Công Trình do Trung Quốc thầu ở Băng Cốc sụp đổ: Tai Nạn “Vành đai Con đường” Thương Vong Cao

Tại nạn đường sắt cao tốc vành đai và con đường gây thương vong cao, cùng tàu xây dựng gây sụp đổ tòa nhà ở Bangkok, Thái Lan. Mời các bạn cùng Ánh Hồng và Khán Trung Quốc tìm hiểu sâu về vấn đề này trong chương trình ngày hôm nay. Hôm 14-1, đường sắt cao tốc Trung-Thái, dự án trọng điểm vành đai con đường của Trung Quốc, ở đoạn thi công xảy ra vụ cần cầu đổ, đe chúng một chuyến tàu nhanh từ Bangkok đi Ubon Ratchathani, khiến tàu chặt đường dậy, gây ra hơn trăm người thương vong. Công ty trị trách nhiệm thi công chính là công ty từng liên quan đến vụ tòa nhà văn phòng kiểm toán quốc gia sụp đổ ở Bangkok hồi tháng 3 năm ngoái. Công ty này có mối quan hệ rất mật thiết với tập đoàn đường sắt số 10 Trung Quốc. Sáng hôm 14-1, khoảng 9 giờ, tại công trường ở khu Sikiu, tỉnh Nakhon, Ratchasima, phía đông bắc Thái Lan, một cần cầu, cần nặng 20-30 tấn, bất ngờ rơi xuống, đe chúng chuyến tàu đang chạy, khiến tàu lật nghiêng chặt đường dậy và bốc cháy, khói đen quần cuộn. Lượng lớn vật liệu xây dựng theo đó rơi xuống, các toa tàu hư hỏng nghiêm trọng. Lúc đó, trên tàu có nhân viên đường sắt và hành khách tổng cộng 195 người. Chuyến tàu đang từ Bangkok đi Ubon Ratchathani. Chính quyền khẩn trường xác định danh tính các nạn nhân. Hiện trường tại thời điểm có ít nhất 32 người thiệt mạng, hơn 60 người bị thương. Đại diện Bộ Y tế Thái Lan, ông Ekachai Piyansriwatara phát biểu, người bị thương nặng có từ bé gái 1 tuổi đến cụ ông 85 tuổi. Người chứng kiến và cư dân địa phương cho biết, khu thị công nằm cách đông bắc Bangkok khoảng 230 km. Tuyến đường này là trục giao thông chính của khu vực đông dân phía đông bắc Thái Lan. Đây là vụ tai nạn đường sắt nghiêm trọng nhất Thái Lan trong hàng chục năm qua. Cư dân địa phương và lực lượng cứu hộ vật lộn tại hiện trường thảm khốc, khẩn cấp tham gia cứu hộ hành khách. Chị Bản Bồng, 28 tuổi, kinh doanh quán ăn gia đình ở vùng nông thôn tỉnh Nakhon, Ratchashima, phía đông bắc Bangkok. Chị nghe thấy tiếng tàu hỏa trước, sau đó là tiếng va chạm kinh hoàng, lập tức chạy ra hiện trường. Chị Bản Bồng kể lại, tôi nhìn qua cửa sổ toa tàu, bên trong chất đầy thi thể, mảnh kim loại vương vãi khắp nơi. Chúng tôi cố kéo họ ra, nhưng họ bị kẹt cứng. Chị nhớ lại, khi tôi chạy đến tàu thì nghe tiếng mọi người khóc thét cầu cứu, liền giúp kéo người bị thương ra khỏi toa tàu. Cuối cùng mọi người cũng lôi ra được từ đống đổ nát, 20 đến 30 người, một số người bị thương nhẹ, một số bị thương nặng ở đầu. Sau vụ tai nạn thảm khốc, vai trò của doanh nghiệp nhà nước Đảng Cộng sản Trung Quốc trong dự án đã nhận được sự chú ý cao độ từ dư luận quốc tế. Người phát ngôn viên Mao Ning của Trung Quốc vội họp báo phủi trách nhiệm, đoạn công trình là do doanh nghiệp Thái Lan thi công. Tuy nhiên, thông tin trên trang web về dự án đường sắt cao tốc Thái Chung cho thấy dự án này do chính phủ Thái Lan và chính phủ Đảng Cộng sản Trung Quốc hợp tác xây dựng. Hai bên có tổng cộng 14 hợp đồng công trình. Hiện giai đoạn một, đoạn băng cốc đến tỉnh Nakhon Ratchasima, đang