Độc quyềnTÀI CHÍNH MỸ: SỰ AN TOÀN BỀ MẶT ĐƯỢC MUA BẰNG RỦI RO NGẦM KHỔNG LỒ

Hoàng Thái xin kính chào quý vị Kính thưa quý vị, hệ thống tài chính của Hoa Kỳ dưới sự quan sát của công chúng và giới truyền thông thường được đánh giá qua lăng kính của các chỉ số truyền thống như tỷ lệ nợ sấu, tăng trưởng tiến dụng tiêu dùng hay tiền gửi dân cơ. Tuy nhiên, một cuộc điều tra sâu vào cấu trúc tài chính của các thịnh chế lớn nhất, đặc biệt là nhóm 4 ngân hàng thương mại hàng đầu như like JP Morgan Chase, Womenshares, Citibank và Bank of America, cho thấy một thực tế hoàn toàn khác biệt và đáng báo động. Rủi ro hệ thống thực sự đã không còn nằm yên trên các trang sổ sách kế toán, dưới răng các khoản quay thế chấp và tín dụng doanh nghiệp truyền thống. Thông qua cơ chế chứng khoán hóa tốc độ cao và mô hình phát hành để phân phối, các ngân hàng này đã biến mình thành những đường ống dẫn rủi ro khổng lồ thay vì là con lưu trữ rủi ro. Nguy hiểm hơn là trọng tâm rủi ro đã di cư sang khu vực ngoại bảng và thị trường phái sinh, nơi mà các con số sành nhữa đã vượt xa sức tượng tượng của nền kinh tế thực. Tổng giá trị phái sinh mà hệ thống ngân hàng của Mỹ nắm giữ đã vượt ngưỡng 218.000 tỷ USD với sự tận trưng quyền lực tuyệt đối vào nhóm Big Four. Tại đây, các ngân hàng này không chỉ đóng vai trò trung gian, mà còn là những nhạc cái trong một sông bạc tài chính toàn cầu. Sử dụng nguồn vốn huy động từ tiền gửi được bảo hiểm để tài trợ cho các cành bạc đoàn bày của các quỹ đầu cỡ. Và ngay sau đây, chúng tôi sẽ giải phẫu chi tiết cơ chế hoạt động của mô hình rủi ro mới này, từ quy trình 31 ngày để làm sạch bảng cân đối kế toán, cho đến quy mô thực sự của các vị thế phái sinh và mối quan hệ cộng sinh đầy xung đột lợi ích giữa ngân hàng và các hiện trế tài chính bóng tối. Và không để quý vị phải đợi lâu, ngay sau đây sẽ là những nội dung chi tiết. Ảo ảnh an toàn trên bảng cân đối kế toán, cơ chế 31 ngày và sự bốc hơi của rủi ro tiến dụng. Sự rụp đổ của mô hình phát hành và nắm giữ. Kính thưa quý vị, trong mô hình ngân hàng cổ điển được gọi là phát hành và nắm giữ, thì ngân hàng thẩm định ký lưỡng người vai, việc giải ngân và giữ khoản vai đó trên bảng cân đối kế toán cho đến khi tháo hạn. Nhưng trong mô hình này, lợi nhuận của ngân hàng gắn liên với khả năng trả nợ của khách hàng. Do đó, ngân hàng có động lực mạnh mẽ để kiểm soát rủi ro tiến dụng. Tuy nhiên, theo dữ liệu thị trường và các nghiên cứu học thuật đã xác nhận rằng hệ thống tài chính của Mỹ đã truyền dịch triệt để sang mô hình phát hành để phân phối. Và trong mô hình này, ngân hàng không còn coi việc giữ khoản vai là mục tiêu xin lời. Thay vào đó, mục tiêu tối thường là tạo ra các khoản vai, thu phí khởi tạo, đóng gói nó và bán ra thị trường vốn càng nhanh càng tốt. Ngân hàng chuyển từ vai trò người cho vai sang vai trò nhà môi giới và cấu trúc sản phẩm tài chính. Quy tắc 31 ngày và châu kỳ chứng khoản hóa Tuật ngữ 31 ngày hoặc châu kỳ ngắn hạn tương đương ám chỉ khoảng thời gian tối thiểu mà một khoản vai tồn tại trên sổ sách của ngân hàng trước khi nó được chuyển giao hoặc chứng khoản hóa. Đây là khoảng thời gian kho bãi cần thiết để tập hợp đủ số lượng khoản vai và hoàn tất các thủ tục pháp lý để truyền nhượng. Trước hết thì về cơ chế hoạt động. Ngay khi một khoản vai mua nhà, vai mua ô tô hay là vai tiêu dùng được kỹ kết thì nó được đưa vào một đường ống xử lý. Các ngân hàng sử dụng các quy định về thời gian tảo hạn thường được định nghĩa trong các hợp đồng mua bán khoản vai là khoảng thời gian ngắn để xác minh khoản vai không bị vỡ nợ ngay lập tức. Ví dụ như không quả hạn 30 ngày trong châu kỳ đầu tiên. Tiếp theo là chứng khoản hóa sau giai đoạn ngắn này. Là các khoản vai sẽ được bán xỉ cho các tổ chức mục đích đặc biệt hoặc là các tổ chức được chính phủ bảo trợ. Tại đây thì chúng được chuộn lẫn, gắt lát thành chứng khoản đảm bảo bằng tài sản hoặc chứng khoản đảm bảo bằng thể chấp và bán cho các nhà đầu tư toàn cầu. Nhưng quan trọng hơn, xét về tác động kế toán và thanh lọc bảng cân đối. Theo các quy tắc kế toán về Truesale, bán thật sự. Một khi một khoản vai được chuyển sang SPV, ngân hàng được phép xóa bỏ tài sản rủi ro này khỏi bảng cân đối kế toán. Và điều này giúp cho ngân hàng giải phóng vốn sự trữ bắt buộc Cuối cùng, xét về cấp độ hệ thống. Rủi ro tiến dụng của hàng triệu người vai Mỹ không biến mất, mà nó chỉ được chuyển từ sổ sách của CP More sang tay của các quỹ hưu trí, công ty bảo hiểm và các quỹ đầu cờ. Và điều này đã tạo ra một rủi ro đạo đức kinh điển, là ngân hàng không còn quan tâm liệu người vai có trả được nợ sau 5 năm nữa hay không. Vì lúc đó rủi ro đã thuộc về người khác. Bản chất song bạc của thị trường phái sinh khi phòng ngừa biến thành đánh bạc. Trong khi rủi ro tiến dụng truyền thống được đẩy đi, thì các ngân hàng lớn được tích tụ một loại rủi ro mới, phức tạp và có quy mô lớn hơn gấp bội. Rủi ro thị trường phái sinh trước hết là quy mô khổng lồ và sự tập trung vào Bitcoin. Dữ liệu từ báo cáo hoạt động giao dịch và phái sinh ngân hàng Quỹ 3 năm 2024 của Văn phòng Kiểm soát Tiền tệ OCC đã cung cấp những con số gây choáng váng về quy mô của thị trường này. Trước hết, với tổng giá trị danh nghĩa, tin đến Quỹ 3 năm 2024, tổng giá trị danh nghĩa của các hợp đồng phái sinh do các ngân hàng thương mại của Mỹ nắm giữ đã đạt 218,8 nghìn tỷ đô la. Và để so sánh, con số này gấp khoảng 8 lần GDP của Hoa Kỳ, tức là khoảng 27-28 nghìn tỷ đô. Tiếp theo, đối với tốc độ tăng trưởng. Chỉ trong một quý, từ quý 2 đến quý 3 năm 2024, thì giá trị này đã tăng thêm 10,7 nghìn tỷ đô la Mỹ, cho thấy sự mở rộng không ngừng nghỉ của các hoạt động này bất chấp các biến động kinh tế vĩ mộ. Và cuối cùng, đó là sự tập trung quyền lực. Thị trường này không dành cho các ngân hàng nhỏ. 4 ngân hàng lớn nhất nắm giữ tới 88,1% tổng giá trị phái sinh của toàn bộ hệ thống ngân hàng Mỹ. Tiếp theo là tỷ lệ đòn bẩy phái sinh của 4 ngân hàng lớn. Dựa trên dữ liệu tổng hợp từ báo cáo OCC và các báo cáo tài chính quý của các ngân hàng, thì ta có thể xây dựng bản so sánh chi tiết giữa tổng tài sản trên