Jan 18, 2026, 07:43

Đốt than để sười ấm bị coi là tội phạm. Đảng Cộng sản Trung Quốc triển khai giám sát bằng drone 24 chên 7. Người dân Trung Quốc chết cóng. Ivan bùng nổ, Maduro sụp đổ. Đảng Cộng sản Trung Quốc cùng tổ chức diễn tập chống bạo loạn trên toàn quốc khi Bắc Kinh lo sợ kịch bản Ivan tiếp theo. Trung Quốc bên bờ một biến cố lớn. Suối nước nóng bất ngờ phun trào ở nhiều khu vực. Các giếng cũ phun nước sôi. Điều gì sắp xảy ra? Nghĩa điện xe điện lan sộng khắp Trung Quốc. Xe mới tinh bị bỏ ngoài trời kéo dài hàng dặm. Lượng tồn kho phình to lên hàng triệu chiếc. Quân đội Đảng Cộng sản Trung Quốc thao túng tâm trí binh sĩ như thế nào? Một cựu sĩ quan cảnh sát vũ trang thiết lộ câu chuyện bên trong. Đốt than để sười ấm bị coi là tội phạm. Đảng Cộng sản Trung Quốc triển khai giám sát bằng drone 24 trên bầy. Người dân Trung Quốc chết cóng. Dưới danh nghĩa bảo vệ môi trường, Đảng Cộng sản Trung Quốc đã triển khai trên diện rộng các dự án chuyển từ than sang khí và chuyển từ than sang điện, biến chúng thành một cơn ác mộng và thảm họa thực sự đối với nhiều gia đình. Các đoạn phim ghi lại mùa đông năm 2026 tại tỉnh Hà Bắc cho thấy, do cái lạnh cực độ, những chiếc chân đặt gần cờ sổ đầu giường đã bị đóng băng dính chặt vào kính, phải dùng lực sức mạnh mới có thể kéo ra được. Đây không phải là một hình ảnh cá Việt, mà là thực tế quen thuộc tại nhiều vùng nông thôn ở miền Bắc Trung Quốc trong những năm gần đây. Đối với người dân địa phương, đây không phải là một cuộc tranh luận về chính sách, mà là vấn đề sống còn. Việc đốt than hoặc củi, những phương pháp sười ấm giá rẻ đã duy trì đời sống nông thôn trong nhiều thập kỷ qua, hiện nay đã bị cấm hoàn toàn. Chính quyền đã triển khai máy bay không người lái giám sát 24 trên 7. Ngay khi có khói bốc lên từ ống khói, các đội thực thi pháp luật sẽ ập đến. Các khoản tiền phạt giao động từ 500 đến 2.000 nhân dân tệ, khoảng 1,7 triệu đến 7 triệu đồng, và toàn bộ thiết bị sười ấm bị tịch thu. Máy bay không người lái tuần tra vào những cung dừa ngẫu nhiên, chụp ảnh bằng chứng từ trên cao và không để cho người dân có cơ hội chối cãi. Song song với giám sát công nghệ là kiểm soát xã hội, Đảng Cộng sản Trung Quốc khuyến khích cư dân tố cáo lẫn nhau đưa ra các phần thưởng khi thông tin được xác nhận. Kết quả là lòng tin trong các cộng đồng nông thôn đã sụp đổ, không ai biết ai có thể trở thành người chỉ điểm tiếp theo. Trong những điều kiện này, lựa chọn duy nhất được chính thức cho phép là khí đốt tự nhiên. Nhưng khí đốt tự nhiên nằm ngoài khả năng tài chính của hầu hết nông dân. Người dân báo cáo rằng việc sửa ấm hàng ngày cần hơn 20 mét khối khí, chi phí hơn 60 nhân dân tệ mỗi ngày. Một mùa đông có thể tốn từ 7.000 đến 8.000 nhân dân tệ, thậm chí vượt quá 10.000 nhân dân tệ, khoảng 35 triệu đồng. Đối với những hộ gia đình có nhà lớn hơn hoặc nhu cầu sửa ấm cao hơn, đối với nhiều gia đình con số này tương đương với gần một nửa thu nhập hàng năm của họ. Các khoản trợ cấp từng được quảng bá như một mạng lưới an sinh đang nhanh chóng biến mất. Năm 2017, trợ cấp khí đốt ở Hà Bắc là khoảng 1 nhân dân tệ mỗi mét khối, sau đó giảm xuống còn 0,8. Hiện nay, nhiều khu vực chỉ hỗ trợ 0,2 đến 0,3 nhân dân tệ, chỉ trong vài năm trợ cấp đã giảm 70 đến 80%. Đồng thời, các hãng mức sử dụng nghiêm ngặt đã được áp dụng, mỗi hộ gia đình chỉ được nhận trợ cấp cho tối đa 1.200 mét khối khí mỗi năm. Điều này có nghĩa là mức trợ cấp hàng năm tối đa chỉ khoảng 360 nhân dân tệ, tức khoảng 1,2 triệu đồng. Một số tiền có thể