Piezas únicas de CERÁMICA ABORIGEN creadas por Fefita, experta alfarera con 30 años de experiencia

Στην κοιλάδα Santa Inés, στο νησί της Φουερτεβεντούρα, η παραδοσιακή κεραμική έχει επιβιώσει μέχρι σήμερα , κληρονομώντας την ιθαγενή κεραμική που χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι Majoreros, πριν από τον ισπανικό αποικισμό, για την αποθήκευση τροφής και νερού. Υποτίθεται ότι, σε όλες τις κοινότητες, οι γυναίκες ήταν επιφορτισμένες με την κατασκευή των κεραμικών τεμαχίων. Σήμερα, επίσης μια γυναίκα, η Josefa Acosta, γνωστή ως Fefita, μετά από τριάντα χρόνια περιποίησης του πηλού, έχει γίνει το σημείο αναφοράς αυτής της δημοφιλής κεραμικής. Η Φεφίτα μαζεύει την άμμο στις ίδιες χαράδρες που έκανε η δασκάλα της στο εμπόριο. Αυτές οι άμμοι δεν μπορούν να είναι από την παραλία γιατί περιέχουν αλάτι που διαλύει και διασπά τη λάσπη, και επίσης, πρέπει να είναι καθαρές από σαλιγκάρια, μικρά κομμάτια κοχυλιών και ασβέστη, καθώς αυτά κάνουν την καμένη λάσπη πιο εύθραυστη. Αυτή είναι η μόνη άμμος που ισχύει, έχουμε αποδείξει ότι η άμμος παραλίας δεν ισχύει. Η κύρια πρώτη ύλη είναι η λάσπη ή ο πηλός. Η Φέφιτα προτιμά να συλλέγει και να προετοιμάζει τον πηλό στα μουστάρια στο νησί της, όπως έκανε πάντα, αντί να τον εισάγει, σημειώνοντας έτσι αυτή τη διαφορά ποιότητας από την παραδοσιακή κεραμική Majorera. Η καλή προετοιμασία του πηλού είναι το κλειδί για να βγει το έργο καλής ποιότητας. Σε ένα δοχείο, η Φεφίτα ρίχνει ένα στρώμα από τη γη που έχει μαζέψει και σιγά σιγά το ρίχνει νερό. Λόγω της ηφαιστειακής της προέλευσης, η λάσπη των Καναρίων Νήσων απορροφά πολύ νερό και ως εκ τούτου, όταν στεγνώνει, μειώνει τον όγκο της. Με την παραλαβή του νερού, η λάσπη φουσκώνει και τρίζει. Φαίνεται ότι η γη αυτού του νησιού ευχαριστεί το αναζωογονητικό νερό. Στην πρώτη στρώση βρεγμένης λάσπης η Φέφιτα απλώνει άλλη μια στρώση ξερής γης για να την ποτίσει σιγά σιγά. Για δύο-τρεις μέρες, αυτός ο αγγειοπλάστης θα αφήσει τη λάσπη να ξεκουραστεί στο δοχείο, μουλιάζοντάς την μια το πρωί και μια το απόγευμα, μέχρι, όπως λέει η Φέφιτα: «γίνεται υπέροχο να μαυρίζει μόνη της στο νερό». Αλλά αυτός ο πηλός, από μόνος του, θα έσπασε εύκολα όταν ψήνεται. Για να του δώσετε τη σωστή συνοχή και να έχει «κλωστή», όπως λέει η φίλη μας η τρελή, ανακατέψτε τη λάσπη με την ειδική άμμο που μαζεύτηκε στη χαράδρα. Με μεγάλη υπομονή, η Φέφιτα ζυμώνει τα κομμάτια του πηλού, και ενσωματώνει την ποσότητα άμμου που η εμπειρία υπαγορεύει στην παστώδη μάζα. Η κεραμική των Καναρίων Νήσων δεν γνώρισε τον τροχό αραβικής προέλευσης, τόσο διαδεδομένο στις κεραμικές περιοχές της χερσονήσου. Προς το παρόν, η Fefita έχει ενσωματώσει τον τόρνο, ακόμα κι αν είναι μόνο ως βάση για το κομμάτι για να διευκολύνει το χειρισμό του. Ένα από τα παραδοσιακά κομμάτια Majorera είναι