Tập 14: Tại sao phải sinh con?|Câu trả lời hay nhất tôi từng gặp

Tại sao phải sinh con? Đây là câu trả lời hay nhất mà tôi từng gặp. Tại sao phải sinh con? Có người nói là để nương tựa lúc về già. Có người cho rằng, đó là truyền thống của gia đình, dòng tộc. Cũng có người giải thích đơn giản, đó là nhu cầu sinh học của con người. Nhưng trong xã hội hiện đại, vẫn có rất nhiều người không muốn sinh con, hoặc sinh rồi cũng không muốn tự mình nuôi dạy. Vì sao lại như vậy? Bởi họ cảm thấy phiền phức và cũng cho rằng không cần thiết. Phiền phức thì không sai. Có bao nhiêu bậc cha mẹ chưa từng mệt mỏi vì chuyện ăn uống, ngủ nghỉ, vệ sinh học hành của con. Từ những việc nhỏ nhất đến những quyết định lớn nhất, tất cả đều cần thời gian, tiền bạc và tâm lực. Nuôi con chưa bao giờ là một việc nhẹ nhàng. Con không cần thiết thì sao? Trên mạng từng có người tính toán, từ lúc sinh ra đến khi tốt nghiệp đại học, ở thành phố lớn ít nhất cũng tốn khoảng 1 triệu nhân dân tệ. Thế nhưng sau khi ra trường, con cái có thể chỉ tìm được công việc lương 3.000 tệ mỗi tháng. Thậm chí còn cần cha mẹ trợ cấp. Chừa nói đến chuyện mua nhà, mua xe, lập gia đình, trông mong con phụng dưỡng lúc về già, xem ra thật mong manh. Nếu số tiền ấy không dùng để đổ vào con cái, mà đem gửi tiết kiệm cho bản thân, thì tuổi già lại có vẻ an toàn hơn. Tính toán như vậy, hiệu suất chi phí của việc nuôi con quả thật rất thấp. Điều này cũng giải thích vì sao sau khi chính sách 2 con, 3 con được nuôi lỏng, dù có khuyến khích thế nào, nhiều người trẻ vẫn không muốn sinh, thậm chí còn dám tiếp thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế thú cưng. Nói cho gọn, con người hiện đại sống trong văn hóa nhanh, quen đo mọi thứ bằng lợi hại, bằng chi phí hiệu quả, và ngày càng đặt bản thân lên trước. Khó khăn lắm mới lớn lên, mới được làm chính mình, vậy tại sao lại đẻ con cái rang buộc? Có người thậm chí chính mình vẫn còn là một đứa trẻ chưa chịu trưởng thành. Thực ra, đây là cách nghĩ rất điển hình của một nhà đầu tư, chỉ quan tâm sinh con thì tôi được gì? Nhưng nếu đổi một góc nhìn khác thì sao? Tôi từng đọc được một quan điểm như thế này, ý nghĩa của việc sinh con không nằm ở câu hỏi tôi được gì, mà ẩn trong câu hỏi khác. Sinh con, tôi sẽ mất gì? Và nó sẽ trở thành gì đối với tôi? Đây là cách nghĩ của một người tu hành. Đứa trẻ đến với thế giới này không phải là tài sản của bạn, cũng không phải là tác phẩm do bạn tạo ra để khoe khoang hay chiếm hữu. Thân phận thực sự của nó giống như một công án thiền sống, một người thầy nghiêm khắc, chuyên để mài dũ bạn, thử thách bạn, rồi từ đó thành tựu bạn. Việc sinh con và nuôi con chính là một cửa ải tu hành, dành cho người bình thường, ngưỡng cửa rất thấp, ai cũng có thể làm cha mẹ, nhưng độ khó lại cao nhất. Nó không phải để bạn thu về thêm điều gì, mà để bạn phá bỏ bớt những thứ vốn có trong mình, sự ích kỷ, thói quen lấy bản thân làm trung tâm và ảo tượng rằng mình đã đủ trưởng thành. Khi đọc đến đây, tôi chợt bừng tĩnh, hóa ra trong suốt quá trình sinh dưỡng con cái, những khoảnh khắc khiến tôi sụp đổ vì mệt mỏi