11:13 Du khách Trung Quốc phóng uế tập thể tại Cung điện Gyeongbokgung, tiểu tiện ở Jeju, gây rối khắp nơi và kích động phẫn nộ—Làn sóng chống Trung Quốc dâng cao mạnh mẽ tại Hàn Quốc.
7:28 Mô hình xuất khẩu giá rẻ của ĐCSTQ chạm giới hạn: Mexico đóng sập "cửa hậu" của Trung Quốc, áp thuế 50% lên hàng hóa, tàn phá xuất khẩu ô tô.
12:57 Tesla gia nhập phong trào "phi hán hóa": Cắt linh kiện Trung Quốc, GM ra lệnh cho 2.000 nhà cung cấp di dời, chuỗi cung ứng toàn cầu tăng tốc tháo chạy khỏi Trung Quốc.
18:43 Hàng chục triệu tấn trái cây Trung Quốc chất đống ế ẩm—xếp như núi, cho không cũng chẳng ai lấy.
22:28 Hải cảnh Trung Quốc dùng vòi rồng tấn công tàu cá Philippines, làm bị thương ba người; Philippines–Mỹ tuần tra chung.
Du khách Trung Quốc phóng uế tập thể tại cung điện Gyeongbokgung,
tiểu tiện ở Jeju, gây rối gấp nơi và kích động phẫn nộ.
Làng sóng bài trung dâng cao mạnh mẽ tại Hàn Quốc.
Mô hình xuất khẩu giá rẻ của đảng Cộng sản Trung Quốc chạm tới giới hạn.
Mexico đóng sập cửa hậu của Trung Quốc, áp thuế 50% lên hàng hóa, tàn phá xuất khẩu ô tô.
Tesla gia nhập phong trào phi háng hóa các linh kiện Trung Quốc.
General Motors ra lệnh cho 2.000 nhà cung cấp duy dợi,
chủ cung ứng toàn cầu tăng tốc tháo chạy khỏi Trung Quốc.
Hàng chục triệu tấn trái cây Trung Quốc chất đống ế ẩm xếp như núi,
cho không cũng chẳng ai lấy.
Hải cảnh Trung Quốc dùng vòi rồng tấn công tàu cáo Philippines,
làm bị thương 3 người.
Philippines, Mỹ tuần ra dùng.
Thưa quý vị, theo chương trình thời sự có tên là Scandal Supervisor của đài JTBC,
chúng tôi sẽ giới thiệu cho quý vị những thông tin nhất về những vấn đề quan trọng nhất.
Sau đây sẽ là phần nội dung chi tiết.
Xin mời quý vị cùng theo dõi.
Dù khách Trung Quốc phóng ế tập thể tại cung điện Kyeongbokgung tiểu tiện tại Jeju,
gây rối khắp nơi và kích động phẫn nộ.
Làng sóng bài trung dân cao mạnh mẽ tại Hàn Quốc.
Thưa quý vị, theo chương trình thời sự có tên là Scandal Supervisor của đài JTBC,
vụ việc xảy ra vào khoảng giữa trưa gần khu vực cổng Sinmulmun của cung điện Kyeongbokgung.
Nhân chứng nghi lại cảnh một người đàn ông lớn tuổi ngồi sổm trong bụi cây gần đó để giải quyết nỗi buồn
và tay thiệt cộng giấy vệ sinh.
Một người phụ nữ mặc quần trắng được nhìn thấy trong tư thế tương tự bên cạnh ông ta.
Khi một cảnh sát tuần tra nhận ra hành vi bất thường và can thiệp,
người phụ nữ đã rời khỏi hiện trường để lại vết bẩn rõ ràng trên quần áo.
Trong khi, người đàn ông thì loạn chọn bước ra khỏi bụi cây
sau khi video lan truyền trên mạng xã hội nó nhanh chóng kích hoạt sự phẫn nộ lan rộng
và trở thành tâm điểm tranh luận gây gắt khắp mạng xã hội Hàn Quốc.
Cơ quan chức năng Hàn Quốc sau đó xác nhận người đàn ông trong đoạn phim là một du khách Trung Quốc ở độ tuổi 70.
Lúc 3 giờ 30 phút chiều cùng ngày, ông bị phạt 50.000 won, khoảng 34,4 USD, theo quy định trật tự công cộng.
Người phụ nữ đi cùng không bị phạt và không có lời giải thích chính thức nào được đưa ra.
Càng thổi bùng sự bất mãn của công chúng.
Đối với nhiều người Hàn Quốc, việc hành vi như vậy xảy ra tại Cung điện Hoàng Gia được xây dựng năm 1395
là biểu tượng của lịch sử và bản sắc văn hóa quốc gia, được xem là sự xâm phạm nghiêm trọng không gian công cộng thiên liên.
Sự giận dữ của công chúng gia tăng khi vụ việc được nhìn nhận trong bối cảnh thực tế rộng lớn hơn là Seoul không thiếu nhà vệ sinh công cộng.
Ngay từ năm 2018, chính quyền thành phố Seoul báo cáo quản lý 20.554 nhà vệ sinh công cộng,
được hỗ trợ bởi khoảng 8.000 nhân viên và kiểm tra hàng tuần tại các địa điểm trọng yếu.
Tại một thành phố hạng nhất toàn cầu như Seoul, việc tuyên bố không thể tìm thấy nhà vệ sinh được xem là không thể bảo chữa được,
củng cố quan điểm rằng vụ việc phản ánh vấn đề về chuẩn mực hành vi thay vì hoàn cảnh.
Vụ việc tại Gyeongbokgung không phải là sự kiện cá biệt.
Đầu tháng 10, cư dân mạng Hàn Quốc lan truyền báo cáo về một người phụ nữ đi du lịch cùng trẻ em,
đã cho đứa trẻ đi vệ sinh nặng và nhẹ ở bờ biển Gyeongmyo-ri ở Jeju, vứt lại khăn ước sử dụng trôi nổi trên biển.
Hai vụ việc này xảy ra trong khoảng thời gian ngắn tại các địa điểm du lịch lớn,
đã khiến dữ luận kết nối các hành vi sai trái cá nhân thành một mô hình hành vi lặp lại thay vì coi chúng là tai nạn không liên quan.
Điều này diễn ra giữa lúc du lịch Trung Quốc sang Hàn Quốc phục hồi nhanh chóng sau đại dịch.
Theo Tổ chức Du lịch Hàn Quốc, khoảng 2-3 triệu du khách Trung Quốc đến năm 2023.
Năm 2024, con số này đạt 4,6 triệu, với ước tính cho năm 2025 dự kiến từ 5-6 triệu hoặc cao hơn,
một sự gia tăng mạnh so với năm trước.
Kể từ cuối tháng 9, 2025, Hàn Quốc đã duy trì hoặc mở rộng chính sách miễn thị thực tạm thờ
cho các đoàn du khách Trung Quốc dẫn đến sự gia tăng đột biến lượng khách.
Cùng với số lượng ngày càng tăng, các phạt nạn về hành vi thiếu văn minh cũng gia tăng.
Từ ồn ào nơi công cộng và xả rác đến vi phạm tại các di tích văn hóa lịch sử,
hậu quả xã hội đến ngay lập tức, tâm lý bài Trung Quốc tại Hàn Quốc đã tăng lên rõ rệt
với các biểu ngữ phản đối xuất hiện trên đường phố Seoul.
Các nhóm bảo thủ đã tổ chức tuần hành phản đối các khía cạnh của chính sách visa,
kêu gọi an toàn công cộng và bảo vệ văn hóa trước khi mở rộng thêm quyền tiếp cận cho du khách Trung Quốc.
Du lịch từng được đóng khung là vấn đề trao đổi kinh tế và tiếp xúc nhân dân
đã nhanh chóng phát triển thành vấn đề mang tính xã hội và chính trị.
Phản ứng tương tự cũng đã xuất hiện ở nơi khác,
tại Thái Lan nơi đón hơn 10 triệu khách Trung Quốc những năm gần đây.
Truyền thông địa phương đưa tin các vụ việc lập lại về đại tiện công cộng
tại bãi biển Pattaya và vi phạm quy tắc tại Đại Cung điện ở Bangkok.
Tại Nhật Bản, chính quyền Kyoto ghi nhận đám đông du khách Trung Quốc gây tắc ngãn giao thông,
vấn đề vệ sinh và hành vi gây rối tại các ngôi đền lịch sử.
Tại báo tàng Anh, biển báo không chạm vào hiện vật bằng tiếng Trung được dán lên sau các vi phạm lập lại.
Tổng hợp lại, những vụ việc này không còn có vẻ cá biệt
mà đã hình thành một hình ảnh tiêu cực mang tính hệ thống trong dư luận quốc tế.
Các khảo sát toàn cầu phản ánh hậu quả này.
Một báo cáo năm 2025 của Pew Research Center cho thấy,
trên 25 quốc gia, trung vị 36% người được hỏi có cái nhìn thiện cảm về Trung Quốc,
trong khi 54% bày tỏ quan điểm tiêu cực.
Tại các nệnh dân chủ tiên tiến bao gồm có châu Âu, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc và Úc,
nhận thức tích cực thường giảm xuống khoảng 30% hoặc thấp hơn, không có dấu hiệu đảo chiều rõ ràng.