ο φούρνος για το ψήσιμο του ψωμιού. Σε αυτή την περίπτωση, η Φεφίτα πρόκειται να μας διαμορφώσει με τα χέρια της ένα είδος μικρότερης εστίας για διακόσμηση. Για να έχει πλαστικότητα ο πηλός και να κάνει κλωστή, όπως λέει η Φέφιτα, πρέπει η αγγειοπλάστη να δουλέψει καλά το μείγμα με τα χέρια της και μετά να το απλώσει στη βάση του τροχού. Το κυριότερο είναι ότι, τρίβοντας τον πηλό πολύ απαλά, για όλα τα είδη των κομματιών που πρόκειται να κάνω, πολλή δουλειά. Όταν το στρώμα πηλού στο κάτω μέρος της σόμπας έχει το επιθυμητό πάχος, η Φέφιτα γυαλίζει την επιφάνεια με μια πέτρα. Ο τοίχος πάει έτσι, τα churros γίνονται και γίνεται έτσι, κολλάει γύρω-γύρω. Η αγγειοπλάστη ετοιμάζει μερικά πήλινα churros που τα κολλάει στον πάτο του δωματίου. Σιγά σιγά με αυτές τις λωρίδες θα σηκώσετε τον τοίχο της εστίας. Αυτό για να δούμε ότι είναι στρογγυλό, ώστε να τραβάει καλά το ίδιο, στρογγυλό, και μετά πρέπει να του δώσουμε το ύψος. Για να ψήσουν καλά οι φούρνοι το ψωμί, πρέπει να έχουν ορισμένο σχήμα και ύψος, που επιτυγχάνει ο αγγειοπλάστης σηκώνοντας τον τοίχο. Γι' αυτό πρέπει να ελέγχετε τις διαστάσεις του κομματιού ανά πάσα στιγμή. Καθώς η Φεφίτα ανεβαίνει τον τοίχο και του δίνει το ανάλογο πάχος με τα δάχτυλά της, λειαίνει τις επιφάνειες με το callao ή τη γυαλιστερή πέτρα. Το τελικό ύψος του καυστήρα πρέπει να είναι το ίδιο μέτρο με το πλάτος της βάσης του. Στο μισό αυτό το ύψος είναι όταν η κατσαρόλα πρέπει να αρχίσει να σφίγγει κάθε έναν από τους πήλινους δακτυλίους, για να κλείσει το κομμάτι. Αυτό γίνεται για να ξέρω πόσο ψηλά είναι, για να ξέρω τι χρειάζομαι για να το τελειώσω. Ανά πάσα στιγμή η Φέφιτα ελέγχει ότι ο καυστήρας στενεύει εξίσου και έχει τις σωστές αναλογίες. Για να δώσει στο κομμάτι την τελευταία πινελιά και να κλείσει το εσωτερικό του, ο αγγειοπλάστης διαμορφώνει το στέμμα κλεισίματος και το εφαρμόζει στο έργο. Η πόρτα δεν μπορεί να ανοίξει γιατί η λάσπη είναι πολύ μαλακή. Τώρα, θα πρέπει να περιμένετε μέχρι την επόμενη μέρα για να βγει στον αέρα η λάσπη. Ενώ η σόμπα χάνει υγρασία, η Fefita πρόκειται να μας φτιάξει ένα tofio, το οποίο είναι ένα αυτοχθόνιο δοχείο που χρησιμοποιείται για τη συλλογή γάλακτος από κατσίκες. Η κατασκευή του είναι παρόμοια με αυτή της σόμπας και ανά πάσα στιγμή, η κατσαρόλα πρέπει να ελέγχει και να διατηρεί τόσο τις διαστάσεις όσο και το πάχος του τοίχου. Εμείς, με το ένα χέρι στο εσωτερικό και το άλλο στο εξωτερικό, υπολογίζουμε ήδη την ποιότητα του χύμα. Με τα δάχτυλά της, αυτή η βετεράνος αγγειοπλάστης από τη Φουερτεβεντούρα σηκώνει υπομονετικά τον πηλό μέχρι να τον μετατρέψει σε δοχείο. Σε όλη αυτή τη διαδικασία, παρόμοια με την κατασκευή της σόμπας, το στόμιο ή το «στόμιο» είναι το μέρος που διαφοροποιεί αυτό το κομμάτι από τα άλλα. Η Φεφίτα του δίνει το σχήμα που είχε πάντα και αυτό