bảng cân đối kế toán và khối lượng phái sinh danh nghĩa để thấy rõ mức độ đòn bẩy ngoại bảng. Và đây là bảng so sánh quy mô tài sản và phái sinh của nhóm Big Four ước tính vào quý 3 năm 2024. Số liệu cho thấy rằng Goldman Sachs là trường hợp cá biệt nhất với khối lượng phái sinh gấp gần 80 lần tổng tài sản, xác nhận quan điểm rằng rủi ro thực sự của định chế này nằm hoàn toàn ở ngoại bảng. JP Morgan Chase và Citibank cũng duy trì các hệ số rất cao, vượt ra mức an toàn của một ngân hàng thương mại truyền thống. Và cuối cùng là bản chất đánh bạc, chính là đặt cửa vào lãi xuất. Vậy thì tại sao gọi đây là đánh bạc? Câu trả lời có lẽ nằm ngay trong cơ cấu sản phẩm của thị trường này. Trước hết, sách về tỷ trọng áp đảo có tới 68,8% tương đương với 150,5 nghìn tỷ đô la của khối lượng phái sinh khổng lồ này nằm ở các hợp đồng phán đổi lãi xuất. Trong bất cảnh mà chính sách tiền tệ biến động, khi Cục Dự trữ Liên bang French điều chỉnh lãi xuất để chống lạm phát, thì các vị thế này thực chất là các phán cửa khổng lồ vào đường đi qua lãi xuất. Một sự biến động lãi xuất ngoài dự báo có thể sẽ tạo ra các khoản lỗ hoặc lãi hàng chục tỷ đô la Mỹ chỉ trong tích tắc. Và quan trọng hơn, danh giới chức năng này ngày càng mờ nhạt. Mặc dù các ngân hàng viện hộ rằng họ tạo lập thị trường hoặc là phòng ngừa rủi ro, nhưng mà danh giới giữa tạo thành khoản và giao dịch tự doanh đã bị xóa nhỏ. Các chuyên gia đã chỉ trích rằng các ngân hàng thường xuyên nắm giữ các vị thế mở khổng lồ để kiếm lợi nhuận từ biến động giá dưới vò bọc phục vụ khách hàng, một hành vi mà quy tắc Volcker từng cố gắng để ngăn chặn. Điện gửi được bảo hiểm bị ném vào cành bạc lớn Thưa quý vị, một trong những khía cạnh đáng lo ngại nhất của hệ thống tài chính hiện đại nằm ở câu hỏi mà chúng ta cần đặc biệt lưu ý. Đó là nguồn vốn cho sòng bạc phái sinh này thực sự đến từ đâu? Trước hết, chúng ta hãy nhìn vào cái gọi là lưới an toàn của chính phủ. Các ngân hàng thương mại như CB Morgan, Bank of America và Citibank là nơi nắm giữ tiền gửi tiết kiệm của phần lớn dân cư và doanh nghiệp Mỹ. Số tiền này được bảo hiểm bởi công ty bảo hiểm tiền gửi liên bang. Tiếp theo là cơ chế chuyển đổi rủi ro vận hành như thế nào? Chính là các ngân hàng này sử dụng ưu tín từ việc được chính phủ bảo đảm và nguồn vốn tiền gửi lãi xuất thấp để làm tài sản thể chắc hoặc vốn mồi cho các hoạt động giao dịch phái sinh rủi ro cao. Thể quả là gì? Đây chính là bài toán rủi ro về đạo đức. Nếu như các bán cơ phái sinh thắng, thì cổ đông và ban lãnh đạo ngân hàng sẽ nhận được thường khổng lồ. Còn nếu như thua lỗ, dẫn đến mất khả năng thanh toán, thì gánh nặng giải cứu sẽ rơi lên vài quỹ bảo hiểm và người thuộc thuế. Để dễ hình dung vì sao mà cơ chế kiểm soát lại không hiệu quả, thì chúng ta cần nhìn vào quy tắc vốn cờ. Sau khủng hoảng của năm 2008, quy định này được ban hành nhằm cấm các ngân hàng nhận tiền gửi tham gia giao dịch tự doanh. Mục tiêu rất rõ ràng, đó là tách biệt hoạt động ngân hàng truyền thống với các bán cờ thị trường. Tuy nhiên thì