thi công. Tập đoàn Trung Thiết Trung Quốc và Công ty Công trình Y Thái ITD là hai nhà thầu chính tham dự dự án này, mà Tập đoàn Trung Thiết đóng vai trò quan trọng trong chính sách vành đai và con đường. Truyền thông nhà nước Thái Lan đưa tin, cân cổ bị đổ xuống đường dây thuộc về đoạn 3 và 4 của giai đoạn đầu dự án, Công ty chịu trách nhiệm xây dựng cũng đảm nhận hai hợp đồng khác. Một trong số đó là liên doanh với Cục đường sát số 10, Trung Quốc. Phía Thái Lan cho biết, dự án đường sát cao tốc Thái Lan-Trung Quốc với tổng kinh phí hơn 5 tỷ USD dự kiến sẽ kết nối Bangkok, Lào và Côn Minh, Trung Quốc. Khởi công vào năm 2017, dự kiến hoàn thành vào năm 2028. Mặc dù Thái Lan chịu toàn bộ chi phí dự án, Trung Quốc chỉ chịu trách nhiệm cung cấp hỗ trợ kỹ thuật. Phía Trung Quốc chủ yếu chịu trách nhiệm cung cấp hệ thống kỹ thuật bao gồm thiết kế, hệ thống tàu, đường dây, tín hiệu và hệ thống thông tin liên lạc, đồng thời cung cấp vốn hoặc vay cho phần kỹ thuật. Điểm mấu chốt chính là đơn vị đã cung cấp thiết bị kỹ thuật và vật liệu xây dựng. Toà nhà Tổng Kiểm toán Thái Lan bị sập vào tháng 3 năm 2025 cũng do ITD và Tập đoàn đường sát số 10 Trung Quốc xây dựng. Nguyên nhân của vụ tai nạn được xác định là do sử dụng thép Trung Quốc kém chất lượng. Thủ tướng Thái Lan Anutin tuyên bố sẽ điều tra kỹ nguyên nhân tai nạn và truy cứu trách nhiệm, đồng thời xem xét đưa các công ty xây dựng thường xuyên xảy ra tai nạn vào danh sách đen. Đây cũng không phải là lần đầu đường sát cao tốc Trung-Thái xảy ra tai nạn an toàn lao động, thành tích xấu của nhà thầu Trung Quốc bị chú ý. Hai năm gần đây, ba vụ thảm họa cộng lại đã gây ra 120 người chết. Tháng 8 năm 2024, cũng tại tỉnh Nakhon Ratchasima, công trường đường sát cao tốc Trung-Thái xảy ra vụ sập hầm, khiến ba công nhân thiệt mạng. Báo Bangkok Post đưa tin, vụ tai nạn xảy ra vào khuya hôm 24 tháng 8 giờ địa phương, lúc công nhân đang thi công hầm đường sát cao tốc Trung-Thái đột nhiên sập đất diện rộng, khiến ba công nhân bị ké trong hầm. Lần lượt là quản lý họ Hồ người Trung Quốc, tài xế máy xúc họ Đồng và một tài xế xe tải người Myanmar. Lúc xảy ra sự cố, có công nhân dùng máy xúc và máy xúc lật đào hầm, tính từ cửa hầm vào sâu khoảng 600 mét. Đột nhiên, đất núi sập xuống, đè lên ba chiếc xe, phát ra tiếng động lớn. Công trình đậu phụ mang đậm phong cách Đảng Cộng sản Trung Quốc đã theo vành đai và con đường xuất khẩu ra nước ngoài. Đáng chú ý nhất là nhà văn phòng kiểm toán Thái Lan, do Tập đoàn Đường sát số 10 Trung Quốc xây dựng, đã sụp đổ hoàn toàn trong một trận động đất. Hồi cuối tháng 3 năm 2025, Myanmar xảy ra trận động đất mạnh 7,7 độ Richter. Thủ đô Bangkok, Thái Lan cách tâm trấn 1.000 km cũng có cảm nhận rung trấn. Tòa nhà 30 tầng văn phòng kiểm toán Thái Lan đang xây dựng lập tức như nhà bài sụp thẳng đứng, gây ra 95 người thật mạng. Nhà thầu thi công tòa nhà này là một công ty liên doanh do ITD và Trung Thiết Thập cục thành lập. Dự án này cũng là một trong những dự án tiêu biểu vành đai và con đường của Đảng Cộng sản Trung Quốc tại Thái Lan. Đến tháng 8, tuyên kiểm sát Thái Lan