Tuy nhiên, cốt lõi của vấn đề, hành vi thiếu văn minh của một số du khách Trung Quốc ở nước ngoài
không đơn thuần là sự lịch lạc cá nhân,
mà là kết quả trực tiếp của nhiều thập kỷ quản trị dưới thời Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Các học giả lập luận rằng hệ thống giáo dục đấu tranh dây cấp lâu đời
đã làm xói mòn nền tảng văn minh công cộng,
bằng cách đặt xã hội vào trạng thái đối đầu liên tục,
dạy cá nhân xem người khác là đối tượng đấu tranh thay vì
người cùng tham gia không gian công cộng chung.
Trong khuôn khổ này, sự lịch thiệp và quy tắc cộng đồng bị coi là thứ yếu,
bởi vì các mạng không phải là bữa tiệc khách.
Căn bản hơn thì Đảng Cộng sản Trung Quốc đã phá hủy một cách
có hệ thống văn hóa truyền thống của người Trung Quốc,
nền văn hóa nhấn mạnh lệ nghi, sự kiềm chế và trật tự xã hội,
thay thế nó bằng văn hóa đảng,
ưu tiên sự phục tùng chính trị và đấu tranh ý thức hệ hơn đạo đức công dân.
Qua nhiều thế hệ, công dân được huấn luyện để tuân thủ và cạnh tranh
nhưng không phát triển văn minh công cộng thực sự,
Khi những cá nhân được định hình bởi môi trường như vậy bước ra sân khấu toàn cầu,
sự sói mòn tiêu chuẩn được dung tốn ở quê nhà
trở nên hiện hiện ngay lập tức trong các xã hội,
được quản trị với các quy tắc rõ ràng hơn và kỳ vọng công dân mạnh mẽ hơn.
Theo nghĩa này thì hành vi sai trái lặp lại của một du khách Trung Quốc ở nước ngoài
hoạt động như một bản cáo trạng trực tiếp đối với mô hình quản trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Vụ việc tại cung điện John Booker không đơn thuần là bê bối du lịch
mà là bức ảnh chụp nhanh khôi bày cá giá xã hội lâu dài của việc phá hủy văn hóa truyền thống
và thay thế nó bằng hàng thập kỷ kiểm soát ý thức hệ, lấy đảng làm trung tâm.
Mô hình xuất khẩu giá rẻ của Đảng Cộng sản Trung Quốc chạm giới hạn.
Mexico đóng sập cửa hậu của Trung Quốc, áp thuế 50% lên hàng hóa, tàn phá xuất khẩu ô tô.
Sự chú ý một lần nữa đổ dồn vào lĩnh vực xe điện của Trung Quốc
sau khi Quốc hội Mexico thông qua dự luật vào ngày 10 tháng 12
với sự ủng hộ áp đảo về chuẩn mức thuế mới lên tới 50%
đối với hàng nhập khẩu từ một số nước châu Á, trong đó có Trung Quốc chịu tác động nặng nề nhất.
Thứ quan dự kiến sẽ có hiệu lực vào ngày 1 tháng 1 năm 2026,
đánh dấu sự thay đổi lớn trong chính sách thương mại của Mexico
và dán đòn trực tiếp vào chiến lược xuất khẩu dựa trên trung chuyển của Bắc Kinh.
Ô tô Trung Quốc sẽ đối mặt với mức thuế cao nhất đạt ngưỡng 50%.
Các sản phẩm như thép, đồ chơi và xe máy sẽ chịu mức thuế khoảng 35%,
trong khi hàng dạch may sẽ bị đánh thuế với mức từ 10-50% tùy loại.
Quyết định này chấm dứt hiệu quả vai trò của Mexico như một trung tâm trung chuyển than chốt
cho phép hàng hóa Trung Quốc né tránh rào cản thương mại Mỹ, thâm nhập vào thị trường Bắc Mỹ.
Cái từng được xem là cửa hậu cho xuất khẩu Trung Quốc giờ đang đóng sập lại nhanh chóng.
Bắc Kinh đã phản ứng gai gắt, chính phủ Trung Quốc lên án mạnh mẽ động thái của Mexico,
cảnh báo nước này hãy suy nghĩ kỹ và cáo buộc Mexico áp đặt hạn chế thương mại giáp lực bên ngoài,
một ám chỉ rõ ràng đến Washington.
Tổng thống Mexico Claudia Sebel bác bỏ luận điều đó, tuyên bố rằng việc tăng thuế
nhằm bảo vệ sản xuất trong nước và điều chỉnh sự mất cân bằng thương mại lâu dài với Trung Quốc
không phải để nhượng bộ chính trị với Hoa Kỳ.
Dữ liệu thương mại minh họa nguồn gốc cấu trúc của tranh chấp.
Năm 2024, tổng kiêm ngạch thương mại giữa Trung Quốc và Mexico đạt 109,44 tỷ đô la Mỹ,
với xuất khẩu của Trung Quốc chiếm 90,2 tỷ đô la Mỹ và xuất khẩu của Mexico sang Trung Quốc chỉ 19,2 tỷ đô la Mỹ.
