua là triều chấn Bây giờ chúng ta sẽ phân tích căn bệnh Nhiều người sẽ nghĩ ngay đến biến đổi khí hậu và nước biển dân Đó là một phần của câu chuyện nhưng không phải là tác nhân chính Mối đe dọa trực tiếp và nghiêm trọng hơn đến từ chính lòng đốc Và nó đã được cảnh báo từ hàng chục năm nay Các nghiên cứu của Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản, CHICA và Sở Tài nguyên Môi trường TP.HCM đã khẳng định Tình trạng sụp lúng đã diễn ra liên tục từ năm 1990 đến nay Và độ lúng tích lũy ước tính khoảng 100cm Tốc độ trung bình hiện nay là 2-5cm mỗi năm Tại những khu vực có nền địa chất yếu Tập trung các công trình thương mại có thể có tốc độ lúng lên đến 7-8cm mỗi năm Xu hướng lúng xảy ra ở các khu vực dọc sông Sài Gòn Từ cầu Sài Gòn đến cầu Ba Son và vùng phía nam thành phố Tình hình đã ở mức nghiêm trọng Một nghiên cứu năm 2024 trên một tạp chí nước ngoài Xếp TP.HCM vào nhóm 5 thành phố lúng nhanh nhất thế giới Tính đến tháng 5 2024 Sở xây dựng TP.HCM báo cáo tổng diện tích vùng sụp lúng lên đến gần 7.200 hectare Các nơi bị lúng gồm huyện Bình Chánh Cổ phía nam quận Bình Tân Cổ quận 8 Cổ phía tây quận 7 Cổ phía tây bắc quận 2 Cổ phía đông quận 12 Cổ phía tây nam quận Thủ Đức Cổ phía tây bắc huyện Nhà Bè Cổ Các động cộng hưởng của yếu tố sụp lúng và mực nước biển dân đặc biệt đáng lo ngại Hãy làm một phép so sánh đơn giản Tốc độ sụp lúng trung bình hiện nay là 2 đến 5 cm mỗi năm Đang nhanh gấp 2 đến 5 lần so với tốc độ dân của mực nước biển toàn cầu ước tính khoảng 1 cm mỗi năm Nói cách khác, thành phố đang tự nhóng chìm mình nhanh hơn là bị biển nhóng chìm Điều này cho thấy sụp lúng chính là yếu tố trực tiếp và cấp bách hơn làm trầm trọng hóa nguy cơ ngập lục và khiến mực nước biển dân tương đối tại thành phố trở nên nguy hiểm hơn Có 2 thủ phạm chính và cả 2 đều do con người gây ra Khai thác nước ngầm quá mức Trong nhiều thập kỷ, đặc biệt là trước năm 2010 hàng trăm nghìn hộ gia đình và cơ sở sản xuất đã khoan diễn để lấy nước chủ yếu ở các quận Gò Vấp, Tân Bình, quận 12 Hãy tưởng tượng nền đất của thành phố như một tấm đèn và các tầng nước ngầm là không khí bên trong Khi chúng ta hút nước ngầm lên một cách ồ ạt chúng ta đang hút không khí ra khỏi tấm đèn đó Kết quả là các lớp đất bị nén chặt lại và toàn bộ bề mặt lúng xuống Tải trọng đô thị trên nền địa chất yếu Thành phố Hồ Chí Minh được xây dựng trên một nền địa chất vốn đã yếu chủ yếu là các lớp trầm tích trẻ, Holocene, vốn có đặc tính dễ bị nén Trong 30 năm qua, chúng ta đã chất lên nền đất yếu ớt đó một khối tài sản khổng lồ, những toa nhà trọc trời những khu đô thị dài đặc và một hệ thống hạ tầng bê tông cốt thép Chính sức nạn của sự thịnh vượng này, hay còn gọi là tải trọng tỉnh đang đè nén và làm gia tăng tốc độ sụt lúng ngay cả khi việc khai thác nước ngầm đã giảm Và đây là lúc chúng ta phải đối mặt với nghịch lý mà chính chúng ta đã tự tạo ra Nghịch lý phát triển, xây dựng tương lai trên vùng đốc đang chìm Vấn đề lớn nhất của thành phố Hồ Chí Minh không chỉ là thành phố đang chìm Vấn đề lớn nhất là chúng ta