bị tiêu sạch chỉ trong vài ngày giá Z. Điều khiến dân làng phẫn nộ hơn nữa là cảng giác chi phí đang bị thổi phồng một cách nhân tạo. Nhiều cư dân phàn nàn rằng đồng hồ ga chạy nhanh nhất thường, khiến hóa đơn tăng vọt trong thời gian ngắn. Do đó, nhiều người già không dám bật lò xưởi, phải qua quắc trong nhà suốt mùa đông, và các trường hợp tử vong do giá Z đã xảy ra ở nhiều khu vực. Những video và bài viết vơi bầy thực tế này nhanh chóng bị gỡ bỏ. Những người đăng tải nhận được điện thoại yêu cầu xóa nội dung. Theo các vlogger, những video nói lên sự thật không thể tồn tại trên mạng. Thông điệp rất rõ ràng, cái lạnh có thể giết người nhưng sự thật về cái lạnh không được phép tồn tại. Trên danh nghĩa, Đảng Cộng sản Trung Quốc quảng bá chính sách chuyển từ than sang khí như một biện pháp bảo vệ môi trường nhằm cải thiện chất lượng không khí ở miền Bắc Trung Quốc. Nhưng trên thực tế, chính sách này đã cưỡng bức thay đổi mô hình tiêu dùng của nông thôn, cắt đất nguồn năng lượng rẻ hơn và ép các hộ gia đình truyền sang lựa chọn đắt đỏ. Trong khi trợ cấp liên tục bị cắt giảm, Đảng Cộng sản Trung Quốc đã dựng lên một sự lựa chọn giả tạo giữa việc bảo vệ sinh kế cơ bản và bảo vệ môi trường. Trong khuôn khổ đó, của cải bị rút kiệt từ người dân, còn sinh mạng con người bị coi là có thể hy sinh. Trong nhiều trường hợp, bảo vệ môi trường không phải là mục tiêu mà chỉ là cái cớ. Mâu thuẫn này càng lộ rõ trong các vụ việc được gọi là cưỡng chế di rời bằng bụi xảy ra đầu năm 2026 tại một số khu vực Vendô. Các xe phun sương vốn được thiết kế để kiểm soát ô nhiễm lại bị sử dụng để tạo ra những đám mây bụi nhân tạo nhằm gây áp lực buộc các cửa hàng Vendô phải di rời. Bụi dài đặc tràn vào khu dân cư trực tiếp ảnh hưởng tới người cao tuổi và trẻ em. Các trường bộ giáo gần đó báo cáo tình trạng học sinh hoa liên tục, người già không thể tập thể dục ngoài trời, thậm chí không dám mở cửa sổ để thông gió. Khi làn sóng phẫn nộ của công chúng bùng lên, chính quyền địa phương đổ lỗi cho sai sót vận hành, nấy tránh mọi trách nhiệm thực sự. Trong khi người dân bị cấm đốt than dưới danh nghĩa giữ gìn bầu trời xanh, thì những cơn bão bụi nhân tạo lại được công khai tạo ra để phục vụ mục tiêu phá rỡ. Khoảng cách giữa lời nói và hành động của Đảng Cộng sản Trung Quốc lớn đến mức khó có thể tin rằng bảo vệ môi trường là ưu tiên thực sự, thay vì là một công cụ cai trị. Cùng lúc đó, trong nước, Trung Quốc đang đối mặt với một ngưỡng sinh tồn tàn khốc, nơi người già ở nông thôn phải lựa chọn giữa việc chất xét và những hóa đơn sưởi ấm không thể trí trả, nhưng chính quyền vẫn tiếp tục cam kết tri tiêu khổng lồ ở nước ngoài. Bất chấp hàng triệu người trong nước sống trong nghèo khó, Trung Quốc năm này qua năm khác vẫn trì hàng chục tỷ đô cho châu Phi. Ngay cả khi người dân chết cóng trên chính đường phố của mình, Đảng Cộng sản Trung Quốc vẫn vông ra hàng trăm tỷ đô dưới sạng các hoàn vai viện trợ khắp châu Phi để đổi lấy sự ủng hộ chính trị tại Liên Hợp Quốc trong bối cảnh đó. Câu hỏi không còn là mùa đông khắc nghiệt đến mức nào, mà là ai bị buộc phải gánh triệu cái giá của những chính sách này. Và cuối cùng, ai là cái hướng lợi? Y-ban bùng nổ, Maduro sụp đổ. Đảng Cộng sản Trung Quốc cuồng tổ chức diễn tập chống bạo loạn trên toàn quốc khi Bắc Kinh lo sợ kịch bản Y-ban tiếp theo. Thưa quý vị, sau khi tin tức về việc chính quyền Venezuela thay đổi vào các cuộc biểu tình chống chính phủ quy mô lớn tại Y-ban lan tới Trung Quốc, cộng đồng mạng Trung Quốc bắt đầu lan truyền