το έμαθε από την πεθερά της, όταν αποφάσισε να ανακτήσει αυτό το παραδοσιακό αγγείο πριν από περισσότερα από 30 χρόνια. Όπως όλα τα κομμάτια, αφού τελειώσει πρέπει να αερίζεται για μια ολόκληρη μέρα για να αρχίσει να λειαίνει η επιφάνειά του. Ένα άλλο από τα παραδοσιακά κομμάτια από πήλινα σκεύη Majorera είναι το τηγάνι ψησίματος και, όπως υποδηλώνει το όνομά του, χρησιμοποιείται για το ψήσιμο του κρέατος στη φωτιά. Η κατασκευή είναι παρόμοια με αυτή του tofio, αλλά αντί να έχει στρογγυλό σχήμα, το σώμα του είναι οβάλ. Αλλά η κύρια διαφορά από το τηγάνι είναι ότι αυτό το κομμάτι έχει μια λαβή για να το συγκρατεί. Αφού προετοιμάσει ένα πήλινο τσούρο, η Φέφιτα το ενσωματώνει στο κομμάτι και στη συνέχεια περνά πάνω από την επιφάνεια. Για να συνεχίσει τη διαδικασία, ο φίλος μας ο αγγειοπλάστης πρέπει να αφήσει τα κομμάτια στον αέρα για μια ολόκληρη μέρα. Λοιπόν, τώρα θα λειάσω το tofio, για να του δώσω την απαλή εμφάνιση που έχει τη δεύτερη μέρα. Την επόμενη μέρα, όταν το tofio αερίζεται καλά, η Fefita προχωρά στην λείανση της επιφάνειάς του για να ενώσει καλά όλους τους πόρους και να του δώσει μεγαλύτερη στεγανότητα. Για να το κάνει αυτό, βυθίζει την πέτρα στο νερό και την τρίβει σε όλο το κομμάτι.Σε αυτή τη διαδικασία, η οποία είναι η πιο αργή, αφού θα πρέπει να γίνει ακόμα δύο φορές, ο αγγειοπλάστης εκμεταλλεύεται την ευκαιρία για να περάσει όλο το κομμάτι. κομμάτι και αφαιρέστε την άκρη που έχει μείνει στην ένωση του τοίχου με το κάτω μέρος. Η τελική αναθεώρηση ή «πιάνοντας την άκρη» γίνεται περνώντας ένα κομμάτι δέρμα από το «μπιρότε» ή την πάνω άκρη του tofio. Η σόμπα έχει επίσης αεριστεί και η φίλη μας η τρελή μπορεί τώρα να ανοίξει την πόρτα που θα χρησιμοποιηθεί για να ανάψει τη φωτιά, και να κάνει μια τρύπα στον αεραγωγό όπου θα βγει ο καπνός. Η φέφιτα υγραίνει τη λάσπη που έχει περισσέψει από την πόρτα, για να τη ζυμώσει ξανά και να τη χρησιμοποιήσει στο «μπιρότε» ή στην ενίσχυση της πόρτας. Πριν το εφαρμόσετε, κάντε μερικές μικρές εγκοπές στην επιφάνεια που θα κολλήσετε. Αφού κολληθεί ο οπλισμός πρέπει να γίνει η δεύτερη λείανση της επιφάνειας. Σε όλα τα κομμάτια η τελική πινελιά κάθε εξομάλυνσης πρέπει να γίνεται με το δέρμα. Με τον ίδιο τρόπο που έχει ενεργήσει με τα προηγούμενα κομμάτια, η Φεφίτα ισοπεδώνει το τοίχωμα του ταψιού με το μαχαίρι και στη συνέχεια λειαίνει την επιφάνεια με την πέτρα. Για να τελειώσουμε, όπως πάντα, το review με το δέρμα. Την επόμενη μέρα, κάθε ένα από τα κομμάτια πρέπει να λειανθεί ξανά, αλλά αυτή τη φορά χωρίς νερό και αλλαγή της κατεύθυνσης των γραμμών. αν την προηγούμενη μέρα ήταν κάθετες, τώρα οι πινελιές πρέπει να είναι οριζόντιες για να καλύψουν καλά όλους τους πόρους της λάσπης. Πριν στεγνώσουν τα κομμάτια, θα είναι ακόμα απαραίτητο να δώσετε σε καθένα από αυτά μια τελική λείανση