Từ tháng 1 đến tháng 10 2025, xuất khẩu của Trung Quốc sang Mexico giảm 6,3%, xuống còn 73 tỷ đô,
trong khi xuất khẩu của Mexico sang Trung Quốc lại tăng lên 17 tỷ đô.
Cấu trúc thương mại một chiều này không chỉ làm méo mó quan hệ kinh tế,
mà còn tạo ra áp lực chính trị ngày càng tăng bên trong Mexico.
Lĩnh vực ô tô của Trung Quốc chịu ảnh hưởng nặng nề nhất,
các thương hiệu như B-WayD, Chang Kang và Great Wall Motor đã mở rộng nhanh chóng tại Mexico
nhờ giá thấp và trở cấp nhà nước.
Năm 2024, B-WayD bán khoảng 40.000 xe tại Mexico,
chiếm gần một nửa tổng số xe điện chạy pin và xe line sạc điện bán ra nước ngoài.
Đến cuối tháng 8, 2025, danh số của B-WayD tại Mexico đã tăng gấp đôi một lần nữa.
Mexico hiện đã vượt Nga trở thành điểm đến hàng đầu cho xuất khẩu xe của Trung Quốc
với các thương hiệu Trung Quốc chiếm đến 29% lượng xe nhập khẩu của Mexico.
Tuy nhiên, một khi thuế quan mới có hiệu lực trụ cột cốt lõi của ngành năng lực cạnh tranh Trung Quốc,
với lợi thế giá cả sẽ bị sói mòn nghiêm trọng.
Các đánh giá chỉ ra rằng xuất khẩu xe của Trung Quốc sang Mexico có thể giảm tới 40%.
Điều này diễn ra khi ngành công nghiệp ô tô nội địa của Trung Quốc vốn đã mắc kẹt trong sự cạnh tranh nội bộ cực đoan.
Với hơn 100 thương hiệu chen chút trong một thị trường quê nhà đang chậm lại,
cuộc chiến giá cả đã biến thành quá trình đào thải tàn cốc.
Trong đó, nhiều công ty chỉ tồn tại nhờ vào xuất khẩu.
Sự lưỡng thác chặt không giới hạn ở Mexico, Canada với tư cách đối tác theo khuôn khổ USMCA,
đối mặt với áp lực chính trị tương tự, đặc biệt trong lĩnh vực ô tô và thép.
Tại châu Âu, căng thẳng thương mại với Trung Quốc cũng đang gia tăng.
Từ tháng 1 đến tháng 11-2025, thẳng dư thương mại của Trung Quốc với Liên minh châu Âu đạt 266,8 tỉ đô la Mỹ
tăng gần 20% so với cùng kỳ năm trước, kích hoạt phản ứng mạnh mẽ khắp các thủ đô của châu Âu.
Tổng thống của Pháp Emmanuel Macron trong chuyến thăm Trung Quốc đầu tháng 12
đã công khai kêu gọi lập trường cứng rắn hơn của châu Âu.
Ông cảnh báo thăm họp thương mại Liên minh châu Âu – Trung Quốc đã vượt quá 300 tỉ euro trong năm 2024
và mô tả tình hình là không bền vững.
Ông Macron lập luận rằng mô hình thương mại hiện tại của Trung Quốc đang làm xói mòn nền tảng công nghiệp châu Âu
và đe dọa trực tiếp đến năng lực đổi mới của lục địa này.
Ủy ban châu Âu đã mở cuộc điều tra chống trợ cấp đối với xe điện Trung Quốc
và đặt nền móng cho các biện pháp bảo hộ tiếp theo.
Tại Trung Đông, Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh đã phê chuẩn chống bán phá giá đối với Acquiauto,
Asici nhập khẩu từ Trung Quốc, dán thêm đòn nửa vào chiến lược xuất khẩu giá rẻ của Bắc Kinh.
Quyết định này phản ánh một mô hình toàn cầu rộng lớn hơn.
Các nền tảng kinh tế bên ngoài Trung Quốc đang dựng lên rào cản thương mại
để tự bảo vệ trước làn sóng hàng hóa siêu rẻ của Trung Quốc.
Trong bối cảnh này, giáo sư Kho Phạm Quân, một nhà kinh tế tại Mỹ,
tuyên bố rằng các cuộc chiến giá cả do Đảng Cộng sản Trung Quốc thúc đẩy
đã phá vỡ trực tự kinh tế toàn cầu, gây ra sự kho hẹp nghiêm trọng trong thị trường lao động,
làm suy yếu quyền lợi người lao động và năng lực đổi mới trong các lĩnh vực sản xuất ở các nước khác.