đã và đang phát triển mạnh mẽ nhất ở chính những khu vực chìm nhanh nhất Đây chính là cái bẫy địa lý mà thành phố đã tự sa vào trong ba thập kỷ qua Các trục phát triển đô thị chính, nơi thu hút hàng chục tỷ đô la Nhà bè và một phòng huyện Bình Chánh Và khu đông, thành phố thủ đất cũ Nhưng về mặt địa chất, đây lại là những khu vực thảm họa Về địa hình, đây là những vùng đất trụng thấp nhất thành phố Về địa chất, đây là khu vực có nền đất yếu nhất Chủ yếu là trầm tích trẻ Holocene, rất dễ bị nén và lúng Điều này tạo ra một vòng luận quẩn chết người Chúng ta chọn vùng đất yếu và thấp để phát triển các khu đô thị lớn Như khu nam và khu đông Để xây dựng, chúng ta tạo ra tải trọng tỉnh khổng lồ Từ các tòa nhà cao tầng và trung tâm thương mại Chính tải trọng tỉnh này lại là nguyên nhân cốt lõi đẩy nhanh tốc độ sụt lúng Các nghiên cứu chỉ ra rằng những khu vực tập trung nhiều công trình thương mại Có tốc độ lúng cao nhất, lên tới 7-8cm mỗi năm Kết quả là gì? Khu nam Các tuyến đường huyết mạch như Huỳnh Tấn Pháp, Trần Xuân Soạn, Quận 7 Lê Văn Lương, Thuyện Nhà Bè Trở thành rốn ngập kênh niên mỗi khi triều cường, bất kể mưa hay nắng Khu đông Khu vực Thảo Điên, thành phố Thủ Đất cũ Nơi được mệnh danh là khu nhà giàu Cũng là một trong những điểm nóng về sụt lúng và ngập lục thường xuyên Các tuyến đường như Quốc Hương, khu vực chợ Thủ Đất Liên tục bị bao vây bởi nước Nghịch lý ở đây là Chính cổ máy tăng trưởng của thành phố Đô thỷ hóa xây dựng Lại đang tự phá hủy nền móng của mình Chúng ta đang xây những tài sản giá trị nhất Trên nền đất mong manh nhất Và chính hành động xây dựng đó Lại làm cho nền đất mong manh hơn Thực tế này chứng minh rằng Mô hình phát triển xây dựng trước Chống ngập sau Đã thất bại Nó vô cùng tốn kém và không bền vẫn Khi các giải pháp kỹ thuật phòng thủ Như đề bao, cổng ngăn triều Không còn hiệu quả trước áp lực két Của sụp lúng và triều cường Thành phố không còn lựa chọn nào khác Ngoài việc thay đổi tư duy chiến lược Tầm nhìn đa trung tâm Và lực hút về vùng đất cao Chính sách chính thức của thành phố Chí Minh Được thể hiện trong đồ án Điều chỉnh nguy hoạch chung thành phố Chí Minh Đến năm 2040 Tầm nhìn đến năm 2060 Là phát triển một mô hình đô thị đa trung tâm Đây là một quyết sách chiến lược Nhằm phá vỡ cấu trúc đơn cực Lấy quận 1 làm hạt nhân Vốn đã gây ra quá tải nghiêm trọng Quy hoạch này vạch ra 5 đến 6 phong vùng phát triển Hay còn gọi là các đô thị vệ tinh Bao gồm đô thị trung tâm Thành phố Thủ Đức Phía Đông, đô thị Bình Chánh Phía Tây, đô thị quận 7 Nhà Bè, phía Nam Đô thị Cầm Giờ Và đặc biệt là phong vùng phía Bắc Tức đô thị Cửu Chi Hóc Môn Về mặt chính sách Cửu Chi Hóc Môn là một trong Nhiều hướng phát triển Tuy nhiên chúng tôi nhận định rằng Khi chính sách đa trung tâm này Va chạm với thực tế vật lý Sục lúng và các xu hướng đầu tư mới Nó đang tạo ra một lực hút Chiến lược, một cuộc xoay trục Tầm nhìn không thể đảo ngược Về hướng Tây Bắc Đây là một dự báo logic Dựa trên xu hướng đầu tư an toàn bền vững Đầu tư an toàn Logic rất đơn giản Tại sao lại xây dựng Tài