trên thực tế, các ngân hàng đã vận động hành lang để mở rộng ngoại lệ cho hoạt động, tạo lập thị trường vào phong ngơ rủi ro danh mục. Chính vì như vậy, danh giới giữa phong ngơ rủi ro và đầu cơ ngày càng trở nên mơ hồ. Một ví dụ mà chúng ta có thể dễ hình dung, đó là vụ thua lỗ hơn 6 tỷ đô la Mỹ của cáo quan London tại GB Morgan Chase vào năm 2012. Trên danh nghĩa, đây là hoạt động phong ngơ rủi ro. Nhưng trên thực tế, quy mô và cấu trúc vị thế cho thấy đó là một vụ đặt cửa khổng lồ. Cuối cùng, điều khiến vấn đề trở nên nguy hiểm hơn, đó chính là sự phức tạp của các sản phẩm phái sinh. Nhờ cấu trúc kỹ thuật và kế toán tinh vi, ngân hàng có thể trình bày các giao dịch đầu cơ, như thế đó chỉ là hoạt động vận lý rủi ro trên giấy tờ. Và khi mà chúng ta hiểu được điểm này, thì chúng ta sẽ thấy rằng vấn đề không chỉ nằm ở các con số hàng nghìn tỷ đô la Mỹ, mà nằm ở các hệ thống đang phân bổ và che dấu rủi ro. Xung đột lợi ích giữa ngân hàng và con bạc Kính thưa quý vị, mối quan hệ giữa các ngân hàng thương mại lớn và quỹ đầu cơ không chỉ là quan hệ giữa khách hàng và nhà cung cấp, mà đây là một cấu trúc cộng sinh đầy rủi ro và bầu thuẫn. Trước hết, trong vai trò môi giới chính, các ngân hàng Big Four sẽ cung cấp đoàn bày cho quỹ tiền vay, mua chứng khoán, cho vai chứng khoán để bán khống và xử lý thanh toán bù trừ các giao dịch phái sinh. Điều đó có nghĩa là ngân hàng không chỉ trung gian, mà còn là nguồn vốn giúp quỹ mở rộng quy mô đặc cực. Tuy nhiên, chính tại đây cũng sẽ nảy xin xung đột về lợi ích. Vì nắm giữ sổ sách và tài sản thế chấp của quỹ, ngân hàng biết rõ vị thế của khách hàng, tức là nhìn thấy con bài của khách hàng. Và khi thị trường biến động, thì họ có thể giao dịch trước hoặc là bán tài sản thế chấp để tự bảo vệ mình, bất chấp hệ quả có thể ăn rộng. Mình chứng là tháng 10 năm 2024, Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ đã phạt JP Morgan Chase 151 triệu USD vì vi phạm liên quan xung đột lợi ích. Đồng thời, Văn phòng Kiểm soát Tiền tệ cũng phạt 250 triệu USD do thiếu giám sát giao dịch. Tiếp đó, vụ rụp đổ của Equagos Capital Management vào năm 2021 cũng cho thấy mức độ tàn khốc của mô hình này. Equagos đích tụ vị thế đòn bày khoảng 100 tỷ USD qua khoán đổi tổng lợi tức với Goldman Sachs, Morgan Stanley và Nomura Holdings. Công cụ phát sinh này đã giúp che giấu quy mô sở hữu thực, hiến cho mỗi ngân hàng đều tin rằng rủi ro nằm trong tầm kiểm soát. Khi giá cổ phiếu lao dốc, thì Goldman Sachs và Morgan Stanley đã nhanh chóng bản tài sản thế chất và thoát hiểm. Ngược lại, Credit Suisse đã chịu lỗ 5,5 tỷ USD và cú sốc này đã góp phần làm suy yếu nghiêm trọng ngân hàng này. Từ đó, chúng ta có thể thấy rằng trong sông bạc phát sinh thì ai phản ứng nhanh hơn sẽ sống sót và cái giá thường do khách hàng hoặc đối thủ chậm chần sẽ phải gánh chịu. Dòng chảy tiến dụng vào bóng tối Số liệu cụ thể về khoản vai cho các quỹ đầu cơ để cùng cố luận điểm rằng tiền về ngân hàng đang rán tiết chạy vào túi các con bạc tài chính. Chúng ta cần nhìn vào mục cho vai các