Ông lập luận rằng mô hình thương mại của Đảng Cộng sản Trung Quốc đầy rảy mâu thuẫn nội tại.
Ông Kho chỉ ra rằng tiêu dùng nội địa tại Trung Quốc đang trên đà suy giảm mạnh,
kèm theo giảm phát kéo dài khiến các hộ gia đình không muốn chi tiêu và doanh nghiệp không muốn đầu tư.
Dư thừa công suất khổng lồ buộc nền kinh tế phải dựa ngày càng nhiều vào xuất khẩu,
tuy nhiên sự thịnh vượng bền vững không thể được xây dựng trên thị trường bên ngoài.
Khi lợi nhuận xuất khẩu không được chia sẻ với công chúng,
nhu cầu trong nước tiếp tục suy yếu tạo ra cái vòng lẫn quẩn của sản xuất dư thừa.
Xuất khẩu bắt buộc và xung đột thương mại leo thang.
Một khi rào cản thương mại quốc tế dựng lên khắp nơi,
mô hình phụ thuộc xuất khẩu của Trung Quốc sẽ đối mặt với những hạn chế nghiêm trọng và không thể tránh khỏi.
Tesla gia nhập phong trào phi hãng hóa các linh kiện Trung Quốc.
General Motors ra lệnh cho 2.000 nhà cung cấp dì dời.
Cửa cung ứng toàn cầu tăng tốc tháo chạy khỏi Trung Quốc.
Tesla đã gia nhập làn sóng phi hãng hóa và thoát trung.
Được khởi xướng bởi General Motors,
chính thức loại bỏ linh kiện sản xuất tại Trung Quốc ra khỏi các xe sản xuất tại Hoa Kỳ.
Cùng với xu hướng này, nhiều công ty hàng đầu trên thế giới như BMW, Toyota, Mitsubishi, Moto và Mercedes-Benz cũng đã đóng cửa hoặc là phần lớn rút khỏi Trung Quốc.
Động thái này đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong việc tái cấu trúc giữ cung ứng giữa các đại gia công nghiệp Mỹ.
Khi căng thẳng thương mại Mỹ Trung và rủi ro địa chính trị tiếp tục lâu thang,
ngày càng nhiều công ty Mỹ buộc phải giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc không chỉ vì thế quan,
mà còn do các cú sóc chuỗi cung ứng bị phơi bày trong đại dịch và nhiều năm đối đầu công nghệ gia tăng.
Theo The Wall Street Journal, Tesla đã chỉ thị cho các nhà cung cấp không sử dụng linh kiện được sản xuất tại Trung Quốc trong xe lắp tráp tại Hoa Kỳ,
đặt mục tiêu loại bỏ hoàn toàn vật liệu nguồn gốc từ Trung Quốc trong vòng từ một đến hai năm.
Trên thực tế, quyết định này được đưa ra vào đầu năm nay, thúc đẩy bởi sự gián đoạn hậu cơ nghiêm trọng do chính sách phân tỏa cực đoan của Trung Quốc trong đại dịch,
cũng như sự bất ổn dài dẫn từ chiến tranh thương mại Mỹ-Trung vốn làm phức tạp hóa kiểm soát chi phí và chiến lược giá của Tesla.
Trong lĩnh vực pin, nền tảng của ngành xe điện, Tesla từ lâu dựa gần như hoàn toàn vào nhà cung cấp Trung Quốc.
Kể từ năm 2022, CATL là nhà cung cấp duy nhất các tế bào pin MEGAPEC, sự phụ thuộc từ đó đang được tháo dở.
Tesla ngừng sử dụng pin lithium-sac-phosphate LFP của CATL trong hoạt động sản xuất tại Mỹ và đang tăng tốc kế hoạch nội địa hóa sản xuất pin.
Công ty thông báo nhà máy pin LFP tại Nevada dự kiến bắt đầu sản xuất vào quý đầu tiên năm 2026.
Giám đốc tài chính của Tesla là VepubTenetra xác nhận công ty tích cực đảm bảo chuỗi cung ứng bên ngoài Trung Quốc.
Trong khi đó, siêu nhà máy Thượng Hải của Tesla với tỉ lệ nội địa hóa vượt qua 95% vẫn là trung tâm hoạt động toàn cầu của công ty,
chiếm gần một nửa số lượng giao hàng trên toàn thế giới của Tesla.
Tuy nhiên, sự gắn kết sâu sắc này cũng biến cơ sở Thượng Hải thành điểm yếu chiến lược dù bối cảnh thuế quan và áp lực địa chính trị ngày càng gia tăng.
Dữ liệu từ Hiệp hội Xe Khách Trung Quốc cho thấy doanh số của Tesla tại Trung Quốc giảm 35,8% so với cùng kỳ năm trước vào tháng 10,
chỉ còn 26.060 xe giảm mạnh từ 71.525 xe vào tháng 9.