hàng loạt video cho thấy Đảng Cộng sản Trung Quốc đang tiến hành các cuộc diễn tập chống bạo loạn công khai trên phạm vi toàn quốc. Những đoạn phim được chia sẻ rộng rãi từ đầu tháng 1 cho thấy các đơn vị tuần tra kiểu đội cận vệ của Đảng được tràn khai đồng thời ở cả thành thị lẫn nông thôn, trang bị khiên chống bạo động trong suốt dùi cui bắt giữ, chó nghiệp vụ và vũ khí hạng nặng, đồng thời chính quyền Trung Quốc đẩy nhanh việc tuần bộ cái gọi là cảnh sát tình nguyện, đa phần là người cao tuổi, nhận lương hàng tháng và buộc phải tuyên thệ trung thành tuyệt đối với Đảng. Các đơn vị này đã được huy động tham gia các cuộc diễn tập chấn áp công khai, cho thấy Bắc Kinh đang chuẩn bị cho một cuộc đối đầu trực diện với chính xã hội của mình. Những cuộc diễn tập này không bỗng nhiên mà xuất hiện, thời điểm diễn ra là trùng khớp chính xác với cuộc khủng hoảng chính trị nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ qua tại Iran. Ở Iran, các cuộc biểu tình chống chính quyền đã kéo dài hơn 10 ngày và nhanh chóng vượt quá khả năng kiểm soát của chế độ. Những người biểu tình đã chiến giữ các khu vực than chốt ở Tehran, Madhat, Syrah và các thành phố lớn khác, ngay cả sau khi chính quyền áp đặt lệnh phong tỏa Internet toàn quốc nhằm cô lập đất nước với thế giới bên ngoài. Tuy nhiên, nỗ lực phong tỏa thông tin đã thất bại. Người dân Iran đã sử dụng các thiết bị Starlink nhập lộ để suy trì các nối, liên tục truyền tải hình ảnh biểu tình ra nước ngoài. Các video cho thấy đường phố chìm trong khói lửa, với xoay bít ca tàu điện ngầm, ngân hàng và các biểu tượng của chế độ bị phóng hỏa. Lần đầu tiên, các khu phố giàu có ở phía bắc Tehran, nơi trước đây được coi là vùng an toàn về chính trị, đã trở thành tâm điểm của các cuộc biểu tình. Tầng lớp trung lưu và thượng lưu đã công khai xuống đường trực tiếp yêu cầu lãnh đạo tối cao Ali Khamenei từ chức. Mỗi đợt đàn áp không dẫn đến sự rút lui mà lại kích hoạt leo thang. Số lượng người biểu tình tan vọt. Lực lượng an ninh Iran đã bị áp đảo tại nhiều địa điểm và buộc phải rút lui khỏi các khu vực xung quanh các tòa nhà chính phủ. Các tổ chức nhân quyền xác nhận hàng chục người đã thiệt mạng và hàng nghìn người bị bắt nhưng bạo lực đã không thể dập tắt được cuộc nổi dậy. Trong bối cảnh đó, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump nhiều lần cảnh báo rằng nếu nhà chức trách Iran tiếp tục xét hại dân thường, Hoa Kỳ sẽ hành động. Những tuyên bố này ngay lập tức gọi lại ký ức về Venezuela, nơi Tổng thống Nicolas Maduro sau nhiều tháng công khai thách thức Washington đã bị lực lượng đặc nghiệp Hoa Kỳ bắt giữ và đưa sang Hoa Kỳ sát sửa. Hình ảnh người dân Venezuela vẫy cờ Mỹ ăn mừng khi Maduro bị áp giải đến New York đã lan truyền nhanh chóng tạo ra một cú sốc tâm lý đối với các chế độ độc tài trên toàn thế giới. Tại Trung Quốc, những hình ảnh và thông điệp đó được lưu truyền nhanh chóng thông qua sự mèo mai, ẩn dụ và ngôn ngữ má hoá nhằm lần tránh sự kiềm duyệt. Nhưng ý nghĩa chính trị thì không thể nhầm lẫn. Trên mạng xã hội Trung Quốc, các cụm từ như Ivan hôm nay, Trung Quốc ngày mai xuất hiện với tần suất ngày càng tăng. Dưới các video của truyền thông nhà nước, người dùng chỉ đăng SOS, cứu tôi hoặc những nhận xét ám chỉ rằng những kẻ phản bội nhân dân cuối cùng sẽ phải chịu trách nhiệm. Những phản ứng này phản ánh một xã hội, mà nỗi sợ hãi đã kết thành sự phẫn nộ. Đối với Bắc Kinh, nỗi hoảng loạn không chỉ đến từ sự sụp đổ của Maduro hay bất ổn tại Iran, mối đe dọa thực sự nằm ở hiệu ứng dây