με την πέτρα και χωρίς νερό. Σε αυτή την τελική εξομάλυνση, όταν ο πηλός ακούγεται στεγνός, το έργο είναι έτοιμο να τοποθετηθεί στο φούρνο. Πρώτα όμως, πρέπει να το «ηλιάσεις» σε εξωτερικούς χώρους. Οι ιθαγενείς Majorero μαγείρευαν τα κομμάτια τους από πηλό χωρίς φούρνο. Σε ένα κρεβάτι από καυσόξυλα τοποθέτησαν τα περίτεχνα αγγεία με τάξη και τα σκέπασαν με περισσότερα κλαδιά μέχρι να καλυφθεί καλά. Τότε όλα τα καυσόξυλα έβαλαν φωτιά και, για να βγάλουν τα κομμάτια, περίμεναν να σβήσει η χόβολη. Η Φέφιτα έχει φούρνο στον οποίο η σόμπα είναι χωρισμένη από την εργασία που θα ψήνεται. Το παιδί σας σας βοηθά να τοποθετήσετε τα κομμάτια ένα-ένα στο φούρνο, αποφεύγοντας τους ανέμους που μαστιγώνουν το νησί. Όταν ο φούρνος γεμίσει κομμάτια, η Φέφιτα σκεπάζει την είσοδο για να μην φεύγει η ζέστη. Από αυτή τη στιγμή, αν ο δυνατός αέρας δεν το εμποδίσει, η φωτιά μπορεί ήδη να ανάψει. Ως καύσιμο για να ανάψει το φούρνο, η Φεφίτα πρέπει να καταφύγει σε όλους εκείνους τους θάμνους που της προσφέρει η πενιχρή βλάστηση του νησιού. Άλλες φορές, εκτός από τα κλαδιά ταμπάιμπα, έφτανε να χρησιμοποιήσει για το σκοπό αυτό ξερή κοπριά καμήλας. Η φωτιά έχει πιάσει και τώρα το μόνο που μένει είναι να το ταΐσουμε ώστε να ανεβαίνει σταδιακά η εσωτερική θερμοκρασία, μέχρι να φτάσει τους απαραίτητους βαθμούς για να ψηθούν τα κομμάτια. Το άνοιγμα του στομίου του φούρνου επιτρέπει στη Fefita να ελέγχει την κατάσταση του ψησίματος ανά πάσα στιγμή. Δεν είναι μαγειρεμένο, γιατί είναι ακόμα μαύρο, καπνιστό, μαγειρεύει. Όταν είναι έτσι μαύρο, ψήνεται και όταν είναι καθαρό, έχει γίνει. Η διαδικασία είναι αργή. Από τη στιγμή που θα ανάψει ο φούρνος μέχρι να ψηθούν πλήρως τα κομμάτια, θα πρέπει να περάσουν δυόμισι ώρες. Όταν τα κομμάτια αποκτήσουν μια ανοιχτή απόχρωση, η διαδικασία ψησίματος φτάνει στο τέλος της. Μόλις κρυώσει ο φούρνος, η Φεφίτα μπορεί ήδη να ελέγξει το αποτέλεσμα της δουλειάς της. Στα 72 της χρόνια, αυτή η τρελή γυναίκα είναι η γηραιότερη στο νησί της Φουερτεβεντούρα. Όπως ακριβώς έμαθε το επάγγελμα μέσω της οικογενειακής γραμμής, σήμερα θέλει να το μεταδώσει στα παιδιά της και σε όλους όσους ενδιαφέρονται να διασφαλίσουν ότι οι παραδόσεις μας δεν θα χαθούν. Σέρβις, ταψιά, φούρνοι, τόφι και πολλά άλλα κομμάτια συνθέτουν το ρεπερτόριο αυτής της γυναίκας που, παρά τη μεγάλη κρίση που προκάλεσε η εμφάνιση πλαστικών και αλουμινένιων δοχείων στην αγορά, ήξερε πώς να διατηρεί τα κλειδιά της δημοφιλούς αγγειοπλαστικής. το νησί της Φουερτεβεντούρα. Είμαι ο Eugenio Monesma, σκηνοθέτης και παραγωγός του ντοκιμαντέρ που μόλις είδατε. Αν σας άρεσε, σας ενθαρρύνω να εγγραφείτε στο κανάλι ενεργοποιώντας τις ειδοποιήσεις από το κουδούνι και έτσι μπορείτε να απολαύσετε τα εκατοντάδες ντοκιμαντέρ που έχω ήδη στο κανάλι και τα οποία θα ανεβάζω κάθε εβδομάδα.