Thị phần của Tesla trong lĩnh vực xe điện Trung Quốc giảm xuống 3,2%, mức thấp nhất trong 3 năm.
Tương phản gây gắt xuất khẩu xe Tesla từ Trung Quốc đạt 35.491 xe vào tháng 10, mức cao nhất trong 2 năm,
làm nổi bật sự mất cân đối ngày càng tăng giữa doanh số nội địa và vai trò của Trung Quốc như một căn cứ xuất khẩu.
Tesla không hề đơn độc, General Motors được báo cáo đã yêu cầu khoảng 2.000 nhà cung cấp tại Trung Quốc đại lục di dời chữ cung ứng ra khỏi nước này vào năm 2027.
General Motors bắt đầu đặt nền móng từ sớm năm 2023, đặc biệt trong lĩnh vực nhạy cảm như bán dẫn, vật liệu pin và đất hiếm.
Công ty đã ký thỏa thuận dài hạn đối với Global Forex để đảm bảo năng lực sản xuất chip tại Mỹ và đầu tư gần 950 triệu đô la Mỹ vào mỏ lithium-tacopas anevada nhằm đảm bảo nguồn cung trong 20 năm.
General Motors cũng đã ký các thỏa thuận mua cobalt với Glencore và đầu tư vào dự án khai thác nickel-cobalt tại Úc, dần dần tắt khỏi các chuỗi tinh chế do Trung Quốc thống trị.
Ford và Stellantis cũng đang đi trên con đường tương tự. Stellantis rút khỏi liên doanh Trung Quốc năm 2022 và đang khu vực hóa chữ cung ứng về phía Ấn Độ, Mexico và châu Âu.
Apple, trường hợp điển hình nhất, đã chuyển sản xuất iPhone sang Ấn Độ và Việt Nam.
Ấn Độ chiếm hơn 16% sản lượng iPhone toàn cầu, sản xuất gần 24 triệu chiếc chỉ trong nửa đầu năm nay.
Đến năm 2026, tất cả iPhone bán tại Mỹ có thể được sản xuất tại Ấn Độ, đại diện cho sự mất mát chữ cung ứng vượt qua 100 tỷ đô la Mỹ đối với Trung Quốc.
Xu hướng thoát Trung không còn giới hạn trong sản xuất và công nghệ cao.
Các công ty Mỹ như Starbucks, Best Buy, McDonald's, Amazon, Uber và Gap cũng đang thu hẹp hoặc thoái vốn hoạt động tại Trung Quốc, báo hiệu sự chuyển dịch đã mở rộng sang các ngành tiêu dùng và dịch vụ.
Đối với người tiêu dùng Trung Quốc bình thường, hậu quả vượt ra ngoài việc tăng giá xe hơi và đồ điện tử.
Bản thân sự cạnh tranh đang gặp rủi ro, một blogger Trung Quốc cảnh báo nếu các thương hiệu Mỹ, Đức, Nhật rời đi,
ngay cả xe nội địa trung cũng có thể trở nên đắt đỏ vì độc quyền sẽ đẩy giá cao và giảm sự lựa chọn của người tiêu dùng.
Các học giả ngày càng lập luận rằng đây không còn là giảm thiểu rủi ro đơn thuần.
Vương Quân, một nhà nghiên cứu liên kết, lưu ý rằng giảm thiểu rủi ro bị đẩy đến cực đoan, nó trở thành tách rời.
Giáo sư Tôn Quốc Tường của Đại học Nam Hoa xác định ba động lực cấu trúc, sự bất ổn chính trị và ý thức hệ,
rủi ro địa chính trị gia tăng ở eo biển Đài Loan và Biển Đông, và khung chính sách Mỹ chuyển dịch sự dích khoát sang tách rời,
thể hiện qua các đạo luật như là đạo luật giảm lạm phát và đạo luật khoa học và CHIP.
Theo ông Tôn, hành vi doanh nghiệp để chứng minh tách rời thực tế không phải là lời nói suôn.
Hoa Kỳ nắm giữ lợi thế trong cuộc tái tổ chức chuỗi cung ứng giữ vị trí lãnh đạo trong CHIP,
quy trình tiên tiến, trí tuệ nhân tạo và công nghệ quan khắc.
Trung Quốc ngược lại đối mặt với nguy cơ bị đẩy về mô hình kinh tế khép kính hướng nội hơn.
Một mô hình như vậy, ông Tôn cảnh báo rằng sẽ chật vật duy trì tăng trưởng kinh tế lâu dài,
đặc biệt khi Trung Quốc không còn là lựa chọn mặc định cho chuỗi cung ứng toàn cầu.
Hàng chục triệu tấn trái cây Trung Quốc chất đóng ế ẩm xếp như núi, cho không cũng chẳng ai lấy.