truyền. Khi các chế độ lâu nay được mô tả là ổn định, sụp đổ trong thời gian ngắn, toàn bộ logic cai trị bằng đàn áp và kiểm soát thông tin bắt đầu giãn vỡ. Áp lực đó càng bị khoét đại bởi khủng hoảng kinh tế ngày càng sâu của Trung Quốc. Thất nghiệp tăng, doanh nghiệp đóng cửa hàng loạt, dòng vốn tháo chạy, cùng các video lan truyền về giới trẻ phải ngủ ngoài đường ở những trung tâm công nghiệp từng phồn thịnh như Đông Quan và Thâm Quyến đang bào mòn nền tảng xã hội của chế độ. Các cuộc biểu tình của nhà đầu tư, công nhân và người dân bị lừa đảo tiếp tục bùng phát trên toàn quốc, nhưng chỉ nhận lại bạo lực thay vì giải pháp. Iran và Venezuela đều là những chế độ phụ thuộc nặng nề vào sự hậu thuẫn của Bắc Kinh, đặc biệt là trong lĩnh vực kinh tế và quân sự. Nhưng khi bản thân Trung Quốc lốn sâu vào khủng hoảng và phải rút lui để phòng thủ nội bộ khả năng duy trì mạng lưới hỗ trợ độc tài này đã suy yếu rõ rệt. Sự đứt gãy đó đã khiến các chế độ phụ thuộc bị phơi bày và lung lai. Trong bối cảnh này, việc Đảng Cộng sản Trung Quốc nhanh chóng leo thang các cuộc diễn tập chống bạo động không còn mang tính biểu tượng nữa. Đó là một phần xã sinh tồn. Việc huy động các lực lượng đàn áp chống lại kẻ thù nội bộ cho thấy Đảng coi chính người dân của mình là mối đe dọa lớn nhất đối với quyền lực. Nhà hoạt động dân chủ và bất đồng chính kiến nổi tiếng Trung Quốc Vân Quân Đào nhận định, ngay cả khi Đảng Cộng sản Trung Quốc tạm thời duy trì được vẻ về ngoài ổn định, thì khi phần còn lại của thế giới tiến lên để giải quyết các cuộc khủng hoảng của chính mình, Đảng Cộng sản Trung Quốc vẫn tiếp tục trì hoãn những cải cách cần thiết. Sự trì hoãn kéo dài đó cuối cùng sẽ dẫn tới một sự rụt đổi tương tự như lên số cũ. Trung Quốc bên bờ một biến cố lớn, suối nước nóng bất ngờ phun trào ở nhiều khu vực, các giếng cũ phun nước sôi, điều gì sắp xảy ra? Thưa quý vị, bước sang năm 2026, ngày càng nhiều hiện tượng bất thường xuất hiện trên khắp Trung Quốc đại lục. Giữa mùa đông xá xét, thời điểm mà đất canh tác lẽ ra đã bị đóng băng, thì tại nhiều khu vực lại xuất hiện nước ngầm trào lên, giếng bỏ hoang phun nước, thậm chí có cả nước nóng phun lên mặt đất. Đây không phải những sự việc đơn lẻ, chúng đang đồng loạt bùng phát ở nhiều tỉnh, kéo dài từ Sơn Đông, Hà Bắc, Hà Nam, Sơn Tây đến Hồ Bắc, với dấu hiệu ngày càng nghiêm trọng. Tại Sơn Đông, một giếng bỏ hoang ở Truy Bắc bất ngờ phun nước nóng suốt nhiều giờ, nhiệt độ vượt quá 30 độ C. Ở Sơn Tây, người dân thôn Bắc Tự Thượng, huyện Thấm, ghi lại cảnh nước nóng được bơm lên từ giếng sâu gần 3.000 mét, nhiệt độ khoảng 70 độ C, dù khu vực này chưa từng có tiền lệ xuống nước nóng. Tại Hà Nam, một giếng cơ khí bỏ hoang ở Trịnh Châu cũng đột ngột sống lại, phun ra dòng nước ấm ngay giữa mùa đông giá Z. Điều khiến công chúng hoang mang sâu sắc không chỉ là bản thân các hiện tượng này, mà còn là thời điểm và quy mô của chúng. Đây không phải là mùa mưa, cũng không phải giai đoạn băng tàn. Cư dân ở một số khu vực cho biết các dấu hiệu chuyển động của nước ngầm đã bắt đầu từ giữa năm 2025, nhưng đã tăng cường và lan rộng nhanh chóng vào cuối năm. Đối mặt với sự lo lắng ngày càng tăng của người dân, chính quyền và những người gọi là chuyên gia lại một lần nữa đưa ra lời giải thích quen thuộc. Lượng mưa lớn trong mùa hè và mùa thu đã làm sơn cao mực nước ngầm và mọi thứ đều bình thường. Lời giải thích này không những không làm diệu đi nỗi sợ hãi, mà còn làm sâu sắc thêm sự mất lòng tin của công chúng. Trên các mạng xã hội