Ký ức Hòn Gai xưa - năm 1990

Tiếng phà rẽ sóng, tiếng chuồng chùa ngân, tiếng giao nơi chợ cũ, tất cả hợp lại thành bản nhạc ký ức của Hòn Gai xưa. Ngày ấy, bãi tắm bãi cháy vẫn còn hoang sơ, gió thổi rạt qua hàng phi lao, bờ cát mịn inh dấu chân trẻ nhỏ chạy qua ra biển. Từ bờ bên kia, bến phà bãi cháy Hòn Gai tất nập chuyến sang chuyến về, chở cả công nhân mỏ, thầy giáo, học trò, và cả bao ước vọng về một ngày mai sáng hơn. Không xa đó, chùa Long Tiên sừng sững dưới chân núi bài thơ, khói hương nghi ngút, chuông chùa ngân trầm, để người dân mỏ gửi gắm niềm tin cho thuyền về đầy cá, cho hầm lò bớt hiểm nguy. Trên đỉnh núi bài thơ, cột cờ lồng lộng gió, bia đá khắc thơ vẫn còn nhắc về khí phách non sông. Dưới chân núi, khu chợ Hòn Gai rộn ràng tiếng mặc cả, quàng gánh nặng chĩu dao, cá than vụn, còn biêu điện phố mỏ vang lên hồi còi điện tín, nối Hòn Gai với cả nước. Đó là những mảnh ghép đời thường, rung dị mà vĩ đại, bởi chính từ đó, một thành phố đã lớn lên. Hôm nay, khi cầu bãi cháy bắc qua cửa lục, khi hạ lông rực rỡ ánh đèn, ta càng thấm thế rằng nghĩ ước Hòn Gai xưa không chỉ để nhớ, mà để tự hào, bởi tình yêu đất nước không nằm ở những công trình lộng lẫy, mà bắt đầu từ tiếng phà, tiếng chợ, tiếng chuông chùa, nuôi lớn niềm tin và bản lĩnh của cả một dân tộc.