Một lượng lớn cam rốn Cam Nam đang cực kỳ khó bán.
Chỉ trong vòng ba ngày, giá đã giảm xuống còn một phần từ mức trước đó.
Nông dân nói còn rẻ hơn bắp cải.
Còn gần 100.000 cân Trung Quốc vẫn chưa bán được.
Vài ngày trước giá khoảng 5 tệ, hôm nay lau dốc xuống còn 1,7-1,8 tệ.
Giá giảm gấp 4.
Chưa từng có chuyện này xảy ra trong 16 năm qua.
Tình trạng này đang diễn ra trên khắp các vùng trồng trái cây Trung Quốc khi mùa thu hoạch cuối năm đang đến.
Nó không giới hạn ở Cam Rốn Cam Nam.
Mà các loại trái cây khác bao gồm cả xoài, chuối, dâu tay, táo và lê cũng đang đối mặt với sự đình trệ tiêu thụ nghiêm trọng.
Tại các chợ đầu mối, lượng lớn trái cây tiếp tục đổ về.
Nhưng giao dịch thư thớt, giá bị ép xuống mức thấp nhất trong nhiều năm.
Xoài nằm trong số chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
Trái cây không thể vận chuyển đi và thị trường nội địa không thể hấp thụ được nguồn cung.
Giá tiếp tục giảm.
Nhưng xuất mua cho thấy ít cải thiện.
Khi hàng tuần kho nằm ế ẩm trong thời gian dài, trái cây bị mất giá trị thương mại và cuối cùng bị vứt bỏ.
Đồng thời, áp lực tài chính đang gia tăng lên cả thương lái và người trồng.
Trong một số trường hợp, khoảng nổ lên tới 4 triệu tệ đã được ghi nhận chỉ trong vài ngày.
Đối với nồng dân, chi phí mua vân bón, thuốc trừ sâu, công nhân và vận chuyển đã phát sinh từ đầu mùa.
Nhưng khi thu hoạch đến doanh số bán thất bại trong việc bù đắp chi phí cơ bản,
cả xe tải trái cây đang bị đổ bỏ, tạo ra cảnh tượng hư hỏng tràn lan chỉ vài tuần trước Tết Nguyên Đáng.
Sự rối loạn thị trường cũng xuất hiện quanh thời điểm thu hoạch.
Cam 33, vốn là giống 9 muộn theo truyền thống, đã bị đẩy ra thị trường sớm,
trong khi cam rốn vẫn chưa giải quyết xong.
Hàng tuần kho hiện tại thì đã bị ép giá xuống.
Để giành lợi thế, một số thương lái sử dụng chất tạo ngọt nhân tạo,
tạo ra trái cây có vị ngọt ngắt bất thường.
Người tiêu dụng mua phải những sản phẩm như vậy cuối cùng ăn phải sản phẩm đã xử lý hóa chất,
trong khi trái cây trồng theo phương pháp tiêu chuẩn trở nên khó bán hơn do bất lợi về ngoại hình và giá cả.
Ở quy mô toàn ngành, Trung Quốc là nhà sản xuất trái cây lớn thứ nhất thế giới.
Năm 2021, tổng sản lượng trái cây đạt gần 300 triệu tấn, xếp thứ nhất toàn cầu.
Tuy nhiên, sản xuất khổng lồ không chuyển thành hiệu quả.
Mỗi năm, ít nhất 12 triệu tấn trái cây bị lãng phí trên toàn quốc, dẫn đến thiệt hại kinh tế ước tính khoảng 400 tỷ tệ.
Bất chấp việc dừa cùng dài dặn, việc mở rộng vườn can trái vẫn tiếp tục.
Đến năm 2023, diện tích vườn can trái của Trung Quốc đạt 190 triệu mẫu, tăng 6,7 lần so với năm 1978.
Sản lượng trái cây vườn tăng lên 240 triệu tấn, đại diện cho mức tăng 35,5 lần so với mức năm 1978,
với xu hướng tăng trưởng vẫn đang tiếp diễn.
Một mâu thuẫn khác nằm ở vị thế nhập khẩu rồng trái cây Trung Quốc.
Năm 2024, nhập khẩu trái cây đạt tổng cộng 8,184 triệu tấn gấp 1,5 lần khối lượng xuất khẩu.
Giữa bối cảnh tồn kho nội địa lớn, mức nhập khẩu này đã tạo thêm áp lực lên thị trường trong nước.
Ngoài sản xuất dư thừa, chất lượng trái cây bị ảnh hưởng bởi việc sử dụng thâm canh phân bó hoa học và thuốc trừ sâu trong thời gian dài.
Trong khi đó, năng lực lưu trữ và chế biến sau thu hoạch tột hậu so với tăng trưởng sản lượng.