Trung Quốc, những lời cảnh báo vô cùng thẳng thắn và trực diện. Đây không phải là suối nước nóng, đây có thể là điểm báo của một trận động đất. Nước chảy chỗ trũng nếu nó bị ép phun lên trên, điều đó có nghĩa là áp lực dưới lòng đất đã đạt đến mức nguy hiểm. Một số người chỉ ra rằng trong điều kiện không mưa và không khai thác nước ngầm quá mức, việc giếng nước đột ngột trào và phun không thể coi là hành vi tự nhiên bình thường, đặc biệt là nước nóng cho thấy hoạt động dữ dội ở tầng sâu, nơi áp lực đang tích tụ và tìm đường giải phóng. Trong các cuốn kinh điển cổ và học thuyết phong thủy, sự vận động bất thường của nước ngầm và việc các dòng sối cạn bỗng hồi sinh, đây có thể được coi là dấu hiệu của sự mất cân bằng trong khi vận của đất trời liên quan mật thiết đến trật tự xã hội. Tình hình chính trị và vận mệnh của chính quyền cầm quyền. Người xưa tin rằng khi nền móng bị giãn nứt và áp lực vượt qua mức chịu đựng, nước vốn bị trôn vùi sâu dưới về mặt sẽ phản ứng đầu tiên như câu cổ ngữ có câu Các đi chép lịch sử và cuối thời nhà Minh cũng mô tả những cảnh tượng tương tự một cách đáng gây ngạc. Trong những năm cuối của chiếu Minh, đặc biệt là dưới thời Hoàng đế Sùng Trinh, Bắc Kinh, và các khu vực lân cận liên tục trải qua tình trạng nước dâng lên từ lòng đất, dù không có mưa, nước giếng lúc trong lúc đục thất thường, các khu vực trũng thấp luôn bị ngập úng, thậm chí các he nứt dưới đất phun nước ra rồi lại khô cạn. Các sử gia công đình không coi đây là những sự trùng hợp ngẫu nhiên, họ đã đúc kết bằng một câu nói nặng nề, thủy bất tuần đạo, quốc tương thất tự. Nước không theo đạo, nước sắp mất trật tự. Theo quan điểm của họ, nguyên nhân gốc dễ không phải là thiên tài, mà là do sự can kiệt tài chính, thuế khóa nặng nề, bộ máy quan liêu rỗng rụt và dân chúng oán thán mà không có lối thoát. Đối chiếu với ngày nay, những mô tả này khiến nhiều người không khỏi dùng bình. Hiện nay Đảng Cộng sản Trung Quốc cai trị bằng bạo lực, người dân bị đẩy vào cảnh khốn cùng, lòng dân bất ổn, kinh tế suy thoái, thất nghiệp lan rộng, đời sống thất chặt trong khi mọi tiếng nói bất đồng đều bị đàn áp tàn bạo. Trật tự mà chính quyền khoe khoang chẳng qua chỉ là một cái vỏ bọc cỡng chế, bên dưới là khối ướt hận và phẫn nộ đang tích tụ. Trong bối cảnh này, sự bùng phát đồng thời của các hiện tượng nước ngầm bất thường không còn vẻ như là ngẫu nhiên. Trên mạng, một số người thậm chí đã sử dụng AI để tạo ra các video tưởng tượng về cảnh Trung Quốc lật đổ sự cai trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Những hình ảnh này không phải là cho giải trí vô bổ, chúng phản ánh nỗi khao khát bị kiềm nén sâu sắc của vô số người đã phải chịu đựng sự áp ức quá lâu. Một số người vẫn nhấn mạnh vào các nguyên nhân tự nhiên, chỉ ra áp lực kiến tạo và rủi ro điện chấn trong giai đoạn truyền giao dự cuối năm 2025 và đầu năm 2026. Nhưng bất kể góc nhìn nào, có một sự thật không thể phủ nhận, các dị thường này đang xảy ra đồng thời, không báo trước và với quy mô đáng báo động. Mong rằng người dân Trung Quốc có thể rút ra lời cảnh tình rõ ràng từ những hiện tượng bất thường này, từ bỏ Đảng Cộng sản Trung Quốc và đón chào một tương lai tươi sáng hơn. Nghĩa điện xe điện lan rộng khắp Trung Quốc, xe mới tinh bị bỏ ngoài trời kéo dài hàng dặm, lượng tồn kho phình to lên hàng triệu chiếc. Kính thưa quý vị, từ trên cao nhìn xuống, hàng chục nghìn xe điện hoàn toàn mới được xếp ngay ngắn dọc theo các con đường, kéo dài hơn 10 km. Đây không phải khu triển lãm hay trung tâm