định chế tài chính phi tiền gửi trong báo cáo tài chính. Đây chính là dòng vốn nuôi dưỡng hệ thống ngân hàng bóng. Và đây là bảng thể hiện dư nợ cho vai các định chế tài chính phi tiền gửi vào năm 2024. Trước hết, nó cho thấy quy mô tiến dụng cấp cho khu vực này rất lớn và tăng rất nhanh. Dưỡng CP Morgan Chase ghi nhận gần 170 tỷ USD dư nợ cho vai các định chế tài chính phi tiền gửi. Tuy nhiên, con số này mới chỉ phản ánh phần cho vai trực tiếp. Nó chưa bao gồm các khoản vai vốn qua thị trường Ripple hay là các công cụ phái sinh ngoại tẳng. Và quan trọng hơn, độc độ tăng trường danh mục này vượt xa tiến dụng cho khu vực sản xuất hoặc tiêu dụng. Điều này cho thấy ngân hàng ngày càng phụ thuộc qua khu vực tài chính bóng tối để tìm kiếm lợi nhuận. Một phần đáng kể dòng vốn đó đang tài trợ cho chính lược G-Supply G-Trade, do gì tranh lệch giá phổ biến của các hedge funds. Cơ chế khá đơn giản là khi giá hợp đồng tương lai trái phiếu cao hơn giá trái phiếu thực, thì quỹ sẽ bán khống future và mua trái phiếu thật để ăn phần tranh lệch. Tuy nhiên, vì mức độ tranh lệch rất nhỏ, thì quỹ cần đòn bẩy cực lớn, có thể tới 50 trên 1. Và khi đó, họ sẽ mang trái phiếu vừa mua đến thế chấp tại các ngân hàng như JP Morgan Chase hoặc Bank of America để phai tiền mặt. Ngân hàng sẽ sử dụng nguồn tiền gửi dân cư cấp vốn cho quỹ tiếp tục xoay vòng vị thế. Rủi ro xuất hiện khi mà thị trường biến động mạnh như giai đoạn tháng 3 năm 2020 khi mà giá future đã không hội tụ mà rãn rộng so với trái phiếu thực và các quỹ bị gọi ký quỹ và buộc phải bán tháo trái phiếu. Lúc này thì ngân hàng đang giữ trái phiếu làm tài sản đảm bảo sẽ đối mặt với nguy cơ giá trị thế chấp xuất sảm nhanh. Kéo theo rủi ro thanh khoản mang tính hệ thống Đánh giá mức độ rủi ro và viễn cảnh đổ vỡ Theo góc nhìn của các chuyên gia, hệ thống tài chính toàn cầu đang phải đối mặt với nguy cơ đổ vỡ thanh khoản do mức độ liên thông ngày càng chạp giữa các cân hàng thương mại cổng lộ và các quỹ đầu cơ rủi ro cao. Trước hết thì rủi ro không nằm ở bảng cân đối của từng ngân hàng riêng lẻ Vốn trông có vẻ sạch từ các kỹ thuật kế toán như quỹ tắc vào 11 ngày mà nằm ở khả năng sụp đổi xe chuyển. Khi mà một quỹ lớn vỡ nợ như Akragos Capital Management hay trước đó là Longitude Capital Management thì làn sóng bán giải chấp tài sản sẽ được kế hoạch. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ, Big 4 thường là chủ nợ của cùng một nhóm quỹ lớn và khi mà khủng hoảng nổ ra, họ buộc phải tranh nhau bán tài sản thế chấp cùng lúc để tự cứu mình từ đó sẽ làm sập xã thị trường. Và đáng lo ngại hơn, khanh khoản thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ, nền tảng của hệ thống tài chính toàn cầu có thể đóng băng do áp lực bán tháo từ các chiến lược như Pageshake. Khi đó, Cục Dự trữ Liên bang có thể sẽ phải can thiệp khẩn cấp bằng cách bơm tiền để ngăn khủng hoảng lan rộng. Những cảnh báo này không chỉ đến từ giới quan sát độc lập. Jemai Diamond, CEO của JP Morgan Chase, trong các phát biểu vào năm 2024-2025 đã nhiều lần cảnh