sản trị giá hàng tỷ đô la Trên nền đất yếu và thấp Rồi chi thêm hàng tỷ đô la nữa Để bảo vệ nó Khu vực phía Nam, quận 7 nhà B Và phía Đông, thành phố Thủ Đức Là vùng đất trũng, đăng lúng Và thường xuyên bị ảnh hưởng bởi triều cường Ngược lại, các chuyên gia và nhà quy hoạch Đã nhất quán xác định Khu vực Tây Bắc, Cửu Chi Hóc Môn Là vùng có nền đất cao Đối với các nhà đầu tư lớn An toàn là yếu tố hàng đầu Phát triển trên nền đất cao ở Tây Bắc Giúp loại bỏ rủi ro vật lý Ngập lúng, giảm chi phí xây dựng móng Và bảo toàn giá trị tài sản Trong dài hạn Đây là một cuộc di cư đến vùng đất an toàn Ở quy mô đô thị Đầu tư bền vững Mô hình phát triển cũ ở khu Nam Và khu Đông là phát triển Rồi chống ngập Đây là một mô hình vô cùng tốn kém Và không bền vững Các chuyên gia gọi chiến lược mới Là phát triển thích ứng với khí hậu Thay vì xây đề bào Để hông khô vùng đất trủng Chiến lược bền vững là chủ động phát triển đô thị Ở những nơi an toàn ngay từ đầu Hướng Tây Bắc Chính là hiện thân cho tư duy phát triển bền vững này Nó giúp thành phố giãn dân Khỏi các khu vực rủi ro Và tránh được các chi phí khắc phục Khổng lồ trong tương lai Vì vậy, dù quy hoạch chính thức là đa trung tâm Nhưng các lực lượng của thị trường, vật lý Và logist bền vững Đang biến hướng Tây Bắc Trở thành trục phát triển ưu tiên Và hợp lý nhất Trong tầm nhìn dài hạn của TP.HCM Lời cảnh tỉnh từ Jakarta Nghịch lý phát triển Đã phơi bày một thực tế nguy hiểm Thành phố đã và đang Tập trung nguồn lực lớn nhất Vào chính những vùng đất đang chìm nhanh nhất Bằng chứng từ các công trình nước toát Ở Bình Tân hay ngập lục Kinh niên ở khu Nam Cho thấy mô hình cũ không còn bền vững Lời cảnh tỉnh rõ ràng nhất Đến từ Indonesia Họ đang phải giờ thủ đô khẩn cấp Khỏi Jakarta về Nusantara Một siêu dự án trên đảo Borneo Lý do chính là gì? Jakarta đang chìm ở mức báo động Do khai thác nước ngầm quá mức Và sụp lúng nghiêm trọng Điều đáng báo động là Các nghiên cứu quốc tế gần đây Chỉ ra tốc độ sụp lúng trung bình Của thành phố Hồ Chí Minh Khoảng 16,2 mm mỗi năm Còn vượt qua cả Jakarta Khoảng 4,4 mm mỗi năm Các chuyên gia Việt Nam Cũng đã xác nhận tốc độ sụp lúng Của thành phố đang vượt qua đối thủ Trong khu vực này Nếu thành phố Hồ Chí Minh thiếu giải pháp ứng phó Quyết liệt và tiếp tục lúng sâu Vào nghịch lý phát triển cũ Viện cảnh của Jakarta không còn Là một dự báo xa xôi Đó là một tương lai có thể nhìn thấy Có thể chỉ trong vài năm nữa Khi nhìn vào bản đồ địa chất Của thành phố Hồ Chí Minh Câu trả lời trở nên rõ ràng Trong khi khu Nam và khu Đông Là vùng đất trũng, yếu Thì khu vực Tây Bắc Bao gồm hai huyện Cửu Chi và Hóc Môn Lại là khu vực có nền đất cao và ủng định Đây là một lợi thế địa lý tuyệt đối Và là yếu tố then chốt Quyết định hướng phát triển mới Nếu có một cơ hội Bạn sẽ chọn bám trụ ở khu trung tâm Hay dịch chuyển về thành phố mới Tây Bắc Hãy cho chúng tôi biết quan điểm của bạn Trong phần bình luận bên dưới Và đừng quên nhấn đăng ký kênh Bật chung thông báo Để không bỏ lỡ những phân tích chiến lược Đang định hình tương lai của Việt Nam