Logistic, đây là bãi tồn kho ngoài trời, bằng chứng trực quan trần trụi và tàn nhẫn nhất về cuộc khủng hoảng dư thừa công suất sâu sắc đang bao trùm ngành xe điện Trung Quốc. Thị trường đã chạm trần, các kho hàng đã đầy, lối đi bị thắt ngẽn nhưng người mua đã biến mất. Ngay cả những đợt giảm giá kéo dài và quyết liệt cũng không thể hồi sinh nhu cầu. Doanh số bắt đầu lao dốc mạnh từ giữa năm và chính thức tăng trưởng âm vào cuối năm. Một kịch lý chưa từng có xuất hiện, tỷ lệ xe điện tiếp tục tăng, nhưng tổng doanh số bán lẻ, ô tô lại giảm. Lần đầu tiên trong lịch sử ngành xe điện Trung Quốc, việc điện khí hóa không còn đồng nghĩa với việc mở rộng thị trường tổng thể. Điều này không chỉ báo hiệu sự suy thoái của xe chạy xăng mà là sự co lại của toàn bộ thị trường ô tô Trung Quốc. Trong môi trường này, các cuộc chiến giá cả đã không còn là giải pháp mà trở thành cơ chế tự bị diệt. Giá càng giảm, người tiêu dùng càng chờ đợi, kỳ vọng vô tận về các đợt giảm giá sâu hơn đã làm tê liệt các quyết định mua hàng và đóng băng thị trường. Các khãng xe buộc phải bán xe dưới giá vốn, trong khi người tiêu dùng do sự vì lo sợ xe sẽ mất giá nhanh chóng chỉ vài tháng sau khi mua. Nhưng cốt lõi của cuộc khủng hoảng này không chỉ nằm ở nhu cầu của người tiêu dùng, nó nằm ở mô hình phát triển do Đảng Cộng sản Trung Quốc áp đặt. Trong hơn một thập kỷ, ngành công nghiệp xe điện của Trung Quốc không phát triển theo lô sức thị trường mà theo các chỉ khị chính sách, trợ cấp trung ương, ưu đãi địa phương, miễn thuế và các lệnh hành chính từ trên xuống. Khi dòng vốn trợ cấp chảy vào, danh số tăng vọt. Khi trợ cấp bị xuất lại, thị trường gần như đóng băng ngay lập tức. Vào nửa cuối năm 2025, Quỹ trợ cấp quốc gia đã cạn kiệt sớm hơn kế hoạch. Hơn 20 thành phố Trung Quốc đã buộc phải đình chỉ hoặc thu hẹp quy mô các chương trình đổi củ lời mới. Người tiêu dùng Trung Quốc đã được huấn luyện trong nhiều năm để chỉ mua xe khi có trợ cấp. Khi chiếc nạng chính sách đó biến mất, họ đơn giản là lựa chọn chờ đợi. Trong khi đó, những đột phá công nghệ được quảng bá rầm rộ đã chứng minh sự bất lực. Biên thể rắn vẫn mắc kẹt ở giai đoạn thử nghiệm và việc sản xuất hàng loạt khó có thể xảy ra trước năm 2030. Sạch châu nhanh, nền tảng điện áp cao, pin 10C và đồi pin đều đã chạm tới các giới hạn vật lý. Xe định nghĩa bằng phần mềm và hệ thống lái thông minh ngày càng phức tạp, nhưng đối với hầu hết người tiêu dùng, trải nghiệm tổng thể quan trọng hơn các thông số kỹ thuật. Công nghệ không thể cứu vãn một thị trường đang nội tàn vì sản xuất quá mức. Nguy hiểm sâu xa hơn nằm ở chính cấu trực công nghiệp bị chính trị hóa. Đến năm 2025, tổng công suất sản xuất ô tô của Trung Quốc đã vượt qua 40 triệu chiếc, trong khi doanh số bán lẻ hàng năm chỉ dừng lại ở mức khoảng 21 triệu chiếc. Tỉ lệ huy động công suất giảm xuống dưới 55%. Mức báo động đỏ ở bất kỳ nền kinh tế, thị trường nào. Tại châu Âu hoặc Hoa Kỳ, tình trạng dư thừa công suất như vậy sẽ kích hoạt các vụ phá sản và hợp nhất quy mô lớn trong vòng vài năm. Tuy nhiên, tại Trung Quốc, rất ít công ty được phép rời khỏi thị trường. Lý do không nằm ở kinh tế, mà là chính trị. Đối với Đảng Cộng sản Trung Quốc, phá sản không chỉ đơn thuần là thất bại trong kinh doanh. Nó đại diện cho thất bại chính sách, thất nghiệp hàng loạt và rủi ro đối với ổn định xã hội. Nhiều công ty khởi nghiệp xe điện đã đổ hơn 20 tỷ nhân dân tệ, khoảng 70.500 tỷ đồng vào một nhà máy duy nhất. Xuất khỏi thị trường đồng nghĩa với việc thừa nhận sai lầm chính sách và để