báo về sự bùng nổ của tín dụng tư nhân và các định chế phiên ngân hàng. Ông đã gọi đây là công thức trong một cuộc khủng hoảng tài chính. Cho rằng sự lạc quan và thiếu minh bạch của khu vực này sẽ gây hậu quả nghiêm trọng khi mà chung kỳ kinh tế đào chiều. Và ông đã vĩ vọn sẽ có những con rán chui ra khi thủy chiều rút. Cùng quan điểm đó, Nouriel Chopini đã cảnh báo ta thế giới có thể phải đối mặt với mẹ của các cuộc khủng hoảng nợ. Ông cho rằng các ngân hàng đã chuyển rủi ro sang khu vực ngân hàng ngầm nhưng vẫn duy trì liên kết sinh tử thông qua thị trường ripple, tạo ra một vòng xoáy chết chóc nếu lãi suất duy trì ở mức cao. Bên cạnh đó, Quỹ tiền thể quốc tế, IMF và Cục Dự trữ Liên bang đều lưu ý trong các báo cáo ổn định tài chính gần đây rằng đòn bầy cao của Hedge Fund trên thị trường trái thiếu phò bạc Mỹ có thể khuất đại những khú sốc nhỏ thành khủng hoảng hệ thống. IMF đặc biệt đã cảnh báo về cơ sở nhà đầu tư tập trung cao độ và đòn bầy ẩn. Những yếu tố có thể đe dọa trực tiếp các ngân hàng cung cấp dịch vụ môi giới chính khi mà thị trường thảo triều. Thông qua tất cả những con số và sự vận hành, các chuyên gia tài chính đã đưa ra kết luận đó là hệ thống tài chính của Mỹ đang vận hành dựa trên một mịch lý nguy hiểm, là sự an toàn bề mặt được mua bằng rủi ro ngầm khổng lồ. Thông qua quy trình chứng khoán hóa 31 ngày, các ngân hàng thương mại đã xũ bỏ trách nhiệm với rủi ro tiến dụng dài hạn, chuyển nói cho xã hội. Tuy nhiên, họ lại âm thầm ôm vào một khối lượng rủi ro phái sinh và đòn bầy tài chính lớn gấp hàng chục lần tổng tài sản thông qua mối quan hệ cộng sinh với các quỹ đầu cơ. 4 ngân hàng lớn là JP Morgan, Goldman Sachs, Citi và Bank of America thực chất đã trở thành những quỹ đầu cơ khổng lồ được bảo hiểm bởi tiên thuế của người Đất. Sự tập trung quyền lực vào nhóm Big 4 này kết hợp với quy mô 218.000 tỷ USD phái sinh và hàng trăm tỷ USD tiến dụng cho khu vực ngân hàng bóng đã tạo ra một thùng thuốc súng. Chỉ cần một mồi lửa từ sụp đổ của một quỹ đầu cơ lớn thì bộ nổ dây chuyển có thể vượt qua khả năng cứu vãn của bất kỳ cơ chế bảo hiểm nào. Bộ phép phải can thiệp với quy mô chưa từng có để ngăn chặn sụp đổ một cách toàn tiện. Và thông tin này cũng đã kết thúc bài bình luận ngày hôm nay của chúng tôi. Cảm ơn quý vị đã dành thời gian quan tâm theo dõi. Xin kính chào và hẹn gặp lại quý vị trong những bài bình luận tiếp theo! Quý vị vừa theo dõi bản tin Sổ Cái Vô Hình nơi dữ liệu được xoay chiếu biến thành trí thức và trí thức trở thành lợi thế dẫn lối cho những ai biết nhìn xa hơn những con số. Hãy chia sẻ trong phần bình luận chủ đề hoặc câu chuyện mà bạn muốn chúng tôi khám phá trong các số tới vì chính góc nhìn của bạn sẽ góp phần tạo nên giá trị của cảnh. Nếu bản tin ngày hôm nay mang đến cho bạn một góc nhìn mới về thế giới tài chính thì đừng quên nhấn like, share và subscribe để không bỏ lỡ những tiêu đăng chuyển động bên dưới những con số tưởng trường lạng im. Sổ Cái Vô Hình, nơi những con số biết nói và chúng tôi khiến chúng phải nói lên sự thật.