truy tố 23 bị cáo, trong đó có Chủ tịch Công ty Công trình Y Thái Brimchai và chi nhánh Thái Lan của Tập đoàn Đường sát số 10 Trung Quốc tội vi phạm tiêu chuẩn thiết kế, giám sát và thi công, gây nguy hại cho người khác dẫn đến tử vong. Bành đai và con đường thực chất là cái vòi bạch tuộc của Đảng Cộng sản Trung Quốc vươn ra thế giới. Bắc Kinh tung hàng nghìn tỷ đô la để xuất khẩu độc hại ra ngoài Trung Quốc. Nào là kỹ thuật cứng, kinh nghiệm dự án phong phú, phù hợp tiêu chuẩn nước sở tại? Các kiểu tung hô, nào là công trình thế kỷ mang phúc lợi cho nhân loại? Trên thực tế, ai cũng biết, họ nói một đằng là một nèo. Sự thật chứng minh, rất nhiều dự án Trung Quốc xây dựng chất lượng kém, thiết kế đầy lỗ hồng và nguy hiểm. Các dự án này thường gây nợ khó chịu cho một số quốc gia, khiến họ dễ rơi vào tình trạng phụ thuộc kinh tế dài hạn và mất tài nguyên chiến lược. Công trình tham nhũng của Đảng Cộng sản Trung Quốc tiếp tục lan ra hải ngoại, gây ra vô số bi kịch. Hồi tháng 11 năm 2024, từng xảy ra vụ mái bê tông ga tàu Novi Sad, Serbia. Tòa kiến trúc biểu tượng cho việc Serbia hiện đại hóa nhờ dự án cơ sở hạ tầng Trung Quốc đột nhiên sụp đổ, khiến 15 người thiệt mạng. Từ cậu bé 6 tuổi đến bà cụ 79 tuổi, trong đó có học sinh và gia đình đi chơi cuối tuần. Hàng chục người may mắn sống sót nhưng thân tâm đều để lại viết thương khó xóa nhoà. Bi kịch này đã gây ra hoạt động kháng nghị quy mô lớn nhất lịch sử hiện đại Serbia. Ban đầu, người kháng nghị đốt đồ vật và hoa tươi tại hiện trường tai nạn. Nhưng rất nhanh, biểu tình sinh viên lan ra đường phố Belgrade, Nice và khắp cả nước. Đại BBC đưa tin, dù chính phủ ước tính có 10.700.000 người tham gia kháng nghị, nhưng quan sát viên độc lập cho biết con số thực tế lên tới vài trăm nghìn người, thậm chí còn nhiều hơn. Các vụ biểu tình nguyên nhân bởi chính phủ tham nhũng, bỏ qua an toàn công cộng, đám đông kêu gọi các quan chức phải bị trừng phạt. Có rất nhiều quan chức chính quyền tham gia vào các dự án xây dựng vành đai và con đường của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Do tham nhũng, nơi nơi xuất hiện công trình kép chất lượng, công tác cải tạo do Tập đoàn Được sách Quốc tế Trung Quốc và Công ty xây dựng truyền thông Trung Quốc dẫn đầu, mục tiêu ban đầu là nâng cấp nhà ga lên tiêu chuẩn châu Âu. Nhưng vụ tai nạn đã phơi bẩy quá trình thi công giả tạo. Mái tre nặng hơn trọng lượng quy định 23 tấn, có sai sót trong thiết kế, tham nhũng trong quá trình đấu thầu và giám sát thi công hỗn loạn. Bán chất của chính quyền Đảng Cộng sản Trung Quốc là coi rẻ sinh mạng, thói quen quản lý chất lượng thấp kém khiến tai nạn an toàn công trình, vành đai và con đường liên tục xảy ra. Hồi cuối năm 2022, đường sách cao tốc Jakarta-Bandung-Indonesia đang thử vận hành xảy ra tai nạn chật đường dây, gây hai người chết và bốn người bị thương. Hai người chết và bốn người bị thương đều là công nhân Trung Quốc. Đơn vị trực trách nhiệm xây dựng đường sách cao tốc Jakarta-Bandung là Công ty đường sách cao tốc Indonesia-Trung Quốc. Một học giả Indonesia nói, đầu tàu đường sách cao tốc Jakarta-Bandung khi đi