Trái cây tươi có hạn sử dụng ngắn nếu không được bán hoặc chế biến kịp thời, hư hỏng xảy ra nhanh chóng.
Khi hệ thống chế biến thất bại trong việc bắt kịp sản xuất, kết quả thường là trái cây bị thối và đem bỏ.
Cũ lau dốc của giá cam rốn từ 5 tệ xuống dưới 2 tệ chỉ trong 3 ngày,
cùng với hàng vạn cơn ế ẩm và hàng triệu tấn lãng phí mỗi năm,
nhấn mạnh rằng cuộc khủng hoảng đối với lĩnh vực trái cây Trung Quốc không phải là sự cố cá biệt.
Đó là tình trạng lặp lại trong đó tổn thất tập trung áp đảo lên người nông dân ở đáy chuỗi sản xuất.
Hải cảnh Trung Quốc dùng vòi rồng tấn công tàu cá Philippines,
làm bị thương 3 người Philippines-Mỹ tuần tra chung.
Căng thẳng tại Biển Đông tiếp tục leo thang,
gần đây hải cảnh Trung Quốc đã có hành động mạnh tay đối với tàu cá Philippines gần bãi Sabina tranh chấp,
sử dụng vòi rồng áp lực cao và cắt dây nèo.
Vụ việc đã khiến cho 3 người dân Philippines bị thương và làm hư hại 2 tàu cá.
Bộ trưởng Quốc phòng Philippines lên án hành động này là nguy hiểm và vô nhân đạo,
sau vụ việc Philippines và Hoa Kỳ đã tiến hành tuần tra chung tại Biển Đông.
Ngày 16 tháng 12, Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Gilberto Tadoro đưa ra tuyên bố chính thức lên án
các ông mô tả là hành động nguy hiểm và vô nhân đạo của hải cảnh Trung Quốc đối với người dân Philippines gần bãi Sabina,
một thực thể hàng hải tranh chấp ở Biển Đông.
Trong tuyên bố, ông Tadoro nói việc sử dụng vòi rồng áp lực cao và các thao tác điều khiển tàu hung hăng
và cắt dây nèo đã trực tiếp gây ra thương tích vật lý cho dân thượng Philippines.
Ông nhấn mạnh những hành động như vậy đi ngược hoàn toàn với trách nhiệm của tất cả các quốc gia
trong việc đảm bảo an toàn sinh mạng trên biển.
Ông Tadoro cũng kêu gọi các quốc gia mong muốn đóng vai trò lãnh đạo trong khu vực,
hãy hành động có trách nhiệm và tuân thủ luật pháp quốc tế.
Ông bác bảo tuyên bố của Trung Quốc nói rằng người dân Philippines đe dọa nhân viên hải cảnh Trung Quốc bằng dao,
gọi đó là lời nói dối trắng trợn.
Ông nhấn mạnh Philippines hối thúc Trung Quốc hãy ngừng lan truyền các câu chuyện sai sự thật
và chấm dứt các chiến dịch thông tin giả do nhà nước chỉ đạo.
Trên mặt trợ ngoại giao, Bộ Ngoại giao Philippines cho biết đã gửi công hàm phản đối ngoại giao chính thức
tới Đại sứ quán Trung Quốc tại Manila về vụ việc.
Tính đến thời điểm đưa tin, Đại sứ quán Trung Quốc chưa hề phản hồi yêu cầu bình luận.
Sau vụ việc, Philippines và Hoa Kỳ đã thực hiện cuộc tuần tra chung tại Biển Đông vào ngày 15 tháng 12
như một phần của hoạt động được gọi là hoạt động hợp tác hàng hải MCA.
Xochitl Tinidas, giám đốc văn phòng quân vụ quân đội Philippines cho biết cuộc tập trận đánh dấu lần MCA thứ 10
được thực hiện bởi lực lượng vũ trang Philippines phối hợp với Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương Hoa Kỳ
tại Biển Tây Philippines.
Cuộc tuần tra nhằm tăng cường khả năng tương tác, nâng cao khả năng sẵn sàng
và làm sâu sắc thêm hợp tác an ninh hàng hải giữa hai bên trong bối cảnh điều kiện an ninh khu vực ngày càng phức tạp.
Thông tin cập nhật vừa rồi đã khép lại bản tin hôm nay của chúng tôi.
Ngọc Vy xin chân thành cảm ơn quý vị đã tin tưởng và lựa chọn Không Trời Mới để cập nhật tin tức mỗi ngày.
Xin mời quý vị nhấn nút đăng ký kênh và nút chung thông báo bên cạnh để đón xem các bản tin mới nhất từ Không Trời Mới.
Còn bây giờ, Ngọc Vy xin chào tạm biệt và hẹn gặp lại quý vị trong các bản tin tiếp theo!