và những giây phút ấm áp khiến tim tôi mềm ra, tất cả đều là đang tu hành và sự tu hành ấy chủ yếu diễn ra ở 3 phương diện. Thứ nhất, con cái là tấm gương phản chiếu nội tâm bạn. Tâm lý học nói rằng, thế giới bạn nhìn thấy thường là hình ảnh phản chiếu của thế giới bên trong bạn. Trong quá trình nuôi con, đứa trẻ giống như một chiếc gương soi rõ dấu ấn của gia đình nguyên sinh và những điểm yếu trong bản tính của bạn. Khi con mắc lỗi, bạn nổi giận quát mắng hay kiên nhẫn hướng dẫn? Khi con đứng trước lựa chọn, bạn buông mặt, áp đặt hay cùng con bàn bạc? Hãy thử nghĩ xem, phản ứng của bạn với con có giống các cha mẹ từng đối xử với bạn lúc nhỏ không? Người xưa nói, rồng sinh rồng, phượng sinh phượng. Hành vi của bạn lặng lẽ ảnh hưởng đến con? Còn con lại âm thầm soi chiếu ra con người thật nhất của bạn? Có thể ngoài xã hội bạn ôn hòa, lịch sự. Nhưng chính khi đối diện với con, bạn mới thấy rõ mình nóng nảy ra sao, cố chấp thế nào và cũng nhìn thấy một khả năng khác. Bạn vẫn còn có thể trở thành một người tốt hơn. Thứ 2 Sự xuất hiện của con phá vỡ trật tự cũ của bạn. Dù bạn tự giác và kỷ luật đến đâu, cuộc sống vẫn đổi khác khi đứa trẻ ra đời. Những ngày đầu, bạn phải chăm sóc nó 2-4 giờ mỗi ngày. Nó không quan tâm bạn đang bận gì. Đói là khóc, vui là cười. Chỉ một nụ cười cũng đủ khiến cả thế giới bạn bừng sáng. Bạn từ chỗ lấy mình làm trung tâm, chuyển sang phải tính đến cảm nhận và nhu cầu của một sinh mệnh khác. Trong quá trình ấy, bạn không thể trúng tránh, không thể suy nghĩ, không thể chặn hay bỏ qua. Bạn chỉ có thể đối diện, tiếp nhận và buông bỏ. Ranh giới của bạn dần mềm lại. Lớp vỏ cứng rắn tan chảy thành sự bao dung và thiện ý. Bạn không còn là con người cũ, mà trưởng thành thành một phiên bản mới của chính mình. Thứ ba, con khơi dậy sự tò mò và kéo bạn cùng học hỏi. Nghe có vẻ nghịch lý, nhưng chính đứa trẻ dẫn bạn bước vào tương lai. Trước kia, bạn biết thì biết, không biết thì thôi, không muốn học thì cũng chẳng sao. Nhưng đứa trẻ thì hỏi không ngừng, vì sao bầu trời màu xanh, hoa nở để làm gì, tại sao con không được ra ngoài chơi. Bài này con không hiểu, bố, mẹ dạy con được không? Bạn trở thành bách khoa toàn thư sống của nó, không biết bạn phải trả cứu, không hiểu bạn phải học lại. Bạn mở sách, nhớ công thức, tìm về thói quen học hành của ngày xưa. Chính sự tò mò của con, đánh thức chỉ tò mò đã ngủ quên trong bạn, khiến bạn suy nghĩ nhiều hơn, sâu hơn, và không bị bỏ lại phía sau thời đại. Bạn được kích hoạt trở lại như một người học trò. Vậy nên, nếu hỏi tôi sinh con có ý nghĩa gì? Tôi nghĩ, sinh con chưa chắc mang đến cho bạn nhiều lợi ích vật chất hơn, nhưng chắc chắn khiến bạn trở thành một con người tốt đẹp hơn, và sự chuyển hóa ấy sâu sắc hơn bất kỳ khóa tu hay khóa thiền nào. Tôi từng nghe một người nói, công việc mất rồi có thể tìm lại, tiền mất rồi có thể kiếm lại, còn con cái thì cứ lớn lên từng ngày, sự tồn tại ấy là duy nhất, không gì thay thế được. Thế nên, tôi tin rằng, những đứa trẻ khiến cho cuộc đời của chúng ta có chiều sâu hơn, và đó là một cuộc tu hành mà ai rồi cũng phải đi qua.