qua đoạn đường dây chưa hoàn thành do chạy tốc độ cao không kịp phanh, gây chật đường dây. Theo thông tin hiện trường, chuyến tàu này đang từ chấn Padala Rang đi Jakarta. Nạn nhân được khẩn cấp đưa đến bệnh viện Bandung. Đường sách cao tốc Jakarta-Bandung dài 142,3 km, nối thủ đô Jakarta, Indonesia với Bandung, do Công ty đường sách cao tốc Indonesia-Trung Quốc sử dụng kỹ thuật Trung Quốc chế tạo. Là đường sách cao tốc đầu tiên Đông Nam Á, bị Đảng Cộng sản Trung Quốc coi là dự án tiêu biểu vành đai vào con đường tại Indonesia. Khoai khoang là dự án kiểu mẫu đầu tiên về đường sách cao tốc ở nước ngoài. Ban đầu đấu thầu có Công ty Nhật Bản tham gia. Sau tai nạn, không ít người Indonesia chỉ trích chất lượng kỹ thuật đường sách cao tốc Trung Quốc có vấn đề. Hy vọng Công ty Nhật Bản thư thầu có thể lại xuất khẩu kỹ thuật Shinkansen an toàn đáng tin cậy cho Indonesia. Một nghị sĩ Quốc hội Indonesia phụ trách giao thông và cơ sở hạ tầng nói, vụ lật tàu lần này chứng minh dự án đường sách cao tốc Trung Quốc chất lượng an toàn không đạt chuẩn. Tương tự, công trình tham nhũng vành đai con đường của Đảng Cộng sản Trung Quốc lan sang châu Phi. Cầu Shijiri nằm ở miền Tây Kenya, do Công ty Công trình Hải ngoại Trung Quốc thi công. Là một cây cầu bắc qua sông Andria, tổng chi phí dự án khoảng 1,2 tỷ đô la. Cầu này khởi công xây dựng năm 2014, nhưng hôm 26 tháng 6 năm 2017, cầu đột nhiên sụp đổ trước khi hoàn thành. Phần giữa nhịp ba của cây cầu, dài 50 mét sụp xuống, khiến ít nhất 27 công nhân bị thương, trong đó 2 người thương nặng. Sự cố sụp đổ xảy ra chỉ cách thời điểm cầu dự kiến hoàn thành, một tháng, khiến người ta trấn động. Nhà máy thủy điện Coca-Cola Sinclair ở Ecuador cũng là ví dụ nổi tiếng nhất. Do công trình xuất hiện khuyết điểm cấu trúc nghiêm trọng, doanh nghiệp thi công thuộc nhà nước Trung Quốc phải bồi thường 400 triệu đô la cho Ecuador. Tháng 7 năm 2025, Bộ trưởng Kinh tế và Tài chính Ecuador Moya trong buổi phỏng vấn đài phát thanh trung ương nước này chỉ ra, nhà máy thủy điện Coca-Cola Sinclair do Trung Quốc thủy điện thi công không chỉ gây tổn thất cấp doanh nghiệp mà còn khiến chính phủ nước này mất nguồn thu. Ecuador không chấp nhận chỉ bồi thường dưới hình thức bảo lãnh, mà yêu cầu bồi thường trực tiếp quốc gia. Nhà máy thủy điện Coca-Cola Sinclair nằm giữa tỉnh Napo và tỉnh Secumbius, Ecuador, khởi công năm 2009, tổng chi phí gần 30 tỷ đô la, do Tổng thống Korea lúc đó chủ trường thúc đẩy, nhà thầu là Trung Quốc thủy điện. Năm 2016, khởi động lúc lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình còn đến hiện trường diễn thuyết. Nhưng nhà máy thủy điện Coca-Cola Sinclair từ khi khởi động đến nay luôn trành cãi không ngừng, bùng nổ các vấn đề như chọn địa điểm, chất lượng công trình, tham ô hối lộ, không trả nổi vay. Sau điều tra, nhà máy thủy điện này được phát hiện cấu trúc có khuế điểm. Đặc biệt, bảng phân phối điện tồn tại 8.000 vết nứt, nghiêm trọng ảnh hưởng an toàn và hiệu suất phát điện. Một phần thiết bị dù đã sửa chữa vẫn xuất hiện dò nước. Điều tra cho thấy Trung Quốc giấu giếm thông tin khuế điểm cấu trúc, công