lại cho chính quyền địa phương các cuộc khủng hoảng thất nghiệp. Dưới mô hình quản trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc, cái giá đó bị coi là không thể chấp nhận được. Kết quả là các doanh nghiệp thu lỗ được duy trì sự sống trong trạng thái chết lâm sàng, và việc thanh lọc thị trường bị trì hoãn một cách có chủ đích. Hệ quả là một vẻ ngoài thịnh vượng xà tạo. Khi trưởng cấp còn dồi dào, truyền thông nhà nước ca ngợi xe điện như một biểu tượng của sức mạnh quốc gia. Khi không gian tài khóa thất chặt, toàn bộ cấu trúc đã sụp đổ chỉ trong vài tuần, phơi bầy sự thật rằng, ngành công nghiệp này chưa bao giờ đứng vững trên nhu cầu thực tế của thị trường. Trên khắp Trung Quốc, cái gọi là nghĩa địa xe điện đã mọc lên như nấm. Những chiếc xe mới tinh bị bỏ hoang, sữa cỏ dại, các nhà máy đóng cửa trong im lặng và các lô hàng xuất khẩu nằm bất động tại các cảng nước ngoài. Trong hơn 18 tháng, đây không phải là những sự cố ngẫu nhiên. Chúng là hóa thạch của một mô hình phát triển thất bại. Mỗi chiếc xe bị bỏ rơi đại diện cho những khoản trợ cấp bị đốt cháy và một quyết định chính sách sai lầm. Sau hơn một thập kỷ được hỗ trợ thông qua trợ cấp, miễn thuế và các mệnh lệnh hành chính, ngành công nghiệp ô tô của Trung Quốc đã trở nên phụ thuộc vào nhà nước về mặt cấu trúc. Khi chiếc nạng chính sách này bị rút đi, những gì chờ đợi phía trước không phải là một sự điều trình nhẹ nhàng, mà là một sự sụp đổ không thể tránh khỏi. Và thứ cuối cùng phá sản sẽ không chỉ là các nhà sản xuất xe riêng lẻ, mà là toàn bộ mô hình tăng trường do đảng Cộng sản Trung Quốc được áp đặt. Thứ đã gây sự nâng ảnh công nghiệp này ngay từ đầu. Quân đội đảng Cộng sản Trung Quốc thao túng tâm trí binh sĩ như thế nào? Một cựu sĩ quan cảnh sát vũ trang thiết lộ câu chuyện bên trong. Thưa quý vị, trong suốt thời gian dài, đảng Cộng sản Trung Quốc luôn tuyên truyền khẩu hiệu nhập ngũ là vinh quang. Thế nhưng, nhiều tin, một thanh niên đến từ Phúc Kiến cho biết sau 2 năm phục vụ, anh mới nhận ra rằng quân đội vận hành một bộ máy tẩy não và đàn áp tâm lý có hệ thống, trong đó mục tiêu chủ yếu không phải huấn luyện tác chiến, mà là kiểm soát được đối tư tưởng của binh sĩ. Nhiều tin nhập ngũ vào năm 2012, ngay khi Tập Cận Bình vừa lên nắm quyền. Khi mới 18 tuổi, anh đã bắt chuyến tàu kéo dài suốt một ngày đêm để đến trình diện tại Chi đội Nam Dương thuộc Tổng đội Cảnh sát Vũ trang Hà Nam. Giống như nhiều thanh niên khác ở Trung Quốc, anh gia nhập quân đội với niềm tin rằng đây là con đường để thăng tiến cá nhân và là nơi để giàn luyện bản lĩnh đàn ông. Ảo tường đó đã nhanh chóng sụp đổ, cho đội anh không phải là những chỉ dẫn quân sự, mà là một quá trình nhối nhát ý thức hệ kéo dài, cường độ cao và thường xuyên đi kèm bạo lực. Theo lời nhiều tin, ngay từ khi mới bắt đầu nhập ngũ, các tân binh đã bị ép buộc phải học thuộc lòng các bài phát biểu của Tập Cận Bình và cái gọi là lời thề trung thành. Việc không thuộc lòng sẽ dẫn đến các hình phạt, đứng dưới cái nắng theo đốt cho đến khi kiệt sức, trao người trên xà đơn hoặc chịu đựng các hình thức bạo hành thể xác khác. Trong các buổi học chính trị, binh lính bị yêu cầu phải ngồi ngay ngắn như những khúc cỗ. Bất kỳ dấu hiệu miệt mỏi hay tư thế buông lơi nào cũng có thể bị ăn đòn ngay lập tức. Nhiều tin nhớ lại rằng, sau khi anh gật cù trong một giờ học chính trị và cố gắng giải thích rằng huấn luyện quá mức, ăn uống không đủ chất và thiếu ngủ, viên dự quan huấn luyện đã đá anh ngay cả khi anh chưa kịp nói hết câu. Điều