trình bị lỗi và vẫn tiến hành bàn giao. Ngoài ra, nhà máy thủy điện Coca-Cola Sinclair còn nghiêm trọng ảnh hưởng sinh thái địa phương. Có chuyên gia cảnh báo công trình vốn nên dùng 50 năm, thực tế thời gian sử dụng có thể chỉ có 15 năm, không chỉ uy hiếp hệ thống năng lượng quốc gia mà còn có thể gây phá hoại lâu dài, không thể đảo ngược đối với hệ sinh thái Amazon. Chính phủ Ecuador năm 2021 đề xuất trọng tài, yêu cầu Trung Quốc bồi thường 580 triệu đô la. Phía Trung Quốc muốn phản tố, chỉ trích Ecuador vi phạm hợp đồng. Sau tranh tụng nhiều năm, hai bên cũng đi đến thỏa thuận phía Trung Quốc phải bồi thường. Nhà bình luận thời sự hải ngoại Thạnh Tuyết nói, Ecuador đòi doanh nghiệp Trung Quốc bồi thường 400 triệu đô la, đánh dấu vành đai vào con đường Trung Quốc bước vào giai đoạn khủng hoảng. Trước đây, rất nhiều quốc gia dù rõ ràng biết Trung Quốc xuất khẩu là công trình đổ phụ, cũng không dám thực sự lên tiếng đòi bồi thường. Nhưng Ecuador đã mở đầu, các nước khác sẽ nhận khuyến khích, có thể lần lượt đề xuất yêu cầu bồi thường. Đảng Cộng sản Trung Quốc thúc đẩy công trình vành đai vào con đường từ góc độ chính trị mà nói, đây là một phần chiến lược toàn cầu của Đảng Cộng sản Trung Quốc, chủ yếu là xuất khẩu đảng tính ra toàn thế giới, tuyên truyền yêu Việt chế độ, xã hội chủ nghĩa, đồng thời tuyên dương đồng thăng Tây Giáng, xây dựng cộng đồng vấn mệnh nhân loại và trật tự thế giới mới, tiến lên xã hội chủ nghĩa, dùng nợ nần và kỹ thuật chói buộc một đám tiểu đệ trên vành đai và con đường để chúng phải phục tùng, xây dựng phạm vi thế lực của Trung Quốc. Còn từ góc độ kinh tế mà nói, chủ yếu là duy trì và phát triển cấu trúc công nghiệp méo mó của Đảng Cộng sản Trung Quốc những năm qua. Thông qua vành đai và con đường, xuất khẩu năng lực sản xuất dư thừa của Trung Quốc như thép cây, si măng và tái nguyên nhân lực, đồng thời cố gắng khống chế mạng lưới cơ sở hạ tầng thế giới. Theo Đảng Cộng sản Trung Quốc, đầu tư dự án vành đai và con đường ở gần trăm quốc gia, tai nạn an toàn cũng gây chú ý toàn thế giới. Hôm 15-1, học giả Kinh tế Viện Nghiên cứu Thông tin và Chiến lược Washington Lý Hằng Thanh nhận định, thực tế trong quá trình phát triển mấy chục năm qua của Trung Quốc, từ phát triển bất động sản rồi đến xây dựng rất nhiều cầu, thi công đường sắt, đào hầm, xây đập, có rất nhiều nơi đều tồn tại rất nhiều ẩn họa chất chứa. Vì sao? Từ thiết kế kiến trúc đến giám sát thi công sau này, đến quản lý toàn bộ thi công, đều có rất nhiều chỗ lẫn lộn hàng giả hàng nhái. Vì sao? Tất cả là vì lợi nhuận và giảm chi phí. Toàn bộ lợi nhuận sau đó được bỏ túi ở mỗi cấp, mỗi tầng đều bòn rút phần lợi nhuận cao nhất. Kết quả cuối cùng là chất lượng kém và thiếu đảm bảo chất lượng. Thiếu đảm bảo chất lượng đồng nghĩa với việc các vấn đề quy mô lớn chắc chắn phát sinh sau này. Cảm ơn quý vị đã theo dõi chương trình của chúng tôi. Những gọi ý của quý vị sẽ giúp chúng tôi hoàn thiện hơn mỗi ngày. Và các bạn cũng đừng quên theo dõi Khán Trung Quốc trên 2 nền tảng Youtube và Kanching World. Ánh hồng và Khán Trung Quốc xin chân thành cảm ơn và hẹn gặp lại!