khiến anh ám ảnh nhất là việc định kỳ phải xem những đoạn video được biên tập đặc biệt, mô tả cảnh đán áp các cuộc biểu tình ở Tân Cương và Tây Tạng. Những video này tràn ngập những hình ảnh bạo lực và đối đầu gai gắt, được sàn dựng từ một góc nhìn duy nhất. Binh lính là nạn nhân, con người là biểu tình, là kẻ thù. Nhiều tin cho biết, mục đích là để cấy vào đầu binh lính tư duy phân biệt địch ta một cách cấm nhắc, đảm bảo rằng nếu được gian lệnh hành động, họ sẽ thực hiện mà không chút xa dự. Việc ngồi sọ cũng thâm nhập vào cuộc sống hàng ngày, thông qua các cầu hiệu, khi ruột binh và các bài hát quân đội phải hát trước mỗi bữa ăn. Nhiều cụm từ như chai tráng phải đi lính, nhập cũ là vinh quang, bài hy sinh vì chiến thắng được lặp đi lặp lại không ngừng. Một bài hát phổ biến tuyên bố rằng, khi ngày đó thực sự đến, binh lính phải dũng cảm tiến lên vì mục đích chiến thắng. Theo nhiều tin, thông điệp rất rõ ràng, binh lính đang được huấn luyện để coi việc hy sinh bản thân cho cái gọi là duy trì ổn định của Đảng Cộng sản Trung Quốc là điều tự nhiên và cần thiết. Đồng thời, đơn vị này cực kỳ lo sợ việc binh lính nảy sinh tư tưởng có vấn đề. Do đó, các bản tự báo cáo tư tưởng bị yêu cầu nộp liên tục. Điện thoại di động cá nhân bị tịch thu, ngay cả điện thoại của đơn vị cũng không thể gọi sang ngoài. Mọi liên lạc đều bị hạn chế trong các canh đội bộ, khiến binh lính bị cô lập hoàn toàn với thế giới bên ngoài. Trong môi trường kép kín này, thông tin duy nhất được phép tiếp cận là những gì hệ thống cung cấp. Nhiều tin giải thích rằng, những yêu cầu tưởng trưng như tầm thường, như các chăn màn vuông vước, đi thẳng hàng tuyệt đối, chỉ được quay người theo góc vuông, và duy trì các tư thế đứng hoặc ngồi xuồng chính xác trên thực tế là những bài kiểm tra về sự phục tùng. Thắt lưng phải được thắt cực chặt, khiến nhiều binh lính bị chấn thương cuộc sống thắt lưng, đặc biệt là trong các đợt huấn nguyện cường độ cao của các đơn vị đặc nhiệm. Dưới áp lực kép của sự kiệt sức về thể xác và sự ngưỡng bức tâm lý không ngờ nghỉ, nhiều tin cho biết anh đã tận mắt chứng kiến nhiều người bị thương, tử vong hoặc mất trí, thông qua một người lính vừa giải ngũ từ tàu sân bay Liêu Ninh. Nhiều tin biết được rằng, việc kiểm soát tư tưởng trong quân đội của Đảng Cộng sản Trung Quốc đã trở nên khắc nghiệt hơn trong những năm gần đây. Ngay cả những lỗi nhỏ cũng có thể dẫn đến hình phạt tập thể, mọi người đều bị buộc phải viết bản tựa kiêm điểm. Rất lâu sau khi rời quân ngũ, nhiều tin vẫn thường mơ thấy mình quay lại cuộc sống trong doanh trại. Những vết sẹo tâm lý sau bạo lực và nhồi sọ để lại chưa bao giờ thực sự phai mờ. Theo quan điểm của nhiều tin, mục tiêu thực sự của quân đội Đảng Cộng sản Trung Quốc không phải là để bảo vệ đất nước hay bảo vệ nhân dân, mà là để xây dựng một lực lượng vũ trang chính trị tuyệt đối, trung thành với Đảng. Sau khi Tập Cận Bình nắm quyền, khẩu hiệu phục vụ nhân dân đã bị thay thế bằng đánh thắng trận và nghe Đảng chỉ huy. Sự thay đổi này khiến nhiều tin đặt câu hỏi binh lính thực sự phục vụ ai, nhân dân hay một chế độ chính trị? Câu hỏi đó cuối cùng đã thôi thúc anh đưa ra một lựa chọn quyết định, rời bỏ Trung Quốc ngay khi có cơ hội. Vào đầu tháng 10 năm ngoái, nguyên vọng đó cuối cùng đã thành thiện thực. Nhiều tin và gia đình đã thoát khỏi Trung Quốc và đến Hà Lan. Những chia sẻ vừa rồi cũng đã khép lại bản tin hôm nay của chúng tôi. Lộ Anh xin cảm ơn quý vị đã dành thời gian theo dõi. Xin hẹn gặp lại trong các chương trình tiếp theo.